Báo cáo Phép chiếu bản đồ

PHÉP CHIẾU LÀ GÌ?Phép chiếu là nguyên tắc toán học để triển khai bề mặt chiếu hình Trái đất lên mặt phẳng bản đồ... Khi thành lập bản đồ người ta chiếu những điểm bất kỳtrên bề mặt Trái

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.HCM

KHOA QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI VÀ BẤT ĐỘNG SẢN

Thực hiện: Nhóm 5 – Thứ 5, tiết 012, RD303

1

PHÉP CHIẾU LÀ GÌ?

Phép chiếu là nguyên tắc toán học để triển khai bề mặt chiếu hình Trái đất lên mặt phẳng bản đồ.

2

Khi thành lập bản đồ người ta chiếu những điểm bất kỳtrên bề mặt Trái đất theo phương dây dọi đến mặt chiếuhình.

Mặt chiếu hình Trái đất có thể là mặt phẳng (bản đồ tỷlệ lớn), mặt nước gốc (độ cao), mặt Elipxoid hay mặt cầu(bản đồ tỷ lệ nhỏ)

Khi đó ta dùng những mặt hình học hổ trợ đón nhận hìnhchiếu (trụ, nón, mặt phẳng)

Sau khi chiếu các đường kinh vĩ tuyến vào mặt hình họchổ trợ, ta triển khai mặt hình học thành mặt phẳng và thunhỏ mặt hình học theo tỷ lệ cần thiết

3

Khi xây dựng bản đồ, vấn đề cơ bản là biểu thị bề mặthình cầu (hoặc Elipxoid) của Trái đất lên mặt phẳng củabản đồ Để làm được điều này người ta dùng các phépchiếu bản đồ.

Phép chiếu bản đồ nhằm xác định sự tương ứng điểmgiữa bề mặt Elipxoid (hay mặt cầu) có toạ độ là ϕ và λtương ứng với điểm trên mặt đất có toạ độ là X, Y Sựtương ứng này có quan hệ hàm số, có thể viết dưới dạng:

X = f1 (ϕ, λ) ; Y = f2 (ϕ, λ) (1)Phương trình này được gọi là phương trình chiếu.Phương trình chiếu phải thoả mãn điều kiện f1, f2 là hàmliên tục và đơn trị

4

Tất cả các phép chiếu bản đồ đều có sai số, nhưng mỗiphép chiếu có đặc điểm sai số riêng Có phép chiếu bảotồn được góc, có phép chiếu giữ diện tích và cũng có phépchiếu đồng khoảng cách.

Các sai số có quan hệ mật thiết với nhau Nếu sai sốdiện tích giảm thì sai số góc sẽ tăng và ngược lại

Mỗi phép chiếu có ưu điểm cơ bản riêng, tuỳ theo mụcđích, yêu cầu đối với việc xây dựng bản đồ mà lựa chọnphép chiếu cho hợp lí

5

PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ LÀ GÌ?

Phương pháp biểu diễn lưới kinh, vĩ tuyến của mặt Elipxoid Trái đất lên mặt phẳng theo phương trình toán học nhất định gọi là phép chiếu bản đồ.

6

PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU BẢN ĐỒ

7

Sai số

chiếu hình hình hỗ trợ Mặt chiếu

Vị trí mặt chiếu hình hỗ trợ so với trục quả địa cầu

PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO ĐẶC ĐIỂM SAI SỐ CHIẾU HINH

8

Đồng góc Đồng diện

tích khoảng cách Đồng Tự do

Phép chiếu đồng góc

Trên phép chiếu đồng góc thì góc không có biến dạng, tức là tại mọi điểm; điều đó cũng có nghĩa tỷ lệ độ dài lớn nhất bằng tỷ lệ độ dài nhỏ nhất tức là tỷ lệ độ dài không phụ thuộc vào phương hướng;

Các hình elíp biến dạng là hình tròn; phép chiếu đồng góc đảm bảo sự đồng dạng của các phần tử vô cùng bé tương ứng trên mặt Elipxoid và trên mặt phẳng.

9

Phép chiếu đồng góc

Phép chiếu đồng diện tích

Đặc tính của phép chiếu này là tỷ lệ diện tích ở mọi nơi trên bản đồ không bị thay đổi Tức là diện tích của vòng tròn nhỏ vô hạn trên quả địa cầu bằng diện tích biểu hiện của nó trên bản đồ tính theo tỷ lệ nhưng có dạng elip.

Các phép chiếu đồng diện tích có sai số biến dạng góc tăng nhanh Do biến dạng góc lớn nên hình dạng

bị biến dạng nhiều Chính vì vậy tính đồng góc và đồng diện tích không thể tồn tại trong một phép chiếu.

11

Phép chiếu đồng khoảng cách

Phép chiếu này cho phép thể hiện tỷ lệ chiều dài không đổi, không có sai số theo một trong những hướng chính (theo hướng kinh tuyến hoặc hướng vĩ tuyến).

12

Phép chiếu tự do

13

Nếu căn cứ vào đặc điểm sai số thì phép chiếu tự do làphép chiếu trung gian của phép chiếu đồng diện tích vàphép chiếu đồng góc

Trên bản đồ vừa có sai số tỷ lệ diện vừa có sai số biếndạng góc Nếu tỷ lệ chiều dài µ = 1 thì sẽ được lưới chiếugiữ chiều dài

Nếu tỷ lệ chiều dài µ#1 thì sẽ đợc lưới chiếu giữ đềukhoảng cách Nếu tỷ lệ chiều dài µ = m = 1 thì sẽ đượclưới chiếu giữ chiều dài kinh tuyến

PHÂN LOẠI PHÉP CHIẾU THEO MẶT CHIẾU HÌNH HỖ TRỢ

14

Phép chiếu hình phương vị

Đây là phép chiếu mà bề mặt hình học hỗ trợ là mặtphẳng, tiếp xúc hoặc cắt quả địa cầu (khối Elipxoid Tráiđất)

Cho bề mặt quả địa cầu tiếp xúc hoặc cắt với mặtphẳng chiếu

Trong trường hợp chiếu thẳng chuẩn (mặt phẳngchiếu vuông góc với trục quay Trái đất), các vĩ tuyếnbiểu thị là các vòng tròn đồng tâm và các bán kính làbiểu hiện của các kinh tuyến

Góc kẹp giữa các kinh tuyến kề nhau tương ứng bằnggóc đó trên thực địa

(A): Chiếu tiếp tuyến; (B): Chiếu cát tuyến;

1 Chiếu chuẩn; 2 Chiếu ngang; 3 Chiếu nghiêng.

Phép chiếu hình nón

Cho quả địa cầu tiếp xúc hoặc cắt mặt nón Chiếu bềmặt quả địa cầu lên trên mặt nón rồi bổ mặt nón theomột đường sinh

Trên phép chiếu hình nón thẳng các kinh tuyến đượcbiểu thị thành những đường thẳng giao nhau tại mộtđiểm, góc giữa các kinh tuyến tỷ lệ thuận với hiệu sốkinh độ tương ứng Các vĩ tuyến được biểu thị thànhnhững cung tròn đồng tâm, tâm là giao điểm của cácđường kinh tuyến

Phép chiếu hình trụ

Mặt phẳng hình học hỗ trợ là một hình trụ, hình trụtiếp xúc hoặc cắt quả địa cầu

Trong phép chiếu hình trụ thẳng các đường kinhtuyến được biểu thị hành các đường thẳng song song,khoảng cách giữa các kinh tuyến tỷ lệ thuận với hiệu sốkinh độ tương ứng, các vĩ tuyến là các đường thẳngvuông góc với các kinh tuyến

(A): Chiếu tiếp tuyến; (B): Chiếu cát tuyến;

1 Chiếu chuẩn; 2 Chiếu ngang; 3 Chiếu nghiêng.

Còn tiếp nhé…

21