T9,10 NC

Mục tiêu: Giúp học sinh 1.Kiến thức: Nắm được nội dung sâu sắc và mới mẻ mà tác giả đặt ra trong bài viết: NĐC, một nhân cách trong sáng, một nhà thơ lớn của dân tộc cần phải được đánh g

Ngữ văn 12Nâng cao

Ngày: 3-8-2008

Tiết : 9,10 NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU, NGÔI SAO SÁNG TRONG VĂN NGHỆ DÂN TỘC

Phạm Văn Đồng

I Mục tiêu: Giúp học sinh

1.Kiến thức: Nắm được nội dung sâu sắc và mới mẻ mà tác giả đặt ra trong bài viết: NĐC, một nhân cách trong sáng, một nhà thơ lớn của dân tộc cần phải được đánh giá đúng hơn, đầy đủ hơn

2 Kĩ năng: Đọc hiểu, thấy được vẻ đẹp hình thức của bài nghị luận: cách nêu vấn đề độc đáo, giọng văn hùng hồn, lối diễn đạt giàu màu sắc biểu cảm; rèn luyện kĩ năng phân tích bài văn nghị luận

3 Thái độ: Lòng tự hào sự cảm thông và thái độ đúng đắn khi đánh giá về nhà thơ NĐC

II Chuẩn bị

1 Giáo viên: Thiết kế bài giảng, SGK, SGV, các tài liệu tham khảo Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm; kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi

2 Học sinh: Chuẩn bị bài mới theo hướng dẫn trong SGK và yêu cầu của GV

III Hoạt động dạy học

1 Ổn định tình hình

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra về các tác phẩm của NĐC mà Hs đã học

3 Giảng bài mới

- Giới thiệu bài:

- Ti n trình b i d yến trình bài dạy ài dạy ạy

hiểu chung về tg, tp

- Gọi hs đọc tdẫn -> nêu

những nét chính về tg

PVĐ

- Gợi ý để hs rút ra mục

đích sáng tác của tác phẩm

(PVĐ viết tác phẩm này

có phải chỉ để kỉ niệm

ngày mất của NĐC)

- Hd hs trả lời câu hỏi 1

HDHB

- So với trật tự thông

thường, cách sắp xếp các

luận điểm đó có gì khác?

Lí giải?

Thực hiện và trả lời

cá nhân

- Đọc tiểu dẫn và trình bày những nét chính về tác giả PVĐ

- Gắn thời điểm tác phẩm ra đời với tình hình lịch sử đất nước (1963) để xđ mục đích viết vb của tác giả

- Suy nghĩ, trả lời các yc

+ Nội dung bao trùm vb

+ Xđ các phần của

vb theo thể loại, nêu nội dung từng phần + Xđ các luận điểm chính trong mỗi phần và câu văn khái quát luận điểm đó

- Nhận xét, lí giải cách kết cấu của vb

I/ Tìm hiểu chung

1/ Tác giả PVĐ ( 1906-2000)

- Nhà CM, CT, NG lỗi lạc của cách mạng

VN thế kỉ XX

- Nhà giáo dục, nhà lí luận vhoá vnghệ

2/ Văn bản

a) Hoàn cảnh, mục đích sáng tác

- 7/1963- Kỉ niệm 75 năm ngày mất NĐC

- Để tưởng nhớ NĐC; định hướng, điều chỉnh cách nhìn nhận, đánh giá về NĐC và thơ văn của ông; khơi dậy tinh thần yêu nước trong thời đại chống Mĩ cứu nước

b) Bố cục

* Luận đề: NĐC , ngôi sao sáng trong bầu trời văn nghệ dân tộc

* Bố cục

- Mở bài: NĐC, nhà thơ lớn của dân tộc cần phải được nghiên cứu, tìm hiểu và đề cao hơn nữa

- Thân bài + Đoạn 1: NĐC – nhà thơ yêu nước + Đoạn 2: Thơ văn yêu nước của NĐC- tấm gương phản chiếu phtrào chống TDP oanh liệt và bền bỉ của nhân dân Nam Bộ

+ Đoạn 3: LVT, tác phẩm lớn nhất của NĐC,

có ảnh hưởng sâu rộng trong dân gian nhất là

ở miền Nam

- Kết bài: Cuộc đời và sự nghiệp thơ văn NĐC- tấm gương sáng của mọi thời đại

** Nhận xét kết cấu của vb

- Không kết cấu theo trình tự thời gian

- Lí giải (do mục đích sáng tác) Vankhanh67@Gmail.com

Ngữ văn 12Nâng cao

*Hoạt động 2: Hd đọc

hiểu

* Nêu yêu cầu đọc và gọi

hs đọc vb, nhận xét, chỉnh

sửa (đọc mẫu một đoạn)

* Mở bài

- Yc hs gthích ndyn câu

văn “trên trời cũng

vậy”

- Tại sao ngôi sao NĐC

chưa sáng tỏ hơn trong

bầu trời vn dân tộc

- Nx cách nêu vđ

* Thân bài

- Tổ chức, hướng dẫn hs

hoạt động tương tác theo

nhóm

+ Chia nhóm theo tổ

+ Nêu yc thảo luận (câu

hỏi 3 HDHB) cho từng

nhóm

Nhóm1: 3.1

Nhóm2v3: 3.2

Nhóm4: 3.3

+ Định hương gợi ý cho

từng nhóm:

N1: cuôc sống, quan niệm

vch của NĐC có gì khác

thường?

N2:,3 Ở đoạn 2 vì sao tác

giả dựng lại hoàn cảnh lịch

sử VN từ 1860-1880? Cơ

sở để khẳng định “thơ văn

yêu nước những bài

văn tế” là điều “không

phải ngẫu nhiên”? tại sao

tác giả lại nhấn mạnh đến

VTNSCG? Ấn tượng của

bản thân về đoạn 2?

N4: Nguyên nhân nào

khiến “Lục Vân Tiên” trở

thánh tp lớn nhất của NĐC

và có ahg rộng? TÁc giả

dã bàn luận như thế nào về

những điều mà nhiều

người cho là hạn chế của

tp này? Chúng ta học tập

được gì về quan điểm

đánh giá tp vh? Cách lập

luận ở đoạn 3 này có gì

khác các đoạn trước?

- Gọi các nhóm trình bày

kết quả thảo luận, bổ sung,

- Đọc diễn cảm vb theo định hướng, nhận xét cách đọc của bạn

- Xđ nội dung, ý nghĩa phần mở bài

- Nhận xét cách nêu vấn đề

Nhóm1:

+ Xđ các luận cứ của luận điểm 1; chỉ

ra “ánh sáng khác thường” trong cuộc đời và quan niệm văn chương của NĐC; nhận xét về cách lập luận

+ cử đại diện trình bày kết quả thảo luận, nghe góp ý bổ sung của nhóm khác

và ý kiến khẳng định của gv

-Nhóm2v3:

+ Xđ các luận cứ của luận điểm 2; lí giải cách triển khai luận điểm của tác giả

+ Cử đại diện trình bày kết quả thảo luận, nghe góp ý bổ sung của nhóm khác

và ý kiến khẳng định của gv

Nhóm 4:

+ Xđ nd ý kiến đánh giá của PVĐ về giá trị của tp LVT Cách lập luận của tác giả + Cử đại diện trình bày kết quả thảo luận, nghe góp ý bổ sung của nhóm khác

và ý kiến khẳng định của gv

- Thảo luận nhóm theo từng bàn ->

trình bày trực tiếp kết quả

II/ Đọc hiểu

1/ Mở bài

- Văn chương của NĐC có ánh sáng lạ thường

- Vẫn còn những cách nhìn nhận chưa thoả đáng về thơ văn NĐC

=> Bằng so sánh liên tưởng-> nêu vấn đề mới mẻ, có ý nghĩa định hướng cho việc nghiên cứu, tiếp cận thơ văn NĐC: cần có cách nhìn nhận sâu sắc, khoa học, hợp lí

2/ Thân bài

a) Con người và quan điểm thơ văn của

NĐC

- Hoàn cảnh nước, nhà đau thương -> khí tiết của người chí sĩ càng cao cả, rạng rỡ

- Qn văn chương là vũ khí chiến đấu, văn là người

=> Tác giả chỉ nhấn mạnh vào khí tiết, qđst của NĐC -> NĐC luôn gắn cuộc đời mình với vận mệnh đất nước, ngòi bút của một nhà thơ mù nhưng lại rất sáng suốt

b) Thơ văn yêu nước của NĐC

- Tái hiện một thời đau thương, khổ nhục

mà vĩ đại của đất nước, nhân dân

- Ca ngợi , than khóc

- VTNSCG là một đóng góp lớn + Khúc ca của người anh hùng thất thế nhưng vẫn hiên ngang

+ Lần đầu tiên, người nông dân di vào văn học viết, là hình tượng nghệ thuật trung tâm

=> PVĐ đã đặt thơ văn yêu nước của NĐC trong mqh với hoàn cảnh lịch sử dất nước -> khẳng định: giá trị phản ánh hiện thực của thơ văn yêu nước của NĐC // ngợi ca, trân trọng tài năng, bầu nhiệt huyết, cảm xúc chân thành của một “Tâm hồn trung nghĩa”

 vốn hiểu biết sâu rộng, xúc cảm mạnh mẽ thái độ kính trọng, cảm thông sâu sắc của người viết

c) Truyện LVT

- Khẳng định cái hay cái đẹp của tác phẩm

về cả nội dung và hình thức văn chương

- Bác bỏ một số ý kiến hiểu chưa đúng về tác phẩm LVT

=> Thao tác “đòn bẩy” -> định giá tác phẩm LVT không thể chỉ căn cứ ở bình diện nghệ thuật theo kiểu trau truốt, gọt dũa mà phải đặt nó trong mối quan hệ với đời sống nhân dân

3) Kết bài

- Khẳng định,ngợi ca, tưởng nhớ NĐC

- Bài học về mối quan hệ giữa vhọc- nthuật

và đời sống, về sứ mạng của người chiến sĩ Vankhanh67@Gmail.com

Ngữ văn 12Nâng cao

góp ý

- Nx, đánh giá và khẳng

định kết quả

* Kết bài: Tác giả đã đưa

ra những bài học nào từ

cuộc đời và thơ văn của

NĐC? nhận xét về cách

kết bài

trên mặt trận văn hoá, tư tưởng

=> Cách kết thúc ngắn gọn nhưng có ý nghĩa gợi mở, tạo sự đồng cảm ở người đọc

kết giá trị cơ bản của bài

văn nghị luận này là gì?

( gv yc hs chọn và phân

tích những câu văn tiêu

biểu)

- Gv chốt lại những ý

chính theo mục tiêu của

bài học

Trình bày cá nhân

- Tổng kết bài

III/ Tổng kết

1/ Giá trị nội dung: Mới mẻ, sâu sắc, xúc

động

2/ Giá trị nghệ thuật

- Hệ thống luận điểm, luận cứ chặt chẽ

- Sử dụng nhiều thao tác lập luận

- Đậm màu sắc biểu cảm: ngôn từ trong sáng, giàu hình ảnh, cảm hứng ngợi ca, giọng điệu hùng hồn

* Hoạt động 4 : Củng cố bài

- HD luyện tập tại lớp

- Ra bt nâng cao

- Dặn dò hs làm bài, chuẩn

bị bài sau

IV/ Củng cố

1/ Luyện tập tại lớp (sgk/tr54) 2/ Bài tập về nhà:

- Từ việc tìm đọc các sáng tác văn chương của NĐC, anh ( chị) có thêm những hiểu biết

gì về quan niệm đạo đức, quan niệm văn chương của NĐC

4 Dặn dò: Học bài, làm bài tập nâng cao Chuẩn bị các bài đọc thêm

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Vankhanh67@Gmail.com