BÀI 1 các PHÉP CHIẾU HÌNH bản đồ cơ bản

Về kiến thức : - Phân biệt được một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản: phép chiếu phương vị, phép chiếu hình nón, phép chiếu hình trụ qua mạng lưới kinh vĩ tuyến.. Về kĩ năng : - Rèn luyệ

Phần Một : ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN

CHƯƠNG I : BẢN ĐỒ

CHƯƠNG II: VŨ TRỤ HỆ QUẢ CÁC CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT CHƯƠNG III : CẤU TRÚC CỦA TRÁI ĐẤT CÁC QUYỂN CỦA LỚP VỎ ĐỊA LÝ

CHƯƠNG IV: MỘT SỐ QUY LUẬT CỦA LỚP VỎ ĐỊA LÝ

CHƯƠNG I : BẢN ĐỒ

Tiết 1 : Bài 1 : CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ CƠ BẢN

Ngày soạn : 19/6/2014

Ngày dạy:

I Mục tiêu bài học :

Sau khi học xong bài học này HS cần nắm :

1 Về kiến thức :

- Phân biệt được một số phép chiếu hình bản đồ cơ bản: phép chiếu phương

vị, phép chiếu hình nón, phép chiếu hình trụ qua mạng lưới kinh vĩ tuyến

2 Về kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng quan sát hình ảnh, bản đồ, quả địa cầu

- Xác định phương pháp chiếu đồ của mạng lưới kinh vĩ tuyến

II Phương pháp dạy học

1 Phương pháp giảng giải

2 Phương pháp đàm thoại

3 Phương pháp bản đồ

4 Phương pháp thảo luận nhóm

III Phương tiện dạy học

1 Giáo viên:

- Quả địa cầu

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Bản đồ châu Á

- Một mảnh bìa

2 Học sinh

- SGK, đồ dùng học tập

IV Tiến trình dạy học

1 Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số

2 Tiến trình dạy học

a) Mở bài : GV hỏi: Trong những năm học THCS các em đã biết những gì về bản đồ?

HS trả lời:

GV: Những kiến thức về bản đồ hết sức đa dạng và phong phú Chẳng hạn, các em hãy quan sát các bản đồ trang 14, 15 tập bản đồ Địa lý tự nhiên đại cương, chúng ta thấy trên bản đồ hai bán cầu chỉ có đường xích đạo là đường thẳng còn các kinh vĩ tuyến khác đều là đường cong, trong khi ở bản

đồ hai miền địa cực các kinh vĩ tuyến lại có hình dạng khác

Vậy tại sao lại có sự khác biệt đó Bài học về các phép chiếu hình bản đồ hôm nay sẽ giúp chúng ta trả lời câu hỏi đó

b) Hoạt động dạy học

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

Hoạt động 1: Tìm hiểu về bản đồ ( Cả

lớp)

Bước 1: GV cho HS quan sát bản đồ

thế giới, bản đồ châu Á, GV đặt câu

hỏi : Quan sát 2 bản đồ và dựa vào

SGK, hãy cho biết khái niệm bản đồ?

Bước 2: HS dựa vào SGK để trả lời

Bước 3: Gv chuẩn kiến thức

GV: Từ quả địa cầu,làm sao người ta

1 Khái niệm

- Là hình ảnh thu nhỏ một phần hoặc toàn bộ bề mặt Trái Đát lên mặt phẳng

- Trên cơ sở toán học nhất định

- Nhằm thể hiện các hiện tượng địa lý tự nhiên, kinh tế - xã hội và mối quan hệ giữa chúng

- Thông qua khái quát hóa nội dung, được trình bày bằng hệ thống kí hiệu bản đồ

- Phép chiếu hình bản đồ : Là cách

có thể biểu hiện bản đồ ra mặt phẳng

giấy?

HS trả lời: Dựa vào các phép chiếu

hình bản đồ

GV: Phép chiếu hình bản đồ được

hiểu như thế nào?

Tại sao lại có các phép chiếu hình bản

đồ khác nhau?

biểu thị mặt cong của Trái Đất lên một mặt phẳng, để mỗi điểm trên mặt cong tương ứng với một điểm trên mặt phẳng

- Do bề mặt Trái Đất cong nên khi Thể hiện lên mặt phẳng các khu vực khác nhau trên bản đồ không thể hoàn toàn chính xác như nhau => các phép chiếu hình bản đồ khác nhau

Hoạt động 2: Tìm hiểu các phép chiếu

hình bản đồ ( Cá nhân, nhóm)

Bước 1: GV sử dụng tấm bìa thay cho

mặt chiếu : giữ nguyên là mặt phẳng

2 Các phép chiếu hình bản đồ

 Phép chiếu phương vị

 Phép chiếu hình nón

hoặc cuộn lại thành hình nón và hình

trụ

Làm ví dụ trường hợp mặt phẳng tiếp

úc ở 3 vị trí : cực, xích đạo và vĩ độ

trung bình

Bước 2: Chia lớp thành 6 nhóm và

giao nhiệm vụ cho từng nhóm:

+ Nhóm 1,2 : Phép chiếu phương vị

+ Nhóm 3,4 : Phép chiếu hình nón

+ Nhóm 5,6 : Phép chiếu hình trụ

( Yêu cầu : Các nhóm quan sát thí

nghiệm, kết hợp với hình vẽ SGK,

hoàn thành phiếu học tập)

Bước 3: Đại diện các nhóm trình bày,

các nhóm khác bổ sung

Bước 4 : GV tổng kết bằng bảng so

sánh ( Thông tin phản hồi phiếu học

tập)

 Phép chiếu hình trụ

3 Củng cố :

- Nêu đặc điểm các phép chiếu hình bản đồ Cho biết từng phép chiếu thường dùng để vẽ bản đồ ở các khu vực nào?

V Hoạt động nối tiếp:

- Dặn dò HS học bài cũ, đọc trước bài mới

VI Phụ lục : Phiếu học tập

Phép chiếu phương vị

Phép chiếu hình nón

Phép chiếu hình trụ

Khái niệm Là phương pháp

thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu lên mặt phẳng

Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu lên mặt nón, sau đó triển khai mặt nón

ra mặt phẳng

Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến của mặt cầu lên mặt trụ, sau đó triển khai mặt trụ

ra mặt phẳng Phân loại Phép chiếu

phương vị đứng, ngang, nghiêng

Phép chiếu hình nón đứng, ngang, nghiêng

Phép chiếu hình trụ đứng, ngang, nghiêng

Phép

chiếu

đứng

Vị trí

tiếp xúc

Ở cực vuông góc với trục Trái Đất

Ở 1 vòng vĩ tuyến Ở xích đạo

Hình

dạng

kinh vĩ

tuyến

KT: Là những đoạn thẳng đồng quy ở cực

VT: Là những vòng tròn đồng tâm ở cực

Bản đồ hình quạt KT: Là những đoạn thẳng đồng quy ở cực

VT: Là những cung tròn đồng tâm

KT và VT là những đường thẳng song song

Khu Ở khu vực trung VT tiếp xúc giữa Ở khu vực xích

vực

chính

xác

tâm bản đồ mặt cầu và mặt

nón

đạo

Khu

vực

kém

chính

xác

Ở xa trung tâm Không chính xác

ở các VT khác

Càng xa xích đạo thì càng kém chính xác

Ứng

dụng

Vẽ bản đồ khu

vực gần cực

Vẽ bản đồ các khu vực ở vĩ độ trung bình

Vẽ bản đồ khu vực xích đạo và bản đồ thế giới