Tài liệu luôn hẳn là công cụ phục vụ tốt nhất cho công việc giảng dạy cũng như nghiên cứu của các nhà khoa học nhà giáo cũng như các em học sinh , sinh viên . Một con người có năng lực tốt để chưa hẳn đã thành công đôi khi một con người khác năng lực thấp hơn một chút lại có hướng đi tốt lại tìm đến thành công nhanh hơn trong khi con người có năng lực kia vẫn loay hay tìm lối đi cho chính mình . Tài liệu là một kim chỉ nang cho chúng ta một hướng đi tốt nhất đến với kết quả nhanh nhất . Tôi xin đóng góp một chút vào kho tàng tài liệu của trang , mọi người cũng có thể tham khảo đánh giá và góp ý để bản thân tôi có động lực đóng góp nhiều hơn những tài liệu mà tôi đã sưu tầm được và up lên ở trang.
Trang 1GIẢI CHI TIẾT ĐỀ HỌC SINH GIỎI THPT CẤP TỈNH
SỞ GDĐT HÀ TĨNH – NĂM HỌC 2018 – 2019
MÔN TOÁN TIME: 180 PHÚT
ĐỀ BÀI Câu 1. ( 5.0 điểm)
a Cho hàm số y x33mx2 4m2 có đồ thị 2 C m
và điểm C 1;4
Có bao nhiêu giá trị
nguyên của m để đồ thị hàm số C m
có hai điểm cực trị A B, sao cho diện tích tam giác ABC
bằng 4?
b Có 10 đội tuyển bóng đá quốc gia ở khu vực Đông Nam Á tham gia thi đấu AFF Suzuki Cup
2018 trong đó có đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, các đội được chia làm hai bảng, kí
hiệu là bảng A và bảng B, mỗi bảng có 5 đội Việc chia bảng được thực hiện bằng cách bốc thăm
ngẫu nhiên Tính xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau
Câu 2. ( 5.0 điểm)
a Tìm các giá trị của m để hệ phương trình sau có nghiệm
2018 2019
�
�
b Cho hàm số y f x( ) xác định trên
� có
( 3) 8, (4) , (2)
f f f
Biết rằng hàm số y f x'( ) có đồ thị
như hình vẽ bên dưới Hỏi đồ thị hàm số
| 2 ( ) 1 |
y f x x có bao nhiêu điểm
cực trị?
Câu 3. ( 5.0 điểm)
a Cho hình lăng trụ ABC A B C. ��� có đáy là tam giác đều cạnh a Hình chiếu vuông góc của A� lên mp ABC
trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết khoảng cách giữa hai đường thẳng AA�
và BC bằng
3 4
a
Tính thể tích khối lăng trụ đã cho theo a
b Một cái phễu có dạng hình nón chiều cao của phễu là h Người ta đổ một lượng nước vào phễu
sao cho chiều cao của lượng nước trong phễu là
3 1
7 2
( hình H ) Ta bịt kín miệng phễu 1
Trang 2rồi lật ngược phễu lên ( hình H ), gọi chiều cao của cột nước trong phễu ở hình 2 H là k Tính2
k
h
Câu 4. ( 5.0 điểm)
a Cho đồ thị hàm số bậc ba y f x( ) như hình vẽ.
Hỏi đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
nhiêu đường tiệm cận đứng?
b Trên sa mạc có một khu đất hình chữ nhật ABCD có chiều dài AB70 km, chiều rộng
10 km
AD Vận tốc trung bình của xe máy trên khu đất này là 20 km/h , riêng đi trên cạnh
CD thì vận tốc là 40 km/h Một người đi xe máy xuất phát tư A lúc8h sáng và muốn đến B sau 3h nữa Hỏi người đó có thể đến B kịp thời gian không? Xây dựng phương án di chuyển
trên khu đất tư A đến B để hết ít thời gian nhất
Hết
LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1. ( 5.0 điểm)
a Cho hàm số y x33mx2 4m2 có đồ thị 2 C m
và điểm C 1;4
Có bao nhiêu giá trị
nguyên của m để đồ thị hàm số C m
có hai điểm cực trị A B, sao cho diện tích tam giác ABC
bằng 4?
Lời giải
TXĐ: D � Ta có:
2
x
�
Để đồ thị hàm số có 2 điểm cực trị thì điều kiện là: m�0 (*).
Tọa độ hai điểm cực trị là: A0;4m22 , B m2 ; 4 m34m22
Phương trình đường thẳng AB: 2m x y2 4m2 2 0
1 4
m
d C AB
m
; uuurAB2 ; 4m m3�AB 4m216m6 2m 1 4 m4
2 2
ABC
m
m
�
�
Vậy có 4 giá trị nguyên m thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Câu 1.
b Có 10 đội tuyển bóng đá quốc gia ở khu vực Đông Nam Á tham gia thi đấu AFF Suzuki Cup
2018 trong đó có đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Thái Lan, các đội được chia làm hai bảng, kí hiệu là bảng A và bảng B, mỗi bảng có 5 đội Việc chia bảng được thực hiện bằng cách bốc thăm ngẫu nhiên Tính xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau
Lời giải
Số phần tử trong không gian mẫu là n( ) C105 252.
Hãy tham gia STRONG TEAM TOÁN VD-VDC- Group dành riêng cho GV-SV toán! Trang 2
Trang 3Gọi C là biến cố: “Hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau”.
TH 1: Đội tuyển Việt Nam ở bảng A, đội tuyển Thái Lan ở bảng Số cách xếp thỏa mãn là
4
8 70
TH 2: Đội tuyển Việt Nam ở bảng B, đội tuyển Thái Lan ở bảngA Số cách xếp thỏa mãn là 4
8 70
C .
Số phần tử của biến cố C là n C( ) 140 .
Vậy xác suất để hai đội tuyển Việt Nam và Thái Lan nằm ở hai bảng đấu khác nhau là
( )
n
P C
n
Câu 2.
a.Tìm các giá trị của m để hệ phương trình sau có nghiệm
2018 2019
�
�
Lời giải
2018 2019
�
�
Điều kiện: x y; �1.
Đặt tlog2019 y; 0� � t 1
1 2018
t
Phương trình (2) � (1t)log20192018 tlog20182019 m
Xét f x (1t)log20192018 tlog20182019 ;0� �t 1.
log20192018 log20182019
f x
0
(1 )
f x
2019
0
log 2018 log 2019 log 2018
�
Ta có f 0 log20192018.
1 log20182019
0 log20192018 log20182019
Yêu cầu bài toán ۣ�ۣ log20192018 m log20192018 log20182019.
Trang 4Câu 2.
b. Cho hàm số y f x( ) xác định trên � có f( 3) 8, (4) f 92, (2)f 12 Biết rằng hàm số '( )
y f x có đồ thị như hình vẽ bên dưới Hỏi đồ thị hàm số 2
y f x x có bao nhiêu
điểm cực trị?
Lời giải
Tác giả: Tô Minh Trường; Fb: Tô Minh Trường
g x f x x
Nhận xét: Số điểm cực trị của hàm số y| ( ) |g x bằng tổng số điểm cực trị của hàm số ( )
y g x và số nghiệm của phương trình g(x) 0 không trùng với điểm cực trị.
Ta có.g x'( ) 2 '( ) 2 f x x 1 2[ '( )f x x 1 ]
Tư đồ thị hàm số y f x'( ) và đường thẳng y x 1 ta được:
1 1 '( ) 0
2 3
x x
g x
x x
�
�
�
�
�
�
� Bảng biến thiên
Ta thấy hàm số y g x( ) có 3 điểm cực trị Theo giả thiết
Hãy tham gia STRONG TEAM TOÁN VD-VDC- Group dành riêng cho GV-SV toán! Trang 4
Trang 5( 3) 8 ( 3) 2 ( 3) 16 0
1
2 9
2
Tư đó suy ra phương trình g x( ) 0 có 2 nghiệm phân biệt khác các điểm cực trị của hàm số ( )
| 2 ( ) 1 |
y f x x có 5 điểm cực trị.
Câu 3.
a Cho hình lăng trụ ABC A B C. ��� có đáy là tam giác đều cạnh a Hình chiếu vuông góc của A� lên mp ABC
trùng với trọng tâm tam giác ABC Biết khoảng cách giữa hai đường thẳng AA�
và BC bằng
3 4
a
Tính thể tích khối lăng trụ đã cho theo a
Lời giải
Gọi I là trung điểm của BC Gọi G là trọng tâm tam giác ABC
Gọi H là hình chiếu vuông góc của I lên AA�
Ta có BC A G BC�; AI nên suy ra BCAA I� �BCIH .
4
a
d AA BC� IH
Đặt A G h� Ta có:
2 2
Vậy
.
ABC A B C ABC
Câu 3.
Trang 6b Một cái phễu có dạng hình nón chiều cao của phễu là h Người ta đổ một lượng nước vào phễu
sao cho chiều cao của lượng nước trong phễu là
3 1
7 2
h h
( hình H ) Ta bịt kín miệng phễu 1 rồi lật ngược phễu lên ( hình H ), gọi chiều cao của cột nước trong phễu ở hình 2 H là k Tính2
k
h
Lời giải
Cho hình chóp như hình vẽ bên
Đặt SO1 h SO h AO1; ; 1r CO r1;
Ta có
Gọi V V lần lượt là thể tích của khối nón tròn xoay khi quay ;1; 2 SA SC quanh trục SO 1
Ta có
2
2
3
2 1
1 3 1 3
t
�
� �
�
� �
�
Áp dụng kết quả trên ta có :
Thể tích phần chứa nước là
3
1
� �
� �
� � � � Suy ra thể tích phần không chứa nước là 2
1 8
V V
Chiều cao của phần phễu không chứa nước trong hình H là h k2 Ta có 2 3 1
2
1 2
k
h
Câu 4.
a Cho đồ thị hàm số bậc ba y f x( ) như hình vẽ
Hãy tham gia STRONG TEAM TOÁN VD-VDC- Group dành riêng cho GV-SV toán! Trang 6
Trang 7Hỏi đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
Lời giải
Tác giả:Lê Thị Mai Hoa ; Fb: Mai Hoa
Xét hàm số:
2
( ) 2 ( )
y
Điều kiện để x2 có nghĩa khi x
0
0
x
x
�
�
Vậy: Nếu x a là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số (1) thì:
1 0
a a
�
�
� �
Xét các phương trình:
1)x24x 3 0�x 1�x 3 ( là các nghiệm của tử thức)
2) x2 x 0� x0�x 1 (là các nghiệm của tử thức).
3)x có nghiệm 0 x1 0
Với x� , ta có: 0
2
( ) 2 ( )
y
� � Trường hợp này có một tiệm cận đứng x x1
Với x�1, ta có:
2
( ) 2 ( )
y
� � Khi đó nghiệm x1 (loại).0
4)
2
f x
f x
�
+ Xét f x 0 có 2 nghiệm x2 (là nghiệm bội) và 3 x3�1;0 loại Trường hợp này có một tiệm cận đứng: x x2
+ Xét f x 2 có 3 nghiệm gồm x x ( 4; 5 x x3; 4 � và 3 x4 1;x5 ) và 1 x6 (loại vì cả1
tử và mẫu thức cùng có nghiệm x 1) Trường hợp này có hai tiệm cận đứng: xx x4, x5 Vậy đồ thị có 4 tiệm cận đứng gồm:x , x1 x , x2 x , x4 x x5
Cách khác
Trang 8Xét phương trình
2
0
2
x
f x
�
�
Dựa vào đồ thị đề bài ta có:
Phương trình f x 0 có nghiệm kép x và nghiệm đơn 3 x a �1;0.
Do f x
là hàm số bậc 3 và lim
x f x
3
f x x x a . Phương trình f x 2 có ba nghiệm phân biệt x 1; ;b c , với c 3;b� 3; 1
Do f x
là hàm số bậc 3 và lim
x f x
Suy ra f x 2 x 1 x b x c .
2 2
y
Khi đó:
y
y
x c x c
y
x b x b
y
y
y
Vậy đồ thị hàm số
2
( ) 2 ( )
y
� � có 4 đường tiệm cận đứng x0,x 3,x b x c , .
Câu 4.
b Trên sa mạc có một khu đất hình chữ nhật ABCD có chiều dàiAB70 km, chiều rộng
10 km
AD Vận tốc trung bình của xe máy trên khu đất này là 20 km/h , riêng đi trên cạnh
CD thì vận tốc là 40 km/h Một người đi xe máy xuất phát tư A lúc8h sáng và muốn đến B sau 3h nữa Hỏi người đó có thể đến B kịp thời gian không? Xây dựng phương án di chuyển
trên khu đất tư A đến B để hết ít thời gian nhất
Lời giải
Hãy tham gia STRONG TEAM TOÁN VD-VDC- Group dành riêng cho GV-SV toán! Trang 8
Trang 9Cách 1.
Trường hợp: xe máy không chạy trên CD, khi đó thời gian ngắn nhất đi tư A đến B là chạy trên
AB suy ra 70 3,5
20
Trường hợp: xe máy có chạy trên CD Giả sử xe chạy tư A đến B qua EF
Đặt DE x FC, y, 0�x y, �70�EF 70 ( x y AE); x2 100;BF y2 100. Khi đó thời gian xe chạy là:
2
y
x y
2 1
x y
� (áp dụng u v �u v
)
Xét
2
2
a
h a a
; 0� �a 70
'
2
2
a
a
Dựa vào BBT
4
3
min
10 20
3 3
x y a
�
Tư 2 trường hợp trên ta có thể kết luận: Sau 3h xe có thể chạy tư A đến B được, với thời gian
3
7 2
( 4
t h
khi
10 3
Cách 2.
KN1: Để đi từ A đến B nếu chỉ di chuyển trên đoạn
a
0
20
3 70
h a� – 0 +
h a
Trang 10AB thì hết số giờ là
70 3,5 20
S t
V
( giờ), vậy trong trường hợp này không thể đến B kịp thời gian sau 3 giờ như yêu cầu bài toán
Vì vận tốc trên khu đất ( trư cạnh CD) là 20km/h, do đó
chỉ đi theo AB không kịp thời gian thì mọi con đường
khác mà không đi trên CD đều không kịp thời gian
A
D
B
F E
KN2: Để đi từ A đến B và có đi trên cạnh CD
Giả sử đi tư A đến E, tư E đến F và tư F đến B (như hình vẽ) Đặt DE a FC b ,
Khi đó thời gian để di chuyển tư A đến B là
Áp dụng bđt a2 b2 c2d2 � (a c )2 (b d)2
Ta có
,
dấu “=” xảy ra khi a b
Vậy
2
a b
Đặt a b x ,(0� �x 70)
Xét
2
( )
, 0� �x 70 2
2
1
40
20 400
20 3
3
x
x
BBT
x
0
20 3 3
70 f’(x
) – 0 + f(x)
2 3 7 4
Vậy GTNN của f(x) là
2 3 7 4
Cách 3:
Hãy tham gia STRONG TEAM TOÁN VD-VDC- Group dành riêng cho GV-SV toán! Trang 10
Trang 11Xét
2
Ta có:
2
� �