Sáng kiến kinh nghiệm LS

Trong giai đoạn này, việc phát huy tính tích cực của học sinh trong việc học tập môn Tự nhiên - Xã hội nói chung và phân môn Lịch sử ở lớp 4 – 5 nói riêng là một phần trong việc đổi mới

MỤC LỤC

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu trang 4

Chương I: Cơ sở lí luận của đề tài nghiên cứu trang 6

Chương III: Các giải pháp chủ yếu để thực hiện đề tài trang 9

………

I PHẦN MỞ ĐẦU.

1.Lý do chọn đề tài:

Môn tự nhiên xã hội cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản và ban đầu về các sự vật, sự kiện, hiện tượng và mối quan hệ giữa chúng trong tự nhiên, con người và xã hội, về cách vận dụng kiến thức đó trong đời sống và sản xuất

Có thể nói cùng với môn Tiếng Việt và môn Toán, các môn Khoa học ; Lịch sử và Địa lí (TN&XH) là những môn học quan trọng trong chương trình bậc Tiểu học

Trong giai đoạn này, việc phát huy tính tích cực của học sinh trong việc học tập môn Tự nhiên - Xã hội (nói chung) và phân môn Lịch sử ở lớp 4 – 5 (nói riêng) là một phần trong việc đổi mới phương pháp dạy học của bộ môn này, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh Tiểu học

Qua thực tế những năm đã dạy học sinh lớp 5, giáo viên nhận thấy:

- Học sinh chưa thực sự chủ động, tích cực trong giờ học lịch sử (chủ yếu

là nghe, ghi, đọc sách giáo khoa) Đồng thời do yêu cầu phát triển khoa học kỹ thuật ngày càng nhanh, diễn ra từng ngày, từng giờ đòi hỏi con người phải chủ động, tích cực, sáng tạo để thích ứng được sự phát triển của xã hội Vì vậy, đất nước đã đặt ra mục tiêu cho ngành giáo dục “Đào tạo ra những con người có kiến thức văn hóa, khoa học, có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo, có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêu CNXH, sống lành mạnh, đáp ứng được nhu cầu phát triển đất nước”

Cũng trong quá trình giảng dạy, giáo viên nhận thấy học sinh có tiềm năng được tiếp xúc với nhiều lượng thông tin (từ bố, mẹ, anh chị - những người có trình

độ văn hoá) Vì vậy, trong lớp xuất hiện nhiều em có thái độ tích cực, chủ động cần khơi dậy nhằm giúp các em phát triển để đáp ứng mục tiêu và yêu cầu của đất nước

Mặt khác, chương trình lịch sử lớp 5 giúp học sinh lĩnh hội được một số tri thức ban đầu và thiết thực về xã hội Đó là các sự kiện và nhân vật tiêu biểu trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Từ đó hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng quan sát, mô tả, phân tích, so sánh, đánh giá mối quan hệ giữa các

sự kiện trong xã hội, đồng thời vận dụng các tri thức đã học vào thực tiễn cuộc sống Qua đó khơi dậy và bồi dưỡng tình yêu đất nước, hình thành thái độ đúng đắn đối với bản thân, gia đình, cộng đồng ; kích thích tính ham hiểu biết khoa học của học sinh Để từ đó các em có lòng tự hào dân tộc, phát huy mọi khả năng để xây dựng một tương lai xứng đáng với lịch sử của dân tộc

Chính vì lẽ đĩ, việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử, cũng như mọi mơn học khác, học sinh phải tự mình khám phá ra kiến thức (dưới sự hướng dẫn

của giáo viên), tức là học sinh phải được tiếp xúc với các tư liệu lịch sử: tranh ảnh, bản đồ lịch sử, các di vật, câu chuyện lịch sử được ghi lại thành lời văn dưới sự định hướng và kết luận của giáo viên để học sinh tự hình thành các biểu tượng lịch sử.

Theo “CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN CHO GIÁO VIÊN TIỂU HỌC – CHU KÌ III” (2003-2007) (Bài 17: “Dạy học Lịch sử theo chương trình Tiểu học mới” ) thì mục tiêu của phân môn Lịch sử ở Tiểu học hiện nay là:

“* Cung cấp cho học sinh một số kiến thức cơ bản, thiết thực về:

- Các sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử tiêu biểu tương đối có hệ thống theo dòng thời gian của lịch sử Việt Nam từ buổi đầu dựng nước cho tới nay

- Mối quan hệ giữa các sự kiện, nhân vật lịch sử trong quá khứ và hiện tại của xã hội loài người (thuộc phạm vi địa phương, đất nước)

* Bước đầu hình thành và rèn luyện cho học sinh các kĩ năng:

- Quan sát các sự vật, hiện tượng ; thu thập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ các

nguồn khác nhau

- Nêu thắc mắc, đặt câu hỏi trong quá trình học tập và chọn thông tin để giải đáp

- Trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói, bài viết, hình vẽ, sơ đồ

- Vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

* Góp phần bồi dưỡng và phát triểu ở học sinh những thái độ và thói quen :

- Ham học hỏi, tìm hiểu để biết về môi trường xung quanh các em

- Yêu thiên nhiên, con người, quê hương, đất nước

- Tôn trọng, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và văn hoá gần gũi với học sinh.” Từ những lí do trên, người viết quyết định chọn đề tài:

“ Một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử lớp 5.”

2 Mục đích nghiên cứu:

1 Tìm hiểu thực trạng về việc học phân môn Lịch sử của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Thiện Hưng B - huyện Bù Đốp - tỉnh Bình Phước (năm học 2008-2009)

2 Tìm hiểu hứng thú, thái độ trong khi học phân môn Lịch sử của học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Thiện Hưng B - huyện Bù Đốp - tỉnh Bình Phước

3 Trên cơ sở đó đề xuất những biện pháp cụ thể nhằm phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử ở Khối 5 Trường Tiểu học Thiện Hưng B - huyện Bù Đốp - tỉnh Bình Phước

3 Giới hạn nghiên cứu:

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu biện pháp để phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân mơn Lịch sử lớp 5 - Trường Tiểu học Thiện Hưng B, năm học 2008-2009

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

- Đối tượng : Thực trạng dạy – học phân môn Lịch sử ở lớp 5 ,Trường Tiểu học Thiện Hưng B - huyện Bù Đốp - tỉnh Bình Phước (năm học 2008-

2009)

- Khách thể : Một số kinh nghiệm của các giáo viên trong trường để phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử

5 Giả thuyết nghiên cứu:

Nếu tất cả các lớp 5 trong huyện Bù Đốp có hoàn cảnh và thực trạng giống như ở lớp 5 trường Tiểu học Thiện Hưng B áp dụng những kinh nghiệm mà đề tài này nêu lên thì học sinh sẽ thêm hứng thú khi học môn Lịch sử lớp và chất lượng dạy – học môn lịch sử ở lớp 5 sẽ được nâng lên rõ rệt

6 Nhiệm vụ nghiên cứu :

Để đạt được mục đích nêu trên, đề tài đã tự xác định những nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:

1 Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài

2 Tìm hiểu thực trạng dạy – học môn Lịch sử của giáo viên và học sinh ở lớp 5 Trường tiểu học Thiện Hưng B, năm học 2008-2009

3 Đề xuất các biện pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử lớp 5

7. Phương pháp nghiên cứu:

a) Phương pháp điều tra :

Tiến hành phát phiếu điều tra, học sinh trả lời qua đó thu thập để nắm kết quả điều tra

b) Phương pháp quan sát:

Quan sát về tinh thần, thái độ học tập, những biểu hiện trong quá trình học tập của học sinh lớp 5 trường T.H Thiện Hưng B

c) Phương pháp trò chuyện, đàm thoại, phỏng vấn :

Nhằm hỗ trợ cho hai phương pháp trên, sử dụng phương pháp trò chuyện, đàm thoại, phỏng vấn để thu thập những thông tin chính xác hơn, khách quan hơn

d) Phương pháp nghiên cứu sản phẩm:

Nghiên cứu về những bài kiểm tra, bài thi, hồ sơ học bạ của học sinh Phương pháp này hỗ trợ cho phương pháp điều tra viết

e) Phương pháp thực nghiệm:

Trước khi thực hiện, tiến hành khảo sát : cho học sinh làm bài kiểm tra, tiến hành dự giờ

8 Kế hoạch nghiên cứu:

Tháng 9/ 2008: Đăng kí đề tài, lập đề cương

Tháng 9-10/ 2008: Điều tra thực trạng việc dạy – học phát huy tính tích cực của học sinh khi học phân môn Lịch sử ở lớp 5 – trường Tiểu học Thiêïn Hưng B.Tháng 11 / 2008: Thu thập và xử lí các số liệu điều tra ; Thống kê phân tích các số liệu

Tháng 12 / 2008: Viết đề tài, báo cáo sơ bộ

II PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

I.Cơ sở pháp lí.

Nghị quyết TW4 ( khoá VII) của Đảng Cộng Sản Việt Nam về “ Tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo”( 14.01.1993) và gần đây nhất là nghị quyết TW2 (khoá VIII) khẳng định “ Trong thời gian qua, mặc dù có nhiều khó khăn, sự nghiệp giáo dục có nhiều tiến bộ và phát triển nhưng cũng có một số mặt quan trọng bị giảm sút so với trước “ Con người được đào tạo thường thiếu năng động , chậm thích nghi với nền kinh tế – xã hội đang đổi mới Nghị quyết đang đề ra nhằm xác định lại mục tiêu, thiết kế lại chương trình, kế hoạch, nội dung, phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng học sinh năng lực tư duy, sáng tạo, năng động khi giải quyết vấn đề

Lịch sử là bộ môn rất cần thiết đối với học sinh bậc tiểu học , nó cung cấp cho các em hiểu những hiểu biết cơ bản về lịch sử dân tộc, nguồn gốc của con người Trên cơ sở đó biết vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống hàng ngày, góp phần vào mục tiêu đào tạo con người trong thời đại mới

II Cơ sở lí luận

* Vai trị

Kiến thức lịch sử ở Tiểu học khơng được trình bày theo một hệ thống chặt chẽ mà chỉ chọn ra những sự kiện, hiện tượng nhân vật lịch sử tiêu biểu cho một giai đoạn lịch sử nhất định

*Nhân vật lịch sử: Bình Tây đại nguyên sối Trương Định, Nguyễn Trường Tộ (mong muốn canh tân đất nước), Phan Bội Châu (phong trào Đơng Du), Nguyễn Tất Thành (quyết chí ra đi tìm đường cứu nước)

*Sự kiện lịch sử: Hơn 80 năm chống thực dân Pháp (1858 - 1945), Xô Viết Nghệ Tĩnh, các cuộc khởi nghĩa và hoạt động yêu nước chống thực dân Pháp đầu thế kỉ 20, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Cách mạng tháng Tám năm 1945 và Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập (2/9/1954); Chín năm kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954): các chiến dịch quân sự lớn Chiến thắng Điện Biên Phủ Kháng chiến chống Mỹ và xây dựng đất nước (1954 - 1975); Xây dựng chủ nghĩa xã hội trong cả nước (năm 1975 đến nay).

III Cơ sở thực tiễn

Với nội dung kiến thức như vậy là vừa tầm với học sinh ở lứa tuổi lớp 5 Tuy nhiên, thực tế cho thấy học sinh học phân môn Lịch sử thường tiếp thu một cách thụ động do khoâng ít giáo viên chưa thực sự chú trọng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh khi học phân môn Lịch sử Chính vì vậy học sinh không hứng thú trong các giờ Lịch sử và đặc biệt không hình dung được sinh động về các sự kiện lịch sử đã diễn ra cách các em rất xa Từ đó dễ tạo cho các em

có thói quen thụ động, dễ quên và trì trệ trong tư duy

Bảng thống kê sau cho thấy kết quả học tập phân môn Lịch sử của học sinh lớp 5 hai năm trước là có sự tiến bộ nhưng chưa thật tốt

THỐNG KÊ KẾT QUẢ ĐIỂM THI CUỐI NĂM (PHÂN MÔN LỊCH SỬ)

NĂM

TSHS

DỰ THI

ĐIỂM 9-10 ĐIỂM 7-8 ĐIỂM 5-6 DƯỚI 5ĐIỂM GHI

TC 63 21 33.3 22 34.9 13 20.7 7 11.1

Vì lý do đó, khi mới nhận lớp 5B, qua trao đổi và thông qua 1 số tiết dạy Lịch sử đầu năm, bản thân nhận thấy thực trạng học sinh ở lớp chỉ có 5 em học phân môn này một cách tích cực, 7 em học trung bình, còn lại 23 em học rất thụ động Ở lớp 5A, tuy số học sinh học tích cực ở môn phân Lịch sử có khá hơn song

số học sinh thụ động vẫn nhiều - cụ thể là 7 em học tích cực, 9 em học trung bình, còn lại 20 em học thụ động

Trên đây là một số cơ sở lí luận và tình hình thực tế của học sinh lớp 5 khi học phân môn Lịch sử mà giáo viên đã gặp phải Vậy hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức Lịch sử như thế nào để phát huy được tính tích cực của học sinh ? Đây là một điều mà người viết và các đồng nghiệp rất quan tâm

*************************************************

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI

I KHÁI QUÁT PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Chương trình Lịch sử, phương pháp dạy Lịch sử, cách thức tổ chức giờ học Lịch sử

- Giáo viên, học sinh lớp 5 - Trường Tiểu học Thiện Hưng B, huyện Bù Đốp, Bình Phước

II THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI

Thực tế cho thấy học sinh học phân môn Lịch sử thường tiếp thu một cách thụ động, chưa hứng thú trong các giờ học và đặc biệt không hình dung được sinh động về các sự kiện lịch sử đã diễn ra cách các em rất xa Từ đó dễ tạo cho các em

có thói quen ỷ lại, thụ động, dễ quên và trì trệ trong tư duy

III NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG

Qua việc tìm hiểu giáo án, dự giờ môn Lịch sử của một số đồng nghiệp, bản thân nhận thấy giáo viên hay sử dụng phương pháp truyền thống, có chú ý đến việc rèn luyện cho học sinh kỹ năng của môn học song hiệu quả chưa cao

Những nguyên nhân trên đã ảnh hưởng tới chất lượng giờ dạy Lịch sử ở Tiểu học, không kích thích được hứng thú học tập của học sinh

CHƯƠNG III CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I Cơ sở đề xuất các giải pháp:

Để giúp học sinh có hứng thú học tập phân môn Lịch sử , góp phần nâng cao chất lượng giờ học , xin đề xuất một số biện pháp sau:

Người giáo viên cần xác định vị trí, nhiệm vụ của môn Lịch sử cũng như tác dụng của việc dạy học Lịch sử trong hệ thống giáo dục

Như trên đã nói: Dạy Lịch sử góp phần giúp các em có những hiểu biết cơ bản về lịch sử dân tộc, đồng thời là một phương tiện giáo dục hữu ích

Giờ Lịch sử đem đến cho các em học sinh những cảm xúc thẩm mỹ lành mạnh, giáo dục cho các em những tình cảm, phẩm chất đạo đức cao đẹp, giúp các

em có một nhân cách phát triển toàn diện

Thông qua môn học có thể rút ra ý nghĩa gì cho cuộc sống hiện tại?

II B iện pháp thực hiện:

Để phát huy tính tích cực của học sinh trong phân môn Lịch sử lớp 5 thì việc lựa chọn phương pháp dạy học và hướng dẫn học sinh cách học là rất quan trọng Giáo viên phải lựa chọn phương pháp sao cho phù hợp với từng bài, với từng đối tượng học sinh, sao cho học sinh phải tự khám phá ra kiến thức (dưới sự hướng dẫn của giáo viên) vì hoạt động của trò là quá trình tự giác, tích cực, tự vận động, nhận thức và phát triển nhưng phải được điều khiển

1 Hướng dẫn học sinh cách học bộ môn Lịch sử theo từng loại bài:

*Với loại bài dạy về nhân vật lịch sử: Giáo viên yêu cầu học sinh sưu tầm tranh ảnh hoặc tư liệu về cuộc sống và sự nghiệp của nhân vật lịch sử đó Kết hợp với đọc sách giáo khoa trước ở nhà để nắm được nội dung của bài mới về cuộc sống và sự nghiệp của nhân vật lịch sử trước khi đến lớp

Trước khi nhắc đến nhân vật lịch sử nào đó, cần cung cấp để học sinh biết được những nét sơ lược về bối cảnh lịch sử (không gian, thời gian) mà nhân vật hoạt động

Học sinh tự trình bày những hiểu biết đã có của mình về nhân vật lịch sử đó

Những bài học lịch sử trong đó các nhân vật có những lời đối thoại “đắt giá” thể hiện phẩm chất cao quí của nhân vật, học sinh có thể tự đóng vai để diễn lại

*Với loại bài dạy về sự kiện lịch sử: Việc sưu tầm tranh ảnh tư liệu là rất quan trọng để các em dễ hình dung, dễ nhớ, nhớ lâu các sự kiện đó Chính vì vậy học sinh phải sưu tầm tranh ảnh từ ở nhà, đọc trước sách giáo khoa kết hợp với những tư liệu sưu tầm được hoặc do giáo viên cung cấp để nắm vững được nội dung bài

Học sinh được trình bày trên cơ sở hiểu biết đã có của mình

2 Thầy và trò chuẩn bị sưu tầm tư liệu, tranh ảnh, bản đồ, tài liệu lịch sử:

Như trên đã trình bày, một trong những phương pháp dạy học không thể thiếu được khi dạy phân môn Lịch sử là phương pháp trực quan Những phương tiện trực quan được sử dụng nhiều để dạy lịch sử là:

Tranh ảnh

Bản đồ lịch sử

Các phương tiện nghe nhìn

Di tích lịch sử

Nhà Bảo tàng lịch sử và một số nhà Bảo tàng khác.

Giáo viên đối chiếu với những phương tiện mà nhà trường đã trang bị để giáo viên và học sinh chủ động trong bài dạy, cùng phối kết hợp với phụ huynh học sinh trong việc sưu tầm, đóng góp cho nhà trường Chủ động đề nghị với Ban giám hiệu cho học sinh khối lớp 5 được đi tham quan di tích lịch sử hoặc Bảo tàng lịch

sử ở địa phương hoặc yêu cầu phụ huynh học sinh tạo điều kiện tự đưa con em mình đi tham quan những nơi đó

3 Dạy học trên lớp:

Việc hướng dẫn học sinh cách học bộ môn Lịch sử theo từng loại bài: việc thầy và trò chuẩn bị sưu tầm tài liệu, tranh ảnh, tư liệu lịch sử tất cả đều nhằm phục vụ cho việc dạy học ở trên lớp với mục đích : qua bài học, học sinh phát huy được tính tích cực của mình thông qua phân môn Lịch sử

Trước kia chúng ta thường quan niệm học Lịch sử là phải học thuộc, nạp vào bộ nhớ của học sinh theo lối thầy đọc, trò chép, học thuộc lòng theo thầy, theo sách giáo khoa là đạt yêu cầu Nhưng học tập Lịch sử theo quan niệm hiện đại không phải là theo cách trên mà là: học sinh thông qua làm việc với sử liệu mà tạo

ra hình ảnh lịch sử, tự xây dựng, tự hình dung về quá khứ lịch sử đã diễn ra

Cơ sở nhận thức cá thể, độc lập, bằng các biện pháp tương tác xã hội (học theo nhóm, học cả lớp, đối thoại thầy trò ) mà học sinh xây dựng sự nhận thức đúng đắn về môn Lịch sử Muốn làm đuợc điều đó khi dạy học trên lớp, giáo viên cần phải tiến hành qua các bước sau:

Bước thứ nhất: Giáo viên định hướng được mục đích, nêu nhiệm vụ nhận

thức của học sinh qua tiết học

Ví dụ: Bài Thu – Đông 1947, Việt Bắc “mồ chôn giặc Pháp” phần giới thiệu bài giáo viên nói: Sau tiếng súng mở đầu ở Hà Nội ngày 19-12-1946 quân dân

ta đã phá tan kế hoạch tấn công Việt Bắc của địch trong chiến dịch Thu-đông 1947

Vì sao lại xuất hiện chiến dịch này? Diễn biến của chiến dịch ra sao? Ý nghĩa của chiến dịch là gì? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài hôm nay: Bài Thu – Đông 1947, Việt Bắc “mồ chôn giặc Pháp”

Bước thứ hai: Học sinh đọc tài liệu sách giáo khoa, xem tranh ảnh nghiên

cứu đọc thêm tư liệu, trao đổi thảo luận nhóm Học sinh làm phiếu học tập - đại diện nhóm trình bày, các bạn trong lớp nghe và góp ý kiến

Ví dụ 1: Bài “Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước”

Khi tìm hiểu một vài nét về thời thơ ấu của Nguyễn Tất Thành :

Học sinh đọc sách giáo khoa từ “ Trong bối cảnh cứu nước, cứu dân”, kết hợp với những mẩu chuyện, câu chuyện đã sưu tầm để nói lên được thời thơ ấu của Nguyễn Tất Thành (làm cá nhân).

Khi tìm hiểu về sự kiện Nguyễn Tất Thành quyết chí ra đi tìm đường cứu nước: Học sinh đóng vai: người dẫn truyện, Nguyễn Tất Thành và anh Lê theo đoạn 3 của bài Từ đó học sinh sẽ trả lời được một loạt câu hỏi theo định hướng của giáo viên

Nguyễn Tất Thành dự định đi đâu?

Người sang đó để làm gì?

Người ra đi gặp hoàn cảnh như thế nào?

Thông qua hai bức ảnh “Bến nhà Rồng” và “Tàu La – tu – sơ Tờ - rê- vin”, học sinh dễ dàng hình dung được sự kiện lịch sử quan trọng này Từ đó các em sẽ thảo luận rồi cử đại diện nhóm lên trình bày để rút ra bài học

Ví dụ 2: Bài Thu – Đông 1947, Việt Bắc “mồ chôn giặc Pháp”

Khi tìm hiểu nguyên nhân xuất hiện chiến dịch, giáo viên treo bản đồ hành chính Việt Nam, học sinh chỉ được 6 tỉnh thuộc Căn cứ địa Việt Bắc từ đó nắm vững được vị trí của Căn cứ địa Việt Bắc trên bản đồ Việt Nam

Sau đó học sinh thảo luận trong nhóm để tìm ra được nguyên nhân xuất hiện chiến dịch từ những gợi ý của phiếu học tập và nội dung SGK rồi viêt ý kiến

bổ sung nếu thiếu

Sau đó học sinh được trực tiếp lên chỉ lược đồ để nói lại diễn biến của chiến dịch

Để tái hiện lại không khí hào hùng của quân và dân ta trong trận đánh trên sông Lô gây cho địch tổn thất lớn, giáo viên bật băng catset để các em cùng nghe

ca khúc “Sông Lô”của nhạc sĩ Văn Cao

Ở phần củng cố:

Giáo viên yêu cầu các em lên thuyết minh về những bức tranh hay những bài thơ các em đã sưu tầm được theo nhóm có liên quan đến chiến khu Việt Bắc để các em có thể hình dung được Căn cứ địa kháng chiến nơi Bác Hồ - Đảng - Chính phủ đã hoạt động lâu dài để chỉ huy cuộc kháng chiến chống Pháp của ta