Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BHXH ▪ Đối tượng ▪ Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của BHXH ▪ Các tính chất của BHXH ▪ Các chức năng củ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 2MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa
kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm
tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và
đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
Trang 3Phần 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BHXH
▪ Đối tượng
▪ Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của BHXH
▪ Các tính chất của BHXH
▪ Các chức năng của BHXH
▪ Phân biệt BHXH với bảo hiểm thương mại
Chương II: BHXH BẮT BUỘC ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG
▪ Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
▪ Chế độ ốm đau
▪ Chế độ thai sản
▪ Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
▪ Chế độ hưu trí
▪ Chế độ tử tuất
Chương III: BHXH TỰ NGUYỆN, BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
BHXH tự nguyện
▪ Đối tượng tham gia
▪ Chế độ hưu trí
Trang 4▪ Chế độ tử tuất
Bảo hiểm thất nghiệp
▪ Đối tượng áp dụng BHTN
▪ Nội dung bảo hiểm thất nghiệp
▪ Quy trình hưởng trợ cấp thất nghiệp
Chương IV: QUỸ BHXH
▪ Kết cấu, nguồn hình thành quỹ BHXH
▪ Sử dụng quỹ BHXH
▪ Quản lý quỹ BHXH
Chương V: TỔ CHỨC QUẢN LÝ VA THỰC HIỆN BHXH
▪ Khái niệm quản lý Nhà nước về BHXH
▪ Các chủ thể tham gia và chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về BHXH của từng chủ thể
▪ Nội dung quản lý Nhà nước về BHXH
▪ Tổ chức thực hiện sự nghiệp BHXH
▪ Quyền và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống BHXH
▪ Giải quyết khiếu nại và xử lý vi phạm
Trang 5Phần 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BHXH
▪ Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững: Lịch sử hình thành và phát triển của BHXH trên thế giới, Lịch sử hình thành và phát triển của BHXH ở Việt Nam từ 9/1945 đến nay
• Đọc TLHT Chương I
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Các tính chất của BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững: Tính tất yếu khách quan, tính kinh tế, tính xã hội và tính dịch vụ của BHXH
• Đọc TLHT Chương I
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Các chức năng của BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững: BHXH bảo đảm thay thế một phần thu nhập cho người lao động, BHXH là công cụ phân phối và phân phối lại thu nhập, BHXH góp phần kích thích nâng cao năng suất lao động, thiết lập quan hệ lao động hài hịa
• Đọc TLHT Chương I
Trang 6• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Phân biệt BHXH với bảo hiểm thương mại
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Phân biệt theo đối tượng được bảo hiểm
o Phân biệt theo nguồn hình thành quỹ
o Phân biệt theo tính chất và mục đích hoạt động
o Phân biệt theo cách sử dụng quỹ
o Phân biệt theo bộ máy tổ chức
• Đọc TLHT Chương I
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
Chương II: BHXH BẮT BUỘC ĐỐI VỚI NGƯỜI LAO ĐỘNG
▪ Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Đối với người lao động
o Đối với người sử dụng lao động
• Đọc TLHT Chương II phần đối tượng tham gia
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Chế độ ốm đau
• Các vấn đề cần nắm vững: Các trường hợp được nghỉ hưởng, điều kiện được hưởng trợ cấp, thời gian hưởng trợ cấp và mức trợ cấp
• Đọc TLHT Chương II phần chế độ ốm đau
Trang 7• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính trợ cấp
ốm đau
▪ Chế độ thai sản
• Các vấn đề cần nắm vững: Các trường hợp được nghỉ hưởng, điều kiện được hưởng trợ cấp, thời gian hưởng trợ cấp và mức trợ cấp
• Đọc TLHT Chương II phần chế độ thai sản
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính trợ cấp thai sản
▪ Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Các trường hợp được xác định là tai nạn lao động
o Các trường hợp đượcxác định là bệnh nghề nghiệp
o Các chế độ, chính sách đối với người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong và sau khi điều trị thương tật, bệnh tật
o Trợ cấp thương tật, bệnh tật khi giám định lại mức suy giảm khả năng lao động đối với những người đã bị TNLĐ, BNN trước ngày 01/01/2007 và đối với những người lao động bị TNLĐ, BNN từ ngày 01/01/2007
o Trợ cấp thương tật, bệnh tật đối với người giám định tổng hợp mức suy giảm khả năng lao động
o Một số quyền lợi khác
• Đọc TLHT Chương II phần chế độ TNLĐ, BNN
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính trợ cấp TNLĐ, BNN
Trang 8▪ Nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe
• Các vấn đề cần nắm vững: Điều kiện được xét hưởng, thời gian nghỉ hưởng, mức trợ cấp
• Đọc TLHT Chương III phần nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Chế độ hưu trí
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Các trường hợp hưởng lương hưu hằng tháng
o Cách tính lương hưu
o Các quyền lợi khác của người lao động hưởng lương hưu hàng tháng
o Chế độ đối với người không đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng
• Đọc TLHT Chương II phần chế độ hưu trí
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính các trợ cấp của chế độ hưu trí
▪ Chế độ tử tuất
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Trợ cấp mai táng phí
o Trợ cấp tuất hàng tháng
o Trợ cấp tuất một lần
• Đọc TLHT Chương II phần chế độ tử tuất
Trang 9• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính các trợ cấp của chế độ tử tuất
Chương III: BHXH TỰ NGUYỆN, BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
▪ Đối tượng tham gia BHXH tự nguyện
• Các vấn đề cần nắm vững: Các đối tượng thuộc diện tham gia BHXH tự nguyện
• Đọc TLHT Chương III phần đối tượng tham gia BHXH tự nguyện
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương
▪ Chế độ hưu trí
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Đối với người có thời gian tham gia BHXH hoàn toàn là tham gia BHXH tự nguyện (cách tính mức bình quân thu nhập hàng tháng đóng BHXH, tỷ lệ hưởng lương hưu, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu)
o Đối với người vừa có thời gian tham gia BHXH tự nguyện vừa có thời gian tham gia BHXH bắt buộc (cách tính mức bình quân thu nhập hàng tháng đóng BHXH,
tỷ lệ hưởng lương hưu, trợ cấp 1 lần khi nghỉ hưu)
o Chế độ BHXH đối với người chưa đủ điều kiện nghỉ hưu
• Đọc TLHT Chương III phần chế độ hưu trí tự nguyện
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính các trợ cấp của chế độ hưu trí tự nguyện
▪ Chế độ tử tuất
Trang 10• Các vấn đề cần nắm vững:
o Trợ cấp mai táng phí (đối tượng, mức hưởng)
o Trợ cấp tuất một lần (đối tượng, mức hưởng)
• Đọc TLHT Chương III phần chế độ tử tuất đối với người tham gia BHXH tự nguyện
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, làm bài tập tính các trợ cấp của chế độ tử tuất đối với người tham gia BHXH tự nguyện
▪ Đối tượng áp dụng BHTN
• Các vấn đề cần nắm vững: Các đối tượng thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp
• Đọc TLHT Chương III phần bảo hiểm thất nghiệp
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần bảo hiểm thất nghiệp
▪ Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp
• Các vấn đề cần nắm vững: Các điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp, thời gian đăng ký thất nghiệp
• Đọc TLHT Chương III phần bảo hiểm thất nghiệp
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần bảo hiểm thất nghiệp
▪ Tạm dừng và chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp
• Các vấn đề cần nắm vững: Các trường hợp bị tạm dừng, các trường hợp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp
• Đọc TLHT Chương III phần bảo hiểm thất nghiệp
Trang 11• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần bảo hiểm thất nghiệp
▪ Chế độ bảo hiểm thất nghiệp
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp
o Mức trợ cấp thất nghiệp
o Hỗ trợ học nghề
o Hỗ trợ tìm việc làm
o Bảo hiểm y tế
• Đọc TLHT Chương III phần bảo hiểm thất nghiệp
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần bảo hiểm thất nghiệp
Chương IV: QUỸ BHXH
▪ Kết cấu, nguồn hình thành quỹ BHXH
▪ Sử dụng quỹ BHXH
▪ Quản lý quỹ BHXH
▪ Kết cấu, nguồn hình thành quỹ BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững: kết cấu và nguồn hình thành các quỹ BHXH bắt buộc, quỹ BHXH tự nguyện, quỹ BHXH thất nghiệp
• Đọc TLHT Chương IV phần quỹ BHXH
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần quỹ BHXH
▪ Quản lý và sử dụng quỹ BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững:
Trang 12• Chi các chế độ BHXH bắt buộc
• Chi chế độ BHXH tự nguyện
o Chi bảo hiểm thất nghiệp
o Chi quản lý
o Chi phí đầu tư
o Chi khác
o Cơ chế quản lý quỹ
o Nguyên tắc quản lý
o Trách nhiệm của cơ quan BHXH các cấp trong việc quản
lý quỹ BHXH
o Nguyên tắc đầu tư
o Các hình thức đầu tư
• Đọc TLHT Chương IV phần quỹ BHXH
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần quỹ BHXH
Chương V: TỔ CHỨC QUẢN LÝ VA THỰC HIỆN BHXH
▪ Quản lý Nhà nước về lĩnh vực BHXH
• Các khái niệm và vấn đề cần nắm vững:
o Khái niệm quản lý Nhà nước về BHXH
o Các chủ thể tham gia và chức năng nhiệm vụ quản lý nhà nước về BHXH của từng chủ thể
o Nội dung quản lý Nhà nước về BHXH
• Đọc TLHT Chương V phần quản lý nhà nước về BHXH
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần quản lý nhà nước
Trang 13▪ Tổ chức quản lý và thực hiện sự nghiệp BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Nhiệm vụ, cơ cấu, chế độ làm việc của hội đồng quản lý BHXH Việt Nam
o Sơ đồ hệ thống tổ chức BHXH Việt Nam
o Chức năng, nhiệm vụ của BHXH các cấp
• Đọc TLHT Chương V phần quản lý nhà nước về BHXH
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần quản lý nhà nước về BHXH
▪ Quyền hạn và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống BHXH
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Quyền và trách nhiệm của người lao động khi tham gia BHXH
o Quyền và trách nhiệm của người sử dụng lao động
o Quyền và trách nhiệm của tổ chức Công đoàn
o Quyền và trách nhiệm của tổ chức BHXH
▪ Giải quyết khiếu nại và xử lý vi phạm
• Các vấn đề cần nắm vững:
o Trình tự giải quyết khiếu nại về BHXH
o Tố cáo, giải quyết tố cáo về BHXH
o Xử lý vi phạm pháp luật về BHXH
• Đọc TLHT Chương V phần quyền và trách nhiệm của các bên
• Trả lời các câu hỏi cuối Chương, phần Tổ chức quản lý và thực hiện BHXH
Trang 14Phần 3
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
a Hình thức kiểm tra và kết cấu đề
Đề kiểm tra bao 40 câu trắc nghiệm được phân phối như sau:
• Chương 1: 2 câu
• Chương 2: 25 câu
• Chương 3: 6 câu
• Chương 4: 3 câu
• Chương 5: 2 câu
• Các nội dung không nằm trong trọng tâm: 2 câu
b Hướng dẫn cách làm bài trắc nghiệm
• Chọn câu trả lời đúng nhất và điền vào bảng trả lời Có thể đánh trước trên đề và điền vào sau, nhưng phải dành thời gian cho việc này vì KHÔNG ĐÁNH VÀO BẢNG SẼ KHÔNG ĐƯỢC TÍNH ĐIỂM
• Chọn câu dễ làm trước
Trang 15Phần 4
ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
ĐỀ THI MẪU
Câu 1: Sự khác nhau cơ bản của hai loại hình bảo hiểm thương
mại và BHXH là:
a BHXH đem lại hạnh phúc cho người tham gia, còn bảo hiểm thương mại chỉ chú ý đến kinh doanh
b BHXH thiên về xã hội, còn bảo hiểm thương mại thiên về lợi nhuận
c BHXH không quan tâm cân đối thu chi, còn bảo hiểm thương mại rất quan tâm đến cân đối thu chi
d Bảo hiểm xã hội thực hiện bắt buộc, còn bảo hiểm thương mại thực hiện tự nguyện
Câu 2: Đối tượng bảo hiểm của BHXH là:
a Tài sản của người lao động
b Thu nhập của người sử dụng lao động
c Trách nhiệm dân sự của công dân
d Thu nhập của người lao động
Trang 16Câu 3: Trợ cấp nào sau đây có trong Công ước 102/ILO, nhưng
không có trong Luật BHXH Việt Nam:
a Thất nghiệp
b Gia đình
c Hưu trí
d Thai sản
Câu 4: Hành vi nào sau đây vi phạm pháp luật về BHXH:
a Không đăng ký kinh doanh
b Không trả trợ cấp BHXH đúng thời hạn
c Không trả lương đúng hạn
d Sa thải lao động không có lý do
Câu 5: Chế độ nào sau đây không có trong Luật BHXH:
a Thất nghiệp
b Chăm sóc y tế
c Ốm đau
d Thai sản
Câu 6: Hệ thống BHXH Việt Nam từ Trung ương đến cơ sở như
sau:
a BHXH Việt Nam; BHXH thành phố; BHXH quận, huyện; BHXH phường, xã
b BHXH Việt Nam; BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; BHXH thành phố trực thuộc tỉnh, quận, huyện; BHXH
Trang 17c BHXH Việt Nam; BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; BHXH thành phố trực thuộc tỉnh, quận, huyện, thị xã
d BHXH Việt Nam; BHXH thành phố trực thuộc trung ương; BHXH thành phố trực thuộc tỉnh, quận, huyện, Thị xã
Câu 7: Nguyên tắc quan trọng nhất áp dụng cho các loại hình
bảo hiểm là:
a Lợi nhuận tối đa
b Lấy số đông tham gia bù cho số ít rủi ro
c Trợ cấp càng ít càng tốt
d Càng ít chế độ trợ cấp càng tốt
Câu 8: Chức năng phân phối trong BHXH thể hiện:
a Người yếu phân phối cho người mạnh
b Nữ giới phân phối cho nam giới
c Người mạnh phân phối cho người yếu
d Thế hệ trước phân phối cho thế hệ sau
Câu 9: Điều kiện về thời gian đóng BHXH để một người được
hưởng chế độ thai sản sinh con là:
a Đóng BHXH ít nhất 1 tháng
b Đóng BHXH ít nhất 1 năm
c Đóng BHXH ít nhất 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh
d Đóng BHXH ít nhất 6 tháng
Trang 18Câu 10: Anh B làm việc theo HĐLĐ có thời hạn 12 tháng với một
doanh nghiệp, nhưng mỗi ngày chỉ làm việc 2 giờ Anh thuộc đối tượng:
a Tham gia BHXH tự nguyện
b Chỉ tham gia BH thất nghiệp
c Chỉ tham gia BHXH bắt buộc
d Tham gia BHXH bắt buộc và BH thất nghiệp
Trang 19ĐÁP ÁN
CÂU 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
ĐÁP ÁN b d b b b c b c c d
Trang 20MỤC LỤC
Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3
Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 5
Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 14
Phần 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 15
LƯU HÀNH NỘI BỘ THÁNG 10-2017
In tại Công ty TNHH MTV In Kinh tế