KẾ HOẠCH SINH 9

Qua phần di truyền và biến dị, học sinh đợc tìm hiểu các quy luật di truyền của Menden và Mooc gan với việc tổ chức các thí nghiệm lai hợp lý, theo dõi sự thể hiện các tính trạng qua các

Kế hoạch môn sinh 9

I đặc điểm tình hình:

1 Đội ngũ:

Giáo viên: 3 trình độ cao đẳng S phạm Sinh , một giáo viên Sinh 10+3

- Học sinh: 9A:27 học sinh , 9B: 27 học sinh

2 Đặc điểm bộ môn:

Môn sinh học 9 chia làm 2 phần: Di truyền Biến dị và Sinh học - Môi tr-ờng

Phần I: Di truyền và Biến dị

Di truyền học tuy mới đợc hình thành đầu thế kỷ XX, qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, đến nay đang ở giai đoạn công nghệ di truyền chiếm một

vị trí quan trọng và đóng vai trò then chốt trong sinh học Di truyền học đã và

đang thu đợc những thành tựu rực rỡ đóng góp cho sự phát triển kinh tế, xã hội

Qua phần di truyền và biến dị, học sinh đợc tìm hiểu các quy luật di truyền của Menden và Mooc gan với việc tổ chức các thí nghiệm lai hợp lý, theo dõi sự thể hiện các tính trạng qua các thế hệ lai từ đó rút ra các quy luật di truyền Trong đó các quy luật Mooc gan bổ sung, làm hoàn thiện các quy định

di truyền mà Menden đã xây dựng

Nhân tố di truyền mà Men den giải thích đợc làm sáng tỏ sau này chính là nhiễm sắc thể và gen

Học sinh tìm hiểu về cấu trúc, tính đặc trng và ổn định của bộ NST thông qua các cơ chế giảm phân, thụ tinh và nguyên nhân và thấy đợc NST là cơ sở vật chất của hiện tợng di truyền ở cấp độ tế bào

Nhân tố gen có bản chất là ADN và mối quan hệ giữa gen (1 đoạn ADN)

 mARN  Prôtein và tính trạng

Hiểu đợc cha mẹ không truyền cho con cái những tính trạng có sẵn, mà truyền lại bộ gen mang thông tin quy định những tính trạng đó và ADN là cơ sở vật chất của hiện tợng di truyền ở cấp độ phân tử ứng dụng của di truyền và biến dị với con ngời và chọn giống

Phần II: Sinh vật và môi trờng.

Sinh vật và môi trờng có mối quan hệ hữu cơ với nhau, sự phát triển của sinh vật và các hoạt động sống có tác động trực tiếp đến môi trờng

Qua các bài học, học sinh tìm hiểu đợc các ảnh hởng giữa môi trờng (ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm ) lên cơ thể sinh vật và ngợc lại

Các yếu tố quần thể sinh vật quần thể ngời, quần xã sinh vật Có những

đặc điểm cấu trúc nh thế nào Và tác động giữa con ngời - dân số - môi trờng lên sự phát triển và tồn tại của nhau Từ đó giáo dục t tởng và đạo đức cho học sinh rèn ý thức sống có trách nhiệm với môi trờng, để bảo vệ và phát triển môi trờng một cách bền vững

3 Tình hình học tập của học sinh:

* Thuận lợi

-Sách giáo khoa đợc trang bị đầy đủ

- Học sinh ham học, có ý thức học tập tốt

- Thiết bị dạy học đầy đủ cho các bài

* Khó khăn:

- Kiến thức di truyền và biến dị hoàn toàn mới mẻ với học sinh

- Sách tham khảo cùng lợng bài tập bổ sung hầu nh không có

4 Tình hình giảng dạy của giáo viên

-Giáo viên giảng dạy có kinh nghiệm

- Soạn và giảng bài đầy đủ - nhiệt tình

- Chuẩn bị tranh vẽ và đồ dùng dạy học thờng xuyên

5 Cơ sở vật chất - đồ dùng dạy học:

- Các mô hình ADN, ARN, tổng hợp prôtein còn mới, màu sắc sinh

động hợp lý

- Tranh vẽ đẹp

II nhiệm vụ của bộ môn

Phần I: Di truyền và biến dị

- Cung cấp những khái niệm mở đầu cuả bộ gen , NST, tính trạng thuần chủng, biến dị

- Các bớc làm thí nghiệm nghiên cứu và cách giải thích kết quả các phép lai trong thí nghiệm của Moocgan và Menden từ đó rút ra các quy luật di truyền Vận dụng các quy luật để làm bài tập di truyền

- Tìm hiểu cấu trúc cảu các nhân tố di truyền NST, ADN, ARN, prôtein và các đặc tính của chúng

- ứng dụng của di truyền học và qúa trình chọn giống, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của loài ngời

- ứng dụng của di truyền học vào tơng lai của loài ngời

- Rèn luyện t duy lý thuyết: So sánh, phân tích, tổng hợp dựa vào thông tin đợc sách giáo khoa cung cấp để nắm bắt và hiểu các khái niệm , các quy luật

và vận dụng đợc chúng vào làm bài tập, giải thích các hiện tợng trong tự nhiên của sinh vật

-Giáo dục và hình thành lòng yêu thích bộ mônn và định hớng phơng pháp học tập và nghiên cứu cho học sinh

Phần II: Sinh vật và môi trờng.

- Hiểu đợc mối quan hệ mật thiết giữa sinh vật voà môi trờng (nhân tố sinh thái)

- ảnh hởng của các nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật nói chung và con ngời nói riêng

-Tác động của con ngời đến môi trờng, gây ra những biến đổi bất lợi -Xây dựng ý thức bảo vệ môi trờng

iii chỉ tiêu:

Chỉ tiêu phấn đấu

- Giỏi: 4,5% TB: 59,5%

iv Biện pháp thực hiện:

1 Giáo viên:

Soạn bài đầy đủ, đúng chơng trình, soạn theo phơng pháp tích cực hoá hoạt động của học sinh

Giảng giải nhiệt tình, gắn liền bài học với việc hiện tợng tự nhiên để giải thích

Sử dụng triệt để các đồ dùng dạy học

Tiến hành dự giờ thờng xuyên để nâng cao chất lợng bài giảng

2 Học sinh:

- Tích cực học tập, khai thác triệt để nội dung SGK cung cấp

- Làm bài tập đầy đủ để vận dụng những kiến thức đã học

- Chú ý thảo luận nhóm có hiệu quả, xây dựng phơng pháp có hiệu quả học tập hợp lý với bộ môn

v kế hoạch cụ thể:

Tên

ch-ơng Mục tiêu cơ bản Kiến thức cơ bản Đồ dùng giáo dục Phơng pháp Thực hành thực tế Kiểm tra

Phần I:

Di truyền

học

Chơng I:

Các thí

nghiệm

của

menden

Nắm đợc đối tợng nghiên cứu chủa yếu là đậu Hà Lan với

ph-ơng pháp nghiên cứu là phân tích các thế hệ lai của Men den

+ Cách tiến hành thí nghiệm + Phân tích kết quả sai + Nội dung của quy luật phân ly

và quy luật phân ly dộc lập + Giải thích các thí nghiệm dựa trên nhân tố di truyền (gen , NST) và sự biểu hiện theo các kết quả :

F1: đồng tính - F2 phân tính (3 trội; 1 lặn) hoặc F1: đồng tính (9:3:3:1)

Lai 1 cặp tính trạng Lai 2 cặp tính trạng tính xác suất hiện các mặt cuả đồng kim loại

Tranh vẽ 1 Lai một cặp tính trạng và giải thích

2 Lai hai cặp trính trạng và giải thích

3 Hai mơi đồng tiền (S,N)

Thuyết trình Thảo luận nhóm Vấn đáp

Tham khảo Men den và cuộc đời

Bài tập: Lai 1

và 2 cặp tính trạng (N V

Sang - N.T

Vân )

Miệng +

15 phút

Chơng II:

Nhiễm

sắc thể

Phân tích đợc NST là cơ sở vật chất của hiện tợng di truyền ở cấp độ TB, biểu hiện qua

+Tính đặc trng và ổn định của

bộ NST trong quá trình nguyên phân và giảm phân

+ Diễn biến hình thái của NST trong qúa trình nguyên phân và giảm phân

+ Hiểu đợc ý nghĩa của giảm phân và nguyên phân , và sự khác nhau trong quá trình hình thành giao tử đực và cái

- ý nghĩa của sự phân hoá giới

- NST: Tính đặc trng cấu trúc NST

_Nguyên phân -Giảm phân

- Cơ chế phát sinh giao tử và thụ tinh

- Cơ chế xác định giới tính

- Di truyền liên kết

Tranh vẽ:

1 Cấu trúc của NST

2 Sơ đồ:

Sự biến đổi của

tế bào trong nguyên phân và giảm phân Thí nghiệm của Mooc gan

Thuyết trình Thảo luận nhóm Vấn đáp

Trực quan

Mooc gan và cuộc đời

Bài tập về NST Bài tập về di truyền liên kết

Miệng

tính +Bớc đầu tìm hiểu về di truyền liên kết trong thí nghiệm của Mooc gan

Chơng

III: ADN

và Gen

Trình bày đợc cấu trúc cơ bản của ADN, ARN , Prôtêin (thành phần nguyên tố, cấu trúc phân

tử, tính đặc trng của các phân tử, các đơn phân cấu tạo nên phân tử)

Phân tích đợc mối quan hệ:

Gen( 1 đoạn ADN)  mARN

Prôtêin  tính trạng

Phát triển t duy: So sánh, phân tích, tổng hợp

- ADN -ADN và bản chất của gen và ARN

- Mối quan hệ giữa gen và ARN

- Prôtêin

- Mối quan hệ giữa gen và tính trạng

Mô hình phân tử

nucleotit A,T,

G, X Mô hình phân tử ARN Cơ chế tổng hợp Protêin

Thuyết trình Thảo luận nhóm Vấn đáp

Trực quan

Bài tập về ADN, ARN và prôtêin

Miệng kiểm tra

45 phút

Chơng

IV: Biến

dị

Phân tích các yếu tố gây đột biến gen và NST (gồm tác nhân vật lý hoá học, rối loạn MT nội bào) Các loại đột biến gen (do thay

đổi cấu trúc, số lợng NST) Hiểu đợc ảnh hởng của môi tr-ờng sống đối với kiểu hình của thực vật

Giáo dục ý thức bảo vệ môi tr-ờng

Đột biến gen

Đột biến NST:

+Cấu trúc NST + Số lợng NST Thờng biến Nhận biết một vài dạng đột biến

Tranh vẽ

Đột biến gen

Đột biến NST Một só ảnh về

đột biến và th-ờng biến

Thuyết trình Thảo luận nhóm Vấn đáp

Trực quan

Một số hình

ảnh về ô nhiễm môi trờng và các nạn nhân chất độc da cam

Miệng

Chơng V:

Di truyền

học ngời

Phân tích phơng pháp nghiên cứu di truyền ở ngời chủ yếu là nghiên cứu phả hệ và trẻ đồng sinh

Tìm hiểu một số căn bệnh có liên quan đến di truyền

ứng dụng của di truyền học với con ngời

Phơng pháp nghiên cứu di truyền

Bệnh và tật di truyền

ở ngời

Di truyền học với con ngời

Tranh vẽ: 1 Sơ

đồ nghiên cứu phả hệ

2 Một số hình

ảnh về bệnh và tật di truyền ở ngời

Thuyết trình Thảo luận nhóm Vấn đáp

Trực quan

Một số hình

ảnh về bệnh, tật di truyền

Miệng 15 phút

VI: ứng

dụng di

truyền

học

Tìm hiểu về công nghệ tế bào và công nghệ gen với những công

đoạn chủ yếu của nó

Các phơng pháp gây đột biến nhân tạo

Các phơng pháp chọn giống và thành tựu

Công nghệ TB và gen

Gây đột biến nhân tạo

Thoái hoá do tự thụ phấn

Các phơng pháp chọn giống

Các thành tựu

Sơ đồ:

Công đoạn gây

đột biến gen và NST

Sơ đồ các phơng

giống

Thảo luận vấn đáp Một số ứngdụng công

nghệ gen và tế bào

Tranh một số thành tựu của công nghệ và

tế bào

Miệng 15 phút

Phần 2:

Sinh vật

và môi

tr-ờng

Chơng I:

Sinh vật

và môi

tr-ờng

Tìm hiểu các loại môi trờng

(N-ớc, đất, không khí, và sinh vật)

ảnh hởng của các yếu tố sinh thái(Vô sinh, hữu sinh và ngời)

đến sinh vật

Môi trờng và các nhân tố sinh thái

ảnh hởng của ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm

và vật lên đời sống sinh vật

Một số hình ảnh

về ảnh hởng của môi trờng với

đời sống sinh vật

Thảo luận nhóm Vấn đáp

Một số hình

ảnh về các sinh vật ở các môi trờng sống khác nhau

Miệng 45 phút

Chơng II:

Hệ sinh

thái

Tìm hiểu thế nào là quần thể và những đặc trng cơ bản của quần thể (sinh vật nói chung và con ngời nói riêng)

Phân tích đợc đặc điểm cấu tạo của hệ sinh thái và thành phần cấu tạo của hệ sinh thái

-Quần thể sinh vật -Quần thể ngời -Quần xã sinh vật

- Hệ sinh thái Thực hành về hệ sinh thái

Tháp tuổi (3 dạng sơ đồ) chuỗi ăn và lới thức ăn

Thảo luận nhóm -Các quần thểsinh vật

- Hệ sinh thái

Miệng 45 phút

Chơng

III: Con

ngời, dân

số và môi

trờng

Tìm hiểu những tác động tích cực và không tích cực của con ngời đến môi trờng sống

Các tác nhân gây ô nhiễm môi trờng và các tác hại của ô nhiễm

Tìm hiểu tình hình ô nhiễm ở môi trờng địa phơng

Tác động của con ngời đối với môi tr-ờng

Ô nhiễm môi trờng Thực hành

Tranh vẽ:

1 Phá rừng

2 Ô nhiễm nớc

3 Ô nhiễm không khí

Thảo luận nhóm Hiệu ứng nhàkính

O3

Ô nhiễm nguồn nớc ngầm

Miệng

Chơng

IV: Bảo

Tìm hiểu các biện pháp bảo vệ môi trờng gồm:

Sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên

Tranh vẽ: Bảo

vệ động vật

Thảo luận nhóm

Luật : Bảo vệ

động vật hoang Miệng

vệ môi

tr-ờng

+Sử dụng và khai thác nguồn tài nguyên hợp lý, đặc biệt là tài nguyên không tái sinh

+Những biện pháp khôi phục môi trờng và bảo vệ sự đa dạng của các hệ sinh thái Rừng, biển

đầm lầy

+Xây dựng hệ thống luật pháp bảo vệ môi trờng

Khôi phục và bảo vệ giữ gìn tài nguyên

Bảo vệ sự đa dạngcủa hệ sinh thái

Luật bảo vệ môi tr-ờng

hoang dã Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên

dã Sách đỏ Việt Nam về sinh vật

Ôn tập:

Phần 2:

SV - MT

Hệ thống hoá đợc các khái niệm

về SV và MT (Quần thể, quân sự xã )

- Phân chia đợc các nhóm sinh vật, quan hệ sinh vật

- Phát triển kỹ năng so sánh tích tổng hợp

- Môi trờng các nhân

tố sinh thái

- Phân chia nhóm sinh vật

- Quan hệ sinh vật -Các dạng đặc trng của quần thể

Các bảng phụ, phản ứng thế Thảo luậnnhóm

Tổng kết

chơng

trình

toàn cấp

-Hệ thống hoá đợc các kiến thức sinh học cơ bản của toàn cấp THCS

- Biết vận dụng lý thuyết vào thực tiễn sản xuất

-Đặc điểm chung và vai trò của các nhóm sinh vật

- Đặc điểm của các nhóm thực vật

- Đặc điểm của cây 2 lá mần và 1 lá mần

- Đặc điểm của ngành động vật

- Sinh học về ngời

-Sinh học tế bào -Di truyền và biến dị

- Đặc điểm: Quần thể - Quần xã, hệ sinh thái

Các phiếu học tập theo mẫu

Thảo luận nhóm

6,7,8,9

Hïng Cêng ngµy 15 th¸ng 9 n¨m 2008

Gi¸o viªn bé m«n

§µo ThÞ Lai