Phần 1CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 1: ĐỘNG HỌC VÀ ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM Khái niệm chất điểm, hệ chất điểm, vật rắn.. Chương 3: CHUYỂN ĐỘNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM VÀ VẬT RẮN Khái niệm
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA
VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 3MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ
xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa
kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm
tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và
đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung
yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
PHỤ TRÁCH KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN Trần Tuấn Anh
Trang 4Phần 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương 1: ĐỘNG HỌC VÀ ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
Khái niệm chất điểm, hệ chất điểm, vật rắn
Khái niệm chuyển động, hệ qui chiếu, phương trình chuyển
động, phương trình quĩ đạo
Định nghĩa các vector vận tốc, gia tốc trong chuyển động thẳng và trong chuyển động cong
Các dạng chuyển động cơ bản: chuyển động thẳng biến đổi đều, chuyển động tròn, chuyển động parabol
Các định luật Newton 1, 2, 3
Khái niệm về đại lượng động lượng, công thức tính
Chương 2: CÔNG VÀ NĂNG LƯỢNG
Khái niệm về công, công suất
Khái niệm về năng lượng (cơ năng): động năng, thế năng
Sự bảo toàn cơ năng
Chương 3: CHUYỂN ĐỘNG CỦA HỆ CHẤT ĐIỂM VÀ VẬT RẮN
Khái niệm hệ chất điểm, định nghĩa khối tâm, công thức và
cách xác định vị trí khối tâm
Trang 5 Moment động lượng của chất điểm, moment lực của chất điểm
Moment động lượng của hệ chất điểm, moment lực của hệ chất điểm
Định lý về moment động lượng, các định luật bảo toàn
moment động lượng của hệ các chất điểm
Chuyển động của vật rắn: chuyển động tịnh tiến, chuyển
động quay Định nghĩa moment quán tính
Phương trình cơ bản của chuyển động quay
Công của chuyển động quay, chuyển động lăn không trượt
Chương 4: CÁC ĐỊNH LUẬT THỰC NGHIỆM VỀ CHẤT KHÍ
Áp suất, nhiệt độ, thể tích, tỷ nhiệt, nhiệt nóng chảy, nhiệt hoá
Chương 5: CÁC NGUYÊN LÝ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
Nguyên lý thứ nhất của nhiệt động lực học
Áp dụng nguyên lý thứ nhất đối với một số biến đổi đặc biệt của chất lưu: biến đổi đẳng nhiệt đẳng áp, đẳng tích, đoạn nhiệt
Nguyên lý thứ hai của nhiệt động lực học
Chu trình Carnot-Định lý Carnot
Trang 6Phần 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: ĐỘNG HỌC VÀ ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM
Chất điểm, hệ chất điểm, vật rắn
Hiểu rõ khái niệm chuyển động, hệ qui chiếu, phương trình
chuyển động, phương trình quĩ đạo
Hiểu định nghĩa các vector vận tốc, gia tốc trong chuyển động thẳng và trong chuyển động cong
Nắm được các dạng chuyển động cơ bản: chuyển động thẳng
biến đổi đều, chuyển động tròn, chuyển động parabol
Nắm vững các định luật Newton 1, 2, 3
Hiểu được khái niệm về đại lượng động lượng
o Tài liệu: xem slide bài giảng vật lý đại cương chương 1
o Làm các bài tập 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 của chương 1 Xem bài giải của giảng viên và xem phần lý thuyết có liên quan để hiểu sâu hơn và củng cố kiến thức
Chương 2: CÔNG VÀ NĂNG LƯỢNG
Công, công suất
Khái niệm về năng lượng (cơ năng): động năng, thế năng
Sự bảo toàn cơ năng
Trang 7o Tài liệu: xem slide bài giảng vật lý đại cương chương 2
o Làm các bài tập chương 2 Xem bài giải của giảng viên và xem phần lý thuyết có liên quan để hiểu sâu hơn và củng
Chuyển động của vật rắn: chuyển động tịnh tiến, chuyển
động quay Định nghĩa moment quán tính
o Tài liệu: đọc slide bài giảng chương 3
o Làm bài tập 1, 2, 3 chương 3 Xem kỹ bài giải để hiểu chính xác, rõ và nắm vững cách giải Sau khi làm bài tập, xem lại
lý thuyết có liên quan để hiểu bài sâu hơn
Phương trình cơ bản của chuyển động quay
Công của chuyển động quay, chuyển động lăn không trượt
o Làm các bài tập 4, 5 Đối chiếu với bài giải để rà soát lại kiến thức Xem lại lý thuyết có liên quan với bài tập để hiểu bài sâu hơn
Trang 8Chương 4: CÁC ĐỊNH LUẬT THỰC NGHIỆM VỀ CHẤT KHÍ
Áp suất, nhiệt độ, thể tích, tỷ nhiệt, nhiệt nóng chảy, nhiệt hoá
o Tài liệu: đọc slide bài giảng chương 4
o Làm bài tập 1, 2, 3, 4 chương 4 Xem kỹ bài giải để hiểu chính xác, rõ và nắm vững cách giải Sau khi làm bài tập, xem lại lý thuyết có liên quan để hiểu bài sâu hơn
Chương 5: CÁC NGUYÊN LÝ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
Nguyên lý thứ nhất của nhiệt động lực học
Áp dụng nguyên lý thứ nhất đối với một số biến đổi đặc biệt của chất lưu: biến đổi đẳng nhiệt đẳng áp, đẳng tích, đoạn nhiệt
Nguyên lý thứ hai của nhiệt động lực học
Chu trình Carnot-Định lý Carnot
o Tài liệu: đọc slide bài giảng chương 5
o Làm bài tập 1, 2 chương 5 Xem kỹ bài giải để hiểu chính xác, rõ và nắm vững cách giải Sau khi làm bài tập, xem lại
lý thuyết có liên quan để hiểu bài sâu hơn
Trang 9Phần 3
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
a Hình thức kiểm tra và kết cấu đề thi
Đề kiểm tra chỉ bao gồm các câu hỏi tự luận và được phân phối như sau:
o Chương 1: 1 hoặc 2 câu
o Chương 2, 3: 1 câu
o Chương 4, 5: 1 câu
b Hướng dẫn làm bài tự luận
o Đọc kỹ đề bài, làm theo yêu cầu của đề, cần làm đầy đủ và đứng, tránh làm dư
o Trình bày các bài không cần tuân theo thứ tự Câu nào biết
và dễ cần làm trước
o Các yêu cầu tính toán cần được thực hiện một cách cẩn thận
Trang 10Thời gian làm bài: 120 phút
SV được sử dụng tài liệu
Câu 1 (2 điểm) Từ đỉnh tháp cao 25 [m] người ta ném một vật
theo phương nằm ngang với vận tốc ban đầu 15 [m/s] Bỏ qua
Trang 11
Câu 2 (3 điểm) Cho một vật có khối lượng m1 = 2 [kg] và một vật khác có khối lượng m2 = 7 [kg] được đặt trên các mặt nghiêng hợp với phương ngang một góc α = 35° như hình vẽ Hệ chuyển động với gia tốc a = 1.5 [m/s 2] khi có tính đế ma sát và hệ số ma sát là như nhau ở trên cả hai bề mặt Hãy xác định hệ số ma sát
và lực căng của sợi dây
Trang 12Câu 3 (3 điểm) Có 1 gram khí Hydro (H2) đựng trong một bình
có thể tích 4 lít Tìm mật độ phân tử của chất khí đó
Câu 4 (2,5 điểm) Một quả cầu có khối lượng M và bán kính R ban
đầu đứng yên, lăn không trượt trên một mặt nghiêng được một
đoạn x thì đến một mặt phẳng ngang như hình vẽ Xác định vận
tốc và gia tốc của khối tâm của quả cầu tại chân mặt nghiêng bằng hai cách:
a ) Dựa trên định luật bảo toàn cơ năng
b) Dựa trên phương pháp động lực học
Biết rằng góc hợp bởi mặt phẳng nghiêng và mặt phẳng ngang
là θ Cho g = 9.81[m/s2]
- HẾT -
x M
θ h
C
Trang 13ĐÁP ÁN ĐỀ MẪU
MÔN: VẬT LÝ ĐẠI CƯƠNG
LỚP: XÂY DỰNG - HỆ: TỪ XA
Thời gian làm bài: 120 phút
SV được sử dụng tài liệu
Câu 1 (2 điểm) h = 25 [m], vận tốc ban đầu 15 [m/s], g = 9.81 [m/s2]: a) Viết phương trình chuyển động và phương trình quỹ đạo của vật
b) Tìm biểu thức gia tốc pháp tuyến và gia tốc tiếp tuyến của vật
Trang 14Chiếu v0 lên các trục Ox, Oy: v 0x = v0, v 0y = 0
Vật chịu tác dụng của trọng trường theo phương thẳng đứng, vậy vector gia tốc a của vật cũng theo phương thằng đứng Chiếu alên các trục toạ độ Oxy
Trang 152 0 2
2 2
0
2 2
2 2
0
2 2
0
2 2
Trang 16c) Vận tốc của vật và bán kính cong của quĩ đạo
Câu 2 (3 điểm) m1 = 2 [kg], m2 = 7 [kg], α = 35°, a = 1.5 [m/s 2] Hãy
xác định hệ số ma sát và lực căng của sợi dây, g = 9.81[m/s2]
m
α
α P
Trang 18V = 4 lít = 4.10-3 m3
n = N/V = (0,5 6,023.1023)/ 4.10-3 = 0,753.1026 [phân từ/m3]
Trang 19Câu 4 (2,5 điểm) Một quả cầu: khối lượng M, bán kính
R Xác định vận tốc và gia tốc của khối tâm của quả cầu:
a) Dựa trên định luật bảo toàn cơ năng
b) Dựa trên phương pháp động lực học Cho g =
9.81[m/s2]
a) Dựa trên định luật bảo toàn cơ năng
Động năng của quả cầu:
θ h
Trang 20b) Dựa trên phương pháp động lực học
Chọn phương và chiều dương của chuyển động như hình vẽ
Trang 212
; 5
C ms
Trang 22MỤC LỤC
Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 4
Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 6
Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 9
Phần 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 10