Trường Đại Học Công Nghiệp Thực Phẩm TP HCM Khoa Công Nghệ Thực Phẩm TÌM HIỂU KỸ THUẬT KHAI THÁC DẦU THỰC VẬT BẰNG PHƯƠNG PHÁP ÉP... Nội dungGiới thiệu về dầu thực vật Cơ sở lý thuyết v
Trang 2Trường Đại Học Công Nghiệp Thực
Phẩm TP HCM Khoa Công Nghệ Thực Phẩm
TÌM HIỂU KỸ THUẬT KHAI
THÁC DẦU THỰC VẬT BẰNG PHƯƠNG PHÁP ÉP
Trang 4Nội dung
Giới thiệu về dầu thực vật
Cơ sở lý thuyết về phương pháp ép dầu Các phương pháp ép dầu
So sánh các phương pháp ép
Kết luận
Trang 5PHẦN 1
GIỚI THIỆU VỀ DẦU THỰC VẬT
Trang 6GIỚI THIỆU VỀ DẦU THỰC VẬT
Trang 7Hàm lượng dầu trong hạt và quả của một số loại cây có dầu (% KL chất khô):
Cọ (thịt quả) 35-45%
Trang 8MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
Lipit trong thành phần hóa học của cơm dừa chiếm 60-70%(tính theo khối lượng)
Dầu dừa được ép từ cơm quả dừa khô, có màu vàng nhạt.
CƠM
DỪA
Trang 9MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
DẦU
CỌ Dầu được ép ra từ nhân cọ và thịt cọ
Trang 10MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
ĐẬU
PHỘNG Dầu đậu phộng được ép từ hạt đậu phộng, có màu vàng mùi
thơm đặc trưng của đậu phộng
Trang 11MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
MÈ Dầu được ép ra từ hạt mè, tùy nguyên
liệu mà có màu khác nhau
Trang 12MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
ĐẬU
NÀNH Dầu nành được ép ra từ hạt đậu nành, có màu vàng nhạt.
Trang 13MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU SẢN XUẤT DẦU THỰC VẬT
CÁM
GẠO Cám gạo chứa 15-20% dầu, có chứa men lipaza có khả năng phân hủy acid béo tự
do nên bảo quản trong thời gian rất ngắn
Trang 15LỢI ÍCH VÀ ỨNG DỤNG DẦU THỰC VẬT
LỢI ÍCH ĐỐI
VỚI CƠ THỂ
Dự trự năng lượng
Tạo cơ thể Bảo vệ chống tác
động cơ học
Hòa tan 1
số vitamin
Trang 16Bánh kẹo
Mì
ăn liền
Trang 17PHẦN 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT PHƯƠNG PHÁP ÉP
Trang 18Thành phần tạo cấu trúc
tế bào của nguyên liệu
Cấu tử mong
CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA PHƯƠNG PHÁP ÉP
Trang 19CƠ CHẾ CỦA QUÁ TRÌNH ÉP
- Làm dầu thoát
ra khỏi các khe tế bào
Phần
lỏng
Lực nén tăng
Biến dạng càng mạnh
Khi khe vách hết dầu và áp lực còn tăng
Trang 20Yếu tố ảnh hưởng hiệu suất
ép
Lực ép
Áp suất chuyển động.
Đường kính các ống mao quản chứa dầu
Chiều dài các ống mao quản chứa dầu
Thời
gian ép
Độ
nhớt
Trang 21PHẦN 3
CÁC PHƯƠNG PHÁP ÉP
Trang 23ÉP NGUỘI
Người ta khai thác dầu thực vật thô
bằng phương pháp ép khô cho tất cả các loại nguyên liệu Thường sử dụng trên
các loại nguyên liệu có hàm lượng dầu
cao >30% và độ ẩm trong khoảng 4-8%
Trang 24Hầm chứa
dầu
Nhập kho
Dầu thô
Cân bã Nhập kho
bã
Trang 26• HCD của bã sau khi ép khoảng 8-11%
• Có mùi đặc trưng của bã cho từng loại nguyên liệu
• Độ ẩm của bã sau khi ép 1,5=3%
Trang 27QUY TRÌNH ÉP NHIỆT
Nhập kho Cặn bã
Ép Lắng dầu Lắng
Trang 28Mục đích:
Tăng hàm lượng dầu của nguyên liệu chế biến.
Nâng cao năng suất thiết bị công nghệ.
Tăng chất lượng dầu.
THUYẾT MINH QUY
Lựa chọn nguyên liệu
Loại những hạt hư hỏng, lép, không đạt
yêu cầu.
Loại bỏ vỏ
ra khỏi NL.
Trang 29Mục đích:
Loại bỏ vỏ ra khỏi hạt.
Tăng hiệu suất và năng suất ép dầu.
Tăng chất lượng dầu
THUYẾT MINH QUY
Trang 31THUYẾT MINH QUY
TRÌNH
-NGHIỀN
Yêu cầu kỹ thuật
Nguyên liệu sau khi nghiền:
Nhỏ, mỏng phù hợp (nghiền sơ bộ
có =5-6mm, nghiền cán =0.8-1 mm), tỉ lệ vỏ trong nguyên liệu bột càng ít càng tốt.
Nhiệt độ nghiền : 25-45oC
Trang 32 Là quá trình gia công nhiệt ẩm cho khối hạt
nhằm mục đích chủ yếu là tạo sự đồng đều cho khối hạt và tạo điều kiện tốt cho quá trình tách chiết dầu đạt hiệu quả cao nhất
Mục đích : phá vỡ liên kết bề mặt túi dầu,giảm
độ nhớt, tạo đk ép kiệt dầu.
THUYẾT MINH QUY
TRÌNH
-CHƯNG SẤY
Trang 33THUYẾT MINH QUY
TRÌNH
-CHƯNG SẤY
1,2,3,4: các tầng nồi
5: cánh khuấy 6: cửa tháo bột chưng sấy.
Nồi chưng sấy đứng
Trang 34Lưu ý: - Độ ẩm của nguyên liệu sau quá trình chưng là 20-22% (trừ mè có độ ẩm là 10%).
- Lúc gia nhiệt cần khuấy trộn.
THUYẾT MINH QUY
TRÌNH
-CHƯNG SẤY
Làm ẩm, đun nóng (80-90 o C)
Sấy
(t=85-110 o C, P=4-5
kg/cm 2 )
NL trương nở (W=20%)
Nguyên liệu
Nguyên liệu có
W<2%
Trang 35THUYẾT MINH QUY
Trang 36THUYẾT MINH QUY
sạch.
Trang 37THUYẾT MINH QUY
Tấm
đế di động
Tấm đế
cố định
Máng hứng dầu
Tay quay vít
Trang 38 Nhiệt độ càng cao, độ nhớt càng thấp, lọc càng
nhanh nhưng ở nhiệt độ cao một số cặn lọc lại tan vào dầu nên dầu không được lọc sạch Do đó nhiệt độ lọc thích hợp khoảng 45 65 0 C.
Dầu sau khi lắng lọc xong có hàm lượng cặn cơ
học < 0,3 %, hàm lượng nước và các chất dễ bốc khác < 0,3 %, AV<5
THUYẾT MINH QUY
TRÌNH
-LẮNG, LỌC DẦU
Trang 39BÃ ÉP DẦU ÉP
BẢO QUẢN THÀNH PHẨM
Trang 40PHẦN 4
SO SÁNH HAI PHƯƠNG PHÁP ÉP
Trang 41• Đơn giản, bỏ qua bớt một số
công đoạn nên giảm được tiêu
hao năng lượng.
• Vốn đầu tư thấp
• Bảo tồn được hoạt tính sinh
học trong dầu.
• Chỉ số acid (AV) cao, hàm
lượng trong bã cao.
• Đơn giản, bỏ qua bớt một số
công đoạn nên giảm được tiêu
hao năng lượng.
• Vốn đầu tư thấp
• Bảo tồn được hoạt tính sinh
học trong dầu.
• Chỉ số acid (AV) cao, hàm
lượng trong bã cao.
ÉP NHIỆT
• Sử dụng nhiệt
• Có tầng chưng sấy.
• Có một số thiết bị phụ trợ: gàu tải, vis tải, nghiền búa, nghiền cám…)
• Năng suất cao (300kg-20 tấn)
• Hiệu suất cao
• Phức tạp, nhiều công đoạn, tốn nhiều năng lượng
• Vốn đầu tư cao
• Khó bảo toàn hoạt tính sinh học trong dầu.
• AV thấp, hàm lượng dầu trong
bã thấp.
• Sử dụng nhiệt
• Có tầng chưng sấy.
• Có một số thiết bị phụ trợ: gàu tải, vis tải, nghiền búa, nghiền cám…)
• Năng suất cao (300kg-20 tấn)
• Hiệu suất cao
• Phức tạp, nhiều công đoạn, tốn nhiều năng lượng
• Vốn đầu tư cao
• Khó bảo toàn hoạt tính sinh học trong dầu.
• AV thấp, hàm lượng dầu trong
bã thấp.
Trang 42KẾT LUẬN
-• Dầu thực vật đóng vai trò rất quan trọng,
cũng như vai trò sinh học trong cơ thể người.
• Công nghệ khai thác dầu thực vật bằng
phương pháp ép là một trong những phương pháp khai thác dầu có hiệu quả.
Trang 43Lê Phước Trung, Lý thuyết Công nghệ Sản xuất dầu, TP.HCM,
HCM_ tháng 4 năm 2004
Trần Thanh Trúc, Giáo trình công nghệ chế biến dầu mỡ thực
phẩm, trường ĐH Cần Thơ, Khoa Nông nghiệp và Sinh học Ứng
dụng, Cần Thơ năm 2005.
Trang web tham khảo
http
://germany.vn/sn-phm/machinery-equipment may-moc-thit-b/4 66-may-ep-du-qui-trinh-ep-ngui.html
http://voer.edu.vn/m/may-gia-cong-co-san-pham-thuc-pham/cc3 e8ab8
http://timtailieu.vn/tai-lieu/quy-trinh-san-xuat-dau-thuc-vat-97 25/
http://voer.edu.vn/m/ky-thuat-san-xuat-dau-thuc-vat/7d2ee6c0
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 44
-XIN CHÂN THÀNH CẢM
ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN
ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI