Chapter 1 QUẢN TRỊ SẢN XUẤT VÀ TÁC NGHIỆP

chương 1 quản trị sản xuất

Trang 1

Copyright by Dr Nguyen Thi Van Ha

QUẢN TRỊ SẢN XUẤT VÀ TÁC NGHIỆP

PRODUCTION AND OPERATION

MANAGEMENT

28/07/13 | UTC | Khoa VTKT - Bộ môn QTKD | TS.Nguyen Thi Van Ha | ‹1›

TS Nguyễn Thị Vân Hà

Khoa Vận tải – Kinh tế

Bộ môn Quản trị kinh doanh

Trang 2

Video: Hoạt động sản xuất tác nghiệp chuyền treo trong may mặc

http://www.youtube.com/watch?v=z5KQ8LJtZSA

Trang 3

Giới thiệu nội dung môn học

10/08/13| UTC | Khoa VTKT - Bộ môn QTKD | TS.Nguyen Thi Van Ha | ‹3›

Tổng quan về Quản trị sản xuất

Dự báo trong quản trị sản xuất

Hoạch định năng lực sản phẩm, công nghệ và công

suất Xác định địa điểm nhà máy và bố trí mặt bằng sản

xuất Hoạch định tổng hợp Hoạch định nhu cầu nguyên vật liệu

Hoạch định tồn kho Điều độ sản xuất

Một số phương pháp QTSX hiện đại

 Tài liệu tham khảo

• Quản trị sản xuất – TS Nguyễn Thanh Liêm (NXB Tài chính)

• Quản trị sản xuất, TS Đặng Minh Trang (NXB Thống kê)

• Operations Management, R.S Rusell and B.W Taylor III (Prentice Hall, 4th

Edition, 2003)

• Production and Operation Management, Kaijewski và Ritzmen (Pearson, Prentice Hall, 2007)

 Hình thức thi và kiểm tra

• Phát biểu và tham gia thảo luận trên lớp, làm bài tập (20%)

• Kiểm tra học phần (10%)

• Đánh giá kết thúc môn học: 70%

• Hình thức thi: Thi tự luận và bài tập

 Tham dự Seminar hoặc kiến tập doanh nghiệp (Yêu cầu mở)

Trang 4

 Nội dung học tập của chương

• Một số khái niệm về sản xuất

• Các quan điểm về quản trị sản xuất

• Lịch sử phát triển của Quản trị sản xuất

• Hướng nghiên cứu của Quản trị sản xuất

• Nội dung chủ yếu của QTSX

• Câu hỏi thảo luận

 Mục đích học tập

• Nắm bắt được các khái niệm cơ bản về sản xuất và quản trị sản xuất

• Hiểu được lịch sử hình thành của QTSX và định hướng nghiên cứu

• Đánh giá tầm quan trọng chiến lược của QTSX, sự phức tạp, và sự liên hệ của QTSX với các chức năng

khác trong doanh nghiệp

• Nắm bắt được những thay đổi của QTSX trong môi trường thương mại điện tử và toàn cầu hóa

• Tìm hiểu, phát triển và thảo luận các kiến thức liên quan đến khái niệm, phương pháp và thực tiễn của

QTSX

Trang 5

Phản hồi và yêu cầu

Một số khái niệm về sản xuất

Chương 1: Tổng quan về quản trị sản xuất

-Quá trình chuyển hóa:

• Vât lý: trong tác nghiệp sản xuất vật chất

• Địa lý và vị trí: trong quá trình vận chuyển hay hoạt động kho bãi

• Trao đổi: trong quá trình phân phối bán hàng

• Sinh lý: chăm sóc sức khỏe hay làm đẹp

• Tâm lý: tham gia vui chơi, giải trí

• Thông tin: trao đổi và tiếp nhận thông tin

 Phân loại sản xuất

• Sản xuất được hiểu là quá trình tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ

• Sản xuất là một hệ thống sử dụng các yếu tố đầu (nguyên vật liệu thô, con người,

máy móc, nhà xưởng, kỹ thuật công nghệ, tiền mặt và các nguồn tài nguyên khác)

để chuyển đổi chúng thành các đầu ra là sản phẩm hoặc dịch vụ

Trang 6

 Phân loại sản xuất

•Sản xuất liên tục; Sản xuất gián đoạn

•Sản xuất theo dự án

•Sản xuất theo đơn đặt hàng

•Sản xuất dữ trữ

•Sản đơn chiếc; Sản xuất loại nhỏ

•Sản xuất loại trung bình, sản xuất loại lớn

Số lượng sản phẩm sản xuất và sự lặp lại

Tổ chức sản xuất

Mối quan hệ khách hàng

• Sản xuất theo cấu trúc hội tụ

• Sản xuất theo cấu trúc phân kỳ

• Sản xuất theo cấu trúc phân kỳ có điểm hội tụ

Kết cấu sản phẩm

• Nhà thiết kế chế tạo; Nhà thầu

• Bên gia công

Trang 7

Trang 8

 Đặc điểm của sản xuất hiện đại

Kế hoạch khoa học

Nguồn nhân lực

Chất lượng SP mềm dẻo Tính

Chuyên môn hóa cao

Kiểm soát chi phí

Tự động hóa cao

Sự hỗ trợ của CNTT

Mô phỏng qua mo hình toán

Trang 9

10/08/13| UTC | Khoa VTKT - Bộ môn QTKD | TS.Nguyen Thi Van Ha | ‹9›

 Đặc điểm của sản xuất hiện đại

Video: Hoạt động sản xuất tác nghiệp ở Mercedes-Benz http://www.youtube.com/watch?v=TvKAN_UPVY4

Trang 10

 Phân biệt giữa hoạt động sản xuất và hoạt động dịch vụ

Đầu ra Hữu hình, có thê dữ trữ Vô hình, không thể dữ trữ

Đầu vào Ổn định, tiêu chuẩn hóa Không đồng đều, không ổn định

Có thể cấp bằng

sáng chế

=> Hệ thống sản xuất dich vụ có những nét đăc thù riêng cần thiết kế, hoạch định, và

quản trị hệ thống sản xuất/tác nghiệp dịch vụ thích hợp và hiệu quả

Trang 11

 Phân biệt giữa hoạt động sản xuất và hoạt động dịch vụ

Mô hình hoạt động cung cấp dịch vụ

Trang 13

Trang 14

Khỏi niệm về QTSX: Quản trị sản xuất và tỏc nghiệp bao gồm tất cả cỏc hoạt động liờn

quan cho phộp một doanh nghiệp quản trị cỏc yếu tố đầu vào, tổ chức, phối hợp cỏc yếu tố

đú nhằm chuyển húa chỳng thành cỏc sản phẩm vật chất hoặc dịch vụ với hiệu quả cao nhất

Giai đoạn Chức năng Vấn đề đặt ra Nhiệm vụ

Giai đoạn một Nghiên cứu Sản xuất SP_DV gỡ? Sáng chế SP_DV

Giai đoạn hai Chế tạo Sản xuất bao nhiêu, ở đâu Phân công công việc cho từng cơ sở

Giai đoạn ba Phương pháp Sản xuất SP_DV như thế

nào

Chọn phương pháp, công nghệ

Chỉ rõ cách tiến hành

Giai đoạn bốn Tổ chức sản xuất Sản xuất khi nào

Lập kế hoạch sản xuất và phân chia công việc, trách nhiệm cho từng chức vị

Giai đoạn năm Kiểm tra Kiểm tra những vấn đề

Trang 15

Các quan điểm về quản trị sản xuất

Trang 16

Mục tiêu chung của doanh nghiệp Mục tiêu sinh lời, tối đa giá trị và lợi nhuận

Mục tiêu tổng quát của QTSX

Bảo đảm cung cấp đầu ra cho doanh nghiệp trên cơ

sở khai thác có hiệu quả nhất các nguồn lực của doanh nghiệp đồng thời thỏa mãn tốt nhất nhu cầu khách hàng

Mục tiêu cụ thể

Bảo đảm chất lượng sản phẩm/dịch vụ Bảo đảm đúng dung lượng mong muốn của thị trường Giảm chi phí sản xuất tới mức thấp nhất

Rút ngắn thời gian sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ Đảm bảo cung ứng đúng thời điểm, đúng địa điểm, đúng số lượng và đúng khách hàng

Xây dựng hệ thống sản xuất năng động, linh hoạt Bảo đảm mối quan hệ qua lại tốt với khách hàng và nhà cung ứng

Xây dựng hệ thống và phương pháp quản trị gọn nhẹ

và không có lỗi với khách hàng

Trang 17

Các quan điểm về quản trị sản xuất

Sự sẵn sàng của NVL, dữ liệu chất

lượng, kế hoạch giao hàng, thiết kế,

Mâu thuẫn CƯ và SX

Quản trị sản xuất

Nhu cầu về nguồn nhân lực cho SX

Tập hợp các kỹ năng Đánh giá công việc Thiết kế công việc Năng suất lao động

Thuê mướn, sa thải Đào tạo

Yêu cầu luật pháp Thỏa thuận hợp đồng Mối quan hệ LĐ/Công đoàn

Trang 18

Thập kỷ Sự kiện/Lý thuyết Thời

gian

Nhà sáng lập/khởi xướng

Cách mạng

công nghiệp

• Động cơ hơi nước

• Phân công lao động

• Lý thuyết trao đổi lắp lẫn giữa các chi tiết

1769

1776

1790

James Wat Adam Smith Eli Whitney Quản trị khoa

học

• Nguyên tắc quản trị khoa học

• Nghiên cứu thời gian và sự vận động

• Biều đồ lịch trình hoạt đông

Henry Gantt Henry Ford Mối quan hệ

con người

• Nghiên cứu của Hawthorne

• Lý thuyết động viên

1930 1940s 1950s 1960s

Elton Mayo Abraham Maslow Frederick McGregor Doughlas McGregor

Nghiên cứu

tác nghiệp

• Mô hình tuyến tính

• Máy tính điện tử

• Mô phỏng, lý thuyết dòng chờ, lý thuyết

ra quyết định, Sơ đồ PERT/CPM

• MRP, EDI, EFT, CIM

• Tiếp cận hệ thống

1947

1951 1950s

1960s, 1970s

George Dantzig Remington Rand Nhóm nghiên cứu về quản lý sản

xuất Joseph Orlicky, IBM và những

người khác

Trang 19

Lịch sử và xu hướng phát triển của Quản trị sản xuất

Thập kỷ Sự kiện/Lý thuyết Thời

• TQM (Quản lý chất lượng toàn diện)

• Chiến lược và Tác nghiệp

1970s 1980s

Taiichi Ohno (Toyota) Edwards Deming, Joseph Juran Wickham Skinner, Robert

Hayes Toàn cầu hóa • Tái cấu trúc nền kinh tế/kinh doanh

• Sự phát triển của tổ chức thương mại thế giới, liên minh châu Âu và thỏa ước thương mại khác

1990s 1990s

Michael Skinner, Robert

Champy Nhiều nước và công ty trên thế

giới Cách mạng

Internet

• Internet, WWW

• ERP, Quản trị chuỗi cung ứng

• Thương mại điện tử

1990s 1990s 2000s

ARPANET, Tim Berners-Lee SAP, i2 Technologies, ORACLE Amazon, Yahoo, eBay,…

Cách mạng dịch vụ

Trang 20

 Sản xuất như là một hệ thống

Trang 21

Hướng nghiên cứu của Quản trị sản xuất

 Sản xuất như là một hệ thống

Tiếp cận phân tích Tiếp cận hệ thống

• Phân chia toàn bộ thành các bộ phận để

phân tích

• Phân chia và liên kết, phân tích và tổng hợp

• Nghiên cứu và giải quyết từng bộ phận • Nghiên cứu các bộ phận và mối quan hệ

giữa chúng với nhau

• Xu hướng Micro, chú ý nội dung chi tiết • Xu hướng Macro, phương diện tổng thể

cho phép kiểm tra được chi tiết

• Vận dụng tốt nếu các bộ phận là độc lập

với nhau hoàn toàn

• Vận dụng tốt nếu các bộ phận có mối quan hệ qua lại với nhau

• Nguy cơ không đạt tối ưu tổng thể • Khả năng tối ưu tổng thể

Sự thống nhất và phối hợp cùng phát triển dựa trên cơ sở chung là thực hiện mục

tiêu tổng quát của doanh nghiệp Thống nhất là cơ bản tuy nhiên giữa các bộ phận

với nhau => Cần có sự phân công và hiệp tác tạo ra sự phối hợp nhịp nhàng giữa

các bộ phân trong doanh nghiệp để cùng nhau thực hiện mục tiêu chung

Trang 22

 Quản trị sản xuất liên quan đến các quyết định chiến lược

 Quyết định về sản phẩm, qui trình sản xuất, phương tiện sản xuất

 Quyết định xem có nên thực hiện dự án phát triển sản phẩm mới hay không

 Quyết định về việc thiết lập qui trình sản xuất cho sản phẩm mới

 Quyết định cách thức phân phối nguồn nguyên vật liệu khan hiếm, các tiện ích, khả

năng sản xuất và nhân sự giữa các cơ hội kinh doanh mới và hiện có

 Quyết định về việc xây dựng thêm nhà máy mới và nơi đặt chúng

 Quản trị sản xuất liên quan đến các quyết định hoạt đông

 Quyết định xem cần có bao nhiêu dự trữ dùng cho sản xuất

 Quyết định số lượng và loại sản phẩm sẽ được sản xuất trong thời gian tới

 Quyết định là có nên gia tăng năng lực sản xuất vào thời gian tới hay không?

 Bằng cách nào? cho công nhân làm ngoài giờ hoặc là cho các nhà cung ứng thực

hiện một phần khối lượng sản phẩm của công ty?

 Quyết định chi tiết về việc mua nguyên vật liệu để đáp ứng nhu cầu cho sản xuất

trong thời gian tới

 Quản trị sản xuất liên quan đến các quyết định về quản lý

 Quyết định về chi phí cho việc điều chỉnh lại bản thiết kế sản phẩm

 Quyết định tiêu chuẩn về quản lý chất lượng cho những sản phẩm có sự thay đổi

trong bảng thiết kế

 Quyết định số lần bảo trì ngăn chặn hỏng hóc của máy móc sản xuất

Trang 23

Vai trò của nhà quản lý trong quản trị sản xuất

Vị trí Quản đốc phân xưởng Giám đốc sản xuất Phó tổng giám đốc sản

xuất Loại quyết định Tác nghiệp Chiến thuật Chiến lược

Ví dụ quyết định Bổ sung nhân lực Điều chỉnh các biến

động

Chuẩn y một quá trình mới

Trang 24

Chức năng kiểm

soát

Chức năng tổ chức

Chức năng hoạch định

Hoạt động nhà quản trị sản xuất

Trang 25

Câu hỏi ôn tập

1 Thế nào là sản xuất và quản trị sản xuất?

2 Nghiên cứu yếu tố đầu vào và đầu ra của hệ thống sản xuất là gì?

3 Trình bày các đặc điểm cơ bản của hệ thống sản xuất hiện đại?

4 Hãy nêu các quyết định trong quản trị sản xuất?

5 Kỹ năng của người quản lý trong quản trị sản xuất là gì?

6 Hãy so sánh những điểm giống và khác nhau giữa quá trình sản xuất và cung

ứng dịch vụ

7 Hãy cho biết và phân tích một số xu hướng phát triển hiện nay của quản trị sản

xuất tác nghiệp

8 Hãy miêu tả vẽ sơ đồ quá trình tác nghiệp trong các doanh nghiệp sau:

thi công xây dựng, ngân hàng, xí nghiệp vận tải, siêu thị bán lẻ, bệnh viện,

công ty du lịch

9 Tìm kiếm một trang Web liên quan đến hoạt động sản xuất của một

công ty mà bạn quan tâm Viết thuyết minh miêu tả quá trình đó

10 Hãy thảo luận những rào cản về mặt sản xuất/tác nghiệp nếu

một công ty muốn tham gia vào một ngành mới

Tiêu đề	Chương 1 Quản trị Sản Xuất Và Tác Nghiệp
Tác giả	TS. Nguyễn Thị Vân Hà
Người hướng dẫn	TS. Nguyễn Thị Vân Hà
Trường học	Khoa Vận Tải – Kinh Tế - Đại Học Giao Thông Vận Tải
Chuyên ngành	Quản trị sản xuất
Thể loại	Giáo trình môn học
Năm xuất bản	2013
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	1,22 MB