bai 16,17(3 cot)

- Vua Trần Dụ Tông bắt dân đào hồ lớn trong hoàng thành, chất đá giữa hồ làm núi, bắt dân chở nớc mặn từ biển đổ vào hồ nhỏ nuôi hải sản.. Trớc tình hình đời sống của nhân dân nh vậy, vu

Bài 16 :

sự suy sụp của nhà trần cuối thế kỉ XIV

Tiết 30 : I tình hình kinh tế, x hội ã hội.

I Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức : - Sự suy yếu của nhà Trần cuối thế kỷ 14 dẫn đến nền kinh tế, xã hội sa sút nghiêm trọng Vua quan chỉ lo ăn chơi sa đọa

- Một loạt khởi nghĩa nổ ra

2 Kĩ năng : so sánh với thời kỳ thành lập và giai đoạn kháng chiến chống Mông - Nguyên

3 T t ởng : - Bồi dỡng tình cảm yêu thơng nhân dân lao động

- Thấy đợc vai trò của nhân dân trong lịch sử

II Thiết bị : Lợc đồ khởi nghĩa nông dân nửa cuối thế kỷ 14

III Thiết kế bài dạy :

1 Kiểm tra bài cũ : - Em có nhận xét gì về tình hình văn hoá, giáo dục, khoa học, nghệ thuật thời Trần ?

-Vì sao văn hoá, khoa học, giáo dục thời Trần phát triển ?

2 Vào bài :

3 Bài mới :

Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng

Hoạt động 1:

? So với thời kỳ trớc, kinh

tế thời Trần từ nửa sau thế

kỷ 14 ra sao ? Hậu quả ?

* Cho học sinh đọc phần chữ nhỏ

- Vua Trần Dụ Tông bắt dân đào hồ

lớn trong hoàng thành, chất đá giữa

hồ làm núi, bắt dân chở nớc mặn từ

biển đổ vào hồ nhỏ nuôi hải sản

T-ớng Trần Khánh D nói : " TT-ớng là

chim ng, dân là vịt, lấy vịt nuôi

chim ng có gì là lạ ? " (Nguyễn Phi

Khanh )

?Tại sao có tình trạng này?

Hoạt động 2:

? Trớc tình hình đời sống của nhân

dân nh vậy, vua quan nhà Trần đã

làm gì ?

? Việc làm của thầy Chu Văn An

cho ta thấy điều gì ?

Giáo viên : Nhà Trần ngày càng suy

sụp hơn Dụ Tông chết Dơng Nhật

Lễ lên cầm quyền

Giáo viên : tình hình nớc ta nh vậy,

- Mất mùa, đói kém

- Nông dân phải bán ruộng

đất, vợ con -> biến thành nô tỳ bị bóc lột nặng nề

- Vua không quan tâm

- Quan lại, địa chủ đua nhau bóc lột

- Vua quan vẫn lao vào cuộc sống ăn chơi sa đoạ

- Ông là vị quan thanh liêm

- Kỉ cơng phép nớc triều chính lũng đoạn

Học sinh đọc phần in chữ

nhỏ

1 Tình hình kinh tế :

- Ruộng đất nằm trong tay vơng hầu, quý tộc, địa chủ, nhà chùa

- Vua không quan tâm đến nhân dân

- Đời sống nhân dân khổ cực

2 Tình hình xã hội : -Vua quan chỉ lo ăn chơi sa đoạ

- Champa xâm lợc

- Nhà Minh yêu sách

=> Đời sống nhân dân khổ cực

Champa nhòm ngó xâm lợc, nhà

Minh đa những yêu sách ngang

ng-ợc => đời sống nhân dân càng khổ

cực, họ vùng lên đấu tranh

? Nguyên nhân nổ ra các cuộc khởi

nghĩa ?

? Em hiểu thế nào là " chẩn cứu dân

nghèo " ?

-> Do thiếu tổ chức, thiếu sự ủng hộ

của nhân dân ở các nơi => Thất bại

- 1379, Nguyễn Thanh tự xng Linh

đức vơng (sông Chu ) và ở Nông

Cống, Nguyễn Kỵ cũng xng vơng

tiến hành khởi nghĩa => Thất bại

- Nhà s Phạm S Ôn hô hào nông dân

nổi dậy ở Quốc Oai (1390), hoạt

động mạnh ở Sơn Tây -> Chiếm

Thăng Long -> Vua Trần phải chạy

sang Bắc Giang => Cũng thất bại

? Các cuộc khởi nghĩa liên tiếp nổ ra

cuối triều Trần báo hiệu điêù gì ?

- Học sinh thảo luận

- Là phản ứng mãnh liệt của nhân dân đối với nhà Trần

* Các cuộc khởi nghĩa nhân dân :

a Khởi nghĩa Ngô Bệ (Hải Dơng) (1344-1360) -> Thất bại

b Khởi nghĩa Nguyễn Thanh, Nguyễn Kỵ Thanh Hoá ), năm

1379 => Thất bại

c Khởi nghĩa của Phạm S Ôn

1390 ở Hà Tây -> Bị đàn áp

d Khởi nghĩa của Nguyễn Nhữ Cái (1399-1400) (Sơn Tây, Vĩnh Phúc, Tuyên Quang ) -> Thất bại

4 Củng cố dặn dò : + Làm các bài tập

+ Đọc phần II

Tiết 31 : II nhà hồ và cải cách của hồ quý ly

I Mục tiêu :

1 Kiến thức : - Nhà Hồ thay nhà Trần trong hoàn cảnh đất nớc gặp nhiều khó khăn, đói kém

-Sau khi lên ngôi, Hồ Quý Ly cho thi hành nhiều chình sách cải cách để chấn hng đất nớc

2 T t ởng : Thấy đợc vai trò to lớn của quần chúng nhân dân

3 Kĩ năng : Phân tích, đánh giá nhân vật lịch sử Hồ Quý Ly

II Thiết bị : Tranh ảnh, di tích thành nhà Hồ ở Thanh Hoá

III Thiết kế bài dạy :

1 Kiểm tra bài cũ : - Tình hình kinh tế, xã hội nớc ta nửa sau thế kỷ 14 ?

- Kể tên các cuộc khởi nghĩa nông dân thời kỳ này ? Nhận xét ?

2 Vào bài :

3 Bài mới :

Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng

Hoạt động 1.

? Cuối thế kỷ 14, tình hình

xã hội Đại Việt nh thế nào?

- Nhà Trần không đủ sức

cai trị đất nớc Hồ Quý Ly

phế truất vua Trần, năm

1400 lên làm vua

Hoạt động 2

? Nêu nhận xét về Hồ Quý

Ly ?

? Về chính trị, Hồ Quý Ly đã

thực hiện những biện pháp

nào?

*Đại Ngu : Nớc lớn

(Ngu : Hoà Bình, Đại : Lớn)

? Tại sao Hồ Quý Ly lại bỏ

những quan lại nhà Trần ?

?Việc cử quan lại về địa

phơng thăm hỏi nhân dân

có ý nghĩa gì ?

?Về kinh tế có những cải

cách gì ?

? Nhận xét về các chính

sách kinh tế của nhà Hồ ?

? Em hiểu chính sách hạn

nô?

? Cải cách về văn hoá giáo

dục có ý nghĩa, tác dụng ?

? Chính sách quốc phòng

thể hiện điều gì ?

- Cho quan sát ảnh nhà Hồ

- nhận xét

?Nêu những nhận xét của

em về những cải cách của

Hồ Quý Ly ?

- Làm bài tập : 5, 6 / 47

Hoạt động 3

? Những cải cách của Hồ

Quý Ly có tác dụng nh thế

nào ?

? Bên cạnh những u điểm

- Nhà nớc suy yếu

- Làng xóm tiêu điều, nhân dân đói khổ tiêu tán

- Đọc phần in chữ

nghiêng

- Dựa vào phần in chữ

nhỏ

- Cảnh giác, lo sợ bị lật

đổ

- Quan tâm, thu phục lòng dân

-Đọc phần in chữ

nghiêng

- Khôi phục, nâng cao

đời sống nhân dân

- Hạn chế nô tỳ trong các vơng hầu, quý tộc

- Tăng số ngời sản xuất trong xã hội

- Đọc phần in chữ nhỏ

-> Thay đổi chế độ cũ

- Kiên quyết bảo vệ đất nớc

- ổn định, củng cố, khôi phục đất nớc về mọi mặt

1 Nhà Hồ thành lập :

- 1400 : Nhà Trần suy sụp

- Hồ Quý Ly lên ngôi lập ra nhà Hồ

2 Những biện pháp của Hồ Quý Ly :

a.Về chính trị :

- Cải tổ hàng ngũ võ quan

- Đổi tên nớc Đại Ngu

- Quy định cách làm việc của bộ máy chính quyền

- Thay thế các quý tộc nhà Trần bằng những ngời không thuộc dòng họ Trần

- Cử quan về các lộ thăm hỏi nhân dân

b Về kinh tế :

- Phát hành tiền giấy

- Ban hành chính sách hạn điền

- Quy định lại thuế đinh, thuế ruộng

c Về xã hội :

- Thực hiện chính sách hạn nô

d Về giáo dục :

- Dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm

- Sửa đổi quy chế thi cử, học tập

e Về quốc phòng :

- Tăng quân số

- Chế tạo nhiều loại súng mới

- Phòng thủ nơi hiểm yếu

- Xây dựng thành kiên cố

3 Tác dụng của cải cách Hồ Quý Ly :

* Ưu điểm :

- Hạn chế ruộng đất ( tập trung) của giai cấp địa chủ

- Làm suy yếu thế lực còn lại của nhà Trần

- Tăng nguồn thu nhập cho đất nớc

* Hạn chế :

còn có những hạn chế gì ?

? Tại sao Hồ Quý Ly lại

làm đợc những điều đó ?

- Nhà Trần quá yếu, đất nớc đang đứng trớc nguy cơ có ngoại xâm đe doạ

- Còn một số chính sách cha hoàn chỉnh, cha triệt để

- Cha phù hợp với tình hình thực tế và lòng dân

4 Củng cố -Dặn dò : + Sự thành lập của nhà Hồ ? Những biện pháp của nhà Hồ ? + Tác dụng và hạn chế của những chính sách đó ?

+ Làm bài tập 7,8

+ Chuẩn bị : Ôn tập chơng II + chơng III

Nhóm 1 : Đờng lối kháng chiến chống giặc ( chống Tống + chông Nguyên - Mông )? Nhóm 2 : Nông nghiệp thời Lý, Trần, Hồ

Nhóm 3 : Thủ công nghiệp, thơng nghiệp thời Lý, Trần, Hồ ? > Thành tựu nổi bật Nhóm 4 : Văn hoá, giáo dục, khoa học kỹ thuật thời Lý- Trần- Hồ ?

Ngày

Bài 17 :tiết 32 : ôn tập chơng II và chơng III

I Mục tiêu :

1 Kiến thức : - Cung cấp những kiến thức cơ bản về lịch sử dân tộc thời Lý, Trần Hồ

- Nắm đợc những thành tựu chủ yếu về các mặt chính trị, kinh tế, văn hoá của Đại Việt thời Lý, Trần, Hồ

2 T t ởng : Lòng yêu nớc, niềm tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên

3 Kĩ năng : - Sử dụng lợc đồ

- Quan sát tranh ảnh

- Lập bảng thống kê

II Thiết bị : lợc đồ, bản đồ, tranh ảnh, t liệu liên quan

II Tiến trình giờ dạy :

1 KTBC : - Nêu những biện pháp cải cách của Hồ quý Ly ? Tác dụng của bhững cải cách đó ?

2 Vào bài

3 Bài mới :

Câu 1 : Thời Lý, Trần nhân dân ta đã phải đơng đầu với những cuộc xâm lợc nào ? Thời gian, lực lợng ? Kể sơ lợc những trận thắng lớn ? ( Giáo viên hớng dẫn học sinh kẻ bảng )

Các chiến thắng chống quân xâm lợc ( thế kỷ XI - XIII )

Triều đại Thời gian Kháng chiến

Lý 1077 Lý Thờng Kiệt lãnh đạo kháng chiến chống Tống thắng lợi Trần 12581285 Chiến thắng quân xâm lợc Mông Cổ lần thứ nhấtChiến thắng quân Nguyên lần thứ hai

1288 Chiến thắng quân Nguyên lần thứ ba

Câu 2 : Diễn biến các cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý, chống Mông - Nguyên thời Trần ?

a Đờng lối kháng chiến chống giặc:

+ Chống Tống : Chủ động đánh giặc buộc chúng phải đánh theo cách của ta

-Giai đoạn 1 : chủ động tấn công trớc để phòng vệ

- Giai đoạn 2 : chủ động xây dựng phòng tuyến Nh Nguyệt , không cho chúng tiến vào Thăng Long

+Chống Mông Nguyên:

- Lần 1 : Tạm rút khỏi Thăng Long, thực hiện'' vờn không nhà trống''

- Lần 2 : Tiêu hao lực lợng, "vờn không nhà trống", phản công ở nhiều nơi

- Lần 3 : Chủ động mai phục,chặn đánh các cánh quân của địch

- b Các tấm gơng tiêu biểu: Lý Kế Nguyên, Tông Đản,Trần Quốc Tuấn

- c Công lao đóng góp của các vị anh hùng:

- - Tập hợp đoàn kết nhân dân

- -Chỉ huy tài tình , sáng suốt

- - Cách đánh sáng tạo ,táo bạo

- d Tinh thần đoàn kết của nhân dân trong kháng chiến:

- +Chống Tống: Đoàn kết giữa nhân dân với quân đội triều đìmh

- + Chống Mông Nguyên:- Thực hiện" vờn không nhà trống"

- - Xây dựng làng kháng chiến

- -Nhân dân phối hợp với quân triều đình

- e Nguyên nhân thắng lợi của các cuộc kháng chiến:

- +Sự ủng hộ của nhân dân

- +Sự lãnh đạo tài tình , sáng suốt của các tớng lĩnh

- * bài tập : Những thành tựu nổi bật của đại việt thời lý-trần -hồ

- (GV hớng dẫn học sinh lập bảng, theo nhóm) Nội dung Thời Lý Thời Trần- Hồ Nông nghiệp - Ruộng đất thuộc quyền sở

hữu của vua Hàng năm các vua Lý tổ chức cày tịch điền

- Nhà nớc khuyến khích khai khẩn đất hoang, đào kênh mơng

- Thực hiện nhiều chính sách khuyến khích sản xuất, mở rộng diện tích

- Ruộng đất công làng xã

chiếm phần lớn, ruộng t hữu của địa chủ ngày càng nhiều

Thủ công nghiệp - Trong dân gian các nghềthủ công phát triển mạnh:dệt,

gốm

- Nhiều công trình do bàn tay con ngời tạo ra: chuông Quy

-Do nhà nớc quản lývà mở rộng gồm nhiều ngành nghề khác nhau : dệt tơ lụa , làm

đồ gốm

Điền, chùa chiền.

Thơng nghiệp Trao đổi, buôn bán với nớc

ngoài đợc mở rộng Nhiều trung tâm kinh tế mọclên: Thăng Long, Vân Đồn Văn hoá Đạo Phật mở rộng , nhân dân

a thích ca hát, khắp nơi mở hội vào mùa xuân

Tín ngỡng cổ truyền phát triển Nho giáo đợc trọng dụng để xây dựng bộ máy nhà nớc

Giáo dục Xây dựng Văn Miếu- Quốc

Tử Giám,trờng đại học đầu tiên của nớc ta

Trờng học ngày càng đợc

mở rộng,các kỳ thi đợc tổ chức ngày càng nhiều

Khoa học nghệ thuật -Nhiều công trình có quy môlớn: chùa Một Cột, tháp Báo

Thiên

-Trình độ điêu khắc tinh vi, thanh thoát đợc thể hiện trên các tợng phật , các hình trang trí

- Thành tựu về y học ,kiến trúc nh: Nam hiệu thần dợc, Binh th yếu lợc

-Xây dựng tháp Phổ Minh, thành Tây Đô

4 Củng cố-Dặn dò: -Làm bài tập 2

- Học theo đề cơng chuẩn bị kiểm tra học kỳ