bai3.thoat hoi nuoc.doc

Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh cần phải: - Nêu được vai trò của quá trình thoát hơi nước đối với đời sống của thực vật.. - Mô tả được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng

A - CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở THỰC VẬT

Bài 3 THOÁT HƠI NƯỚC

o0o

-I Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này học sinh cần phải:

- Nêu được vai trò của quá trình thoát hơi nước đối với đời sống của thực vật

- Mô tả được cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước

- Trình bày được cơ chế điều tiết độ mở của khí khổng và các tác nhân ảnh hưởng đến quá trình thoát hơi nước

II Kiến thức trọng tâm

Cấu tạo của lá thích nghi với sự thoát hơi nước và sự điều tiết hơi nước của cây qua điều tiết độ mở khí khổng

III Phương pháp và phương tiện dạy học:

- Phương pháp:

o Phương pháp chính: giảng giải

o Phương pháp xen kẽ: thảo luận nhóm và vấn đáp

- Phương tiện dạy học:

o Hình 3.1/trang 15, hình 3.2 và 3.3/trang 17, hình 3.4/trang 18-SGK

o Mô hình động cơ chế điều tiết độ mở khí khẩu, máy vi tính, màng hình

IV Nội dung và tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số, vệ sinh <1 phút>

2 Kiểm tra bài cũ: <5 phút>

Sử dụng 2 trong các câu hỏi sau:

1/ Nêu con đường vận chuyển của dòng mạch gỗ, cấu tạo nào của dòng mạch gỗ phù hợp với chức năng vận chuyến như thế?

* Động lực đẩy của dòng mạch gỗ?

2/ Nêu con đường vận chuyển của dòng mạch rây, cấu tạo nào của dòng mạch rây phù hợp với chức năng vận chuyến như thế?

* Động lực đẩy của dòng mạch rây?

3/ Điểm khác nhau trong động lực đẩy của dòng mạch rây và dòng mạch gỗ? tại sao

có điểm khác nhau đó?

3 Vào bài: <1 phút>

Trong bài trước ta đã nói về sự thoát hơi nước ở lá là động lực đầu trên của dòng vận chuyển nước và các ion khoáng từ rễ lên lá Bài này chúng ta nghiên cứu sâu quá trình thoát hơi nước ở lá

Một nhà sinh lý thực vật Nga nói rằng: “Thoát hơi nước là tai hoạ tất yếu của cây” Tại sao thoát hơi nước lại là “tai hoạ” và lại là “tất yếu” của cây? – vào bài

4 Tiến trình bài học: <35 phút>

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung bài mới

 Yếu cầu học sinh đọc mục

I/trang 15 rồi so sánh lượng

nước thoát ra môi trường và

lượng nuớc tích lũy trong cơ

thể thực vật?

Học sinh đọc SGK  trả lời

* Lượng nước thoát ra là quá

lớn so với lượng nước mà cây

tích lũy lại

I VAI TRÒ CỦA QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC

- Tạo ra lực hút nước

 Cây thoát hơi nước nhầm

mục đích gì?

 Vai trò nào của thoát hơi

nước đối với thực vật là quan

trọng nhất?

 Hai học sinh ngồi cạnh nhau thảo luận rút ra vai trò của thoát hơi nước  trả lời câu hỏi

Tổng hợp kiến thức đã học  trả lời

- Điều hòa nhiệt độ bề mặt thoát hơi nước

- Tạo điều kiện cho CO2 từ không khí vào lá thực hiện chức năng quang hợp

 Chia nhóm: mổi nhóm 6 học

sinh cùng thảo luận nội dung:

- Mô tả cấu tạo của lá ?

- Cấu tạo nào của lá thích nghi

với chức năng thoát hơi nước?

- Mối tương quan giữa số

lượng khí khổng và cường độ

thóat hơi nước ở mặt trên và

mặt dưới của lá và ở các cây

sống ở các diều kiện môi

trường khác nhau?

 Bổ sung

Các nhóm học sinh dựa vào hình 3.1 và bảng 3 làm rõ các yêu cầu của giáo viên

mô tả cấu tạo của lá

- Lớp cutinbiểu bì lục mô giậumô xốp(có gân lá)biểu

bì, khí khổng…

 Báo cáo kết quả

 hoàn chỉnh nội dung

II THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ:

1.Cấu tạo của lá thích nghi với chức năng thoát hơi nước:

Hình3.1/SGK

- Biểu bì lá có nhiều khí khổng,

có lớp cutin bao phủ (trừ khí khổng)

- Thường mặt dưới nhiều khí khổng hơn mặt trên

-Số lượng khí khổng tỉ lệ thuận với cường độ thoát hơi nước -Sự thoát hơi nước qua lá còn thực hiện qua lớp cutin

-Những loài thực vật sống ở môi trường càng khô thì số lượng khí khổng càng ít và ngược lại

 Có mấy con đường thoát

hơi nước ở lá? Đó là những

con đường nào?

 Quan sát hình trong sgk 

cơ chế thoát hơi nước qua khí

khổng?

 Thoát hơi nước qua lớp

cutin được thực hiện như thể

nào?

Quá trình thoát hơi nước

chịu ảnh hưởng của các tác

nhân nào?

Học sinh dựa vào sgk  trả lời

Học sinh quan sát hình, suy nghĩ  trả lời

Tổng hợp kiến thức đã học  trả lời

Dựa vào SGK  trả lời

2 Hai con đương thoát hơi nước:

a Qua khí khổng:(Chủ yếu) Cấu tạo khí khổng: gồm hai tế bào hình hạt đậu có thành dày và thành mỏng

- Khi no nước:

- Khi mất nước:

b Qua lớp cutin: theo cơ chế khuyết tán, lớp cutin càng dày thoát hơi nước càng giảm và ngược lại

III CÁC TÁC NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH THOÁT HƠI NƯỚC:

-Nước: ảnh hưởng thông qua sự điều tiết độ đống mở khí khổng -Ánh sáng: Độ mở khí khổng càng tăng khi cường đọ ánh sáng tăng và ngược lại

- Nhiệt độ, gió, một số ion khoáng

 Lượng nước hút vào: A

 Lượng nước thoát qua lá:B

IV CÂN BẰNG VÀ TƯỚI TIÊU HỢP LÍ CHO CÂY TRỒNG:

-Lượng nước hút vào: A

 Điều gì xảy ra khi A=B?

 Điều gì xảy ra khi A>B?

 Điều gì xảy ra khi A<B?

 Làm thế nào để biết được

nhu cầu nước của cây?

Tổng hợp kiến thức đã học  trả lời

Học sinh suy nghĩ  trả lời Học sinh suy nghĩ  trả lời Học sinh suy nghĩ  trả lời

2 học sinh ngồi gần thảo

luận ý kiến  trả lời

-Lượng nước thoát qua lá:B

* khi A=B:mô đủ nước cây phát triển bình thường

* khi A>B:mô thừa nước cây phát triển bình thường

* khi A<B:mô thiếu nước cây mất nước héochết

-Cần chẩn đoán nhu cầu nước của cây để tưới nước hợp lí cho cây

5 Củng cố và dặn dò: <2 phút>

- Hỏi: Có điều gì khác nhau khi ta đứng dưới bóng cây xanh và khi ta đứng dưới mái che làm bằng các loại vật liệu nhân tạo? Tại sao có điều khác nhau đó?  Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và tích cực hưởng ứng phong trào “Môi trường xanh - sạch - đẹp”

- Học sinh ghi nhớ nội dung tóm tắt trong khung ở cuối bài

6 Bài tập về nhà: <1 phút>

Trả lời các câu hỏi ở cuối bài và vẽ hình 3.1 vào vở

Ngày soạn: 31/08/2008

Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn

NGÔ DUY THANH