1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

thuyết minh cây lúa chi tiết

89 5,6K 3
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thuyết minh cây lúa chi tiết
Trường học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành Khoa học cây trồng
Thể loại Báo cáo thuyết minh
Năm xuất bản Không rõ
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 89
Dung lượng 200,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

thuyet minh cay lua

Trang 1

- Đề : Thuyết minh về cây lúa (tập làm văn lớp 9) - sử dụng yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Lập dàn ý:

+Dàn ý :

- Nghề trồng lúa lâu đời, đồng bằmg Sông

Hồng, Cửu Long, vựa lúa cả nước

- Hai vụ lúa

- Nhiều giống lúa

- Nguồn sống loài người

- Nghề trồng lúa là nghề căn bản nhà nông

- Cây lúa -> trồng -> gieo -> cấy -> phát triển -> thu hoạch

- Hạt gạo ăn, làm bánh, xuất khẩu

- Rơm rạ, chất đốt, chăn nuôi, lộp nhà, làm nấm

- Cảm nghĩ cây lúa quê em

( Nguồn: http://baigiang.bachkim.vn)

Trang 2

Cây lúa Việt Nam

1) Thể loại: Thuyết minh

2) Đối tượng thuyết minh: Cây lúa Việt Nam3) Yêu cầu: phải biết kết hợp phương pháp thuyết minh với một số biện pháp nghệ thuậtDÀN Ý

Trang 3

- Có 2 vụ lúa: chiêm, mùa.

b Cách trồng lúa: phải trải qua nhiều giai

đoạn:

- Từ hạt thóc nảy mầm thành cây mạ

- Rồi nhổ cây mạ cấy xuống ruộng

- Ruộng phải cày bừa, làm đất, bón phân

- Ruộng phải sâm sấp nước

- Khi lúa đẻ nhánh thành từng bụi phải làm có, bón phân, diệt sâu bọ

- Người nông dân cắt lúa về tuốt hạt, phơi khô, xay xát thành hạt gạo…

c Vai trò của cây lúa và hạt gạo:

- Vấn đề chính của trồng cây lúa là cho hạt lúa, hạt gạo

- Có nhiều loại gạo: gạo tẻ, gạo nếp (dùng làm bánh chưng, bánh dày)…

+ Gạo nếp dùng làm bánh chưng, bánh dày

hay đồ các loại xôi

+ Lúa nếp non dùng để làm cốm

- Lúa gạo làm được rất nhiều các loại bành

như: bánh đa, bánh đúc, bánh giò, bánh tẻ,

Trang 4

bánh phở, cháo,…

không có cây lúa thì rất khó khăn trong việc tạo nên∀Nếu nền văn hóa ẩm thực độc đáo của Việt Nam

d Thành tựu:

- Ngày nay, nước ta đã lai tạo được hơn 30 giống lúa được công nhận là giống lúa quốc gia

- Việt Nam từ một nước đói nghèo đã trở

thành một nước đứng thứ 2 trên thế giới sau Thái Lan về sản xuất gạo

-Một vài ý tưởng :

Còn nhỏ là cây mạ, lớn lên là cây lúa, bông

Trang 5

đâm ra gọi là đòng, hạt lúa non là cốm, hạt lúa già là thóc; bông lúa gặt về thì phần còn lại

ngoài đồng là rạ, đập tách hạt thóc ra rồi thì phần còn lại của bông lúa là rơm; sau khi xay giã xong thì hạt thóc chia thành gạo, cám, trấu; gạo gãy gọi là tấm; gạo nấu lên thành cơm,

xôi, nấu cho nhiều nước thành cháo, chế biến thành món quà là bỏng, Cây lúa lại có nhiều loại: nếp, tẻ, mùa, chiêm Trong số các loại lúa, khi xưa, người Việt dùng lúa nếp là chính, trong lúa tẻ thì lúa mùa là chính

-Các câu ca dao , tục ngữ về lúa :

+Người sống về gạo, cá bạo về nước

có nếp trắng, nếp vàng, đến hơn mười giống;

họ dùng gạo tẻ nấu cơm ăn và gạo nếp để nấu

Trang 6

rượu" (sách Quảng Đông có chép )

+"Về các nguồn lợi thì có thóc gạo là dồi dào

và đến rất phì nhiêu Có hai mùa gặt vào tháng sáu và tháng một, vì thế giá rẻ tới ba lần so với Tàu" (Vào tk XVII A de Rhodes viết)

-Có hai vụ lúa chính : vụ chiêm và vụ xuân

-Lợi ích, công dụng của cây lúa :

Cây lúa đóng vai trò chính, chủ yếu trong việc cung cấp lương thực cho nhân dân Việt Nam,

Nó góp phần làm giàu đất nước qua việc xuất khẩu thu ngoại tệ

Ngày nay, Việt Nam được xem là một trong các nước có sãn lượng lúa xuất khẩu hàng đầu thế giới

Song song với hình ảnh con trâu, cây lúa đã đi sâu vào đời sống quần chúng, nhân dân qua thơ ca, ca dao tục ngữ, văn học, âm nhạc

-Nguồn gốc của cây lúa :ở vùng đầm lầy phía

Trang 7

dưới chân núi Hymalaya và phía Bắc Ấn Độ

*Mời các bạn tham khảo phần mở bài :

Nước Việt Nam ta có bề dày lịch sử 2000 năm văn hiến, văn hóa lúa nước được ông cha ta phát triển phổ biến rộng rãi từ rất sớm, buổi đầu dựng nước và duy trì mãi đến ngày nay, tập trung ở đồng bằng sông hồng và Châu thổ đồng bằng sông Cửu Long

Khi nói đến Việt Nam, tra nghĩ ngay đến hình tượng cây lúa nước, nó được xem là biểu

tượng nét đặc trưng của văn hóa, truyền thống của Nước Việt xưa và nay

Một số đoạn văn gợi ý:

Nghề trồng lúa ở Việt Nam có lịch sử lâu đời nhất so với nghề trồng lúa ở các nước châu Á Theo các tài liệu khảo cổ ở Trung Quốc, Ấn

Độ, Việt Nam Cây lúa đã có mặt từ 3000 -

2000 năm trước công nguyên Tổ tiên chúng ta

Trang 8

đã thuần hóa cây lúa dại thành cây lúa trồng và

đã phát triển nghề trồng lúa đạt được những tiến bộ như ngày nay

Trước năm 1945, diện tích trồng lúa ở 2 đồng bằng Bắc bộ và Nam Bộ là 1,8 triệu và 2,7

triệu ha với năng suất bình quân 13 tạ / ha và sản lượng thóc tương ứng 2,4 - 3,0 triệu tấn Trong thời gian này chủ yếu là các giống lúa

cũ, ở miền Bắc sử dụng các giống lúa cao cây,

ít chụi thâm canh, dễ đổ, năng suất thấp

Nhà nông có câu” Nhất thì, nhì thục” Từ năm 1963- 1965, ở những vùng chuyên canh lúa do diện tích nhiều, thường có một số diện tích cấy chậm, bị muộn thời vụ Nhờ tiến bộ kỹ thuật

đã đưa vào một số giống lúa xuân thấp cây,

ngắn ngày đã đảm bảo được thời vụ Đã

chuyển vụ lúa chiêm thành vụ lúa xuân,

chuyển từ xuân sớm thành xuân chính vụ 90%) diện tích và thời kỳ 1985-1990 sang

(80-xuân sớm (5-10%) và 70-80% là (80-xuân muộn Một số giống lúa xuân đã có năng suất cao hơn

Trang 9

hẳn lúa chiêm, có thể cấy được cả hai vụ

chiêm xuân và vụ mùa Do thay đổi cơ cấu sản xuất lúa, kết hợp với áp dụng hàng loạt các

tiến bộ kỹ thuật mới nên sản xuất lúa ở Việt Nam ngày càng phát triển và đạt được những thành tựu đáng kể

Từ năm 1979 đến 1985, sản lượng lúa cả nước tăng từ 11,8 lên 15,9 triệu tấn, nguyên nhân là

do ứng dụng giống mới, tăng diện tích và năng suất Tính riêng 2 năm 1988 và 1989 sản lượng lương thực tăng thêm 2 triệu tấn/năm

Từ khi thực hiện đổi mới (năm 1986) đến nay, Việt Nam đã có những tiến bộ vượt bậc trong sản xuất lúa, đưa nước ta từ chỗ là nước thiếu

ăn triền miên đã không những đảm bảo đủ

lương thực cho nhu cầu trong nước mà còn

xuất khẩu từ 3-4 triệu tấn gạo /năm, Đứng

hàng thứ 2 trên thế giới về các nước xuất khẩu gạo

Những trở ngại và thách thức

Trang 10

- Quá trình đô thị hoá tăng, diện tích đất trồng lúa ngày càng bị thu hẹp

- Nhiều vùng sản xuất lúa được nông dân sở hữu rất manh mún,khó cơ giới hóa

- Quá trình áp dụng giống mới chụi thâm canh, phát triển thành những vùng sản xuất hàng hóa

là điều kiện thuận lợi để các loại dịch hại mới nguy hiểm, khó phòng trừ

- Sử dụng thuốc Bảo vệ thực vật có xu hướng tăng, ảnh hưởng đến chất lượng nông sản

- Tham gia vào thị trường thương mại thế giới

có sự đòi hỏi rất khắt khe về chất lượng nông sản Do vậy phải có sự đầu tư một cách đồng

bộ từ sản xuất đến đánh giá kiểm định chất

lượng, bảo quản và vận chuyển tiêu thụ

Từ ngàn đời nay,cây lúa đã gắn bó với con

người,làng quê Việt nam.Và đồng thời cũng trở thành tên gọi cho một nền văn minh-nền văn minh lúa nước

Cây lúa không chỉ mang lại sự no đủ mà còn

Trang 11

trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa

và tinh thần.hạt lúa và người nông dân cần

cù,mộc mạc là mảng màu không thể thiếu

trong bức tranh của đồng quê Việt nam hiện nay và mãi mãi về sau

Là cây trồng thuộc nhóm ngũ cốc,lúa cũng là cây lương thực chính của người dân VN nói riêng và người dân châu á nói chung.Cây lúa ,hạt gạo đã trở nên thân thuộc gần gũi đến mức

từ bao đời nay người dân VN coi đó là một

phần không thể thiếu trong cuộc sống.Từ

những bữa cơm đơn giản đến các bữa tiệc

quan trọng không thể thiếu sự góp mặt của cây lúa,chỉ có điều nó được chế biến dưới dạng

này hay dạng khác.Không chỉ giữ vai trò to lớn trong đời sống kinh tế,xã hội mà còn có giá trị lịch sử,bởi lich sử phát triển của cây lúa gắn với lịch sử phát triển của cả dân tộc VN,in dấu

ấn trong từng thời kỳ thăng trầm của đất

nước.Trước đây cây lúa hạt gạo chỉ đem lại no

đủ cho con người, thì ngày nay nó còn có thể

Trang 12

làm giàu cho người nông dân và cho cả đất

nước nếu chúng ta biết biến nó thành thứ hàng hóa có giá trị

Việt Nam là cái nôi của nền văn minh lúa

nước,hạt gạo gắn liền với sự phát triển của dân tộc cho đến nay vẫn là nền kinh tế của cả nước

Lúa là một trong năm loại cây lương thực

chính của thế giới, cùng với ngô (Zea Mays L.),lúa mì (Triticum sp tên khác: tiểu mạch), sắn (Manihot esculenta Crantz, tên khác khoai mì) và khoai tây (Solanum tuberosum L.)

Lúa trong bài này nói tới hai loài (Oryza sativa

và Oryza glaberrima) trong họ Poaceae, có

nguồn gốc ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới khu vực đông nam châu Á và châu Phi Hai loài này cung cấp hơn 1/5 toàn bộ lượng calo tiêu thụ bởi con người[1] Lúa là các loài thực vật sống một năm, có thể cao tới 1-1,8 m, đôi khi cao hơn, với các lá mỏng, hẹp bản (2-2,5

Trang 13

cm) và dài 50-100 cm Các hoa nhỏ thụ phấn nhờ gió mọc thành các cụm hoa phân nhánh cong hay rủ xuống, dài 30-50 cm Hạt là loại quả thóc (hạt nhỏ, cứng của các loại cây ngũ cốc) dài 5-12 mm và dày 2-3 mm Cây lúa non được gọi là mạ Sau khi ngâm ủ, người ta có thể gieo thẳng các hạt thóc đã nảy mầm vào ruộng lúa đã được cày, bừa kỹ hoặc qua giai đoạn gieo mạ trên ruộng riêng để cây lúa non

có sức phát triển tốt, sau một khoảng thời gian thì nhổ mạ để cấy trong ruộng lúa chính Sản phẩm thu được từ cây lúa là thóc Sau khi xát

bỏ lớp vỏ ngoài thu được sản phẩm chính là gạo và các phụ phẩm là cám và trấu Gạo là nguồn lương thực chủ yếu của hơn một nửa dân số thế giới (chủ yếu ở châu Á và châu Mỹ

La tinh), điều này làm cho nó trở thành loại lương thực được con người tiêu thụ nhiều

nhất Trong tiếng Anh, từ rice (lúa, gạo) có nguồn gốc từ arisi trong tiếng Tamil

[sửa] Gieo trồng

Trang 14

Việc trồng lúa phù hợp nhất tại các khu vực với chi phí nhân công thấp và lượng mưa lớn,

do nó đòi hỏi nhiều nhân công để gieo trồng và cần nhiều nước để phát triển tốt Tuy nhiên, lúa có thể trồng ở bất kỳ đâu, thậm chí ở cả

các sườn đồi hay núi Lúa là loại cây trồng

đứng hàng thứ ba trên thế giới, chỉ sau ngô và lúa mì Mặc dù các loài lúa có nguồn gốc ở

khu vực miền nam châu Á và một phần nào đó của châu Phi, nhưng hàng thế kỷ thương mại

và xuất khẩu thóc, gạo đã làm cho nó trở thành phổ biến trong nhiều nền văn minh

Một người phụ nữ đang nhổ mạ

Ruộng lúa (Oryza sativa) tại Vườn thực vật

hoàng gia Kew, London

Lúa thông thường được gieo hay cấy trong các ruộng lúa nước - các mảnh ruộng được tưới

Trang 15

hay ngâm trong một lớp nước không sâu lắm với mục đích đảm bảo nguồn nước cho cây lúa

và ngăn không cho cỏ dại phát triển Khi cây lúa đã phát triển và trở thành chủ yếu trong các ruộng lúa thì nước có thể tưới tiêu theo chu kỳ cho đến khi thu hoạch mùa màng Các ruộng lúa có tưới tiêu nước làm tăng năng suất, mặc

dù lúa có thể trồng tại các vùng đất khô hơn (chẳng hạn các ruộng bậc thang ở sườn đồi) với sự kiểm soát cỏ dại nhờ các biện pháp hóa học

Ở một vài khu vực có mực nước sâu, người ta cũng có thể trồng các giống lúa mà dân gian gọi nôm na là lúa nổi Các giống lúa này có

thân dài có thể chịu được mực nước sâu tới

Trang 16

hay ốc Nhiều loài động vật có các chức năng hữu ích trong việc kiểm soát các loài sâu bệnh.

Gạo hạt dài Mỹ

Dù trồng trong ruộng nước hay ruộng khô thì cây lúa vẫn đòi hỏi một lượng nước lớn hơn nhiều so với các loại cây trồng khác Việc gieo trồng lúa là một công việc chứa đựng các yếu

tố mâu thuẫn tại một vài khu vực, chẳng hạn tại Hoa Kỳ và Australia, là các khu vực mà

việc gieo trồng lúa chiếm tới 7% tài nguyên nước của các quốc gia này nhưng chỉ tạo ra 0,02% GDP Tuy nhiên, tại các quốc gia có

mùa mưa - bão theo chu kỳ thì việc gieo trồng lúa còn có tác dụng giữ cho việc cung cấp

nước được duy trì ổn định hơn cũng như ngăn chặn lũ lụt không bị đột ngột

Bệnh đạo ôn, do loài nấm Magnaporthe grisea gây ra, là loại bệnh đáng chú ý nhất gây ảnh hưởng tới năng suất lúa Lúa còn bị một số sâu

Trang 17

bệnh phá hoại như cháy cổ lá, bạc lá, rầy nâu (Nilaparvata lugens), châu chấu, bọ trĩ, rầy

lưng trắng, rầy xanh đuôi đen, rầy xám, các loài bọ xít (họ Pentatomidae) như bọ xít đen,

bọ xít xanh, bọ xít dài, bọ xít gai, sâu cuốn lá nhỏ, sâu cuốn lá lớn, sâu đục thân lúa hai

chấm, sâu năm vạch đầu nâu, sâu năm vạch đầu đen, sâu cú mèo, sâu keo, sâu cắn gié, sâu

đo xanh, ruồi đục nõn, sâu nâu, v.v

Bài chi tiết: Danh sách các loại sâu bệnh hại lúa

Trang 18

tạo ra gạo Gạo sau đó có thể được đánh bóng bằng glucoza hay bột tan (talc) trong một quy trình gọi là đánh bóng gạo, chế biến thành bột gạo hoặc thóc được chế biến thành loại thóc luộc thô Gạo cũng có thể được bổ sung thêm các chất dinh dưỡng, đặc biệt là các chất bị

mất đi trong quá trình xay xát Trong khi

phương pháp đơn giản nhất là trộn thêm các chất dinh dưỡng dạng bột mà rất dễ bị rửa trôi theo nước (tại Hoa Kỳ thì gạo được xử lý như vậy cần có tem mác cảnh báo chống rửa/vo

gạo) thì phương pháp phức tạp hơn sử dụng các chất dinh dưỡng trực tiếp lên trên hạt gạo, bao bọc hạt gạo bằng một lớp chất không hòa tan trong nước có tác dụng chống rửa trôi

Ruộng bậc thang trên sườn đồi

Trong khi việc rửa gạo làm giảm sự hữu ích của các loại gạo được làm giàu thì nó lại là cực

kỳ cần thiết để tạo ra hương vị thơm ngon hơn

Trang 19

và ổn định hơn khi gạo đánh bóng (bất hợp pháp tại một số quốc gia, như Hoa Kỳ) được

sử dụng

Cám gạo, gọi là nuka ở Nhật Bản, là một mặt hàng có giá trị ở châu Á và được dùng cho nhiều nhu cầu thiết yếu hàng ngày Nó là lớp chất dầu ẩm ướt bên trong được đun nóng lên

để sản xuất một loại dầu ăn có lợi cho sức

khỏe Ứng dụng khác là để làm một loại rau dầm có tên gọi là tsukemono

Tại nhiều nơi, gạo còn được nghiền thành bột

để làm nhiều loại đồ uống như amazake,

horchata, sữa gạo và rượu sakê Bột gạo nói chung an toàn cho những người cần có chế độ

ăn kiêng gluten

Chế biến và nấu ăn

Gạo chưa xát (gạo lứt)

Sản phẩm chủ yếu từ gạo là cơm Gạo có thể nấu thành cơm nhờ cách luộc trong nước (vừa

Trang 20

đủ) hay bằng hơi nước Các nồi cơm điện rất phổ biến ở châu Á, đã đơn giản hóa quá trình này.

Gạo cũng có thể nấu thành cháo bằng cách cho nhiều nước hơn bình thường Bằng cách này gạo sẽ được bão hòa về nước và trở thành

mềm, nở hơn Các món cháo rất dễ tiêu hóa và

vì thế nó đặc biệt thích hợp cho những người

bị ốm

Khi nấu các loại gạo chưa xát bỏ hết cám, một cách thức nấu ăn giữ được các chất dinh

dưỡng gọi là Cơm GABA hay GBR[2] có thể

sử dụng Nó bao gồm việc ngâm gạo trong

khoảng 20 giờ trong nước ấm (38°C hay

100°F) trước khi nấu Quá trình này kích thích

sự nảy mầm, và nó kích hoạt các enzym có

trong gạo Bằng cách này, người ta có thể thu giữ được nhiều axít amin hơn

Lịch sử

Trang 21

Utagawa Hiroshige, Đồng lúa tại tỉnh Oki,

cây hoang dại thuộc chi này và 2 loài lúa được

đã thuần hoá là lúa châu Á (Oryza sativa) và lúa châu Phi (Oryza glaberrima) [3]

Lúa châu Phi đã được gieo trồng trong khoảng 3.500 năm Trong khoảng thời gian từ 1500 TCN đến 800 TCN thì O glaberrima đã lan rộng từ trung tâm xuất phát của nó là lưu vực châu thổ sông Niger và mở rộng tới Sénégal Tuy nhiên, nó không bao giờ phát triển xa khỏi khu vực nguồn gốc của nó Việc gieo trồng

loài lúa này thậm chí còn suy giảm do các

giống châu Á, có thể đã được những người Ả Rập từ bờ biển phía đông đem tới châu Phi đại lục trong thời gian khoảng từ thế kỷ 7 đến thế

Trang 22

kỷ 11.

Tổ tiên của lúa châu Á [4] O sativa là một loại lúa hoang phổ biến (Oryza rufipogon) dường như có nguồn gốc tại khu vực xung quanh

chân núi Himalaya, với O sativa thứ indica ở phía Ấn Độ và O sativa thứ japonica ở phía Trung Quốc Hiện nay đây là giống lúa chính được gieo trồng làm cây lương thực trên khắp thế giới Nhiều giả thuyết khác nhau về nơi

đầu tiên tiến hành việc gieo trồng hay thuần hoá giống lúa này (Xem Các giả thuyết về

nguồn gốc thuần hoá cây lúa)

Các giống lúa trồng trên các vùng đất khô đã được đưa vào Nhật Bản và Triều Tiên khoảng những năm 1000 TCN Các giống lúa nước có mặt tại Triều Tiên vào giữa thời kỳ đồ gốm

Mumun (khoảng 850-550 TCN) và tới Nhật Bản vào khoảng thời kỳ Yayoi (khoảng 300 TCN)

Trang 23

Mô hình bông lúa trên đồng xu 5 yên nhấn

mạnh tầm quan trọng của hạt thóc đối với

người Nhật

O sativa đã thích nghi với việc gieo trồng tại Trung Đông và Địa Trung Hải của châu Âu vào khoảng năm 800 TCN Người Moor đã

đem nó tới bán đảo Iberia khi họ xâm chiếm vùng này vào năm 711 Thời gian nửa sau của thế kỷ 15, thì lúa đã trải rộng tới Ý và sau đó

là Pháp và sau đó là tất cả các châu lục khác trong thời kỳ khám phá và chinh phục lớn của người châu Âu Năm 1694, lúa đã đến South Carolina, có lẽ có nguồn gốc từ Madagascar Người Tây Ban Nha đem các giống lúa tới

Nam Mỹ vào đầu thế kỷ 18

Tại Hoa Kỳ, trong các khu vực South Carolina

và Georgia thuộc địa thì người ta đã gieo trồng

và tích lũy được tài sản lớn nhờ sức lao động của các nô lệ mua về từ khu vực Senegambia ở Tây Phi Tại cảng Charleston, mà qua đó 40%

nô lệ gốc Phi đã đi qua, các nô lệ được đưa tới

Trang 24

các đồn điền trồng lúa tại khu vực xung quanh Georgetown, Charleston và Savannah Từ các

nô lệ, các chủ trang trại đồn điền đã học được cách thoát nước cho các đầm lầy và tưới tiêu nước theo chu kỳ cho các cánh đồng Đầu tiên thóc được giã bằng tay với các chày gỗ, sau đó được sàng sẩy trong các dụng cụ gọi là giần và sàng (đây cũng là một kỹ xảo khác nữa của các

nô lệ) Việc phát minh ra các thiết bị xay xát

sử dụng trong các máy xay đã làm tăng khả

năng sinh lãi của loài cây này, cũng như việc thêm vào động cơ sử dụng nước cho các máy xay vào năm 1787 của người thợ làm cối xay Jonathan Lucas đã là một bước tiến mới Việc gieo trồng lúa ở đông nam Hoa Kỳ trở nên ít lời lãi hơn với sự mất đi của lao động nô lệ sau Nội chiến Bắc Mỹ và cuối cùng nó đã mất hẳn khi bước vào thế kỷ 20

Sản xuất và thương mại toàn cầu

Trang 25

Ruộng lúa tại nông thôn Việt Nam

Đồng lúa ở Ea Súp, Tây Nguyên, Việt Nam

Sản xuất gạo toàn cầu [5] đã tăng lên đều đặn

từ khoảng 200 triệu tấn vào năm 1960 tới 600 triệu tấn vào năm 2004 Gạo đã xay xát chiếm khoảng 68% trọng lượng thóc ban đầu Năm

2004, ba quốc gia sản xuất lúa gạo hàng đầu là Trung Quốc (31% sản lượng thế giới), Ấn Độ (20%) và Indonesia (9%)

Các số liệu về xuất nhập khẩu gạo lại khác

hẳn, do chỉ khoảng 5-6% gạo được buôn bán ở quy mô quốc tế Ba nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới là Thái Lan (26% sản lượng gạo xuất khẩu), Việt Nam (15%) và Hoa Kỳ

(11%), trong khi ba nhà nhập khẩu gạo lớn

nhất là Indonesia (14%), Bangladesh (4%) và Brasil (3%)

[sửa] Các giống

Tập tin:A hand holding rice.jpg

Trang 26

Gạo hạt ngắn

Các giống lúa thông thường được phân loại

theo cấu trúc và hình dạng hạt gạo của chúng

Ví dụ, một giống lúa thơm của Thái Lan cho loại gạo hạt dài và tương đối ít dính, do gạo hạt dài chứa ít amylopectin hơn so với các

giống hạt ngắn Các nhà hàng Trung Hoa

thông thường đưa ra món cơm nấu từ gạo hạt dài Các loại gạo nếp là gạo hạt ngắn Người Trung Quốc dùng gạo nếp để làm bánh nếp có tên gọi là 粽粽 (tống tử) Gạo Nhật Bản là loại gạo hạt ngắn và dính Gạo dùng để nấu rượu sakê là một loại gạo khác

Các giống lúa Ấn Độ bao gồm gạo hạt dài và gạo thơm Basmati (gieo trồng ở phía bắc), gạo hạt dài và trung bình là gạo Patna và loại gạo hạt ngắn Masoori Thóc ở Đông Ấn và Nam

Ấn, thông thường được luộc trong các chảo

lớn ngay sau khi thu hoạch và trước khi loại bỏ trấu; trong tiếng Anh gọi là parboiled rice

(thóc luộc sơ) Sau đó người ta sấy khô và loại

Trang 27

bỏ trấu Nó thông thường có các vết đốm nhỏ màu đỏ và có hương vị khói từ lửa Thông

thường các loại thóc thô được dùng cho mục đích này Nó giúp cho việc giữ lại các vitamin

tự nhiên và giết chết các loại nấm mốc hoặc các chất gây ô nhiễm khác, nhưng dẫn tới có mùi kỳ dị Loại gạo này dễ tiêu hóa và chủ yếu được những người lao động chân tay dùng Tại miền nam Ấn Độ, nó được dùng để làm một loại bánh bao nhỏ có tên là idli

Các giống gạo thơm có hương vị thơm đặc

biệt; các giống đáng chú ý nhất bao gồm các loại Basmati, gạo Patna kể trên cũng như các giống lai từ Mỹ được bán dưới tên gọi thương phẩm Texmati Nó là giống lai giữa Basmati

và giống gạo hạt dài Mỹ đã gây ra nhiều tranh luận Cả Basmati và Texmati có hương vị

tương tự như bỏng ngô Tại Indonesia còn có các giống đỏ và đen

Các giống năng suất cao thích hợp để gieo

trồng tại châu Phi và các khu vực khô cằn khác

Trang 28

được gọi là các giống mới cho châu Phi

(NERICA) cũng đã được tạo ra Người ta hy vọng rằng các giống mới này sẽ tạo ra sự ổn định hơn nữa cho an ninh lương thực tại Tây Phi

Các nhà khoa học cũng đang tìm cách tạo ra cái gọi là lúa vàng, là loại lúa biến đổi gen để tạo ra beta caroten, tiền thân của vitamin A Điều này đã làm dấy lên sự tranh cãi lớn về việc lượng beta caroten có đáng kể hay không

và lương thực biến đổi có đáng giá đến vậy

hay không

Tập tin:Rice, nutrition.png

Các chất dinh dưỡng của gạo

Các giống lúa lùn cho hai giống phổ biến nhất

là O sativa indica và O sativa japonica, đã

được công bố vào tháng 4 năm 2002 Lúa cũng

đã được chọn lựa làm sinh vật mẫu để nghiên cứu sinh học của các loài cỏ thực thụ do bộ

gen tương đối nhỏ của nó (khoảng 430 mega cặp cơ sở) Kết quả là lúa đã là loài sinh vật

Trang 29

đầu tiên sđược hoàn thành bản đồ gen [6] Lúa Basmati là bản mẫu chung cho phần lớn các dạng lúa.

Ngày 16 tháng 12 năm 2002, Đại hội đồng

Liên hiệp quốc ra tuyên bố rằng năm 2004 sẽ

là năm quốc tế về gạo Bản tuyên bố này đã được các quốc gia như Bangladesh, Brunei

Darussalam, Burkina Faso, Campuchia, Cuba, Kypros, Triều Tiên, Ecuador, Fiji, Gabon,

Grenada, Guyana, Ấn Độ, Indonesia, Nhật

Bản, Kazakhstan, Kuwait, Kyrgyzstan, Lào, Madagascar, Mali, Malaysia, Quần đảo

Marshall, Mauritanie, Myanma, Nauru, Nepal, Nicaragua, Niger, Nigeria, Papua New Guinea, Pakistan, Peru, Philippines, Saint Vincent và Grenadines, Singapore, Sri Lanka, Sudan,

Tajikistan, Thái Lan, Togo, Việt Nam và

Zambia ủng hộ

Sưu tầm (Theo bach khoa nông nghiệp)

Trang 31

Lúa là một trong năm loại cây lương thực chính của thế giới.

Đối với người Việt chúng ta cây lúa không chỉ là một loại cây lương thực quý mà còn là một biếu tượng trong văn chương ẩn dưới "bát cơm","hạt gạo"

Việt Nam, một nước có nền kinh tế nông nghiệp

từ hàng ngàn năm nay Từ một nước thiếu lương thực trầm trọng trong những năm chiến tranh

nhưng hiện nay, nền nông nghiệp của nước ta

Trang 32

không chỉ sản xuất ra đủ một lượng lớn lương

thực đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn xuất

khẩu sang nhiều thị trường lớn trên thế giới Trong

đó ngành trồng lúa ở nước ta là một trong những ngành ngành sản xuất lương thực vô cùng quan trọng và đạt được những thành tựu đáng kể, đưa Việt Nam trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai trên thế giới

Đối với người Việt chúng ta, hay phần lớn dân Á châu nói chung, cây lúa (tên khoa học là Oryza

sativa) và hạt gạo là một loại thực phẩm hết sức gần gũi và đóng một vai trò cực kỳ quan trọng

trong dinh dưỡng Ngay từ khi còn trong lòng mẹ, chúng ta đã làm quen với cơm gạo, và lớn lên theo cây lúa cùng hạt gạo Với bản sắc văn hóa nông nghiệp, cây lúa và hạt gạo còn là một biểu tượng của cuộc sống Ca dao, khẩu ngữ chúng ta có câu

“Người sống về gạo, cá bạo về nước”, hay “Em xinh là xinh như cây lúa”, v.v

- Qua hàng nghìn năm lịch sử, lúa đã là cây lương thực chủ yếu nuôi sống các thế hệ người Việt cho

Trang 33

đến nay Trong đời sống tinh thần của con người, cây lúa cũng gắn bó thân thiết vô cùng Điều đó được thể hiện rất rõ trong ngôn ngữ hàng ngày, trong cách nói, cách đặt tên, gọi tên từ cửa miệng của những người hai sương một nắng.

Bắt đầu từ lúc ném hột mộng xuống đồng Thông thường ném buổi sáng thì buổi chiều mộng "ngồi" được, tức là rễ đã bám được vào đất và mầm nhọn

đã xuôi hướng lên trời Bác nông dân hoàn toàn có thể yên tâm vì nó đã sống được trong môi trường mới, đích thực của nó

Qua hôm sau, mầm nhú lên cao hơn, bắt đầu có chút xanh xanh, người ta bảo là mạ đã "xanh đầu"

Mạ cũng có "gan" "Gan mạ nằm ở thân non, dễ bị gãy nát Nhổ không khéo, nhỡ để giập "gan" thì dảnh mạ sẽ "chết"

Cấy xuống được vài ba hôm thì lúa đâm rễ mới,

Trang 34

gọi là bén chân hay "đứng chân" Cũng như chữ

"ngồi" ở trên, chữ "đứng chân" rất chính xác, rất hình tượng, vì chỉ vài ba hôm trước do mới cấy, mọi cây lúa đều ngả nghiêng, xiêu vẹo, thậm chí

có cây còn bị nổi trên mặt nước nữa Giờ đây đã

"đứng chân" được, tức là cũng giống như người ta,

có một tư thế đứng chân vững vàng, đã chắc chắn bám trên mặt đất

Khác với lúc nảy mầm, cây lúa sinh sôi bằng cách

"đẻ nhánh" Nhánh "con" nhánh "cái" thi nhau

mọc ra, tần vần thành khóm Vào khoảng tháng hai âm lịch, khắp cánh đồng mơn mởn màu xanh Dáng cây thon thả, mềm mại, sắc lá non tơ đầy

sức sống gợi cái gì đấy tươi trẻ, xinh xắn, dịu

dàng Đó chính là lúc cây lúa "đang thì con gái", thời đẹp nhất của đời lúa, đời người Gặp hôm trời quang mây tạnh, đứng ở đầu làng mà trông, cánh đồng trải ra bát ngát, đẹp tựa bức tranh

Hết thời kỳ xuân xanh, lúa chuyển sang giai đoạn

Trang 35

"tròn mình", "đứng cái" rồi "ôm đòng" Đòng lúa

to nhanh, nắng mưa rồi mỗi ngày mỗi khác "Lúa chiêm lấp ló đầu bờ/Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên" Nếu mưa thuận gió hoà chỉ mươi hôm là lúa trỗ xong Nhưng chẳng may gặp kỳ khô hạn thì đòng không trỗ lên được, người ta bảo bị "nghẹn"

"Nghẹn" là cực lắm rồi, là có cái gì nó vương

vướng, như uẩn ức trong lòng

Ngoài ra cũng có thể bị "ngã", bị "nằm" lúc gặp gió lớn mưa to Ông bà ta sợ nhất cảnh này vì mấy tháng trông cây đã sắp đến ngày hái quả Nếu

chẳng may bị "ngã" non thì hột thóc sẽ lép lửng, coi như hỏng ăn Còn lúa "nằm" dưới nước, ngâm

độ vài ngày thì hột thóc trương lên, nứt nanh và nảy mầm ngay trên bông Mầm nhú trắng trông xót ruột Xót ruột về khoe vui với nhau, thóc nhà tôi "nhe răng cười" ông ạ!

Người nông dân xưa nay vốn mộc mạc, chất phác Chẳng phải họ văn vẻ gì đâu Chỉ vì gần gũi quá,

Trang 36

thân quen quá Ban ngày vác cuốc ra đồng thăm lúa Ban đêm giấc mơ toàn thấy những cây lúa

Lúa là đói no, là người bạn có thể sẻ chia nỗi

niềm, buồn vui tâm sự Trải qua chiều dài các thế

hệ, đời lúa lặn vào đời người Và rồi, đời người lại chan hoà, gửi gắm vào đời lúa thông qua những từ ngữ nôm na, những tên gọi sinh động kể trên

Cây lúa gần gũi với người nông dân cũng như bờ tre, khóm chuối Bởi vậy thấm đẫm tình người và hồn quê, càng nắng mưa, sương gió, càng nồng nàn hoà quyện thân thương

Nông nghiệp Việt Nam vốn mang dáng dấp một nước -nền công nghiệp lúa nước bao đời nay cho nên cây lúa gắn bó ,gần gũi với người Việt,hồn

Việt là lẽ dĩ nhiên

Dưới đây là 1 đoạn thuyết minh về cây lúa mà

mình sưu tầm được,bạn có thể tham khảo thêm:

Trang 37

Từ ngàn đời nay,cây lúa đã gắn bó với con

người,làng quê Việt nam.Và đồng thời cũng trở thành tên gọi cho một nền văn minh-nền văn minh lúa nước

Cây lúa không chỉ mang lại sự no đủ mà còn trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa và tinh thần.hạt lúa và người nông dân cần cù,mộc mạc là mảng màu không thể thiếu trong bức tranh của

đồng quê Việt nam hiện nay và mãi mãi về sau

Là cây trồng thuộc nhóm ngũ cốc,lúa cũng là cây lương thực chính của người dân VN nói riêng và người dân châu á nói chung.Cây lúa ,hạt gạo đã trở nên thân thuộc gần gũi đến mức từ bao đời nay người dân VN coi đó là một phần không thể thiếu trong cuộc sống.Từ những bữa cơm đơn giản đến các bữa tiệc quan trọng không thể thiếu sự góp

mặt của cây lúa,chỉ có điều nó được chế biến dưới dạng này hay dạng khác.Không chỉ giữ vai trò to lớn trong đời sống kinh tế,xã hội mà còn có giá trị lịch sử,bởi lich sử phát triển của cây lúa gắn với lịch sử phát triển của cả dân tộc VN,in dấu ấn

Trang 38

trong từng thời kỳ thăng trầm của đất nước.Trước đây cây lúa hạt gạo chỉ đem lại no đủ cho con

người, thì ngày nay nó còn có thể làm giàu cho

người nông dân và cho cả đất nước nếu chúng ta biết biến nó thành thứ hàng hóa có giá trị

Việt Nam là cái nôi của nền văn minh lúa nước,hạt gạo gắn liền với sự phát triển của dân tộc cho đến nay vẫn là nền kinh tế của cả nước

I promise I'll

Trang 39

+Dàn ý :

- Nghề trồng lúa lâu đời, đồng bằmg Sông Hồng, Cửu Long, vựa lúa cả nước

Trang 40

- Hai vụ lúa

- Nhiều giống lúa

- Nguồn sống loài người

- Nghề trồng lúa là nghề căn bản nhà nông

- Cây lúa -> trồng -> gieo -> cấy -> phát triển -> thu hoạch

- Hạt gạo ăn, làm bánh, xuất khẩu

- Rơm rạ, chất đốt, chăn nuôi, lộp nhà, làm nấm

- Cảm nghĩ cây lúa quê em

Cây lúa Việt Nam

1) Thể loại: Thuyết minh

2) Đối tượng thuyết minh: Cây lúa Việt Nam

3) Yêu cầu: phải biết kết hợp phương pháp thuyết minh với một số biện pháp nghệ thuật

Ngày đăng: 14/09/2013, 15:10

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w