Văn học dân gian là những tác phẩm ngôn từ truyền miệng Văn học dân gian Tác phẩm nghệ thuật ngôn từ Tính truyền miệng... Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ - VHDG l
Trang 1KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
VIỆT NAM
Trang 2KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
VIỆT NAM
Trang 3I ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA
VĂN HỌC DÂN GIAN
1 Văn học dân gian là những tác
phẩm ngôn từ truyền miệng
Văn học dân gian
Tác phẩm nghệ thuật ngôn từ
Tính truyền miệng
Trang 4
Thuyền về có nhớ bến chăng
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
Trang 5Trong bài ca dao:
thuyền = người con trai bến =
-> Đây là lời của người con gái nói với người con trai về tình cảm nhớ nhung,chờ đợi, thuỷ chung của mình
=> Cách nói đa nghĩa, rất giàu hình ảnh, tế nhị, kín đáo và nữ tính
người con gái
Trang 6a Văn học dân gian là những tác
phẩm nghệ thuật ngôn từ
- VHDG là những sáng tác bằng ngôn từ
- Ngôn ngữ trong cách nói của VHG: được lựa chọn, trau chuốt, tinh tế, có hình ảnh, giàu cảm xúc…
Trang 7b Tồn tại và lưu hành theo phương thức truyền miệng
- Thế nào là phương thức truyền miệng?
Trang 8b Tồn tại và lưu hành theo phương thức truyền miệng
- Quá trình truyền miệng diễn ra như thế nào?
- Truyền miệng:
+ Theo không gian
+ Theo thời gian
- Quá trình truyền miệng được
thực hiện qua hình thức nào?
- Hình thức truyền miệng:
Thông qua diễn xướng dân
gian (nói, kể, hát, diễn…)
Trang 132 Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể
Đọc các văn bản sau:
- Con cò bay lả bay la
Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng
- Con cò bay lả bay la
Bay từ cổng phủ bay về Đồng Đăng
Trang 14- Về mặt hình thức văn bản, đâu là sự khác nhau giữa 2 câu ca dao nói về con cò và
bài thơ “ Con cò” của Chế Lan Viên?
2 bài ca dao: Không biết tác giả cụ thể, thời gian
Bài thơ “ Con cò”: Tác giả: nhà thơ Chế Lan Viên, được sáng tác năm 1962
Trong VHDG, cùng nói về con cò nhưng có 2 văn bản với 2 cách diễn đạt khác nhau
Bài 1: “cánh đồng”
Bài 2: “ Đồng Đăng”
Bài “Con cò” – CLV chỉ có một văn bản duy nhất
Trang 152 Văn học dân gian là sản phẩm của
- Cơ chế sáng tác tập thể
Ban đầu: do một người khởi xướng -> được tập thể tiếp nhận
truyền đến những vùng khác nhau
từ đời này sang đời khác
có thể được biến đổi và làm phong phú thêm
Trang 16Hệ quả tất yếu của quá trình di chuyển và bảo lưu tác phẩm bằng phương thức truyền miệng là gì?
Trang 17Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng Con nuôi cha mẹ kể tháng kể ngày
Cha mẹ nuôi con bằng trời bằng bể Con nuôi cha mẹ kể tháng kể ngày
Chồng người đánh bắc dẹp đông Chồng em ngồi bếp giương cung bắn mèo
Chồng người đi ngược về xuôi Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo
Trang 18Tính truyềng miệng và tính tập thể là những đặc
thiết với các sinh hoạt trong cộng đồng
- Trong đời sống lao động : hò chèo thuyền,
hò kéo luới…
- Trong đời sống gia đình: Hát ru…
- Trong lễ hội: hát quan họ…
- Trong hoạt động vui chơi, giải trí: hát đồng dao…
Trang 19II THỂ LOẠI CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
Văn học dân gian
truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ, câu đố, ca dao, vè, truyện thơ, chèo.
Trang 20III NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA
VĂN HỌC DÂN GIAN
Giá trị thẩm
mĩ to lớn
Trang 21III NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VĂN
HỌC DÂN GIAN
phong phú về đời sống các dân tộc.
Trang 241 Văn học dân gian là kho tri thức vô cùng phong phú
về đời sống các dân tộc.
Nêu những đặc
trưngcủa tri thức
trong dân gian?
- Đặc điểm của những tri thức dân gian
+ Là kinh nghiệm lâu đời được đúc kết từ thực tiễn
+ Được trình bày bằng ngôn ngữ nghệ thuật hấp dẫn
-> dễ thuộc, dễ nhớ
+ Là trình độ và quan điểm nhận thức của nhân dân
Trang 252 Văn học dân gian có giá trị sâu sắc
về giáo dục đạo lí làm người.
chung
Trang 273 Văn học dân gian có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho
văn học dân tộc.
- Văn học dân gian góp phần hình thành tư duy tình cảm thẩm mĩ đúng đắn
+ Cái đẹp hài hoà, trong sáng, thanh cao
+ Cái đẹp nằm ở cái cốt lõi, phẩm chất bên trong
- Văn học dân gian trở thành những mẫu mực về nghệ thuật
- Văn học dân gian đóng vai trò quan trọng trong nền văn học dân tộc
+ Khi chưa có văn học viết, văn học dân gian đóng vai trò chủ đạo + Khi văn học viết hình thành: Văn học dân gian là nền móng,
là cái nôi nuôi dưỡng và phát triển văn học viết.
Trang 28Tìm VD chứng minh: Văn học dân gian có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho văn học dân tộc.
Trang 29Trọng tâm bài học
1 Những đặc trưng cơ bản của văn học dân gian
- Là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền
miệng
- Là sản phẩm của quá trình sáng tạo tập thể
2 Những giá trị cơ bản của văn học dân gian
- Là kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc.
- Có giá trị sâu sắc về giáo dục đạo lí làm người.
- Có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho văn học dân tộc.