Chị có thể Tự hát bài ca bất tử về tình yêu: “Em trở về đúng nghĩa trái tim em Là máu thịt đời thường ai chẳng có Vẫn ngừng đập khi cuộc đời không còn nữa Nhưng biết yêu anh cả khi chết
Trang 1Đề bài: Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh
DÀN BÀI
I Mở bài:
- XQ là gương mặt tiêu biểu của phong trào thơ trẻ chống Mỹ Thơ XQ là một tiếng thơ trẻ trung, tươi mát, đầy nữ tính
- Đặc điểm đặc sắc trong thơ tình XQ là bày tỏ trực tiếp tình yêu của người phụ nữ một cách tự nhiện mà mãnh liệt, đằm thắm
- “Sóng” bộc lộ khát vọng một tình yêu vĩnh hằng, cao thượng của trái tim người phụ nữ đang yêu
a Khổ 1 + 2: Trạng thái tâm lí đặc biệt của người phụ nữ đang yêu
- Khổ thơ mở đầu bằng một phát hiện về sóng:
“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ”
+ Nữ sĩ phát hiện ra hai sự đối lập trong con sóng muôn đời: Dữ dội, ồn ào, mạnh mẽ, cuồng nhiệt và dịu êm, lặng lẽ, sâu lắng, dịu dàng
+ XQ thấy sóng mang trong mình tâm trạng, tính cách của người phụ nữ đang yêu, có sự hài hòa của các đối cực: vừa dịu êm, lặng lẽ nhất lại vừa dữ dội, ồn ào nhất
-> Hai câu thơ mở đầu là lời tự thú, tự bạch táo bạo mà êm đềm Táo bạo vì nó nhận ra sự mãnh liệt Êm đềm vì sau những “dữ dội”, “ồn ào” tình yêu của người phụ nữ vẫn nghiêng đổ về phía cuối câu thơ để dịu dàng và sâu lắng
- Mỗi con sóng lại mang trong mình một khát vọng lớn Sóng luôn khao khát tự nhận thức, tự khám phá, tìm kiếm sự vô biên của tình yêu trong trái tim mình Vì thế sóng trở nên quyết liệt, khi “không hiểu nổi mình” … “sóng tìm ra tận bể”, từ bỏ những nhỏ hẹp, chật chội để tìm đến với sự bao dung, rộng lớn
- Biển là hình ảnh của sự bất diệt Đối diện với biển, XQ liên tưởng tới sự bất diệt của khát vọng tình yêu Biển ngàn đời cồn cào, xáo động như tình yêu muôn đời vẫn “bồi hồi” vỗ sóng “trong ngực trẻ”
“Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ”
b Khổ 3 + 4: Nhu cầu phân tích, lí giải tình yêu
- Sóng từ đối tượng cảm nhận được chuyển thành đối tượng để suy tư Từ cái nền mênh mông của thiên nhiên “muôn trùng sóng bể”, dòng suy tư của người phụ nữ cuộn lên như con sóng khôn cùng Những câu hỏi trở thành cuộc đối thoại lớn với vũ trụ về tình yêu:
“Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Tự nơi nào sóng lên”
- Xúc cảm tình yêu là xúc cảm mạnh nhất trong trái tim con người Vì vậy, bao đời nay tình yêu vẫn là câu hỏi lớn XQ muốn cắt nghĩa về nguồn gốc của sóng để tìm lời giải đáp cho câu hỏi về sự khởi nguồn của tình yêu trong trái tim mình
“Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau”
-> Thiên nhiên bí ẩn còn có thể lí giải, nhưng không thể dùng lí trí tỉnh táo để xác định thời điểm chính xác bắt đầu một mối tình Lời thú nhận của XQ thật hồn nhiên và chân thành, nó bộc lộ phần nữ tính mềm mại, đằm thắm trong trái tim người phụ nữ muốn sống và yêu nồng nhiệt, thiết tha
c Khổ 5 + 6: Nỗi nhớ tình yêu
- Tình yêu đi liền với nỗi nhớ Nỗi nhớ cũng chính là điểm da diết, khắc khoải nhất của tình yêu Tâm hồn người con gái đang yêu soi vào sóng, nhờ sóng diễn tả nỗi nhớ vô tận của lòng mình:
“Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Trang 2Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nghĩ đến anh
Cả trong mơ còn thức”
+ Khổ thơ khác biệt (6 câu) là ẩn dụ cho chiều dài mênh mang của nỗi nhớ
+ Hai cặp hình ảnh so sánh độc đáo: Sóng vỗ bờ cả ngày lẫn đêm, em nhớ anh cả lúc thức lẫn lúc ngủ + Thời gian sinh hoạt còn có giới hạn, thời gian tình yêu thống trị cả tiềm thức lẫn giấc mơ Chỉ có trái tim yêu chân thành, mãnh liệt mới khiến tình yêu chiếm lĩnh cả thời gian và không gian, cả ý thức và tiềm thức như thế
- Cuộc đời như đại dương mênh mông, vô cùng vô tận Con sóng thì nhỏ bé Nhưng giữa cái mênh mang của vũ trụ, sóng mới bộc lộ đầy đủ những khát khao cháy bỏng, những đam mê nồng nhiệt mà vẫn quá đỗi dịu dàng, đằm thắm Đất trời có bốn phương nam – bắc – tây – đông, nhưng trong vũ trụ tình yêu của người phụ nữ chỉ có một phương duy nhất “phương anh”
“Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh một phương”
d Khổ 7 + 8 + 9: Khát vọng tình yêu vĩnh hằng
- Từ nỗi nhớ lúc “dữ dội - ồn ào”, lúc “êm đềm – lặng lẽ”, ý thơ dồn thành khát vọng sống mãnh liệt của sóng Sóng tìm đến cái đích của tình yêu trong một niềm tin mạnh mẽ:
“Ở ngoài kia đại dương
Trăm ngàn con sóng đó
Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở
Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa”
+ XQ mượn quy luật của sóng biển, mây trời để diễn tả qui luật của lòng người Là một phụ nữ nhạy cảm và đa đoan, XQ ý thức rất đời: cuộc sống là “dài, rộng”, là “muôn vời cách trở”
+ Càng thấp thỏm, lo âu, XQ càng cháy bỏng một niềm tin tha thiết, cảm động: tình yêu sẽ vượt qua mọi trở ngại để tới đích, như những con sóng “con nào chẳng tới bờ” và “mây vẫn bay về xa”
- Lời thơ cứ thế triền miên cùng sóng Cuối cùng sóng hiện ra trong khát khao hạnh phúc mãnh liệt nhất: khát khao tình yêu vĩnh hằng, bất tử:
“Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ”
+ Đứng trước biển, đối diện với cái mênh mông rộng lớn của thời gian và không gian XQ ý thức được sự hữu hạn của đời người và sự mong manh của hạnh phúc
+ Nhà thơ muốn được có mặt mãi trên cõi đời để được sống và bất tử trong tình yêu Khát vọng hóa thân và phân thân trong sóng thật mạnh mẽ Hai chữ “tan ra” vừa cháy bỏng nồng nhiệt, vừa thăm thẳm nỗi niềm phụ nữ_ cái thăm thẳm của hai khát vọng hòa làm một: yêu hết mình và dâng hiến hết mình Đó cũng chính là vẻ đẹp thánh thiện của người phụ nữ trong tình yêu
III Kết bài:
- “Ở XQ, tình yêu không bao giờ chỉ đơn thuần là tình yêu, nó còn tượng trưng cho cái đẹp, cái tốt, cái cao quí của con người, tượng trưng cho niềm khao khát được hoàn thiện mình” (Lưu Khánh Thơ)
- “Sóng” là bài thơ bộc lộ đầy đủ trái tim yêu của XQ, đồng thời tiêu biểu cho tư tưởng và phong cách thơ XQ ở giai đoạn đầu Bài thơ xinh xắn, duyên dáng; giọng thơ sôi nổi, thiết tha…
-A KIẾN THỨC CƠ BẢN:
I-KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM:
Trang 31 Tác giả: Xuân Quỳnh là một trong số những nhà thơ tiêu biểu nhất của thế hệ các nhà thơ thời kì kháng chiến chống Mĩ Thơ tình yêu là một mảng đặc sắc và rất tiêu biểu cho hồn thơ Xuân Quỳnh – một trái tim phụ nữ giàu tình cảm yêu thương, vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm; vừa mãnh liệt và đầy khao khát trong tình yêu vừa luôn âu lo về sự phai tàn, đổ vỡ cùng những dự cảm về
sự mong manh, bất ổn Chị có thể Tự hát bài ca bất tử về tình yêu:
“Em trở về đúng nghĩa trái tim em
Là máu thịt đời thường ai chẳng có
Vẫn ngừng đập khi cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi.”
song cũng lại đầy băn khoăn, lo lắng về sự vững bền của tình cảm ấy:
“Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biết lòng anh có đổi thay?”
(Hoa cỏ may)
2-Hoàn cảnh sáng tác:
- “Sóng” là một trong những bài thơ thành công nhất của Xuân Quỳnh về đề tài tình yêu Bài thơ được sáng tác năm 1967 trong chuyến đi công tác vùng biển Diêm Điền (Thái Bình) Trước khi Sóng ra đời, Xuân Quỳnh đã phải nếm trải những đổ vỡ trong tình yêu Đây là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ và phong cách thơ Xuân Quỳnh Tác phẩm được in trong tập Hoa dọc chiến hào (1968)
- Bài thơ được viết giữa lúc cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mĩ leo thang ra miền Bắc nước ta.Trong bối cảnh khẩn trương ấy mà viết về tình yêu thì hình như có gì hơi lạc điệu Nhưng suy đến cùng thì không phải Trước bom đạn của quân thù, chúng ta lẽ tự nhiên phải cầm súng, nghĩa là phải có sức mạnh của lòng căm hờn Nhưng cũng cần có sức mạnh của cả tình yêu Chỉ với sự tổng hòa này, chúng ta mới có khả năng chiến đấu và chiến thắng
3-Cảm nhận chung về âm điệu, cấu tứ bài thơ:
- Âm điệu của bài thơ “Sóng” là âm điệu của những con sóng ngoài biển khơi,lúc ào ạt,dữ dội,lúc nhẹ nhàng,khoan thai.Âm điệu đó được tạo nên bởi thể ngũ ngôn với những câu thơ được ngắt nhịp linh hoạt,mô phỏng cái đa dạng của nhịp sóng:2/3(Dữ dội/ và dịu êm - Ồn ào/ và lặng lẽ);3/1/1(Em nghĩ về/anh,/em);3/2(Em nghĩ về/biển lớn – Từ nơi nào/ sóng lên),bởi các cặp câu đối xứng xuất hiên liên tiếp,câu sau thừa tiếp câu trước tựa như những đợt sóng xô bờ,sóng tiếp sóng dào dạt: Dữ dội và dịu êm
- Ồn ào và lặng lẽ; Con sóng dưới lòng sâu – Con sóng trên mặt nước; Dẫu xuôi về phương bắc – Dẫu ngược về phương nam, và sự trở đi trở lại,hồi hoàn như một điệp khúc của hình tượng sóng trong các khổ thơ Song âm điệu chung của bài thơ không chỉ là âm điệu của những con sóng biển mà còn là âm điệu của những con sóng lòng với nhiều cung bậc,cảm xúc khác nhau,đang rung lên đồng điệu,hòa nhập với sóng biển.Nhịp điệu của sóng hay cũng chính là nhịp lòng của người phụ nữ đang rạo rực yêu đương?
-Bài thơ có hai hình tượng là sóng(hình tượng bao trùm,xuyên suốt bài thơ) và em – lúc phân tách,soi chiếu vào nhau,lúc nhập hòa làm một trong một cái tôi trữ tình duy nhất là Xuân Quỳnh.Vì thế có thể cho rằng hai hình tượng đó tuy hai mà một,tuy một mà hai.Nhìn chung bài thơ được tổ chức theo kết cấu vừa song hành vừa trùng phức Song hành để thấu tỏ,trùng phức để khẳng định những khao khát cháy bỏng trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu
II PHÂN TÍCH BÀI THƠ:
1 Khổ 1:
Mở đầu bài thơ, Xuân Quỳnh đã miêu tả những trạng thái thật trái ngược của sóng: Dữ dội/ dịu êm - Ồn ào/ lặng lẽ Đây là những biểu hiện thường thấy của những con sóng ngoài biển khơi: lúc biển động phong ba,sóng dữ dội,ồn ào; khi trời yên bể lặng,sóng dịu êm,lặng lẽ Những đối cực ấy đôi khi thật rõ ràng,có thể dự báo trước nhưng nhiều lúc cũng khó đoán,thất thường và hết sức bất ngờ Tiếp đó,sóng hiện lên thật mạnh mẽ trong hành động vượt thoát khỏi giới hạn chật hẹp và thiếu sự đồng cảm(Sông không hiểu nổi mình) để đến với biển rộng bao la,đến với môi trường đích thực của nó
Mượn hình tượng sóng,người phụ nữ đang yêu trong bài thơ đang tự nhận thức về những biến động trong lòng mình,đang chân thành bộc bạch mà không hề giấu giếm những trạng thái tâm lí,tình cảm vừa phong phú vừa phức tạp của một tâm hồn đang khao khát yêu đương: lúc giận dữ,hờn ghen,khi dịu hiền,sâu lắng.Tính khí của người con gái trong tình yêu là vậy,nó vốn mang trong mình nhiều đối
cực,mâu thuẫn nhưng đó là những mâu thuẫn trong thống nhất bởi tất cả đều là những biểu hiện khác nhau của một trái tim yêu chân thành,mãnh liệt.Và cũng giống như sóng,tâm hồn người phụ nữ đang yêu không chịu chấp nhận sự tầm thường,nhỏ hẹp.Trái tim ấy luôn hướng tới cái lớn lao,cao cả và sẵn sàng vượt qua các rào cản để tìm đến những tâm hồn đồng điệu,để vươn tới một tình yêu đích
thực,vững bền Đúng là người phụ nữ khát khao yêu đương đã không còn nhẫn nhục,cam chịu như trước.Nếu Sông không hiểu nổi mình thì sóng dứt khoát từ bỏ nơi chật hẹp đó để tìm ra tận bể,để đến với cái bao la,khoáng đạt Khác với người phụ nữ xưa, người phụ nữ trong thơ Xuân Quỳnh đã đến với tình yêu một cách đầy tự tin và chủ động Con người ấy thật minh bạch và quyết liệt trong khát vọng tìm đến một tâm hồn đồng điệu,có thể thấu hiểu,sẻ chia,tìm đến một khung trời tình yêu cao cả,bao dung
2 Khổ 2:(Chuyển ý:Có thể nói,hành trình “tìm ra tận bể”của sóng cũng là hành trình tự nhận thức chính mình của người phụ nữ,nhận thức giá trị đích thực của tình yêu.Riêng với Xuân Quỳnh,chị còn có thêm những khám phá,phát hiện về những quy luật vĩnh hằng của tình yêu con người,nhất là trái tim tuổi trẻ
Trang 4qua khổ thơ thứ hai)
Đứng trước biển,Xuân Quỳnh cảm nhận rõ nét cái vĩnh hằng,bất diệt của sóng: Ôi con sóng ngày xưa –
Và ngày sau vẫn thế Hàng ngàn năm,hàng triệu năm qua,những con sóng ngoài biển khơi vẫn cất lên những bài ca bất tử.Nó vẫn là nó,vẫn “ru mãi ngàn năm” như bản tình ca của biển.Từ ngày xưa khi chưa
có mình,sóng đã xôn xao,cồn cào như thế; ngàn năm sau khi ta tan biến vào hư vô,sóng vẫn vỗ về rạo rực thế kia.Cũng như sóng,khát vọng tình yêu mãi mãi là một khát khao cháy bỏng,bồi hồi trong trái tim con người,nhất là tuổi trẻ.Bao nhiêu thế kỉ qua,con người đã đến với tình yêu,đã sống mà không thể thiếu tình yêu và sẽ còn yêu chừng nào còn tồn tại.Từ trải nghiệm của bản thân,Xuân Quỳnh khẳng định một chân lí: Khát vọng tình yêu là vĩnh viễn.Nó không chỉ thường trực trong tâm hồn con người,đặc biệt
là tuổi trẻ,mà còn khiến người ta trẻ lại,tái sinh như con sóng biển ào lên rồi lại tan ra hòa nhập vào biển
cả mãi mãi
3 Khổ 3,4: (Chuyển ý: Từ những con sóng biển,Xuân Quỳnh đã liên tưởng đến khát vọng tình yêu của con người.Và khi “tình yêu đến”,như một lẽ tự nhiên,thường tình,con người luôn có nhu cầu tìm hiểu,cắt nghĩa Xuân Quỳnh không phải là ngoại lệ.Chị đã thử lí giải về tình yêu thế nào trong khổ 3,4?)
Xuân Quỳnh đã mượn sóng để cắt nghĩa tình yêu nhưng chị cũng chỉ có thể lí giải: Sóng bắt đầu từ gió.Còn Gió bắt đầu từ đâu? thì Xuân Quỳnh không tự trả lời được.Chị chỉ còn biết thú nhận sự bất lực của mình một cách dễ thương như một cái lắc đầu rất đáng yêu: Em cũng không biết nữa – Khi nào ta yêu nhau Đúng là không thể lí giải được tình yêu.Chẳng phải nhân loại đã tốn quá nhiều giấy mực để định nghĩa về nó mà tới nay vẫn chưa thể khiến ai hài lòng.Đến như ông hoàng của thơ tình – Xuân Diệu – cũng đã phải thốt lên: Làm sao cắt nghĩa được tình yêu? thì chúng ta mới càng thấy tình yêu vẫn còn
là một bí ẩn đầy sức mời gọi.Tuy nhiên,chính trong cái “thất bại” của Xuân Quỳnh khi truy nguyên nguồn gốc,bản chất đích thực của tình yêu,người ta lại thấy một định nghĩa rất riêng của chị,một định nghĩa “rất Xuân Quỳnh”:
“Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh,em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
……… ”
Với Xuân Quỳnh,tình yêu cũng giống như sóng biển,gió trời,làm sao mà hiểu hết được.Nó rộng lớn,thẳm sâu như thiên nhiên và cũng khó hiểu,bất ngờ như thiên nhiên
Tình yêu là một trạng thái tâm lí rất đặc biệt trong đời sống tình cảm của con người.Trong tình yêu,cũng
có lí trí nhưng chủ yếu nó là thế giới của những tình cảm,cảm xúc phong phú và phức tạp mà nhiều khi một trí tuệ tỉnh táo không thể nào cắt nghĩa được.Ở đây, “Trái tim có những quy luật riêng mà lí trí không thể hiểu nổi”(Pascal).Nếu có thể “hiểu nổi” và hiểu hết,có lẽ sẽ chẳng còn tình yêu.Bởi như ai đó
đã nói: Khi người ta biết rõ mình yêu vì cái gì thì đó cũng là lúc tình yêu ra đi.Chính vì thế,một thoáng ngập ngừng,một chút mơ hồ,băn khoăn không thể tường giải của Xuân Quỳnh: Em cũng không biết nữa – Khi nào ta yêu nhau mới là tiếng lòng chân thật của một trái tim yêu đích thực Nó là cái bối rối rất nữ tính và đáng yêu của một tấm chân tình không ham phân tích rạch ròi dẫu đòi hỏi nhận thức mãnh liệt
4 Khổ 5:
Mặc dù phải thú nhận Em cũng không biết nữa – Khi nào ta yêu nhau nhưng Xuân Quỳnh cũng đã phát hiện ra một tín hiệu cơ bản của tình yêu: Tình yêu thường gắn liền với nỗi nhớ,nhất là khi xa cách.Nhưng
đó không phải là một nỗi nhớ thoáng qua,nhẹ nhàng mà là một nỗi nhớ mãnh liệt.Nỗi nhớ ấy bao trùm
cả không gian(Con sóng dưới lòng sâu – Con sóng trên mặt nước), thời gian(Ôi con sóng nhớ bờ - Ngày đêm không ngủ được),xâm chiếm tâm hồn con người cả trong cõi vô thức,tiềm thức lẫn ý thức,cả khi tỉnh lẫn khi mơ: Lòng em nhớ đến anh – Cả trong mơ còn thức.Đúng là một nỗi nhớ cồn cào,da
diết,không thể nào yên,không thể nào nguôi,nó cuồn cuộn,dạt dào như những con sóng biển triền miên,vô hồi,vô hạn “Tình động nhi từ phát”, “Ý phấn nhi bút túng”,phải chăng những rung cảm mãnh liệt của một trái tim yêu đã buộc lời thơ phải dài thêm ra(khổ thơ dôi hai câu) để diễn tả cho thỏa cái ngút ngàn của nỗi nhớ và nhịp thơ – hơn bao giờ hết – phải là nhịp sóng,nhịp lòng dào dạt,náo nức của một trái tim đang khao khát yêu thương?
“Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được”
Trong bốn câu thơ,hình ảnh sóng lặp lại ba lần như một điệp khúc của một bản tình ca với những giai điệu da diết,như một ám ảnh thường trực về tình yêu và nỗi nhớ.Ba câu thơ gắn liền với hình ảnh sóng giống như những đợt sóng gối lên nhau,hối hả vươn tới bờ.Đó cũng là một ẩn dụ nghệ thuật về những đợt sóng lòng đang dâng trào trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu
Mượn hình tượng con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được để diễn tả nỗi nhớ da diết,mạnh mẽ của người phụ nữ khi yêu nhưng với Xuân Quỳnh,dường như điều đó là chưa đủ.Chị cần phải nhấn mạnh thêm một lần nữa qua một phát biểu trực tiếp: Lòng em nhớ đến anh – Cả trong mơ còn thức.Có thể thấy,nhân vật trữ tình của bài thơ đã vừa soi mình vào sóng vừa tự tách ra(em) để cảm nhận hết những cung bậc tình cảm,cảm xúc của tình yêu
5 Khổ 6,7:
Yêu là nhớ,một nỗi nhớ thường trực,da diết,cháy bỏng.Nhưng nhớ chưa phải là tất cả.Trái tim phụ nữ
Trang 5trong bài thơ còn muốn khẳng định và hướng tới những phẩm chất cao đẹp,vững bền của tình yêu:
“Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương”
Chọn cách nói ngược: Dẫu xuôi về phương bắc(đáng lẽ phải là ngược về phương bắc) và Dẫu ngược về phương nam(đáng lẽ là xuôi về phương nam), Xuân Quỳnh muốn khẳng định:Dù cuộc đời có nghịch lí,trái ngang đến mức nào thì em cũng vẫn chỉ hướng về một “phương” duy nhất – phương anh
Như chưa thỏa mãn với sự khẳng định ấy,nhà thơ còn nhấn mạnh thêm qua hình ảnh sóng: Con nào chẳng tới bờ - Dù muôn vời cách trở Sóng khát khao tới bờ như em khát khao có anh Sóng vượt qua mọi trở ngại để tới bờ như em bước qua mọi khó khăn,cách trở để cập bến hạnh phúc
6 Hai khổ cuối: (Chuyển ý: Người ta thường nói,những nhà thơ yêu đời,yêu sống đến say mê,cuồng nhiệt cũng thường là những nhà thơ của cảm thức thời gian.Điều đó rất đúng với Xuân Quỳnh trong hai khổ cuối)
Xuân Quỳnh là người nhạy cảm với sự chảy trôi của thời gian.Ý thức về thời gian trong chị thường đi liền với niềm lo âu và khát khao nắm lấy hạnh phúc trong hiện tại.Tuy lúc này thời gian với Xuân Quỳnh dường như còn ở cả phía trước,cuộc đời còn rộng dài nhưng ý thức về sự hữu hạn của đời người và sự mong manh khó bền chặt của hạnh phúc đã hiện ra thành một thoáng âu lo:
“Cuộc đời tuy dài thế
Năm tháng vẫn đi qua
Như biển kia dẫu rộng
Mây vẫn bay về xa”
Xuân Quỳnh đã không nói ra một cách trực tiếp những chiêm nghiệm của chị nhưng đằng sau những vần thơ về cái vĩnh hằng,trường cửu của thiên nhiên,người ta vẫn nhận ra cái hiện thực đối lập: sự hữu hạn,nhỏ bé của đời người,sự ngắn ngủi,mong manh sương khói của tình yêu
Bình thường,sự âu lo ấy có thể dẫn con người đến những phản ứng tiêu cực(thất vọng,chán chường hoặc sống gấp,thả trôi theo dòng đời) nhưng cũng có thể là động lực khiến con người sống tích cực và mạnh
mẽ hơn(sống hết mình,sống mãnh liệt trong tình yêu…) Xuân Quỳnh đã chọn cho mình một cách ứng
xử thật tích cực và thật đẹp Chị không chán nản,tuyệt vọng mà trái lại càng khao khát được sống hết mình trong tình yêu.Chị ước muốn được hóa thân thành trăm con sóng nhỏ để vĩnh viễn hóa tình yêu của mình,để cho nó sống mãi với thời gian,nhịp bước cùng năm tháng:
“Làm sao được tan ra
Thành trăm con sóng nhỏ
Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ.”
Như vậy,hành trình của sóng,của tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu có một sự vận động rất nhất quán dù ý thơ đôi chỗ có vẻ tự do,tản mạn.Đó là “cuộc hành trình mà khởi đầu là sự từ bỏ cái chật chội,nhỏ hẹp để tìm đến một tình yêu bao la,rộng lớn,cuối cùng là khát vọng được sống hết mình trong tình yêu,muốn hóa thân vĩnh viễn thành tình yêu muôn thuở”(Trần Đăng Suyền).Trước sau,Xuân Quỳnh vẫn là nhà thơ của những khát vọng tình yêu và hạnh phúc cao đẹp,đáng trân trọng
III-KẾT LUẬN:
Bài thơ “Sóng” hội tụ được những nét đẹp tiêu biểu nhất cho hồn thơ Xuân Quỳnh.Không phải là nhà thơ đầu tiên tìm thấy sự tương đồng giữa tình yêu và biển cả nhưng hình tượng sóng là sáng tạo độc đáo của Xuân Quỳnh.Nó mang tính cách,tâm hồn của một người phụ nữ từng trải nhiều lận đận trong tình yêu mà vẫn táo bạo,dũng cảm,đằm thắm,thủy chung với khát khao hạnh phúc,luôn hướng đến cái lớn lao,cao cả