Định nghĩaHở van hai lá HoHL đ ợc xác định khi có luồng máu trào ng ợc từ thất trái vào nhĩ trái trong thời kỳ tâm thu do van hai lá đóng không kín... Chẩn đoán xác địnhSiêu âm TM,
Trang 1Siªu ©m- Doppler trong Hë van hai l¸
Ths Ph¹m ThÞ TuyÕt Nga ViÖn Tim m¹ch ViÖt nam
Trang 2Định nghĩa
Hở van hai lá (HoHL)
đ ợc xác định khi có
luồng máu trào ng ợc
từ thất trái vào nhĩ
trái trong thời kỳ
tâm thu do van hai
lá đóng không kín
Trang 3Bé m¸y van hai l¸: 2 l¸ van, vßng van, d©y ch»ng, cét c¬ Tæn th ¬ng mét
C¬ nhó bªn
Trang 4VAI TRò CủA SIÊU ÂM- DOPPLER
4 Theo dõi tiến triển, góp phần chỉ
định điều trị và theo dõi kết quả
Trang 5Chẩn đoán xác định
Siêu âm TM, 2D:
Cho thấy các dấu hiệu gián tiếp: tăng gánh thể tích các buồng tim trái: thất trái giãn, tăng động, nhĩ trái giãn.
Nghi ngờ HoHL (VHL đóng không kín, sa VHL vào NT).
Đo tỉ lệ ĐK vòng VHL/chiều dài lá tr ớc:
BT~1
Nếu > 1,3: giãn vòng van
Trang 6siêu âm- doppler
Có vai trò quan trọng không chỉ trong Δ xác
định mà còn trong Δ mức độ HoHL.
1 Doppler xung: phổ Doppler thời kỳ tâm thu,
ở 2 phía của đ ờng o (aliasing).
2 Doppler liên tục: phổ âm trong TK tâm thu, vận tốc lớn (3,5- 7 m/s).
3 Doppler mầu: dòng khảm mầu đi từ VHL lên buồng NT thời kỳ tâm thu Có thể xác định cơ
chế
Trang 7HoHL trªn siªu ©m- Doppler
xung
Trang 9H×nh ¶nh HoHL trªn Doppler mÇu
Trang 10Có thể HoHL sinh lý với các đặc điểm:
Van HL thanh mảnh.
Doppler xung: phổ HoHL chỉ có ở
đầu và giữa tâm thu.
Doppler liên tục: không ghi rõ đ ợc
phổ HoHL và không nghe rõ tiếng
thổi.
Doppler mầu: khảm mầu xuất hiện trong NT nhỏ.
Trang 11Đánh giá mức độ HoHL
Chẩn đoán độ nặng của HoHL liên
quan đến tính chất của HoHL là cấp hay mạn tính:
- HoHL cấp: th ờng không có sự thay
đổi nhiều kích th ớc các buồng tim.
- HoHL mạn tính: giãn NT, TT, TT
tăng động.
Trang 12Siêu âm- Doppler xung
Cửa sổ Doppler đặt ngay sau lỗ VHL và dịch
Trang 13Đánh giá mức độ HoHL bằng Doppler xung
Trang 14Siêu âm- Doppler liên tục
Dựa vào đậm độ của dòng rối tâm thu:
+ Đậm độ yếu: HoHL nhẹ.
+ Đậm độ mạnh: gợi ý HoHL vừa
hoặc nặng
Trang 16Siªu ©m- Doppler mÇu
Dùa vµo ®o kÝch th íc dßng mÇu
phôt ng îc vµo NT Cã nhiÒu ph ¬ng
ph¸p:
§o chiÒu dµi dßng phôt ng îc vµo NT:
§é I: <1,5 cm §é III: 3,0 – 4,4 cm
§é II:1,5 - 2,9 cm §é IV: ≥ 4,5 cm
Trang 17Đo độ rộng dòng HoHL (chỗ hẹp nhất) khi qua lỗ hở
Trang 18Đánh giá mức độ HoHL bằng tỷ lệ diện
Trang 19Đo ph©n sè phôt ng îc (PSPN) qua van hai
l¸:
Dùa trªn l u l îng m¸u qua VHL (Q VVHL ) vµ qua
® êng ra thÊt tr¸i (Q §RTT ):
Trang 20Đánh giá tỉ lệ VTIVHL/ VTIVĐMC:
- HoHL nặng khi > VTIVHL/ VTIVĐMC >1,3 (BT: 0,6- 0,9).
Đánh giá độ rộng của dòng HoHL khi
qua
lỗ VHL bị hở (vena contracta):
- Đo tại điểm xuất phát của dòng HoHL.
- HoHL nặng khi vena contracta >
6mm.
Trang 21Thăm dò dòng chảy trào ng ợc tại TM phổi bằng Doppler xung:
- SÂ qua thành ngực chỉ đánh giá đ ợc dòng chảy ở TM phổi trên phải, với
cửa sổ Doppler đặt ở 1cm trong TM phổi.
- SÂ qua thực quản có thể phân tích dòng chảy trào ng ợc ở cả 4 TM phổi.
Trang 23§o diÖn tÝch lç hë hiÖu dông b»ng ph ¬ng ph¸p
PISA (Proximal Isovelocity Surface Area):
Nguyªn lý:
- Dùa trªn hiÖn t îng dßng ch¶y ®i qua 1 lç hë cã d¹ng h×nh phÔu, khi tíi gÇn lç hë, vËn tèc dßng hë gia t¨ng héi tô cã d¹ng b¸n cÇu.
- Cã thÓ ®o chÝnh x¸c vËn tèc dßng ch¶y vµ ®k vïng
cÇu t¹i ®iÓm
®Çu tiªn cã hiÖn t îng Aliasing cña phæ Doppler, tõ
Trang 26§o diÖn tÝch lç hë hiÖu dông (EROA):
EROA < 0,20
cm 2 : hë nhÑ.
EROA : 0,20 – 0,39 cm 2 : hë võa EROA ≥ 0,4 cm 2 :
hë nÆng.
§o thÓ tÝch dßng hë hiÖu dông (RV):
RV= EROA x VTI HoHL (ml)
- VTI HoHL : TÝch ph©n vËn tèc theo thêi gian cña dßng HoHL, ®o b»ng Doppler liªn tôc.
- HoHL nÆng khi RV > 60ml.
Trang 27Tiªu chuÈn Doppler Δ HoHL nÆng
Trang 28Tiêu chuẩn Doppler Δ HoHL nặng
Trên SA qua thực quản:
- Vena contracta > 6mm.
- SHoHL > 7 cm2.
- Thành phần tâm thu của TM phổi
biến mất hoặc đảo ng ợc.
Ph ơng pháp PISA (qua thành ngực hoặc t/quản):
- EROA > 0,4 cm2 .
- RV > 60ml.
Trang 29Cơ chế HoHL
Đ ợc phân loại theo Carpentier
dựa trên sự vận động các lá van:
Type I: Vận động các lá van
bình th ờng (HoHL do giãn
vòng van hoặc thủng van)
Type II: Sa lá van (HoHL do
giãn hoặc đứt d/c; giãn hoặc
Trang 30Nguyên nhân gây HoHL
Do thấp tim: Lá van dầy, giảm vận động;
có thể dính mép van, dây chằng dầy
dính khi có kèm HHL.
Do vôi hoá vòng van: vòng van có đậm
độ cao kèm bóng cản; th ờng ở ng ời lớn
tuổi.
Do VNTMNT: có thể thấy mảnh sùi, đứt
d/c gây sa van hoặc rách lá van tạo dòng
Trang 31 Do tho¸i ho¸ nhÇy (bÖnh Barlow):
L¸ van dÇy, d/c dµi h¬n b×nh th ßng g©y
Trong bÖnh c¬ tim gi·n:
Do gi·n vßng van hai l¸.
Trang 32 Trong BCT phì đại: Cơ chế phức tạp, l/q đến bất th ờng về giải phẫu và chức năng van (lá van dài hơn bình th ờng).
Do chấn th ơng: gây đứt dây chằng hoặc
rách lá van.
Do RLCN van nhân tạo.
Do bẩm sinh: hiếm gặp, th ờng phối hợp
trong dị tật ống nhĩ thất chung.
Trang 35Hở hai lá cơ năng
- Do giãn thất trái và giãn vòng van hai lá.
- SA 2D ở mặt cắt trục dọc hoặc 4 B đo tỷ
lệ ĐK vòng van/ chiều dài lá tr ớc VHL trong thì tâm tr ơng > 1,3
- Hình thái và di động của VHL bình th ờng.
- SA Doppler mầu: dòng mầu trong NT ở vị
Trang 36TiÕn triÓn cña HoHL
Trang 37Xin c¶m ¬n!