Trả lời : Vectơ gia tốc của vật chuyển động tròn đều có : + gốc : đặt ở vật + phương : bán kính của đường tròn vuông góc với phương của vectơ vận tốc + chiều : hướng vào tâm gia tốc h
Trang 1KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ! CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi 1 : Chuyển động tròn đều là gì ?
Trả lời : Chuyển động tròn đều là chuyển động có quỹ
đạo tròn và có tốc độ trung bình trên mọi cung tròn là như nhau.
Câu hỏi 2 : Vectơ vận tốc của vật chuyển động tròn đều có
những đặc điểm gì ?
Trả lời : Vectơ vận tốc của vật chuyển động tròn đều có :
+ gốc : đặt ở vật + phương : tiếp tuyến với
đường tròn + chiều : chiều chuyển động + độ dài : biểu diễn cho giá trị Δs/Δt theo một tỉ lệ
v
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi 3 : Tại sao chuyển động tròn đều luôn có gia tố c ?
Trả lời : Trong chuyển động tròn đều, vectơ vận tốc có
độ dài không đổi nhưng có phương thay đổi
Đó là vectơ biến thiên Chuyển động mà vectơ vận tốc biến thiên thì có gia tốc.
v
Trang 4KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi 4 : Vectơ gia tốc của vật chuyển động tròn đều có
những đặc điểm nào ?
Trả lời : Vectơ gia tốc của vật chuyển động tròn đều có :
+ gốc : đặt ở vật + phương : bán kính của đường tròn (vuông góc
với phương của vectơ vận tốc) + chiều : hướng vào tâm (gia tốc hướng tâm) + độ dài : không đổi và tính bằng công thức
r r
Trang 5KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi 5 : Phát biểu và viết hệ thức của định luật II Newton.
Trả lời : Gia tốc của một vật cùng hướng với lực tác dụng
lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật.
Hệ thức :
m
F a
Trang 6BÀI MỚI
Tại sao vệ tinh nhân tạo bay được vòng quanh Trái Đất ?
Trang 7Tại sao đường ô tô ở những đoạn cong thường phải làm nghiêng ?
BÀI MỚI
Trang 8Các em quan sát thí nghiệm sau đây về một vật nhỏ buộc chặt vào sợi dây và được quay nhanh cho chuyển động.
Nếu dây bị tuột thì vật văng đi Vậy nhờ đâu mà vật có thể
Trang 9LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
Em hãy nhắc lại khi vật chuyển động tròn đều
thì gia tốc của vật có những đặc điểm gì ?
Trang 10LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
1 Định nghĩa
Lực (hay hợp lực của các lực) tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều và gây ra cho vật gia tốc hướng tâm gọi là lực hướng tâm.
Em hãy vận dụng định luật II Newton
để tìm công thức lực hướng tâm ?
v m ma
Trang 11LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
1 Định nghĩa
2 Công thức
3 Ví dụ
Trong trường hợp vệ tinh
nhân tạo chuyển động tròn
đều quanh Trái Đất thì lực
nào đóng vai trò là lực
hướng tâm ?
Lực hấp dẫn
Lực hấp dẫn giữa Trái Đất và vệ tinh nhân
tạo đóng vai trò lực hướng
tâm Lực này gây ra cho vệ
tinh gia tốc hướng tâm, giữ
cho nó chuyển động tròn đều
quanh Trái Đất.
Ví dụ 1 :
Trang 12LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
Núi
Ý tưởng thiên tài của Newton về việc phóng vệ tinh nhân tạo
Trang 13LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
bàn nằm ngang rồi cho bàn quay
đều từ từ quanh trục của nó thì
thấy vật nhỏ quay theo.
Trang 14LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
Đường ô tô và đường sắt ở
những đoạn cong phải làm
nghiêng về phía tâm cong.
Vì sao phải làm như vậy ?
Trang 15LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
Khi xe ô tô hoặc tàu hoả đi đến đoạn
cong, phản lực N không cân bằng với trọng lực P
Đường ô tô và đường sắt ở
những đoạn cong phải làm
nghiêng về phía tâm cong.
Trang 16LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
hướng tâm nên gọi là lực hướng tâm.
Lực hướng tâm có phải là một loại lực mới không ?
Trang 17LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
Trở lại ví dụ một vật trên bàn quay, nếu
tăng tốc độ góc ω của bàn quay đến một
giá trị nào đó thì điều gì xảy ra ?
đóng vai trò của lực hướng tâm nữa, nên
vật trượt trên bàn ra xa tâm quay, rồi
văng ra khỏi bàn theo phương tiếp tuyến
với quỹ đạo Chuyển động như vậy của
Trang 18LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
2 Chuyển động li tâm có nhiều ứng dụng trong thực tế
Khi đặt vải ướt vào trong cái lồng làm bằng lưới
kim loại của máy vắt, cho máy quay nhanh thì hiện tượng gì xảy ra ? Giải thích.
Máy vắt li tâm là một ứng dụng
của chuyển động li tâm, …
1 Ví dụ về chuyển động li tâm
Trang 19LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
2 Chuyển động li tâm có nhiều ứng dụng trong thực tế
1 Thế nào là chuyển động li tâm ?
3 Chuyển động li tâm cũng có khi cần phải tránh
Nếu đến chỗ rẽ bằng
phẳng mà ô tô chạy nhanh
quá thì điều gì xảy ra ?
Nếu đến chỗ rẽ bằng phẳng mà
ô tô chạy nhanh quá thì lực ma
sát nghỉ cực đại không đủ lớn
để đóng vai trò lực hướng tâm
giữ cho ô tô chuyển động tròn
v
Trang 20LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
2 Chuyển động li tâm có nhiều ứng dụng trong thực tế
1 Thế nào là chuyển động li tâm ?
3 Chuyển động li tâm cũng có khi cần phải tránh
Bạn là người đi đường cẩn thận,
vậy khi rẽ trái hay rẽ phải thì bạn
gặp nguy hiểm hơn do người đi
ngược chiều mang lại ?
Trang 21LỰC HƯỚNG TÂM BÀI 14
I LỰC HƯỚNG TÂM
II CHUYỂN ĐỘNG LI TÂM
2 Chuyển động li tâm có nhiều ứng dụng trong thực tế
1 Thế nào là chuyển động li tâm ?
3 Chuyển động li tâm cũng có khi cần phải tránh
Vậy khi gặp chỗ rẽ bạn
nên đi như thế nào ?
Trang 22CỦNG CỐ BÀI HỌC
1 Phát biểu và viết công thức của lực hướng tâm
4 Giải thích hiện tượng sau đây : Cho rau mới rửa vào rổ rồi vẩy một lúc thì rau ráo nước.
2 Lực nào sau đây có thể là lực hướng tâm ?
A Lực ma sát B Lực đàn hồi
C Lực hấp dẫn D Cả 3 lực trên.
3 Dưới tác dụng của một lực có độ lớn không đổi, một vật có thể
chuyển động đều được không ?
5 Một ô tô có khối lượng 1 200 kg chuyển động đều qua một cầu vượt (coi là cung tròn) với tốc độ 36 km/h (hình vẽ) Áp lực của ô tô vào mặt đường tại điểm cao nhất là bao nhiêu ? Biết bán kính cong của cầu vượt
là 50 m Lấy g = 10 m/s 2
A 11 760 N B 12 000 N.
C 9 600 N D 14 400 N.
Trang 233 Trong hiện tượng tàu lượn
trên vòng tròn, hãy chỉ ra lực
(hoặc hợp lực của các lực) tác
dụng lên tàu gây ra gia tốc
hướng tâm cho tàu tại vị trí
cao nhất của quỹ đạo tròn ?