CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ (CB-NC)

1- Chiếu hình bản đồ chiếu đồ là cách biểu thị mặt cong của trái đất lên mặt phẳng bản đồ để mỗi điểm trên mặt cong tương ứng với một điểm trên mặt phẳng bản đồ độ chính xác không g

Bản đồ có tác dụng rất lớn trong học tập và nghiên cứu địa lí Để có được bản đồ các nhà thiết kế phải tiến hành nhiều công việc tỉ mỉ , chính xác Trước hết là thực hiện chiếu hình

bản đồ ( chiếu đồ ) Bài học hôm nay sẽ cho chúng ta biết

( một cách cơ bản ) về những nội dung này

LIEÂN BANG NGA

Tiết 1 –Bài 1 :

CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH

BẢN ĐỒ CƠ BẢN PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ

I-SƠ LƯỢC VỀ CHIẾU ĐỒ:

II-CÁC PHÉP CHIẾU ĐỒ:

III-PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ:

1- Chiếu hình bản đồ ( chiếu đồ )

là cách biểu thị mặt cong của trái đất lên mặt phẳng bản đồ để mỗi

điểm trên mặt cong tương ứng với một điểm trên mặt phẳng bản đồ

(độ chính xác không giống nhau ở mọi điểm)

Ví dụ :

MẶT CHIẾU VÀ QUẢ CẦU KHI CHIẾU

ĐỒ

- Dùng nguồn sáng (có thể đặt ở tâm quả cầu hoặc ở rất xa) in hình mạng lưới kinh, vĩ tuyến của quả cầu lên mặt phẳng

-Kết quả : Sẽ có được một mạng lưới tọa độ địa lí để xác định vị trí các

địa điểm

Ví dụ :

MẠNG LƯỚI TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ

KẾT QUẢ SAU KHI CHIẾU ĐỒ

• Hoặc :

KIỂU CHIẾU VÀ KẾT QUẢ

KIỂU CHIẾU VÀ KẾT QUẢ

Có nhiều phép chiếu đồ Trong bài này ta chỉ tìm hiểu một số phép chiếu cơ bản sau:

II- CÁC PHÉP CHIẾU ĐỒ CƠ BẢN:

1- Phép chiếu phương vị :

CÁC KIỂU CHIẾU ĐỒ PHƯƠNG VỊ

Quan sát các hình trên , hãy nêu những đặc điểm cơ bản của phép chiếu phương vị ?

-Nguồn sáng đặt ở đâu?

-Độ chính xác nhất khi chiếu nằm ở đâu?

a.Đăïc điểm chung:

-Mặt chiếu được giữ nguyên, tiếp xúc với mặt cầu tại một điểm

-Nguồn sáng đặt ở tâm quả cầu

-Độ chính xác cao nhất là tại điểm tiếp xúc và giảm dần ra xung quanh

-Có 3 kiểu chiếu phương vị :

+) Phương vị đứng +) Phương vị ngang +) Phương vị nghiêng

b.Đặc điểm cơ bản của phép chiếu phương

vị đứng:

Quan sát hình vẽ , nêu đặc điểm cơ bản của phép chiếu phương vị đứng?

-Mặt chiếu tiếp xúc với mặt cầu tại

cựcvà vuông góc với trục quả cầu.

- Mạng lưới tọa độ :

+ Các kinh tuyến là các đoạn thẳng đồng qui ở cực.

+ Các vĩ tuyến là các đường tròn đồng tâm tại cực, xa tâm độ

chính xác giảm.

-Thường dùng khi thể hiện vùng cực.

c Đặc điểm cơ bản của phép chiếu phương vị ngang:

KIỂU CHIẾU ĐỒ PHƯƠNG VỊ NGANG

MẠNG LƯỚI KINH VĨ TUYẾN KHI CHIẾU

PHƯƠNG VỊ NGANG

Qua hình vẽ , nêu những đặc điểm cơ bản của phép chiếu phương vị ngang ?

-Mặt chiếu tiếp xúc với mặt cầu tại

một điểm của xích đạo, song song với

trục trái đất.

- Lưới tọa độ :

+ Xích đạo và kinh tuyến qua điểm

tiếp xúc là hai đường thẳng vuông

góc với nhau.

+ Các vĩ tuyến là các cung tròn đối

xứng nhau qua xích đạo.

+ Các kinh tuyến là những đường

cong đối xứng nhau qua kinh tuyến

giữa.

- Thường dùng khi thể hiện nửa cầu.

PHÉP CHIẾU PHƯƠNG VỊ NGHIÊNG

Cho các hình vẽ sau về kiểu chiếu phương vị nghiêng , hãy tự suy luận các đặc điểm cơ bản của kiểu chiếu này ?

Ki m tra bài cũ: Ki m tra bài cũ: ể ể

Câu 1: Bản đồ là:

A, Hình ảnh thu nhỏ một phần hay toàn bộ bề mặt Trái Đất lên mặt phẳng.

B, Hình ảnh thu nhỏ của Trái Đất lên mặt phẳng.

C, Hình vẽ chuyển mặt cong của Trái Đất lên mặt phẳng.

D, Bức tranh của một khu vực bề mặt Trái Đất.

Câu 2: Phép chiếu bản đồ là:

A, Cách làm cho mặt cong trở thành mặt phẳng.

B, Cách biểu thị mặt cong của Trái Đất lên một mặt phẳng.

C, Cách biểu thị Trái Đất trên mặt phẳng.

D, Cách chiếu bề mặt Trái Đất trên một mặt phẳng.

PHÉP CHIẾU PHƯƠNG VỊ NGHIÊNG

Cho các hình vẽ sau về kiểu chiếu phương vị nghiêng , hãy tự suy luận các đặc điểm cơ bản của kiểu chiếu này ?

Tiết 2 –Bài 1 ( tiếp theo)

CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN

ĐỒ CƠ BẢN PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ

I-SƠ LƯỢC VỀ CHIẾU ĐỒ:

II-CÁC PHÉP CHIẾU ĐỒ:

III-PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ:

CÁC KIỂU CHIẾU ĐỒ HÌNH NÓN

ĐỨNG

NGANG

NGHIEÂNG

2- Phép chiếu đồ hình nón :

a Đặc điểm chung:

- Mặt chiếu có hình nón, tiếp xúc với mặt cầu bằng một đường tròn

- Có 3 kiểu chiếu hình nón: đứng, ngang, xiên

b Đặc điểm của phép chiếu hình nón đứng:

KIỂU CHIẾU HÌNH NÓN ĐỨNG

b Đặc điểm của phép chiếu hình nón đứng:

MẠNG LƯỚI KINH VĨ TUYẾN CỦA KIỂU

CHIẾU HÌNH NÓN ĐỨNG

b Đặc điểm của phép chiếu hình nón đứng:

- Mặt chiếu tiếp xúc với mặt cầu tại một vĩ tuyến.

- Trục hình nón trùng với trục địa cầu.

- Lưới chiếu :

+ Các kinh tuyến có hình quạt và đồng qui ở một điểm.

+ Các vĩ tuyến là các cung tròn đồng tâm.

+ Càng gần vĩ tuyến tiếp xúc độ chính xác càng cao.

- Thường dùng khi thể hiện các vùng có vĩ độ trung bình và kéo dài theo chiều Tây-Đông.

3 - Phép chiếu hình trụ :

a Đặc điểm chung :

- Mặt chiếu có hình trụ, tiếp xúc với mặt cầu tại một đường tròn

- Nguồn sáng được đặt ở tâm quả cầu

- Có 3 kiểu chiếu đồ hình trụ : đứng, ngang, xiên

b Đặc điểm cơ bản của phép chiếu hình

trụ đứng :

CÁCH LÀM KẾT QUẢ

-Mặt chiếu tiếp xúc với mặt cầu tại xích đạo và song song với trục của quả cầu.

- Lưới chiếu :

+ Các kinh, vĩ tuyến đều là các đường thẳng và vuông góc với nhau.

+ Các kinh tuyến dài bằng nhau, các vĩ tuyến cũng vậy.

+ Khoảng cách giữa các kinh tuyến đều nhau, còn khoảng cách giữa các vĩ tuyến thì khác nhau.

+ Các vùng có vĩ độ thấp có độ chính xác cao hơn.

-Thường dùng khi vẽ các bản đồ thế giới hoặc khu vực nội chí tuyến.

III, PHÂN LOẠI BẢN ĐỒ

BÀI TẬP CỦNG CỐ:

Câu hỏi 1 : Hãy xác định các phép chiếu đồ

được sử dụng trong các bản đồ sau :

BẢN ĐỒ NHIỆT ĐỘ TRUNG BÌNH NĂM Ở CHÂU ÂU

BẢN ĐỒ KINH TẾ BRA ZIN

BẢN ĐỒ

KINH TẾ

VIỆT NAM

Câu hỏi 2 : Phép chiếu hình trụ đứng nên dùng khi lập bản đồ khu vực nào sau đây

là tốt nhất :

A Bán cầu đông , bán cầu tây

B.Vùng cực Bắc vùng cực Nam

C Khu vực nội chí tuyến

D Vùng xích đạo

 Học sinh làm câu hỏi và bài tập 1,2,3 ở trang 8

SGK- Chuẩn bị bài 2 : Một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ.

Hoạt động tiếp nối: