Trongphạm vị trường Mầm non là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc con người từ những bướckhởi đầu của cuộc đời, vì thế bảo vệ và tạo môi trường trong lành cho các convui chơi, học tập là điều thiế
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Môi trường là nơi sinh sống của con người, môi trường ảnh hưởng nhiềuđến sự sống, sự phát triển của của cá nhân trong cộng đồng dân cư Vì thế môitrường sống của chúng ta cần được bảo vệ và gìn giữ, nhằm mục đích chính làbảo vệ chúng ta, nhất là trong phạm vi các khu đô thị, thành phố lớn, điều kiệncho trẻ được gần gũi sống với môi trường thiên nhiên còn nhiều hạn chế Trongphạm vị trường Mầm non là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc con người từ những bướckhởi đầu của cuộc đời, vì thế bảo vệ và tạo môi trường trong lành cho các convui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần có điều kiện tốt để phát triển thểchất và tinh thần, trong đó môi trường thiên nhiên chiếm một phần quan trọng
Giáo dục bảo vệ môi trường là quá trình giáo dục có mục đích, thông quacác hoạt động giáo dục nhằm làm cho con người trong cộng đồng quan tâm đếncác vấn đề của môi trường, có sự hiểu biết về môi trường, có thái độ, kỹ năng vàhành vi tốt trong việc bảo vệ môi trường
Xác định được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và giáo dụcbảo vệ môi trường, Đảng và Nhà nước ta trong những năm qua đã có nhiều vănbản, chỉ thị, nghị quyết về vấn đề bảo vệ môi trường Bộ GD&ĐT đã có côngvăn hướng dẫn về việc “Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường trongtrường mầm non” Một trong những giải pháp trọng tâm đó là chỉ đạo tổ chứcthực hiện tốt chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường chotrẻ ở trường mầm non”
Giáo dục bảo vệ môi trường ở trường Mầm non là cung cấp cho trẻ nhữngkiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằmtạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh Việc khámphá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể bắt đầu từlứa tuổi mầm non
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở trường mầm non hoàn toàn có thểthực hiện được, bởi lẽ giai đoạn từ 3-6 tuổi là giai đoạn đặc biệt nhạy cảm củađời người Chính trong giai đoạn này diễn ra sự phát triển mạnh mẽ về trí tuệ vàthể chất Đây là thời kỳ quan trọng để hình thành thái độ đúng đắn với thế giớixung quanh
Tuy nhiên việc xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môitrường đã được thực hiện trong trường mầm non từ nhiều năm nay song do điềukiện thực hiện (môi trường trong, ngoài lớp chưa phong phú, diện tích khuônviên nhà trường không được vuông, cơ sở vật chất trang thiết bị còn thiếu )hoặc do năng lực của giáo viên nên chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường chotrẻ vẫn còn nhiều hạn chế Chính vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường cần phảiđược giáo dục cho mọi người và bắt đầu ngay từ tuổi mầm non Muốn đạt đượcmục đích đó, trước hết cần bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao hơnnữa hiệu quả của việc xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môitrường
Trang 2Từ những trăn trở trên tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường tại trường MN Điện Biên-TPTH ” để nghiên cứu mong muốn tìm ra các biện pháp hữu hiệu
góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ được giao và xây dựng được môi trường giáodục thân thiện
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tiếp tục thực hiện tốt phong trào thi đua "Xây dựng trường học thânthiện, học sinh tích cực" do ngành giáo dục phát động, góp phần nâng cao chấtlượng giảng dạy của giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện chohọc sinh thông qua việc lồng ghép các hoạt động trong ngày của trẻ
- Xây dựng được môi trường giáo dục thân thiện giữa cô và trẻ, giữa cô và phụhuynh, giữa trẻ với trẻ; tạo môi trường xanh, sạch, đẹp, thân thiện thu hút trẻham thích đến trường từ đó trẻ thấy thêm yêu trường, lớp, bạn bè, cô giáo
- Nâng cao hiệu quả việc dạy kỹ năng sống cho trẻ bằng thói quen giữ gìn vàbảo vệ môi trường
- Tiếp tục phát huy tối đa nội lực của nhà trường, tranh thủ sự ủng hộ của cácbậc phụ huynh học sinh, của xã hội trong việc xây dựng môi trường hoạt độngtrong và ngoài lớp học
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Cán bộ giáo viên, các bậc phụ huynh học sinh, học sinh và môi trường Trường mầm non Điện Biên- TPTH
- Hoạt động dạy học trong trường mầm non Điện Biên; mối liên hệ giữa nhàtrường, gia đình và xã hội; môi trường giáo dục trong và ngoài nhà trường; giaotiếp, ứng xử và kỹ năng sống của trẻ mầm non
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu lý luận, nghiên cứu các chỉ thị,
các văn bản chỉ đạo của ngành về việc phát động phong trào thi đua "Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực ” Quy chế công nhận trường mầm nonđạt chuẩn Quốc gia và các cuộc vận động lớn của ngành
- Phương pháp điều tra: Tìm hiểu những tồn tại về cơ sở vật chất, môi trường
của nhà trường để xây dựng được môi trường xanh, sạch, đẹp và thân thiện phùhợp với đặc điểm hoạt động và tâm sinh lý của trẻ mầm non
- Phương pháp quan sát thực tế: Tìm hiểu thực trang đội ngũ giáo viên và thực
trạng việc giáo dục và bảo vệ môi trường tại trường Quan sát việc giáo dục củagiáo viên, việc tạo cảnh quan môi trường trong và ngoài lớp học, việc giao tiếp,ứng xử và tổ chức các hoạt động giáo dục và bảo vệ môi trường cho trẻ, việc trảinghiệm hàng ngày của trẻ
- Phương pháp đàm thoại, trao đổi: Với cán bộ giáo viên, phụ huynh học sinh,
học sinh để nắm bắt được tâm tư nguyện vọng của cán bộ giáo viên, nhân viên,phụ huynh học sinh và học sinh trong toàn trường để rút kinh nghiệm và phốihợp thực hiện các nội dung của phong trào
- Phương pháp tổng kết,đúc rút kinh nghiệm: Thông qua các hoạt động cuả giáo
viên và kết quả giáo dục và bảo vệ môi trường của trẻ trong toàn trường
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến
Trang 3Môi trường hiện nay là một trong những vấn đề nóng bỏng của toàn xãhội và được đặc biệt quan tâm, nó ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống con người.Môi trường ô nhiễm nó ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và mọi sinh hoạt của conngười, môi trường xanh, sạch, đẹp, thân thiện tạo hứng thú, tâm lý thoải mái chocon người khi làm việc cũng như những lúc nghỉ ngơi Chính vì vậy việc xâydựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường luôn đi song hànhvới nhau Hiện nay ở Việt nam môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề, do dân sốtăng quá nhanh, nghèo khổ và lạc hậu, khí thải của công trường nhà máy vàlượng rác thải trong sinh hoạt hàng ngày quá nhiều nhưng không được xử lý tốt.Một trong những nguyên nhân cơ bản gây nên tình trạng trên là do thiếu hiểubiết, thiếu ý thức của con người Vì vậy xây dựng môi trường và giáo dục bảo vệmôi trường trở thành một vấn đề cấp bách và là việc làm hết sức cần thiết, đây lànhững vấn đề không thể thiếu trong các hoạt động của nhà trường
Trong những năm qua, thực hiện quyết định số 1363/QĐ-TTG ngày 17tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng chính phủ về việc: “Đưa nội dung bảo vệ môitrường vào hệ thống giáo dục quốc dân ” mà giáo dục mầm non chiếm vị trí vôcùng quan trọng, bởi giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi trẻ phát triển rất nhanh về các mặtthể chất, nhận thức, tình cảm, các mối quan hệ xã hội, những nét tính cách,phẩm chất và các năng lực chung Đặc biệt trường mầm non là nơi để lại nhiềudấu ấn đậm sâu trong cuộc đời của mỗi con người, vì trường mầm non là cái nôiđầu tiên nuôi dưỡng, chăm sóc con trẻ ngay từ những bước khởi đầu, trong nhàtrường trẻ được tiếp thu những kiến thức, kỹ năng cần thiết để hình thành vàphát triển những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới trong một môitrường thuận lợi, đó chính là môi trường giáo dục Tạo môi trường trong lànhcho các cháu vui chơi, học tập là điều thiết yếu nhất, trẻ cần điều kiện tốt để pháttriển thể chất và tinh thần Mặt khác, môi trường giáo dục luôn có tác động rấtlớn đến việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ thông qua cuộc sống,sinh hoạt hàng ngày của trẻ Và hẳn mỗi chúng ta ai cũng mong muốn con emmình có được cuộc sống, học tập, vui chơi trong một môi trường học tập hấpdẫn, thú vị làm cho trẻ thêm yêu trường lớp, thầy cô, bạn bè
Giáo dục bảo vệ môi trường có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục ýthức, góp phần hình thành và phát triển một số kỹ năng, thói quen giữ gìn bảo vệmôi trường, thói quen sống vệ sinh, ngăn nắp, gọn gàng Mặt khác tạo sức lantoả đến gia đình, cộng đồng nơi các con sinh sống, đồng thời góp phần hìnhthành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh cho trẻ ngay từ tuổi mầm non
Bên cạnh đó để đáp ứng cho điều kiện phát triển của trẻ: Năng động, linhhoạt, tự tin, sáng tạo, trẻ phải có điều kiện được tìm tòi khám phá, trong phạm vilớp học còn nhiều hạn chế, việc cho các cháu tiếp cận thiên nhiên để có thể trảinghiệm và thực hành những điều cô đã giảng dạy là vô cùng quan trọng, thiênnhiên ngoài trời còn cho trẻ được tiếp nhận không khí trong lành, ánh nắng banmai giúp cơ thể trẻ phát triển một cách tốt nhất
Nhưng trong thực tế một số trường học vẫn chưa tạo được cảnh quan môitrường xanh, sạch, đẹp để thu hút học sinh, nhiều trường vẫn còn tình trạng họcsinh nói tục, hàng ngày vẫn còn có thói quen xả rác ra sân trường, khuôn viênchưa được quy hoạch, sân chơi chưa được bê tông hoá, nhiều khu đất vẫn còn bỏ
Trang 4khụng, nhà vệ sinh chưa sạch sẽ, chưa đủ cho học sinh, vườn hoa, cõy cảnh,đường đi chưa thật sự sạch, đẹp Đặc biệt việc xỏc định xõy dựng mụi trườnghoạt động và nội dung giỏo dục bảo vệ mụi trường chưa được quan tõm nhiều,chưa xõy dựng được kế hoạch thực hiện trong trường một cỏch cụ thể vỡ thế hiệuquả chưa cao, sự phối kết hợp với phụ huynh học sinh cũn hạn chế, chưa cởi mởthõn thiện.
Được sự quan tõm của lónh đạo cỏc cấp đặc biệt là sự chỉ đạo sõu sỏt củaphũng Giỏo dục & Đào tạo thành phố, sự phối hợp chặt chẽ giữa cỏc ban ngành,của cha mẹ học sinh, của tập thể cỏn bộ giỏo viờn, nhõn viờn và cỏc chỏu họcsinh trong toàn trường Trường mầm non Điện Biờn - Thành phố Thanh Hoỏ đó
cú những bước chuyển biến mạnh mẽ trong việc xõy dựng mụi trường hoạt động
và giỏo dục bảo vệ mụi trường trong nhà trường Từ thực tế của đơn vị, nhằmnõng cao ý thức trỏch nhiệm cho toàn thể phụ huynh, cỏn bộ giỏo viờn, cụngnhõn viờn và cỏc chỏu học sinh trong việc xõy dựng ngụi nhà chung ngày càng
phỏt triển Bản thõn tụi mạnh dạn chia sẻ “Một số giải phỏp chỉ đạo xõy dựng
mụi trường hoạt động và giỏo dục bảo vệ mụi trường tại trường MN Điện TPTH” nhằm gúp phần đổi mới toàn diện mụi trường giỏo dục trong trường
Biờn-mầm non
2.2.Thực trạng vấn đề trước khi ỏp dụng sỏng kiến
Trường mầm non Điện Biờn – Phường Điện Biờn nằm giữa trung tõm
Thành phố Trong những năm qua mặc dự gặp khụng ớt những khú khăn, song
với sự quan tõm chỉ đạo sỏt sao của PGD&ĐT thành phố, của Đảng uỷ - UBNDPhường Điện Biờn, cựng với sự nỗ lực khụng ngừng phấn đấu vươn lờn của tậpthể cỏn bộ giỏo viờn trong nhà trường đó xõy dựng được một tập thể đoàn kếtnhất trớ cao Mụi trường sư phạm trong sỏng, chất lượng chăm súc giỏo dục trẻ
ngày càng được nõng cao Trường đó cú bề dày thành tớch trong cụng tỏc thi đua
khen thưởng, liờn tục nhiều năm được cụng nhận là đơn vị dẫn đầu trong cỏcphong trào thi đua được UBND tỉnh tặng cờ thi đua xuất sắc Được Thủ tướngchớnh phủ tặng Bằng khen
* Thuận lợi:
Trong những năm qua nhà trường luụn nhận được sự quan tõm chỉ đạo sõu sắccủa cỏc cấp lónh đạo, của Đảng uỷ, chớnh quyền địa phương Cỏc tổ chức chớnhtrị, đoàn thể trong nhà trường đều hoạt động cú hiệu quả cao và ngày càng lớnmạnh khụng ngừng
- Nhà trường cú đội ngũ cỏn bộ giỏo viờn với 100% đạt trỡnh độ chuẩn và trờn chuẩn, trong đú trờn chuẩn đạt 85%, cú năng lực chuyờn mụn tốt, sỏng tạo
trong việc làm, cú nhiều kinh nghiệm trong cụng tỏc CSGD trẻ, cú lối sống kiờnđịnh vững vàng, gương mẫu trong mọi hoạt động của nhà trường
- 100% CBGV trong trường đó được tham gia đầy đủ cỏc lớp chuyờn đề doPhũng GD&ĐT tổ chức, đặc biệt là chuyờn đề giỏo dục bảo vệ mụi trường
- Nhà trường được cha mẹ học sinh quan tõm và phối hợp nhiệt tỡnh trong cỏchoạt động giỏo dục, trong việc hỗ trợ kinh phớ để tổ chức cỏc hoạt động giỏo dụccũng như việc xõy dựng cảnh quan mụi trường
Trang 5* Khó khăn:
- Các hành lang trên các tầng chưa có cây xanh leo nên còn nắng nhiều, giờ hoạtđộng ngoài trời của trẻ chưa được phong phú Hệ thống cây xanh, hoa, cây cảnhcằn cỗi, số cây cho bóng mát chưa nhiều Bố trí vị trí trồng cây chưa phù hợp,chưa cắt tỉa và tạo dáng cho cây, công tác chăm sóc cây chưa thường xuyên vàchưa biết huy động sức mạnh từ phía cha mẹ học sinh Chính vì vậy nhà trườngmới đảm bảo nội dung "trường xanh" nhưng "chưa đẹp", chưa có nhiều môitrường cho trẻ hoạt động
- Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể, chínhquyền địa phương trong quá trình thực hiện phong trào còn chưa sâu rộng
- Việc tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động của một số nhóm lớp chưa có hiệuquả cao, môi trường ngoài lớp học chưa được quan tâm nhiều, công tác vệ sinhchưa được thường xuyên Một số giáo viên còn đối phó trong việc thực hiện nộidung chuyên đề như: Trang trí, tuyên truyền về giáo dục bảo vệ môi trường chotrẻ, phụ huynh
- Giáo viên chưa biết tận dụng các nguyên liệu dễ kiếm để làm đồ dùng dạy học
mà chủ yếu sử dụng các đồ dùng dạy học sẵn có Chưa biết huy động cha mẹhọc sinh hỗ trợ nguyên liệu làm đồ dùng, việc làm đồ dùng mới chỉ dừng lại ởgiáo viên mà chưa quan tâm hướng dẫn cho trẻ cùng làm
- Chưa xây dựng được kế hoạch thực hiện giáo dục môi trường trong trường mộtcách cụ thể, khoa học dẫn đến hiệu quả chua cao
Để đánh giá đúng thực trạng tôi tiến hành khảo sát thực tế về môi trường,CSVC cùng 33 giáo viên và 500 trẻ tại trường, kết quả khảo sát trước khi thựchiện đề tài như sau:
bảo yêu cầu và có đầy đủ đồ dùng
tối thiểu phục vụ chăm sóc vệ sinh
cho trẻ
2 Số lớp có môi trường trong lớp
sinh động, phong phú theo hướng
mở, linh hoạt vị trí phù hợp với
tính chất hoạt động của từng góc
Sắp xếp khoa học, thuận tiện với
trẻ khi sử dụng
19lớp
Trang 64 MT ngoài lớp học (sân chơi rộng,
đảm bảo an toàn, đủ đồ chơi ngoài
trời, có đa dạng các loại cây, có
vườn thiên nhiên cho trẻ, có hệ
thống cống rãnh, xử lý rác đúng
quy định, có nguồn nước sạch )
1 sânchơi
II Chất lượng đội ngũ
1 Số CBGV có trình độ chuẩn trở lên
Nắm vững nội dung chuyên đề
Xây dựng được kế hoạch chuyên
đề phù hợp thực tiễn
2 Nắm vững phương pháp, kích thích
được tính tích cực hoạt động và sự
say mê, sáng tạo của trẻ trong khi
tham gia hoạt động, linh hoạt khi
xuyên thay đổi cách trang trí, sắp
xếp trong lớp để tạo hứng thú cho
trẻ
4 Sử dụng công nghệ thông tin trong
tổ chức các hoạt động giáo dục bảo
vệ môi trường
III Chất lượng trên trẻ
1 Về kiến thức: Trẻ nắm được một số
kiến thức sơ đẳng về môi trường
sống, bảo vệ môi trường và vệ sinh
cá nhân.(môi trường tự nhiên, môi
trường xã hội, mối quan hệ giữa
con người với môi trường, sự ô
nhiễm môi trường và bảo vệ môi
trường)
500cháu
370 74,0 130 26.0
2 Về kỹ năng, hành vi: Trẻ có thói
quen sống gọn gàng ngăn nắp, vệ
sinh cá nhân, vệ sinh môi trường
sạch sẽ Tích cực tham gia các hoạt
động gần gũi, vừa sức để giữ gìn,
bảo vệ môi trường trường, lớp, gia
đình, nơi ở Có phản ứng với hành
vi của con người làm bẩn môi
trường và phá hoại môi trường
500cháu
355 71,0 145 29,0
3 Tự giác thực hiện một số thao tác 500 355 71,0 145 29,0
Trang 7vệ sinh cá nhân cháu
4 Về thái độ,tình cảm: Yêu quí, gần
gũi với thiên nhiên Quan tâm
chăm sóc, bảo vệ cây xanh, vật
nuôi Quan tâm đến những vấn đề
của môi trường trường, lớp, gia
đình
500cháu
379 75,8 121 24,2
Kết quả khảo sát trên cho thấy:
- Về điều kiện thực hiện: Các lớp đã tương đối đầy đủ đồ dùng, đồ chơi theoquy định Giáo viên đã biết bố trí sắp xếp các góc chơi, biết phân chia các gócphù hợp, có sáng tạo trong việc trang trí, sắp xếp, tự làm và sưu tầm một số đồdùng đồ chơi nhưng chưa đẹp mắt, chưa thuận tiện cho việc sử dụng, việc tậndụng các nguyên vật liệu phế thải để làm đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt độngcòn chưa phong phú, chưa đa dạng phong phú về chủng loại và chưa thực hiệnthường xuyên
- Sân chơi rộng, an toàn, đồ chơi ngoài trời có nhiều chủng loại Trong trường
có nhiều các loại cây, có vườn thiên nhiên của bé được trồng nhiều loại rau, củ,quả khác nhau và thay đổi theo mùa nhưng khai thác sử dụng chưa thườngxuyên, bố trí chưa hợp lí, có những lúc việc xử lý rác thải chưa kịp thời
- Chất lượng đội ngũ: 100% có trình độ chuẩn về chuyên môn, được tham giađầy đủ các lớp tập huấn, nắm vững nội dung chuyên đề, tuy nhiên số giáo viênhiện đang còn là giáo viên hợp đồng nhiều nên một số vẫn chưa thục sự yên tâmcông tác
- Chất lượng trên trẻ: Còn nhiều trẻ giao tiếp kém, rụt dè, chưa mạnh dạn, năngđộng trong các hoạt động, đặc biệt là độ tuổi trẻ nhà trẻ và trẻ 3 tuổi Đa số trẻ
có những hiểu biết ban đầu về môi trường sống còn hạn chế, chưa biết hợp tácchia sẻ với mọi người xung quanh, yêu quý và gần gũi thiên nhiên, biết yêu quý
và bảo vệ vật nuôi cây trồng gần gũi trẻ nhưng kỹ năng thao tác còn vụng vềnhư cách chăm sóc cây, con vật, thao tác vệ sinh cá nhân còn hạn chế
2.3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1:
Tăng cường bồi dưỡng, nâng cao nhận thức của CBGV, nhân viên trong trường về nội dung GDBVMT cho trẻ trong trường MN
- Triển khai hiệu quả cho cả hội đồng sư phạm nhà trường, phụ huynh học
sinh nắm rõ về mục đích, ý nghĩa và vai trò của trường học “ Xanh, sạch,đẹp,thân thiện” và việc xây dựng môi trường hoạt động, giữ gìn bảo vệ môitrường, lớp học là đem lại lợi ích thiết thực cho học sinh, từ đó có trách nhiệmcao trong việc thực hiện xây dựng giáo dục bảo vệ môi trường ngay từ lứa tuổimầm non
- Để bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhàtrường về nội dung GDBVMT thì trước hết vai trò người đứng đầu trong trườnghọc là hết sức quan trọng, phải được thể hiện trong kế hoạch phát triển toàn diện
và kế hoạch phát triển của nhà trường Khi lên kế hoạch công việc cần xác định
Trang 8rõ mục tiêu, cách tổ chức công việc, xác định thời gian cho từng công việc, giaotrách nhiệm, sắp đặt nguồn lực, tổ chức giám sát việc thực hiện và điều phối cáchoạt động có hiệu quả.
- Tổ chức cho CBGV tham gia đầy đủ các lớp tập huấn do cấp trên tổ chức, Nhàtrường còn thường xuyên tổ chức các buổi giao ban, sinh hoạt chuyên môn hàngtuần, hàng tháng với CBGV các tổ chuyên môn, yêu cầu CBGV thường xuyêntích lũy học hỏi nâng cao hiểu biết về nội dung GDBVMT và tạo môi trườnghoạt động theo hướng mở phù hợp với từng độ tuổi và địa hình không gian từnglớp
- Giúp giáo viên xác định được nội dung giáo dục bảo vệ môi trường hết sứcthiết thực với trẻ Lập kế hoạch hoạt động thực hiện giáo dục bảo vệ môi trườngtrong trường mầm non lồng ghép với các chủ đề trong năm học
Ví dụ: Khi lựa chọn chủ đề “ Thế giới động vật” thì trước tiên giáo viên phải xácđịnh được mục tiêu của bài học, thông qua chủ để để trẻ biết động vật sốngtrong môi trường cần thức ăn nước uống và chúng gắn bó với môi trường, mốiquan hệ đơn giản giữa động vật với con người và môi trường.Biết những hànhđộng tốt xấu của con người trong việc bảo vệ động vật Biết lợi ích và tác hạicủa động vật, yêu quí gần gũi với các con vật nuôi, cho chúng ăn uống, biết cáchphòng trừ một só con vật có hại như Ruồi, Muỗi Sau đó giáo viên phải xácđịnh được nội dung của bài học cụ thể như: Các con vật gần gũi với trẻ, sốngtrong môi trường xung quanh trẻ, những điều kiện cần thiết để chúng sống đó là:Đất, nước, thức ăn, quan hệ của chúng với con người, tác động của con ngườiđối với con vật đó như chăm sóc hay tiêu diệt Cuối cùng là việc giáo viên lựachọn phương pháp và hình thức tổ chức: Chủ yếu là lựa chọn các phương phápphối hợp như quan sát, nêu vấn đề, tạo tình huống, trò chơi, thảo luận, thựchành, tô màu, cắt dán tranh hình thức tổ chức như dạo chơi, thăm quan, hoạtđộng chung, hoạt động nhóm, hoạt động góc Để hoạt động đạt hiệu quả cao thìviệc chuẩn bị các điều kiện là vô cùng quan trọng như giáo án, các đồ dùng, đồchơi, vật liệu để trẻ được trải nghiệm
- Nội dung chuyên đề được lồng ghép, đan xen trong các chủ điểm và xuyênsuốt trong cả chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ với 4 nội dung cơ bản là: Conngười với môi trường xung quanh trẻ; Con người với động vật và thực vật; Conngười với thiên nhiên; Con người với tài nguyên cụ thể:
+ Trong lĩnh vực Con người với môi trường: Giúp trẻ hiểu được thế nào là
môi trường bẩn và môi trường sạch và giáo dục trẻ biết giữ vệ sinh nơi côngcộng, không vẽ bậy lên tường, không vứt rác bừa bãi
+ Đối với lĩnh vực Con người với thế giới động vật: Thông qua các câu chuyện
“Hoa bìm bìm”, “Hoa dâm bụt” giúp trẻ hiểu thêm về đặc điểm của con vật, câycối, cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản ban đầu về mối quan hệ động -thực vật- con người và môi trường từ đó trẻ sẽ biết ích lợi của động vật, thực vậtđối với con người và ngày càng yêu quý thiên nhiên, không bẻ cành, hái hoa
Tổ chức Hội chợ xuân trong chủ đề Tết và mùa xuân giúp trẻ có kiến thức đơn
giản về một số nghề, văn hóa, phong tục tập quán của địa phương nơi trẻ sinh
sống Thông qua các chủ đề như Trường MN của bé, Bản thân, Thế giới thực
vật, Phương tiện giao thông hình thành cho trẻ một số kỹ năng như biết vệ
Trang 9sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, nhà ở gọn gàng ngăn nắp, tham gia trồng cây, tướicây, bỏ rác vào thùng, thu gom rác bẩn
- Hàng tháng, hàng tuần tổ chức sinh hoạt chuyên môn toàn trường và theo tổđều đặn, đổi mới nội dung sinh hoạt, chú trọng triển khai các nội dung về tạomôi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môi trường, rút kinh nghiệm vệc lồngghép tích hợp theo các chủ đề, các hoạt động thường xuyên, phù hợp, hiệu quả
Ví dụ: Đối với chủ đề:“Trường MN thân yêu của bé”ngoài việc lồng ghép các
chuyên đề trọng tâm trong năm, chú trọng chỉ đạo giáo viên lồng ghép chuyên
đề giáo dục bảo vệ môi trường vào các hoạt động một cách phù hợp như: Giáodục cho trẻ biết yêu trường lớp, cô giáo và các bạn, biết giữ gìn đồ dùng đồ chơitrong lớp, biết lau chùi đồ dùng đồ chơi, cất và lấy đồ chơi đúng nơi quy định,biết yêu quý bảo vệ các loại cây, hoa, đồ dùng, đồ chơi ngoài trời, biết nhặt lárụng giúp cô cho vào thùng rác đúng nơi quy định
Cô và trẻ lao động nhặt rác nhổ cỏ sân trường
- Đối với các tổ tôi chia ra 4 tổ: Tổ mẫu giáo lớn, Tổ MG nhỡ, Tổ MG bé và tổNhà trẻ, đầu tuần cho các tổ trưởng giao ban những công việc trọng điểm trongtuần và nội dung giáo dục bảo vệ môi trường ở từng độ tuổi, sau đó tổ trưởngtriển khai về các tổ của mình đúng trọng tâm trong tuần
- Thường xuyên dự giờ thăm lớp, luôn có kế hoạch cụ thể cho các nhóm lớp, xâydựng các giờ dạy mẫu để rút kinh nghiệm Tăng cường tổ chức cho giáo viên đitham quan, học tập cách xây dựng môi trường hoạt động và giáo dục bảo vệ môitrường tại các trường MN trong và ngoài thành phố như: Trường MN Búp SenXanh, Thanh Xuân Nam, MN Đông Anh huyện Đông Sơn
- Phát động phong trào làm đồ dùng, đồ chơi trang trí các nhóm lớp theo chủ đề,làm đồ dùng đồ chơi dạy học tự tạo: Mỗi một chủ đề sẽ có 2-3 loại đồ chơi cóhiệu quả trưng bày ở văn phòng nhà trường, cho các tổ tự đánh giá, rút kinhnghiệm
- Mỗi tuần bố trí mỗi giáo viên có 1-2 buổi tự học tin học tại trường, khuyếnkhích học hỏi thông qua mạng internet Sưu tầm tài liệu về nội dung GDBVMT,truy cập các tranh ảnh trên mạng, lựa chọn băng đĩa về nội dung GDBVMT phổbiến cho giáo viên học hỏi lẫn nhau
Trang 10- Phát động các phong trào thi đua trong nhà trường thông qua các hoạt độngnhư: Thao giảng, làm đồ dùng đồ chơi nhân dịp 20/10; 20/11 Với nhiều hìnhthức bồi dưỡng, chúng tôi đã trang bị cho giáo viên nắm vững kiến thức, kỹnăng phương pháp về giáo dục bảo vệ môi trường và sáng tạo trong tổ chức cáchoạt động giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ từng lứa tuổi.
Giải pháp 2:
Chỉ đạo giáo viên các lớp thường xuyên đổi mới môi trường hoạt động
trong lớp theo hướng mở và phù hợp theo từng chủ đề giáo dục trong năm học.
- Chỉ đạo các nhóm lớp trang trí cây xanh trong lớp học
Để có môi trường trong lớp học xanh - sạch - đẹp lôi cuốn trẻ, trước tiênchỉ đạo cho giáo viên trồng cây cảnh trong bồn hoa phía trước lớp học, một sốcây xanh trang trí ở các góc lớp, các cửa sổ Các cây xanh trang trí trong lớphọc đảm bảo xanh quanh năm, không có gai, không độc, không có sâu bệnh Cóthể trồng cây vào chậu sành, sứ, chậu xi măng, các chai lọ phế thải…để treo trêncửa sổ, đặt trên các giá đồ chơi, góc lớp, hiên chơi sao cho đẹp mắt
Ví dụ: Cây muống cảnh, trồng trong chai nước khoáng để ở cửa sổ; câyhoa đá, cây trúc nhật, cây rau má cảnh, hoa giấy, hoa phong lan.( trồng trongchậu để sát chân lan can của hiên nhà hoặc làm giàn cho leo lên các hiên củakhu nhà 3 tầng.)
Đảm bảo khai thác hợp lý mặt sàn, mảng tường, trần nhà, cửa sổ, hiênchơi… để bố trí sắp đặt đồ dùng, đồ chơi, cây xanh theo từng chủ đề
- Tích lũy và sưu tầm đồ dùng, đồ chơi
Vận động phụ huynh và các cháu quyên góp các loại phế liệu: vỏ hộp sũa,sách, báo, tranh, ảnh, chai lọ, vỏ hộp, vỏ sò, vỏ hến, mẩu gỗ vụn, đá, sỏi, cànhcây, thân cây khô, mẫu để chơi cát, đồ sành, sứ, nắp chai Thông báo với phụhuynh về các bộ sưu tập theo chủ đề của lớp và khuyến khích họ tham gia (Cầnlưu ý các nguyên vật liệu này phải đảm bảo an toàn tuyệt đối không gây hại chosức khoẻ của trẻ)
Trang 11Phụ huynh quyên góp nguyên vật liệu phế thải
Ví dụ: Từ quyển lịch bàn cũ có thể trang trí để thành quyển anbum ảnh
Từ các loại vỏ hộp sữa hình tròn bằng nhựa trang trí, lắp ráp thành các cột củahàng rào trong trò chơi xây dựng
- Tạo cho giáo viên luôn có ý thức tìm kiếm, sưu tầm nguồn nguyên vật liệuphong phú làm đồ chơi cho trẻ:
+ Sưu tầm sách, báo, mo cau, mũ tai bèo, nón lá, ô xoè, bị cói, rổ, rá, dần, sàngtre…để trang trí góc chơi dân gian, góc nghệ thuật
+ Sưu tầm các mảnh vải vụn có màu sắc, hình dáng sặc sỡ để làm con rối, tảng
đá, sóng biển, bộ cài cúc, váy búp bê
+ Sưu tầm các loại hộp các tông, các giá giới thiệu sản phẩm đã hết thời giantrưng bày, có thể trang trí thành sân khấu, làm bàn, hoặc làm thành đườnghầm… cho trẻ chơi, làm giá để đồ dùng…
- Tham khảo trên mạng Iternet, các chương trình truyền hình để học tập thêmnhiều cách làm đồ dùng đồ chơi phong phú, sáng tạo, hấp dẫn hơn
Với cách làm trên đã tạo cho CBGV, phụ huynh và trẻ luôn có ý thức phốikết hợp làm thêm đồ dùng đồ chơi cho trẻ, giáo dục ý thức tiết kiệm, tái sử dụngphế liệu, hạn chế rác thải, góp phần bảo vệ môi trường sống
- Bố trí, sắp xếp các góc chơi
Chỉ đạo giáo viên cách bố trí trong phòng học, chia thành các góc cho phùhợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, đáp ứng yêu cầu của chương trình, nhằmgiúp trẻ hoạt động tích cực hơn, lựa chọn và thực hiện hoạt động một cách độclập, ít phụ thuộc vào giáo viên Vật liệu trong mỗi góc chơi phải phù hợp vớimục đích của từng góc, các góc có thể liên kết với nhau xoay quanh chủ đề; ranhgiới giữa các góc phải được xác định rõ ràng, có khoảng trống để trẻ di chuyển
Trang 12Xắp xếp các góc hợp lý, khoa học tạo môi trường học tập thuận lợi cho trẻ
Việc xây dựng môi trường góc cần được chú trọng về việc bổ sung cácnguyên vật liệu, các đồ chơi dạng mở giúp trẻ tích cực hoạt động, phù hợp với
số lượng trẻ tham gia chơi
tổ chức hoạt động Bé tập làm nội trợ thì cần có một số thực phẩm, đồ dùng, hoatươi thật: bánh, kẹo, dưa hấu, lê, táo bưởi, cam, bột làm bánh, pha sữa
+ Góc học tập chuẩn bị muối, đường, phễu, ca cốc, lọ, nước
+ Tạo góc thiên nhiên trong lớp …( giá, cây, chậu cảnh, bể cá vàng…)
+ Góc nghệ thuật tạo hình: góc cho trẻ bày sản phẩm tạo hình và góc dành chophụ huynh phối hợp với giáo viên về nội dung giáo dục lễ giáo cũng như cáchoạt động tuyên truyền khác
Đối với các góc ở trong lớp không nhất thiết phải có tất cả các hoạt động,các vật liệu, các góc vào cùng một thời điểm Những góc chơi thường xuyên( góc chơi phân vai, góc xây dựng ) cho thể được thay đổi xoay quanh chủ đề.Khi trẻ không còn thích thú, không còn quan tâm nữa thì có thể thay đổi nộidung, hoặc có thể bỏ hẳn góc chơi đó đi trong một thời gian
Cần giáo dục trẻ biết yêu quý bảo vệ đồ chơi, biết lấy và cất đúng nơi quyđịnh Ngoài ra cần hướng cho trẻ biết lau chùi đồ dùng, đồ chơi trong lớp để trẻluôn có ý thức bảo vệ giữ gìn đồ chơi…
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non được còn được lồng ghép,tích hợp vào các giờ học, các hoạt động như: Hoạt động có chủ đích, hoạt độnggóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, giờ đón trả trẻ thì giáo dục bảo vệmôi trường mang lại hiệu quả cao
* Tiêu chí xanh: Vườn trường phải được quy hoạch tổng thể, có khu vui chơi,vườn cổ tích của bé, có bồn hoa, cây cảnh, cây bóng mát, tuyệt đối không để đấttrống Những loại cỏ, hoa phải phù hợp theo quy hoạch cụ thể và để cho mỗi góccủa sân, vườn trường phải được trang trí hợp lý, sáng tạo
Phân chia hợp lý các khu vực để trồng các loại cây bóng mát trong sân trường,trồng thêm các loại cây ăn quả, các loại hoa, cây cảnh vừa làm đẹp, tạo bóngmát, vừa có tác dụng giáo dục trẻ Hàng ngày, khi trẻ được ra chơi ngoài trời sẽ