Hỏi đáp sự cố máy tính và phần mềm

Nếu máy tính của bạn sứ dụng thiết bị lưu điện hoặc thiẽt bị bảo vệ điện, hày chắc chắn !à bạn bật các thiết bị đó trước khi bật máy tính và chắc chắn thiết bị này cũng hoạt động bằng cá

Mã số; KS 08 HM 09

LỜI NÚI OAU

thiếu đố i với nhiều ngườị lừ h ọc sinh, sinh viên đến c á c nhà quản

g iố n g a i ” mà nhiều khi gặp p h a i cú c s ự c ố này, n g ư ờ i s ử dụng máy tírih chi càn cá ch p h ả i n h ờ đến cú c chuyên g ia m áy tinh h oặc cá c

"hệiĩh viện m áy í in h ” x ư lý N hư vậy sõ rất mất thời g ia n hởi vì cá c chuyên g ia m úv tính khôníỊ p h ủ i lúc nào cũ n g ở hên cạnh G iả i

p h á p tốt nhất lú c đó lả m ớ sá ch ru vù tự mình g iả i quyết.

Bựn đan g có iro n g tay cu ốn sá ch " H ỏ i - Đ á p s ự c ố m áy tính

và p h ầ n m ề m " cùa tú c g iá T h S D ư ơ n g T rầ n Đ ứ c C u ố n sá ch giới thiệu đến hạn đ ụ c n hữ ng thác mác, nguyên nhân và cá ch khẳc p h ụ c nhữ ng s ự co thường gặp nhất cu a người s ư dụ ng m ảy tỉnh từ c ơ han đen nâniỉ cao.

C á c s ự c ố về m áy tính vù phần mềm là rất đa dạn g vả p h ứ c tạp T ro n g khuân kh é cu ốn sách này c h ì đư a ra n hữ ng s ự cổ íhiarng g ặ p nhát, vĩ vậy cu ốn sách cỏ thế cò n n hữ ng khiếm khuvết nhắt định N hà xuất hàn Thông tin và Truyền thông rấ t m ong nhận

đ ư ợ c ỷ kiến g ó p ỷ cù a hạn đ ọ c đế nội du ng cu ố n sá ch đ ư ợ c hoàn thiện hơn tro n g những lần xuất hàn tiếp theo.

M ọ i ỷ kiến đỏng g ó p xin g ử i về Nhù xuất hàn Thông tin vù

(043)5772143; (043)5772145; F a x : (043)5772037.

Trân trọng g iớ i thiệu./.

NHÀ XUẤT BẢN THÔNG TIN VÀ TRUYẾN THÔNG

HỎI - ĐÁP PHẦN CỨNG MÁY TÍNH

1 H ỏ i: Sự khác biệt giữa phần cứng và phần mẽm là gì?

Đ á p ; Có một vàỉ sự khác biệt giữa phần cứng và phần mềm máy tính Tuy nhiên, cách khác biệt cơ bản nhất phần cứng là các thiết bị vật lý mà bạn có thể chạm vào và nhìn thấy như màn hinh, bàn phím, chuột Phần mềm là các mã lệnh và các câu lệnh chỉ dẫn cho máy tính/ hoặc phần cứng vận hành như thế nào Những mã lệnh này có thể được xem và thực hiện bởi máy tính hoặc các thiết bị phần cứng Nếu không có phần cứng thì không thê tôn tại phần mềm Phần mềm có thể là hệ điêu hành, các ứng dụng hoặc các chương trình điêu khiến phần cứng

Đê' tìm hiểu thông tin về hệ thống phân cứng cũng như các đặc tính kỹ

thuật của máy tính ta có thế dùng tiện ích Windows D evice Manager Để

kích hoạt tiện ích này ta làm theo các bước sau:

- Chọn Start\Settings\C ontrof Paneí\Adm inistrative Too!s\ Com puter

Chương 1

Hỏi - Đáp s ự cổ máy tỉnh và phân mẽm

Dùng công cụ do hãng th ứ ba cung cấp

Bên cạnh các tiện ích chung do hệ điều hành cung cấp các nhà sản xuất phần cứng hoặc các hãng phần mềm còn cung cấp các chương trình tỉện ích chuyên dụng để xem xét và điều chỉnh các đặc tính kỹ thuật cúa hệ thống Như của các hãng máy tính DELL, HP, IBM các hãng phần mềmđiển hinh là Belarc Advisor, Fresh Diagnose, HWiNFO/ HWỈNF032, SiSoftware SANDRA

3 H ò i: x ác định phần cứng có trong máy tính bằng cách nào?

Đ á p : Người dùng có khi cần tìm hiểu thông tin vê các loại phần cứng đưỢc lắp đặt trong m áy, có thế vì:

- Mua máy tính và muốn kiếm tra lại thông tin cấu hình

- Muốn láp một thiết bị mới vào máy và cân biết thông tin về những thiết bị có khả nắng lắp vào

- Muốn bán máy và muốn biết đặc tính kỹ thuật của máy

Cách iàm :

- Dựa vào các trình điều khiến đưỢc cài đặt trên máy tính

- Tháo máy ra để xem các thành phân đưỢc lắp đặt

- Cách cuối là nhờ chuyên gia về kỹ thuật

4 H ỏ i; Những trinh điều khiến thiết bị nào nên được cập nhật?

Đ á p : Dưới đây là những lý do chung nhất đê hiếu tại sao lại cần nâng cấp hoặc cập nhật trình điều khiến thiết bị

1 Cho phép thiết bị tương tác chức năng với máy tinh

2 Tương thích với hệ điều hành mới đưỢc cài đặt

3 Sửa những lỗi tôn tại với trình điều khiến cũ

4 Nâng cấp tính năng cho phần cứng

5 Trong khi làm việc thiết bị có thể gặp lổi với các trình điều khiến cũ

6 Nâng cao tính ốn định của hệ thống và thiết bị

Dưới đây là danh sách mà bạn có thể cập nhật trình điều khiển cho chúng Việc cập nhật trình điều khiển có thế giải quyết nhiều vấn

đê bạn gặp phải và có thế giúp cho máy cúa bạn chạy hiệu quả hơn và

Ổn đỉnh hơn:

Chương 1: Hỏi - Đáp phần cứng máy tính

+ Trình điêu khiển máy in

+ Trình điều khiển các thĩêt bị di động như USB, camera

+ Trình điêu khiến máy quét

+ Trình điều khiến cạc đồ họa

5 H ỏ i; Tại sao sau khi thêm phần cứng, máy tính không hoạt động?

Đ á p : Hiện tưỢng này thường xày ra đối vớt việc người sử dụng gắnthêm hoặc thay thế các thiết bị như CPU, ố đĩa CD-ROM, ổ đĩa cứng, bộ nhớtrong hoặc nguồn

Các hiện tưỢng có thể xảy đến là:

ã j Không có nguồn hoặc m ảy tinh không khởi động

Nguyên nhân có thế íà;

+ Các kết nối không được thiết lập chính xác

+ Gắn thêm các thiết bị phân cứng không tương thích

+ Cáp nguồn bt đứt

+ Cắm không đúng loại bộ nguồn điện

+ Pin b| hỏng (với máy tính xách tay)

+ Các bộ phận cung cấp nguồn của máy hỏng như: Bộ nguồn chính, nút ấn, bảng mạch điên phân phối nguồn

- Kiếm tra các kết nối xem đã chính xác chưa

- Kiểm tra lại các dây cắm bên ngoài máy tính xem có đúng không, các kết nối giữa máy tính với dây nguồn, dây nguồn với nguồn

Nếu máy tính của bạn sứ dụng thiết bị lưu điện hoặc thiẽt bị bảo vệ điện, hày chắc chắn !à bạn bật các thiết bị đó trước khi bật máy tính và chắc chắn thiết bị này cũng hoạt động bằng cách kết nối trực tiếp máy tính

với nguồn điện hoặc gắn thử một thiết bị điện tương đương (như là một

bóng đèn) vào thiết bị cần kiếm tra

- Kiếm tra các phần cúrng gắn thêm

Nẽu bạn vừa gân thêm một thiết bị phần cứng vào máy và máy tính

không thế khởi động, tạm thời bạn tháo thiết bị đó ra và khởi động lại máy

tính đế xác định là thiết bị đó có là nguyên nhân cúa hiện tưỢng không khởi động được hay không

- Kiếm tra xem có phải cáp nối bị hỏng không

Bạn thử cố gắng tìm một dây cáp nguồn mà bạn châc chăn còn tốt đế thay thế (Nếu bạn có một màn hình CRT chuẩn thì có thế dùng cáp của nó

để kiểm tra)

Nếu bạn dùng máy tính xách tay, bạn có thế xác định bằng cách quan sát đèn nguồn hoặc sạc pin Đèn này sè sáng mỗi khi bạn cắm cáp nguồn vào

- Xác định lại loại bộ nguồn được sử dụng

Nếu bạn đang tự lắp một máy tính cho riêng mình, bạn hãy xác định chính xác loại nguồn điện cần thiẽt Khi láp bộ nguồn không đúng loại có thế không cung cấp đúng công suất hoặc dòng điện cân thiết cho sự hoat động của máy tính

- Xác định pin máy tính bị hòng hay không

Nếu máy tính của bạn là máy tính xách tay hoặc có pin dự phòng ổế

có thế di chuyển thì có thể pin sẽ gặp phải vấn đề sau:

+ Nếu máy tính bật đưỢc khi cắm cáp nhưng không bật đưỢc khi dùng pin thì bạn nên mua một pin mới thay thế

+ Nếu máy tính không bật khi pin và cáp đưỢc kết nối và máy tính chỉ bật được khi không có pin mà chi có cáp nguồn cũng là lúc bạn nên thay pin mới

- Máy tính bị hỏng nguồn, nút bấm và/hoặc các bộ phận cung cấp nguồn trong máy bị hỏng

Chương 1 : Hỏi - Đảp phần cứng máy tỉnh

Nếu đã làm theo các thao tác trên mà máy tính vẫn không hoạt động thi có thế là có thiết bị phần cứng bên trong bị hỏng, thông thường nhất là hỏng bộ cung cãp nguồn Khi bị tình huống này, cách tổt nhất là bạn mang

m áy tới trung tâm địch vụ để sửa

Nếu bạn muốn tự sừ a máy thì có thế làm theo các bước sau:

+ Mở thùng máy và kiếm tra lại các kết nối từ nguồn máy tới bo mạch chủ và các thành phân phần cứng khác, đảm báo rằng không có kết nối nào bị lỏng hoặc bị tuột

+ Xem xét khả năng thay một bộ nguồn mới

+ Xem xét khả năng thay một bo mạch chủ mới

ô ) Máy tinh không có tiêng bíp (b eep )

Trong mục này người sử dụng sẽ tim đưỢc cách giải quyết hai vấn

đề sau:

+ Máy tính phát ra tỉẽng bíp không bình thường

+ Máy tính có nguồn vào nhưng không khởi động đưỢc

Lưu ý : Không phải mọi máy tính đều phát ra tiếng bíp, một sổ máy

thay vì tiếng bíp là đèn Led Có một số loại máy tính lỗi còn được chỉ thị trên màn hinh LCD

Nếu bạn muốn tìm hiếu lỗi bằng mã bíp thì có thể tham khảo bảng sau (với một số BIO S phố biến):

Mã bỉp của B IO S AM ỉ

10 Hỏi - Đáp S ự C ố máy tỉnh và phân mèm

1 tiếng dài, 3 tiếng ngắn Lổi bộ nhớ thông thường/mờ rộng

1 tiếng dải 8 tiếng ngắn Lỗi khi kiểm tra hiển thị/vẽ lại màn hinh

2 tiếng ngắn Hệ thống lỗi, xem mán hinh để biết chi tiét

Những tiếng bip ngắn liên tục Nguồn bị hòng

Một tiếng dài một tiếng ngắn Có vấn đề ờ bo mạch chủ

Một tiếng dài, hai tiếng ngắn Vấn đề ờ hệ thống video

Một tiếng dái, ba tiếng ngẳn Lỗi mạch video (EGA)

Một tiếng vả mán hình hiền thị

không đúng

Lỗi mạch video

Nguyên nhàn của việc không có tiếng bíp có th ế Ịà :

1 Có xung đột phần cứng khi lẳp thêm thiết bị mớl

2 Thiết bị phần cứng quan trọng nào đó bị lỗi

3 Có vấn đề khác về phần cứng

phân cứng, bạn phải chú ý tới vấn đề an toàn điện, trước tiên - tháo máytính ra khỏi nguồn điện và tiếp đất trước khi thao tác

Chú ý : Hãy chắc chán rằng bạn đã kết nối máy tính vào nguồn điện

và máy có thể đưỢc bật (nếu khi bạn ấn phím bật/tắt nguôn mà không có hiện tưỢng gi xảy ra thì những bước dưới đây không thể giúp gì cho ban)

1 Nếu gân đây bạn gắn thêm phần cứng mới thì tạm thời nên tháo nó

ra đế chắc chắn là nỏ không phải nguyên nhân của rắc rối mà bạn gặp phải Nếu sau khi tháo ra mà máy tính chạy tức là thiết bị mới có thế không tương thích với máy tính hoặc máy tính cần đưỢc cấu hình lại, đế làm việc với thiết bị đó, bạn cần đọc kỹ tài liệu đi kèm theo thiết bị để có thế cấu hình đúng hoặc thay một thiết bị mới

2 Gỡ mọi thứ khòi máy tính trừ cáp nguồn, bật máy Ịên và xem có tiếng bíp không? Nếu máy tính vẫn không có tiếng bíp, thì kết nối màn hình xem có gỉ thay đối không?

3 Nêu bạn thấy một chuỗi bíp thì cỏ thể tham chiếu tài liệu đi kèm bo mạch chủ máy tính đê xác định !ỗĩ, nếu không có tài liệu thì có thế tham khảo các bàng mà bíp hoặc tim kiếm thông tin trên Internet về mã bíp

BIOS của máy bạn Mã bíp ià cách nhanh nhất để xác định lỗi cùa thiết bị

phần cứng

4 Chắc chắn là tất cả các quạt của máy tính đều hoạt động Nếu quạt

bị lỗi, máy tính của bạn cỏ thế bị quá nóng và không thể khởi động

5 Nếu bạn không thể xác định đưỢc qua mã bíp thiết bị gì bị hòng hoăc không có tiẽng bíp thỉ hãy tháo các cáp của ố cứmg, ổ đĩa CD-ROM, ổ đĩa mềm ra khỏi bo mạch chủ và nếu nó giải quyết đưỢc vấn đề thi hãy kết nối lân lượt từng cái một vào để xác định nguyên nhân gây lỗi là thiết

7 Nếu rắc rối vẫn tồn tại dù đã gỡ bỏ hết các cạc mở rộng, thỉ bạncần tháo cả CPU và RAM ra khỏi bo mạch chủ Lần iượt gắn CPU vào đếxem có giải quyết được vấn đề không?

8 Nếu sau khi làm tất cả các việc trên mà vẫn gặp phái rắc rối thỉ

có thể một trong ba thiết bị của bạn có vấn đẽ là CPU, RAM và bo mạchchủ Bạn cần mang máy tới dịch vụ sừa chữa để dùng các thiết bị chuyên dụng chấn đoán chính xác hơn Nếu bạn vẫn muốn tự mình giải quyết thì bạn có thế thay thế các thiết bị lãn lượt theo thứ tự sau : Bo mạch chủ, CPU và RAM

c ) Máy tỉnh không th ể nạp được h ệ điêu hành Windows

Nẽu bạn không thể vào đưỢc hệ điều hành Windows sau khi lắp thêm một thiết bị phần cứng mới thì bạn hãy tháo nó ra đế chắc chắn khòng phải

do thiết bị đó gây nên lỏi bạn vừa gặp phải Thông thường khi gẳn các thiết

bị mới vào Windows sẽ tự phát hiện và thông báo cài đặt trình điêu khiến cho thiết bị đó, nên việc gắn thêm phần cứng cho máy tính không phải là nguyên nhân hay gặp của hiện tượng này

Trong trường hỢp bạn cần có thiết bị đó, hãy thử khởi động vào chế

độ S a fe m o d evk cài trình điều khiển đi kèm với thiết bị.

6 H ò i: Làm cách nào để máy tính bớt ôn hơn?

và một số cách giái quyết

Các quạt của m áy tính (q u ạ t CPU, quạt nguồn, quạt vỏ )

Nguyên nhân chính cúa hầu hết tiếng ồn trong máy tính là các quạt Máy tính chạy càng nhanh thì càng sinh ra nhiêu nhiệt nên cân nhiều quạt hơn và các quạt quay nhanh hơn, gây ra nhiều tiếng ồn hơn Tiếng ồn này

do tốc độ quay của quạt và luồng không khí do nó thổi ra

Giải pháp cơ bản là thay thế những quạt kém chất lượng đi kèm với thùng máy hoặc chip bằng các quạt tốt hơn (đắt hơn) hoặc sử dụng giải pháp tản nhiệt không dùng quạt nếu tĩẽng ồn vẫn làm bạn khó chịu

M ẹo: Nếu không gian trong máy còn nhiêu, thay thế một quạt to hđn

sẽ làm giảm tốc độ vòng quay và vận tốc luồng khí nên tiẽng ồn sẽ ít hơn,

một số quạt còn có thê điều chinh tốc độ theo nhiệt độ

Bộ nguồn

Trong bộ nguồn có hai nguyên nhân chính gây nên tiếng ồn là quạt của nỏ và độ rung của các linh kiện khi có dòng cao tần đì qua Trong đó quạt tàn nhiệt thường là nguyên nhân chính

Bạn có thể khắc phục bằng cách thay thế một nguồn máy tính tốt hơn hoặc thậm chí một nguồn máy tính không dùng quạt

õ cứtig

Một vài loại Ố cứng thật sự rất ồn, các ố cứng có tốc độ quay rất caonên mỗi khi có sự truy nhập dữ liệu có thế gây ra tiếng ồn đáng kế

Nếu bạn muốn giảm tiếng ồn mà không muốn thay ố cứng thì bạn có

cao su mềm Nếu điêu kiện tài chính cho phép thi nên thay một ổ cứng mới

Dịch chuyển m ảy tìn h : VỊ trí đế máy có thể giải quyết đảng kế v í dụ

bạn để thùng máy trên bàn có thể sẽ ồn hơn chuyển xuống chân bàn Khi máy chạy các quạt thường làm rung thùng máy, nếu bạn kê ỉên một vị trí không phắng cũng có thế gây nên tiếng ồn khó chịu

Thiếu vỉt của thùng m áy: Việc các thành phần trong thùng không

được gắn chặt sẽ cộng hưởng độ rung của các quạt Bạn hãy vặn chặt các vít có thế đế giảm tiếng ồn của hệ thống

Miếng đệm chân: Máy tính thường cỏ một miếng cao su kê dưới đáy,

viẽc mất miếng cao su này có thể gây tiềng ồn khi thùng máy rung va

chạm với sàn kê máy cứng Nếu có thế bạn hãy kê máy lên một miếng thảm hay cao su mỏng để giảm thiểu tiếng ồn không mong muốn.

bạn có thể đệm một miếng Silicon giữa chúng và thùng máy sè giảm đưỢc đáng kể độ rung và do đó giảm tiếng 5n do cộng hưởng

Cô lập nơi đ ặ t m áy và nơi ỉàm việ c: Nếu bạn có các máy tính mà

không thường xuyên phải truy cập (m áy chủ) thì bạn có thể đế chúng trong phòng khác hoặc tạo một buồng kín bao quanh chúng (chú ý vấn đề đối lưu khí đế tản nhiệt)

Nếu máy tính thường xuyên được dùng thì bạn cũng có giải pháp

tương tự là đóng kín thùng máy (chú ý đối lưu không khí đế tản nhiệt)

Tàn n h iệt ch ất ỉòn g: với những người hay ép xung máy tính hoặc

thường xuyên ép máy hoạt động hết công suất có thế sử dụng gìái pháp này, thay thế quạt bằng thiết bị tản nhiệt chất lỏng Tuy nhiên cũng cần chú ý tiẽng ồn của bơm (đáng kế ở tốc độ cao)

động lại rất nhiều lần?

Đ á p :

Nguyên nhân:

Một trong nhừng nguyên nhân dưới đây có thê’ gây nên hiện tượng này:

1 Máy tính không qua được quá trình kiếm tra khi bật nguồn

POST (Povver On Self Test)

2 Hỏng bộ nguồn hoặc bộ nguồn không tương thích

3 Ổ cứng bị hòng

4 Gặp vấn đề với các phần cứng khác

Cách khắc p h ụ c:

Máy tính không qua đưỢc quá trình PO ST (P ow er On S e ff T e st): Nếu

máy tính không phát tiếng bíp bạn tham khảo câu trên

Hỏng bộ nguồn hoặc bộ nguôn không tương th ích : Bộ nguồn thường !à

nguyên nhân gây ra hiện tưỢng này khi chúng bị yếu dòng, hoặc không

tương thích Nếu ố cứng không được cấp đủ năng iượng nó không vận hành

bình thường nên không thế nạp dữ liệu khởi động Khi bạn khởi động nhiều lần, ố cứng đang quay nên các lần sau nó có đủ năng lượng để quay đủ tốc

độ nên việc nạp dữ liệu diễn ra suôn sẻ

Nếu vãn đề xảy ra sau khi gắn thêm phần cứng thì có thế bộ nguồn không đủ mạnh đế cung cấp náng lượng thêm cho thiẽt bị mới Thông thường các máy tính mới hiện nay cần cung cấp một công suất tối thiếu 350W đế vận hành trơn tru Khi có vần đê trên xảy ra thì cách tốt nhất ỉà thay một bộ nguồn mới

Ổ cútỉg b ị hỏng: Như đã nói ở trên khi ố cứng vận hành không bình

thường không thể nạp được hệ điêu hành cho máy tính Nếu sau khi thay nguồn mà vấn đề không đưỢc giải quyết bạn có thế nghĩ đến việc thay thề ố cứng Đê* không làm mất dữ liệu của bạn, bạn nên mang đến những trung tâm dịch vụ để họ lắp ổ cứng mới và sao chép dữ liệu sang ố đĩa mới cho bạn

Các vấn đ ê với các phần cứng kh ác: Dù không phải là nguyên nhân

điên hình nhưng đôi khi những trục trặc ở những bộ phận dưới đây cũng gây nên hiện tưỢng bạn đang gặp phải:

- Dây cáp: Bạn có thể thử thay thế cáp IDE nối ổ cứng và bo mạch chù

- Bo mạch chú: Nẽu đà làm mọi cách mà vẫn xảy ra lỗi thì bạn nên nghĩ tới việc thứ một bo mạch chủ khác

8, H ỏ i: Làm cách nào xác định loại ố CD-ROM mà tôi có?

Đ á p :

Trong Windows XP bạn tàm theo các bưởc sau

1 Nhấn nút Start\Program s

2 Tiếp theo nhấn A ccessohes\System Tools\5ystem Iníorm ation.

3 Trong cửa số "System ĩníormation*', chọn dấu bên cạnh

"Components*\

4 Nếu bạn thấy "CD-ROM'\ nhấn vào CD-ROM trên khung bên trái

cứa sổ để thấy thông tin về ố CD-ROM cùa bạn

Cách khác đ ể tìm thông tin vẽ ổ CD-ROM là :

1 Xem thông tin ghi trên mặt trước của ố cũng như thông tin ghi trên nhãn dán trên thân ố Thông tin có thế gồm: Hãng sản xuất, tốc độ của ổ, loại ố, nơi sản xu ấ t

2 Bạn cũng cỏ thế thu thập thông tin qua mã FCC ghi trên ổ (tim thông tin trên Internet)

3 Cách đơn giản nhãt là tìm tài liệu về ố của bạn ở các cửa hàng dịch vụ

9 H ỏ i: x á c định xem máy tính có bao nhiêu MB RAM bằng cách nào?

Đ á p : Có nhiều cách để xác định dung iượng RAM cúa máy tính

a j Cách thông thường

1 Chọn Start\Settin gs\C on trol Pane!

2 Nháy đúp vào System , chọn thẻ General hệ thống sẽ cung cấp

thông tin về dung iượng RAM có trong máy

b ) Cách khác (n ếu trên desktop có biểu tượng My Computer)

1 Nhấn chuột phải vào biếu tượng My Com puter

2 Chọn Properties

3 Chọn thẻ G eneral hệ thõng sè cung cấp thông tin về dung iượng

RAM có trong máy

10 H ỏ i: Làm cách nào xác định loại bo mạch chủ của máy tính?

Đ á p ; Dưới đây là các cách khác nhau đế xác định thông tin bạn cần biết:

1 Nếu bạn có một bo mạch mới, hãy xem thông tin trong tài liệu kèm theo

2 Trong thực tẽ, nhiều bo mạch chủ đưỢc lắp trong máy không có tài liệu đi kèm, khi đó bạn mở máy, cố gắng đọc các thông tin ghi trên bo mạch, các thông tin này thường bao gồm: Hãng sàn xuất, mã sàn phẩm, đặc tính chính của sản phấm theo mã T ừ các thông tin này bạn có thế tìm đưỢc thông tin về sản phẩm trên Internet hoặc trong trang Web của nhà sản xuất

3 Nẽu không tìm thấy thông tin nào, bạn có thể tìm mã FCC và tra

trên Internet

11 H ỏ i: Làm cách nào đế xác định chipset của bo mạch chủ?

Đ á p :

Theo cách thú công

Cách thù công là cách nhanh nhất và đễ nhất đế xác định loại chỉpset

cùa bo mạch chủ Nếu bạn có bất ki tài liệu nào đi kèm bo mạch chủ, bạn

nên tham khảo thông tín trong đó

ữủng Windows đ ế nhận dạng

Bạn có thể dùng tùy chọn System devices trong Device Manager

Chipset của bo mach chú thường là A LI, AMD, Intel, NVidia, VIA, hay S IS Tuy nhiên, các thông tin này chỉ đưỢc thấy nếu trình điều khiển chipset đươc cài đặt đúng

Nếu bạn định xác định loại chipset vì bạn cần cài trình điều khiến cho

nó thì thông thường bo mạch chủ hoặc máy tính thường đì kèm một đĩa CD-ROM chứa trình điều khỉển và tài liệu hướng dẫn cài đặt Nẽu không có đìa CD-ROM đi kèm, bạn có thể thực hiện bước dưới đây rôi tìm trình điều khiển ờ trang Web của hãng sản xuất bo mạch chu hoặc máy tính

Nhận dạng bo mạch chủ

Nếu bạn không có tài liệu nào về máy tính thì cách tổt nhât là xác định loại bo mạch chủ của máy Khj xác định đưỢc bo mạch chù thi ta sẽ đễ dàng tìm thông tin thêm trong trang Web của nhà sản xuất

12 H ỏ i: Làm cách nào xác định loại cạc mạng mà tôi có?

Đ á p :

Dùng Windows

Người sử dụng có thế dễ dàng xác định ỉoại cạc mạng đang đưỢc cài trong máy tính theo các bước sau:

1 Nhấn Start\Program s\A ccessorịes\System ĩníorm ation.

"Com ponents".

3 Chọn dấu bên cạnh "N etw ork"và chọn "Adapter*', trong khung

bên phải bạn sẽ nhìn thấy toàn bộ thông tin về cạc mạng

khiến tương thích, có thế tên trong denffỉsíCft-kỊ<Ỡ0lgĩJ*^’3ớĩịWii|fâtIếviêN

Cách khác đ ể xá c định cạc m ạng

1 Cách tốt nhất là tháo m áy xem thông tin trực tiếp trên cạc Trong nhiều trường hỢp trên đó có thông tin về hãng sản xu ấ t và chủng loại của cạc

2 Nếu không xác định bằng cách này (không có thông tin vê nhà sản xuất) thì có thế dựa vào thông tin FCC, mà FCC có thể cho ta thông tin vê hãng sản xuất và chúng loại cạc khi tìm kiếm thông tin này trên Internet

13 H ỏ i: Làm cách nào xác định loại cạc âm thanh mà tôi có?

Cách thông thường

Người sử dụng có thế dễ dàng xác định loại cạc âm thanh đang đưỢc cài trong máy tính theo các bước sau:

ĩ Nhấn Start\P rogram s\A ccessohes\System Tool\Syste ĩníorm ation.

2 Trong cửa sổ *‘System Intorm ation", chọn dấu bên cạnh

*’Com ponents".

3 Chọn ''Sound D evice" (hoặc "M ultim edịa" và tiếp là '*5ound

D evice'') và trong khung bên phái bạn có thế thấy đầy đủ thông tin về cạc

âm thanh

Lư v ý : Trong một vài trường hỢp Microsoft có thể cài đặt trình điều

khiển tương thích, có thê’ tên trong danh sách không đúng với thực tế

1 4 HỎI: Tôi mưõn biết các thông tin v ề ổ đĩa CD-ROM?

Đ á p ; Một ổ đĩa CD-ROM (C om pact D isk Read Onìy M em ory) chuấn ỉà

Chương 1: Hỏị - Đáp phần cứng mảy tính 19

nhôm móng Đĩa CD-ROM đưỢc phát minh năm 1972 nhưng tới năm 1982 mới đưỢc thương mại hóa khi Philip và Sony thống nhất kích thước đĩa chuẩn là 4,71 inch = 12cm, sau đó hai hãng này tiếp tục hỢp tác phát triển thành đĩa CD-ROM dừ liệu dùng trên các máy tính ngày nay

Kích thước dĩa CD-ROM

1.5 cmĐĩa CD-ROM là một đĩa nhựa polycarbonate đưỢc phủ một lớp phim kim loại có đường kính ngoài 12cm, dày 0 ,lc m Dung iượng chuấn cúa đĩa

là 650MB, tuy nhiên ngày nay đĩa CD-ROM có những dung lượng 700MB và

800MB Lớp phim kim loại được phủ tên đĩa (aluminum film - stratâ) là nơi

ghi dữ iiệu của đĩa, phía trên lớp này được phủ một !ớp nhựa khác để chống xước và nhãn đĩa dán trên lớp này ổ đĩa đọc dữ liệu từ dưới iên

G/ãO tiếp của ố CD-ROM

S C S I (Sm a iỊ Com puter System ĩn te ría ce ): Giao tiếp này đòi hỏi một

cạc tương thích hỗ trỢ S C S I, cạc này làm nhiệm vụ chuyển đổi từ các bus giao tiẽp ISA , V LB, P C I cúa bo mạch chủ thành dạng S C S I Giao tiếp này trước thường đưỢc sừ dụng trên các máy chủ, ngày nay không nhiều hãng

sử dụng các ổ CD-ROM có giao tiếp dạng này

IDE trên bo mạch chủ, giao tiếp này đưỢc sử dụng chung cho cà ố cứng và CD-ROM Mỗi khe giao tiễp IDE trên bo mạch chủ chi có thể gắn tối đa haí thiết bị (một thiềt bị được đặt ở trạng thái chủ (m aster), một thiết bị đặt ở trạng thái thợ (s la v e )), chuấn giao tiếp này đưỢc dùng trong hầu hết tất cả các CD-ROM ngày nay

Parallel: Kết nối song song, được dùng gắn các thiết bị mở rộng trong

các máy tính thế hệ cũ trong đó có ổ CD-ROM

PCMCIA (P C C ard): Giao tiếp này thường đưỢc dùng đế gắn ổ CD-ROM

mở rộng cho máy tính xách tay Giao tiẽp này cung cấp dung iượng và tốc

độ cao hơn các cống kết nối song song - Parallel

U SB (U niversa! Seria! B u s ): Kết nối nổi tiếp tốc độ cao, đưỢc dùng gắn

các thiết bị mở rộng trong các máy tính ngày nay trong đó có ô’ CD-ROM, hiện nay có các chuẩn USB 1.0, 1.1, 2.0 (v ề tốc độ) hoặc U SB, miniUSB, microUSB (về kích thước đầu cắm ) hoặc USB-A (phổ biến), USB-B (thường dùng cho máy quét và máy quay cam era) (về hình dáng đâu cắm )

Các giao tiếp khác: Ngoài các chuẩn giao tiẽp trên thi một số hãng

còn phát triển giao tiếp của riêng hãng

Các dạng công nghệ CD

CD-R {C D Recordabỉe) Đĩa có th ếđ ư Ợ c g h i m ột lần và đọc nhiêu lần,

cần dùng ổ đĩa đặc b iệt đ ề ghi, không th ể xóa.

CD-RW {C D ReVựritabié) Là một định dạng đĩa/ô’ đĩa có thế đọc/ghi

nhiều lần Các đĩa CD loại này thông thường không thế đọc đưỢc bởi các ổ CD-ROM chuẩn đời cũ, tuy nhiên ngày nay, dạng đĩa này khá phổ biến

DVD {D igital Versatiíe Disc) Một chuẩn đĩa mới ra đời vào năm 1995

đầu tiên được gọi là Digital Video Disc (đĩa video số) và sau đưỢc đối thành Digital Versatile Disc (đĩa lưu trữ số đa tác dụng) Đĩa DVD chuẩn ngày nay

có cùng kích thước với đĩa CD chuẩn nhưng có một số khác biệt là:

- Chứa một dung iượng chuấn 4,7G B thông tin số trên một mặt đĩa (một mặt (với đĩa 2 mặt) hoặc một lớp (đĩa nhiều lớp))

- Có các định dạng DVD5 (dung lượng 4 ,7 G B ) và DVD9 (dung lượng 8,5G B )

DVD-RAM; Đĩa có khả năng ghi lại sử dụng công nghệ đối pha (giống trong ố CD-RW) Đĩa DVD-RAM không thể đọc đưỢc bằng ổ DVD chuấn bởi

sự khác nhau trong hệ số phản xạ của vật liệu và định dạng dữ liệu

Tốc độ truyền đ ữ iiệ u của ố CD-ROM

Dưới đây là bảng tham số tốc độ của ố CD chuẩn

Chương 1 : Hỏi - Đáp phần cứng mảy tính 21

1 Đĩa CD-ROM hoặc ổ đĩa bị bẩn nên gây lỗi

2 Một chương trình nào đó đang chạy gây lỗi

3 Ổ CD-ROM không đưỢc cài đặt đúng

4 Đĩa CD-ROM bị lỗi trong lúc ghi hoặc sao chép từ một đĩa có bảo vệ chổng sao chép

5 Chương trinh Autorun trên đĩa gây iỗí

6 Windows bị lỗi

Cách khắc p h ụ c:

Đĩa CD hoặc ố đĩa bị bẩn: Thông thường đĩa CD rất đễ bị bụi bẩn, bụi làm thay đối hệ số phản xạ của vật liệu của đĩa và nó cũng bay vào che mất mắt laze của ô đĩa làm tán xạ tia laze

Khi đĩa bị bấn dùng nước sạch và khán mềm rửa nhẹ và lau khô, nẽu sau khi làm thế mà không giải quyết đưỢc vãn đề, bạn nên tim một đĩa lau mât đọc chuyên dụng và dung dịch nước ỉau chuyên dụng để lau (đĩa này thường có trong các cửa hàng bán đĩa CD-ROM)

Lỗ i do chương trình khác đang chạy

Trong nhiều trường hỢp những chương trình chặy ở chế độ nền có thế gây lỗi cho ổ CD-ROM, khi gặp trường hỢp này bạn thử cố gắng đóng những chương trinh chạy ngầm bằng cách "End task" để chắc chắn lỗi có phải do chúng hay không

ô CD-ROM không đưỢc cà i đặt đúng

Lỗi này thông thường là do có sự xung đột trong trình điều khiến của

Ố đĩa với một ô' đĩa đã cài đặt trước đó, khi gặp trường hỢp này bạn nên sử

dụng tiện ích D evice M anager để kiểm tra xung đột và thông thường sự

xung đột xả y ra ở IRQ

Đĩa CD-ROM b ị lỗi trong lúc g h i hoặc sao chép từ m ột đĩa có bào vệ

khác làm cạn kiệt bộ nhớ đệm có thế gây ra trường hỢp đĩa bị ghi lỗi, cũng như thê nếu bạn ghi đĩa ở tốc độ quá cao hoặc chất lượng đĩa thấp Nếu đĩa bạn sao chép có tính năng bảo vệ cấm sao chép thi việc ghi đĩa mới củng gây lỗi trên đĩa được ghi

Gặp trường hỢp này bạn chỉ còn cách ghi lạí đĩa hoặc dùng trực tiếp đĩa gốc

Chương trinh Autorun trên đĩa g â y ỉỗ i: Đôi khl chương trình tự động

chạy trên đĩa CD-ROM bị lỗi và gây nên lỗi này Khi gặp tình huống này bạn

nhả đìa CD-ROM ra khỏi ố, khi khay đĩa trở lại ổ bạn giữ phím ShiftXxế\ đế

ngăn tính năng tự động chạy của CD-ROM đưỢc kích hoạt

Sau đó khi muốn mở ố đTa CD-ROM, bạn nháy chuột phải vào ố đĩa và

chọn Open (không nên nháy đúp chuột trái như thông thường vì nó sẽ kích hoạt tính năng Autorun).

Windows b ị lố i: Thông thường lỗi của Windows cũng làm cho ổ

CD-ROM vận hành không đúng, khi hệ điều hành không nạp đưỢc trình điều khiển CD-ROM nó có thế không nhận ra ố hoặc không thể điêu khiển đưỢc ố Khi gặp tình huống này bạn có thế thử làm theo các bước sau theo thứ tự:

- Khởi động lại máy tính

- Thử cài lại trình điều khiển ố CD bằng đĩa trên đĩa bán kèm với ổ CD (thông thường là đĩa mềm)

1 6 H ỏ i: v i sao khay ố CD-ROM của tôi không mở được?

Đ á p : Có hiện tượng này là do một trong các nguyên nhân sau:

- Máy cài đặt chương trinh khóa ố CD và nó đang đưỢc kích hoạt

- Ổ không đưỢc cấp nguôn

Máy cài đặt chương trình khóa ố CD và nó đang được kích h oạt: Đầu

tiên bạn hãy xác định xem có cài chương trình loại này không, nếu có hãy

tắt nó đi Nếu không có chương trình nào đưỢc cài thì thử khởi động lại máy

tính, trong khi máy đọc thông tin trong BIO S bạn ấn nút E je c tâ ẽ nhà đỉa.

ô không đưỢc cấp nguồn: Nếu gân đây bạn lắp đặt lại phân cứng hay

dịch chuyến máy tính, có thế ố CD-ROM cúa bạn bị lỏng cáp nguồn, hãy mờ thùng máy và chắc chán là cáp nguồn được gắn đúng cách vào ố

Nút nhả đĩa b ị hỏng: Trong Windows bạn có thể nhả đĩa bằng

Đĩa CD b ị k ẹ t trong ỏ : Trong nhiều trường hỢp ổ đĩa CD bị kẹt do đỉa

CD bi vỡ trong ố hoặc dây cua-roa cúa ổ bị dãn hoặc bị kẹt Hầu hết các ổ CD-ROM đêu có một lỗ nhò bên dưới khay, ban dùng một kẹp giấy, duỗi thẳng ra và đấy vào lỗ đó để mở ổ đĩa một cách thủ công

Nếu ổ đìa vẫn không được mờ bạn cần tháo ổ và mang tới cửa hàng

để các chuyên gia kiếm tra lại

ô không tương thích giao diện ỈD E/A TA P Ỉ: Trường hỢp này rât hiếm

khi xày ra nhưng bạn có thế kiểm tra bằng cách tạm thời tháo cáp IDE ra

khỏi ố CD-ROM và ấn phím Eject, nẽu khay đưỢc nhả ra thì bạn đã gặp phải

trường hỢp không tương thích giao tiẽp IDE/ATAPI giữa CD-ROM và bo mạch chủ Khi gặp tình huống này chỉ còn cách thay thế ố CD-ROM tương thích (tham khảo khuyến nghị của nhà sản xuất bo mạch chủ nểu có thế)

Ó b ị hỏng

Nếu đã làm hết các bước trên mà không giải quyết đưỢc vấn đề thi có thế ố CD của bạn đã b| hỏng và cần thay thê một ổ đĩa khác

Lưu ý : không nên thường xuyên mờ ô bằng cách thủ công vì khi đó

bạn tác động trực tiếp iên bánh răng của động cơ, làm một cách thường xuyên có thể làm hỏng các bánh răng bằng nhưa này và càng !àm cho ố thường xuyên bị kẹt hơn

1 7 H ỏ i; Tại sao tôi không thể khởi động máy tính từ ổ CD-ROM?

Đ á p : Nếu bạn muốn khởi động từ CD mà không đưỢc có thế do một trong các nguyên nhân sau;

1 Đĩa đó cần nhấn một phím

2 Đĩa bạn dùng không phải là đĩa khởi động

3 CMOS không đưỢc cài đặt đúng

4 Đĩa CD-ROM bị hỏng

5 Jumper của ổ CD-ROM không đưỢc thiết lập đúng

6 Ố CD-ROM bị hỏng

Gíảỉ p háp:

Đế khởi động từ ố CD bạn đơn giản chỉ cần cho đĩa CD vào ố và ấn nút

khởi động Nẽu quá trình khởi động không diễn ra như mong muốn thì bạn

có thể rơi vào một trong các tình huống sau;

Đĩa đó cần nhấn m ột p h ím : Gần đây một sô đĩa CD-ROM có khả nang

khởi động thường có một thông báo P ress a k e y to boot írom th e CD

Nẽu có thông báo này bạn cân nhãn một phím bất kì đế có thể khởi động từ đĩa CD (thông thường trong khoảng thời gian 5 giây từ khi xuất hiện thóng báo), nếu bạn không nhấn phím thì máy tính sẽ khởi động theo trinh tự đưỢc cài đặt trong BIOS

Đĩa CD không có khả nâng khởi động: Không phải tất cà các đĩa CD

đều có khả năng khởi động, bạn cần có một đĩa có khả năng khởi động đế làm việc này

CMOS không đưỢc cài đ ặ t đ ú n g: Nếu trong CMOS không thiết lập

đúng cách như không cho phép tính năng khởi động máy tính từ ổ CD thì

dù bạn có đĩa CD-ROM có khả năng khởi động cũng không thế khởi động đưỢc Đế chắc chắn bạn cần kiểm tra lại cãu hình trong CMOS

Thông thường thông tin về thứ tự khởi động trong CMOS có dạng;

1 Floppy/LS120

2 CD-ROM

3 Netvvork (Nếu có tôn tại)

4 Ổ đĩa cứng (Hard Disk D rive)

Khi đưỢc bật máy tính lần lượt kiếm tra các thiết bị trong danh sách trên và cố gắng khởi động từ thiết bị đỏ, nếu muốn khởi động từ ổ CD Bạn phải đưa "CD-ROM" lên tren "Hard Disk Dhve"

Đĩa CD-ROM b ị h ỏn g: Đĩa CD-ROM có thế bị hỏng vì nhiêu nguyên

nhân (xước, bẩn, ghi lỗ i )f khỉ s ử dụng bạn cần cẩn thận trong việc bảo vệ

Chương ĩ : Hỏi - Đáp phần cứng máy tính 25

đĩa; có thế kiểm tra dĩa có hỏng không bằng cách cho một đĩa khác tương

tự vào ổ đế đổi chiếu

Ju m per không đưỢc đặt đủng: Không phải tãt cả các ố CD sẽ khởi

động đúng nếu ju m p e r không đưỢc đặt đúng Bạn nên đặt jumper sao cho

ố CD-ROM là Master của Secondary IDE

õ đĩa b ị lỗ i: Sau khi thử các khả năng trên mà không giải quyết được

vấn đề thì có khả năng ô đĩa của bạn đã bị hòng

1 8 H ỏ i: Tôi cần biẽt các thông tin về CMOS?

RTC/NVRAM hoặc CMOS RAM, CMOS là viết tắt của Complementary Metaỉ- Oxide Semiconductor CMOS là một chíp bán dẫn đưỢc gắn vào bo mạch chủ và đưỢc cấp nguồn bởi pin CMOS Trong các máy tính IBM hoặc tương thích, CMOS lưu các thông tin cơ bản vê thiết lập hệ thống và thời gian hệ thống CMOS đóng vai trò tưdng đương với PRAM của máy tính Apple Macintosh Các loại pin CMOS Sau đây ỉiệt kê các loại pin CMOS thông dụng đưỢc sử dụng trên các máy tính ngày nay, trong đó thông dung nhất

là pìn dạng cúc áo (hay đồng xu - Coin cell)

Pin Ll-lhi-um gắn ngoài Dạng đống xu

Thời gian s ử dụng của pin CM OS: Thông thường một pin CMOS chuẩn

có thời gian sử dụng là khoảng 10 năm tuy nhiên điều này còn phụ thuộc vào điều kiện môi trường sử dụng và một vài yếu tố khác Các máy tính tại Việt Nam hiện nay có pin CMOS sử dụng đưỢc trong khoảng thời gian từ 2-7 năm

26 Hỏi - Đáp s ự cô máy tính và phần mêm

19 H ỏ i: Tại sao mỗi lần khởi động m áy tính tôi lại nhận đưỢc lời nhắc cập nhật thời gian?

hỏng, bạn cần liên hệ với các trung tâm cung cấp địch vụ sửa chữa để thay thế pin này Chú ý bạn không nên tự thay thẽ vi trong một số trường hỢp, khi tháo pin ra bạn cỏ thế làm hỏng bo mạch chú

20, Hỏi; Làm cách nào để xoá mật khẩu của BIO S?

thông báo nhập mật khẩu mà bạn không biết trong quá trinh khởi động thì bạn cản phải xóa mật khẩu này nếu muốn tiếp tục làm việc trên máy đó

Một vài BIOS TOSHIBA

- Sử dụng một sô công cụ để giải mã thông tin lưu trong BIOS nhằm

thu lấy mật khấu

- Trên bo mạch chủ có môt câu nôi hoặc công tắc nhằm xoá thông tỉn

íưu trong BIO S, bạn cần tham khảo tài liệu kèm theo máy hoặc tài liệu cúa

bo mạch chù để tìm công tắc này Một khi tim thấy bạn chi cần đổi vị trí

công tắc (hoặc kết nối câu - jum per) và khởi động máy tính để xoá thông

tln của BIO S Khi BIOS đưỢc xoá, tát m áy, đưa công tắc vê vị trí cũ (bỏ cầu

nối) và khởi động lại máy tính

- Trong một sô bo mạch chù mà pin CMOS có thể tháo ra đưỢc, bạn

chỉ cần tháo pin CMOS ra khòl vị trí trong khoảng từ 10 phút tới 2 giờ Khi

lắp pin trở lại thông tin trên BIOS đã bị xoá Chủ ý, điều này không phải

đúng trên mọi máy tính (thường đưỢc sừ dụng trên dòng máy tính để bàn

lắp ráp tại Việt Nam)

- Cách cuối cùng là iiên hệ với nhà sản xuất (máy tính và bo mạch

chủ) để biết mật khấu phụ hoặc mang máy tới trung tâm dịch vụ để các

chuyên gia xoá hộ

3 Ngắt nguồn khói máy tinh mà không Shùtdow n máy tính.

ã ) Pin CMOS bị cạn hoặc bị hỏng

Thử khới động lạí máy tính Nếu lỗi vẫn tiếp tục xảy ra, bạn hãy vào trong giao điện SETUP của CMOS để kiểm tra lại mọi thông tin và giá trị được thíẽt lập đúng chưa (kiểm tra lại cả thời gian hệ thống) Một khi các thông sô đưỢc kiếm tra và chăc chắn chính xác bạn hãy thoát khỏi CMOS

và khời động lại máy tính

Nếu bạn để máy tính vài ngày không dùng đến và khi khởi động lại bạn vẫn gặp thông báo trên thì bạn có thể gặp lại tình huống hết pin CMOS Bạn cần liên hệ với các trung tâm cung cấp dịch vụ sửa chữa để thay thế pin này Chú ý bạn không nên tự thay thế vì trong một số trường hợp, khi tháo pin ra bạn cỏ thể làm hóng bo mạch chú

b ) Mảy tính được tắ t không đúng cách

Khi máy tính đang hoạt động mà ngắt nguồn đột ngột cũng có thể gây nên tình trạng này Nếu thông tin trên CMOS bị xoá, bạn phải truy cập vào giao diện Setup của CMOS đế thiết lập lại

c ) Cập n h ật B IO S

Trong quá trình cập nhật BIOS từ máy tính, CMOS sẽ bị xoá, các thông số thiết lập sẽ biến mãt Nẽu trong quá trình cập nhật mà bị ngắt giữa chừng thì các thông tin trong CMOS không được ghi đầy đủ và máy tính không khởi động đưỢc, bạn phải mang máy đến trung tâm dịch vụ đế nạp ỉại CMOS

Trong trường hỢp khác, nếu bạn thành công trong quá trình ghi thông tin vào CMOS nhưng các thông tin này bị lỗi (sai phiên bản chẳng hạn) thi bạn cần phải cập nhật lại CMOS hoặc mang tới trung tâm dịch vụ

đế sửa chữa

Bạn truy cập giao diện Setup của CMOS và điều chinh các thông tin

điều chỉnh trong CMOS)

b ) Các giả trị CM OS không đưỢc nhập đủng

Nếu các giá trị trong CMOS không đưỢc thiẽt lập đúng thì quá trinh

khởi động sè xuất hiện thông báo trên, do thông số sai đó không tương

thích với điều khiển phân cứng của máy tính hoặc nó gây xung đột với thiết lập của thiết bị khác (ví dụ khi thiết lập ngắt IRQ ) Trong một số trường hỢp thông số trong CMOS là đúng nhưng thiết bị phần cứng tương ứng bị hỏng và hệ thổng không thể nhận diện đưỢc.

c j Pin CMOS bị hỏng

Khi pin CMOS bị hỏng thì bạn cần nhập lại các thông tin trong CMOS

là đương nhiên, khi đó mọi thông số trong CMOS đã bị xoá hẽt, bạn cần thay thế pin CMOS Cách dễ đàng để xác định pin CMOS có hỏng không là máy luôn nhắc nhập thời gian mồi khi khởi động

2 3 H ỏ i: S ự khác nhau giữa BIOS và CMOS?

túng, có thể do các chỉ dẫn đại loại như ”B ĨO S Setu p " ):\oặc ''CMOS Setup*'

Mặc dù việc cài đặt cho BIOS/CMOS là giống nhau Trong thực tẽ BIOS và CMOS là 2 thành phần trên bo mạch chủ BIOS trên bo mạch chủ chứa các lệnh chì đẫn cách máy tính khởi động và chi đưỢc thay thế trong quá trình cập nhật BIO S; CMOS đưỢc cung cấp nguồn bời pin CMOS và chứa các thông số cài đặt cho hệ thống và có thể thay đổi trong quá trình thiết lập CMOS

24 H ỏ i: Tôi cần biết thêm thông tin về bộ vi xử lý - CPU?

đơn quan trọng nhất trong máy tính Các CPU ngày nay chứa hàng trăm triệu tới hàng tỷ các tranzito trên một đế chip chỉ có kích thước vài cm^ CPU đầu tiên là 4004 do Intel sản xuât năm 1970 chỉ có vàị nghìn tranzito

và ngày nay thị trường chip đã có mặt nhiêu nhà sàn xuất khác, tuy nhiên trong lỉnh vực máy tính thì có hai nhà sàn xuất lớn nhãt ỉà Intel và AMD

a j Tâc độ vi x ử lý

Tốc dộ ví xử lý đưỢc đo thông qua hai khái niệm chính là tổc độ tính toán (số phép tính cơ bản trên một giây) và tốc độ xung nhịp đồng hồ (số nhịp đồng hồ trên giây -Hz) Từ các vi xử lý đờỉ đầu tiên tổc độ chỉ có vài trăm kHz (100-700) và khả năng xử ỉý 92 nghìn lệnh một giây, ngày nay cũng chip của Intel - Intel Core 2 Quad có 4 nhân CPU chạy trên một đế chip ở tốc độ 2,92GHz trên bus hệ thống 1066MHz Cùng VỚI các CPU mới

30 Hỏi - Đáp s ự cô m áy tỉnh và phần mềm

người ta phái thay đối cách đánh giá từ việc thực thì số dòng lệnh sang việc cho điểm hệ thống theo các thử thách chuấn (thực thl trên các ứng dụng với bộ dữ liệu chuấn - benchmark)

PCMark05 Pro • System PCMir1(05 Pro - Mêmory

C o r * 2 0 u o L6600

Chương 1: Hỏi - Đáp phần cứng máy tỉnh 31

c j Bộ nhở đệm L2 - cache L2

Một nguyên nhân gây giảm hiệu năng xử lý là bộ nhớ đệm Thông thường các CPU ngày nay có 2 bộ nhớ đệm là L I và L2 Trong một sô mẫu CPU của các hãng, nhằm giảm giá thành người ta thường giảm dung lượng

bộ nhớ đệm L2 Ngày nay, bộ nhớ đệm L2 thường có các dung iượng 128KB, 256KB, 512KB (dành cho đòng CPU cấp thãp) và 1MB, 2MB, 4MB, 8MB (dành cho các CPU cao cãp)

d) Chuấn giao tiếp với bo mạch chủ

Để gần CPU vào được bo mạch chủ thi các CPU phải tuân theo các chuẩn chấn cắm riêng dành cho mẫu của nó Các chuẩn này có thế là chuấn Socket (đế) hay chuấn Slot (khe) Dưới đây là bảng liệt kê một số dạng chẩn dành cho các CPU phổ biến

Socket 370 -intel Pentium 111, Celeron

- Cyrix III

- V IA C 3Socket 423 Intel Pentium 4 nhân Wi!!amette

32 Hỏi - Đáp s ự cố máy tính và phần m ềm

Socket 478 Intel Pentium 4, Celeron Pentium 4 Extreme Edition,

Pentium M Socket NSocket 479 Intel Pentium M Celeron M Core Duo, Core Solo

Socket 603 - 604 Intel Xeon

Socket 775 hay

Socket T

Pentium 4 Pentium D Celeron D, Pentium Extreme Edition, Core 2 Duo, Core 2 Extreme, Celeron

Athlon 64, Athlon 64 FX với 1GHz, Athlon 64 X2, dòng Opteron 100

Socket 940 AMD đơn hoặc đa nhân sử dụng DDR-SDRAM kênh đôi,

gồm cả AMD Opteron, Athlon 64 FXSocket A hay

Socket 462

AMD Athlon Duron, Athlon XP, Athlon XP-M, Athlon MP,

và SempronSocket F hay

Socket 1207

AMD đa nhân sử dụng DDR2-SDRAM, gồm cả AMD Opteron, thay thé Socket 940

Socket M Intel Core Soío, Intel Core Duo, Intel Duaỉ-Core Xeon vả

Intel Core 2 Duo

Bảng chuẩn S lo t p h ố thông

Slot 1 Intel Celeron, Pentium II, Pentium III

Slot 2 IntelPentium II Xeon, Pentium III

2 5 H ỏ i: Tôi cần biết thêm thông tin về cạc màn hình?

mạch chủ để đưa tín hiệu ra màn hình máy tính (hoặc thiẽt bị hiển thị

Chương 1: Hòi - Đắp phần cứng máy tính 33

tương thích) Ngày nay có cá loại cạc màn hình đưỢc tích hỢp trên bo mạch chủ nhằm giảm giá thành máy tính Khi cạc màn hinh được kết nối với màn hinh, nó cung cấp một liên kết trực quan giữa người dùng và máy tính, cho phép người dùng xem và điều khiển máy tính thông qua các phần mềm (giao diện phần mềm)

Cạc màn hình từ khi được phát minh ra đến nay tuân theo rất nhiều chuấn công nghệ Các chuấn màn hinh ngày nay hầu hết đều tương thích chuẩn SVGA, SXGA, UXGA, WXGA hoặc W SXGA Các chuẩn này đêu liên quan tới một khái niệm ịà "độ phân giải màn hình"

Độ phân giải màn hình ià khái niệm chỉ ma trận điểm mà màn hình có thế hiển thị đưỢc v í dụ khi nói màn hình có độ phân giải VGA (Ô40 X 480) ỉà màn hinh có thể hiển thị tối đa 640 điểm theo chiều ngang

và 480 điếm theo chiêu dọc

Mỗi điểm của màn hình đưỢc ánh xạ vào một ô nhớ trong bộ nhớ cùa

cạc màn hình, tuỳ theo chất lượng hiển thị (độ sâu màu) mà ô nhớ này có

thể có dung iượng iớn hay nhỏ, đo đó mỗi cạc màn hình đều phái có một bộ nhớ riêng của nó Ngày nay các cạc màn hình có bộ nhớ khá lớn không chi

đù đế hiến thị hình ảnh trên màn hình (mỗi điểm ảnh sử dụng 8 bit, 16 bit,

32 bit nhớ) mà còn cung câp bộ nhớ đệm cho bộ xử !ý đô hoạ (GPU “ Graphlc Processor Unít) xử !ý tăng chãt lượng hình ảnh Trong hầu hết các máy tính giá rẻ ngày nay cạc màn hình được tích hợp trên bo mạch chù và

s ử dụng RAM của hệ thống làm bộ nhớ đồ hoạ (Shared RAM)

Trái tím của mỗi cạc màn hình ngày nay là các bộ xử lý đồ hoạ, nó

làm cho chất lượng hinh ảnh được hiến thị tốt hơn, xừ ỉý các hiệu ứng hình

làm cho hình ánh hiển thị trên màn hình cỏ chiều sâu và thật hơn

Tương thích các chuấn hình ảnh, độ sâu màu và khả năng xử lý của GPU thi các cạc màn hình đòi hòi các giao diện giao tiếp bo mạch chủ tương thích Với các cạc màn hình đời cũ đòi hòi giao tiếp PCI nhưng các màn hình

34 Hỏi - Đáp s ự c ỗ m áy tính và phân mềm

ngày nay đòi hỏi phải có các giao tiếp tốc độ cao hơn như AGP ( I X , 2X , 4X, 8X) - Accelerated Graphics Port hoặc PCI Express.

Ngoài ra, đế phục vụ việc giao tiếp với màn hình thì cạc màn hinh hiện nay có hai chuẩn giao tiếp chủ yếu là VGA - Giao tiếp tương tự và DVI - Giao tiếp số.

Đẩu nối video 15 chân

2,3 cm

Bên cạnh đó để đánh giá chất iượng cạc màn hình người ta còn quan tâm tới tốc độ làm tươi của cạc Tốc độ làm tươi là tốc độ vẽ lại toàn bộ màn hình trong thời gian 1 giây, đơn vị đo là héc (H z) Tốc độ làm tươi thường là 60Hz, 70Hz, 75Hz, 85Hz, 100Hz, 120Hz Thường tốc độ làm tươi

cạc tích hỢp trên đó có đữợc không?

Đ á p : Câu hỏi này thường đưỢc đặt ra khi ta muốn nâng cấp cạc màn

hình cho máy tính đã có cạc tích hỢp trên bo mạch chủ, tuy nhiên có thể xảy ra một trong các hiện tượng sau:

1 Các cạc tích hỢp có sẵn không thế vô hiệu hoá.

máy tính.

3 Lỗi hệ điêu hành làm cho Winđows không nhận dạng đưỢc cạc màn hình.

Dưới đây là một số giải pháp mà bạn nên làm tuân tự Tuy nhiên cách

tốt nhất là mang máy tới các trung tâm dịch vụ sửa chữa.

Kiểm tra lại tài liệu của máy tính và cạc màn hình để tìm cách vô hiệu

hoá cạc màn hình cũ (thường thông qua một jum per trên bo mạch chủ

hoặc trong CM OS) Hiện tại các nhà sản xuất cung cấp tính năng cho

phép hệ thõng tự phát hiện khi cắm một cạc màn hình mới vào hệ thống

Chương 1 : Hói - Đáp phần cứng máy tỉnh 35

và tự động vô hiệu hoá cạc màn hình cũ hoặc chấp nhận cả hai cạc màn hình chạy đồng thời Nhưng không phải lúc nào tính năng này cũng hoạt động tốt

Trong Windows XP, trước khi thêm một cạc màn hình mới bạn vô hiệu

hoá cạc màn hinh cũ bằng cách: Nhấn vào Start\Sett/ngs\Contro/ PaneỊ, nháy đúp vào System , nháy vào thẻ Hardware, nhấn vào nút Device

Manager, nhấn vào dấu cộng bên cạnh D ispỊay adapters, nháy đúp vào cạc

chi xuống bên phía phải của ô và chọn "Do not use this device (disable)"

Tất máy tính và gắn cạc màn hình mới vào

NVIDIA RIVA TN T2 Model 64/Model 64 Pro (Microsoít

Geneíal Díivei Details Resouces

§ NVIDIA RIVA ĨN T 2 Moctel 64/Model 64 Pf0 (Míctosdt Coípaalton)

ỉ-ỉaỉu-TNs devỉce IS vvoíkmg píoperly

you ate havng pỉobỉems wrth this device, cbck ĩ toublesbcMDt io

2 7 H ỏ i: vì sao màn hình cùa tôi bị nháy khi thay đối độ phân giải?

Đ á p : Màn hình của bạn có thể thiếu tính năng tự động thay đối độ phân gíáỉ hay đồng bộ tín hiệu màn hinh với cạc màn hình

Nếu màn hình không thể tự điều chinh thì bạn phái làm thủ công

trong việc điều chỉnh chiêu ngang và chiều dọc thông qua tính năng Settin g

của màn hình

2 8 H ỏ i: Máy tính có thể gẵn nhiẽu hơn một cạc màn hình không?

Đ á p : Cái đó còn tuỳ thuộc vào máy tính của bạn có hỗ trỢ hay không Trên thực tế thì các máy tính ngày nay cũng như các hãng sản xuất cạc màn hình đã hỗ trỢ nhiều cạc màn hình trên một máy tính cả vê phần cứng lẫn phần mềm Các máy tính phố thông ngày nay có thê gắn tới 4 cạc màn hình

2 9 H ỏ i: Làm thẽ nào tôi có thế xác định loại cạc màn hình mà tôi có?

Đ á p : Dưới đây là một vài cách đế xác định:

Cách 1 : Windows XP có khả năng nhận dạng rãt nhiêu loại cạc màn

hình Để xác định trong VVindovvs bạn chỉ cần vào tính năng D evíce

M anagerổê xem loại cạc màn hình mà bạn có.

Cách 2 : Nhiều cạc màn hinh và chipset sẽ hiến thị thông tin trong quá

trinh POST Hãy khởi động lại máy tính và theo dõi quá trình khởi động đê tim thông tin bạn cần Nếu không thấy thông tin cụ thể thì bạn hày ghi lại thông tin bạn nhìn thấy và tim trên mạng Internet hoặc trong đanh sách của nhà sản xuất

Cách 3 : Tháo máy tính và cố gắng ghi nhận thông tin trên bo mạch

của cạc màn hình Nhiêu hãng còn ghi cả tên hãng, mẫu, mã sản phấm trên bo mạch của cạc

Cách 4 : Nếu bạn không thê’ tìm thấy thông tín nhà sán xuãt ghi thì

hãy tìm mã FCC và sau đó tra trên Internet

30 H ỏ i; Làm cách nào thay đổi tốc độ làm tươi màn hình?

Chương ỉ : Hỏi - Đáp phần cứng máy tỉnh 37

4 Chọn thẻ Monitor.

5 Trong cửa số này bạn có thế thay đối tốc độ làm tươi của cạc, một lời khuyên là tốc độ làm tươi tối thiếu từ 75Hz trở lên Tuy nhiên bạn cần tham khảo thêm thông số cúa màn hình về khả năng hiến thị độ phân giải

và tốc độ làm tươi tương ứng

Đ á p :

1 Chọn Start\Settịngs\C ontrol Pane!

2 Nháy đúp vào biếu tượng Dispíay

3 Nhấn vào thẻ Settin g s

Themes Deskíop ScceenSâver Appeaiance Setíngs

Displdy Plug and Play Monitcx NVIDIA RIVA TNT2 Mode! 64/Mũdeỉ 64 Pf0

ỊMICÍOSOÍỈ Cocpoíâíion) Scieen re:olM^c*n Coloí qu-altỉv

Bạn cần tham khảo tài liệu về màn hình đế biết khả năng cNu đựng

của màn hình với độ phân giải Nếu sau khi nhãn App/ymà màn hình không

thoát và chọn độ phân giải bẻ hơn cho tới khi màn hình chấp nhận được

Đ á p : Chuột máy tính là thiẽt bị cho phép người dùng điều khiển việc nhập liệu bằng con trò thay thê cho các dòng lệnh phức tạp ĐưỢc phát minh năm 1963 bởl Dougias Englebart (Viện Nghiên cứu standíord - Stanford Research Institute) và đưỢc đưa vào làm thiết bị nhập liệu đâu tiên bởi Xerox năm 1973 Ngày nay chuột xuất hiện dưới nhiều hinh thức, nhiêu giao tiếp nhưng vẫn dựa trên khái niệm cơ bản là ma trận điếm 2 chiêu X-Y

a j Các công nghệ chuột

M echanicaì Mice - Chuột cơ k h ỉ: Yêu cầu chuột phải đựơc đặt trên mặt

phẳng khoảng cách và tốc độ của chuột được kiếm soát và nhận dạng bời

một đĩa quay Tỷ lệ dịch chuyển giữa chuột trên mặt phẳng và con trỏ trên màn hình được thiết lập thông qua phần mềm

Opticaí Mice - Chuột quang: S ử dụng ánh sáng đế thay bi, các cảm

biến quang học nhận diện sóng phản xạ đế xác định tốc độ di chuyến và khoảng cách di chuyến của chuột S ử dụng ánh sáng từ các đèn LED hoặc điốt laze loại chuột này chính xác hơn rãt nhiều chuột cơ khí vân đê gặp phải của chuột quang là nó không thích hỢp với môi trường nhiều sáng hoặc bề mặt tán xạ ánh sáng mạnh

b ) Giao tiếp của chuột

Chuột có thể sử dụng các giao tiếp sau: Serial, PS/2, USB, hồng ngoại, Bluetooth, sóng vô tuyến (Rađio)

c ) Các loại chuột

Các dạng thường thấy của chuột m áy tính là:

- Chuột không dây (Cordỉess): Kết nối không dây với máy tính thường

ià hồng ngoại, vô tuyến hoặc bluetooth

- Chuột di bằng chân (Pootmouse) dành cho những người không thể

dùng tay.

- Chuột bàng chạm (Touchpad): Thường dùng cho máy tính xách tay

- Chuột cuộn (Wheel mouse hoặc Scrolí m ouse): c ó thêm nút cuộn

dùng cho cuộn thanh trượt của cửa số hoặc trang màn hình

- Cần điều khiến (Jo ystick): Một dạng chuột dành cho các trò chơi.

* Chuột bi (Trackball): Dạng chuột có hình một hòn bi lớn thường gắn hên với bàn phím và thường đưỢc dùng trong các phòng thu âm

- Trackpoint: Dạng chuột gân giống nhưjoystick, thường sử dụng trên máy tính xách tay

3 3 H ỏ i: Làm thẽ nào đế tăng/giảm tốc độ của chuột?

Đ á p : Ta làm theo các bước sau;

1 Chọn 5tart\Settings\C ontrol Pane!

2 Nháy đúp vào biểu tượng M ouses hoặc nhấn vào biếu tưỢng và nhấn Enter.

3 Trong cừa số M ouse Properties, trong thẻ Buttons bạn dùng chuột dịch chuyến S p e e d để điều chinh tốc độ nháy đúp chuột và kiếm tra bằng

cách nháy đúp lên hộp bên cạnh

4 Trong cửa sổ M ouse Properties, trong thẻ Pointer Options tại ô

Montion bạn có thế dùng chuột kéo thanh trượt đê điều chỉnh tý lệ khoảng

cách di chuyến chuột giữa thực tế và trên màn hình

Chương 1: Hỏị - Đáp phần cứng máy tính _ ^

M o v s e l > r o p e f t i e 4 y * P ro p ertt® %

BuQAT -an<teu'ai'S>n Mobon

n *ecur4*r, ũtáor* • port*’ **|*3

ogK Iht you IM IQÍ tunckons )bct<

StMH T«

Cnutwc*ekih«^M«ttoiMtyMw<irg Kiot ‘“ ‘si^.gaei

«aUBi ■iota n a c«cn or doar t ị umrtỊ •

MPirg

w w - F«, _ J

c KíTt* P«B C<KkLOCfc

n ‘ lto o t Cicki.acii

í r t t t n you to rigMghi» ar«e w ttvư hodTQ 9 * moM

bk4ton ToM t t a mouK 0Ul9n To « w w c t o / ĩ c S _

moum huBoci agầf r j ịtiow ccm o r 3ấ aar«*' I {/eM ^ - r n t k t.

tay trái (rất ít bán ở nước ta) thì với các loại chuột phổ thông bạn cũng có thể chuyển vị trí các nút cho thuận tiện hơn với việc sử dụng bằng tay trái Ban làm theo các bước sau: