Bài giảngTM, HA, đtđ

HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH TIM MẠCH, HUYẾT ÁP, ĐÁI THÁO ĐƯỜNG... Nhận thức được tầm quan trọng của việc sử dụng các thuốc chữa bệnh huyết áp, tim mạch, đái tháo đường an toàn, hợp lý

Trang 1

HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH TIM MẠCH, HUYẾT ÁP, ĐÁI

THÁO ĐƯỜNG

Trang 2

3 Nhận thức được tầm quan trọng của việc

sử dụng các thuốc chữa bệnh huyết áp, tim mạch, đái tháo đường an toàn, hợp lý.

Trang 3

1 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH TIM

MẠCH, HUYẾT ÁP

1.1.Đại cương

• Khái niệm: Gồm các thuốc có tác dụng chủ yếu trên hoạt động của tim mạch và huyết áp (được dùng để điều trị suy tim, điều hòa hoạt động của tim, làm giãn mạch máu, chống tăng hoặc hạ huyết áp )

Trang 4

Thuốc điều trị rối loạn nhịp tim

Thuốc chống đau thắt ngực

Thuốc điều trị tăng huyết áp

Thuốc điều chỉnh

rối loạn lipoprotein máu Thuốc trợ tim Các thuốc khác

Trang 5

Phân loại

Thuốc trợ tim: Là những thuốc có tác dụng làm tăng lực co

bóp của cơ tim, dùng trong các trường hợp suy tim Chia 2 nhóm:

- Thuốc loại glycosid được chỉ định trong suy tim mạn tính

- Thuốc không phải glycosid, dùng trong suy tim cấp tính

Thuốc điều trị rối loạn nhịp tim: Là những thuốc có tác dụng

điều hòa nhịp tim khi nhịp tim bị rối loạn (chệch khỏi nhịp tim bình thường)

- Ví dụ: Quinidin, lidocain, propranolol, amiodaron, verapamil, diltiazem

Trang 6

Thuốc chống đau thắt ngực:

- Loại chống cơn: Các nitrat và nitrit

- Loại điều trị củng cố làm giảm công năng tim và giảm sử dụng oxy cơ tim: Thuốc phong tỏa β adrenergic, thuốc chẹn kênh calci

Thuốc điều trị tăng huyết áp

- Thuốc hủy giao cảm:

- Thuốc giãn mạch trực tiếp

- Thuốc chẹn kênh calci

- Thuốc ức chế hệ RAA (renin – angiotensin – aldosteron)

- Thuốc lợi niệu

Trang 7

Thuốc hạ lipoprotein máu: Chia 2 nhóm thuốc

- Làm giảm hấp thu và tăng thải trừ lipid: Resin gắn acid mật (Cholestyramin, Colestipol), Neomycin

- Ảnh hưởng đến sinh tổng hợp lipid: Dẫn xuất của acid fibric, dẫn xuất statin, acid nicotinic, probucol

Các thuốc khác

- Thuốc trợ tuần hoàn, chống hạ huyết áp: Heptaminol, Adrenalin, Cafein, long não

- Thuốc chống huyết khối: Aspirin, Streptokinase

Trang 8

1 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH TIM MẠCH, HUYẾT ÁP

1.2 Các thuốc chữa bệnh TM, HA thông dụng

Trang 9

Trang 10

• DIGOXIN (Digitalis lanata)

Dược động học: Sinh khả dụng đường uống cao (75%) Ít

gắn với protein huyết tương T1/2 trung bình 36 giờ

Trang 11

• Digoxin

Dược động học: Sinh khả dụng đường uống cao (75%) Ít gắn với

protein huyết tương Thời gian bán thải trung bình 36 giờ.

Tác dụng: Làm tim đập mạnh, chậm và đều.

Chỉ định: Suy tim cung lượng thấp, loạn nhịp tim (rung nhĩ, cuồng động

nhĩ).

Tác dụng không mong muốn : Có thể gây rối loạn nhịp tim, rối loạn tiêu

hóa, rối loạn thần kinh, rối loạn thị giác.

Chống chỉ định: Nhịp chậm, nhịp nhanh thất, rung thất, nghẽn nhĩ nhất,

viêm cơ tim cấp do bạch hầu, thương hàn

Cách dùng, liều lượng

- Dạng thuốc: Viên nén 0,25 mg; dung dịch uống 0,5 mg/2ml.

- Liều tấn công 0,5 – 1,0 mg/ngày, chia làm nhiều lần Liều duy trì 0,25 mg/ngày, uống làm 1 hoặc 2 lần

Trang 12

Digoxin

Trang 13

• PROPRANOLOL

Dược động học: Hấp thu gần như hoàn toàn ở đường tiêu hóa

Phân bố rộng rãi vào các mô Chuyển hóa hoàn toàn ở gan

Tác dụng: Làm giảm nhịp tim, giảm lực co bóp cơ tim, giảm lưu

lượng tim, giảm công năng và giảm sử dụng oxy của cơ tim

Chỉ định: ĐTN, THA, rối loạn nhịp tim, cường tuyến giáp.

Tác dụng không mong muốn: Nhịp chậm, suy tim, blốc nhĩ

thất, hạ huyết áp; co thắt phế quản; chóng mặt; buồn nôn, ỉa chảy

Chống chỉ định: Hen phế quản, suy tim, blốc nhĩ thất.

Trang 14

• PROPRANOLOL

Cách dùng, liều lượng Tăng huyết áp 120 – 160 mg/ngày

Ðau thắt ngực 80 - 320 mg/ngày tùy theo cá thể, chia làm 2 hoặc 3, 4 lần trong ngày Nếu cho ngừng điều trị, phải giảm liều từ từ trong vài tuần Loạn nhịp: 10 - 30 mg/lần, 3 - 4

Trang 15

• NITROGLYCERIN

Dược động học: Chịu ảnh hưởng rất mạnh của enzym gan

glutathion – organic nitrat reductase, bị khử nitrat từng bước và mất hoặt tính.

Tác dụng: Giãn tất cả các cơ trơn, tác dụng rất rõ trên cả động

mạch và tĩnh mạch nên làm giảm cả tiền gánh và hậu gánh → giảm

sử dụng oxy cơ tim và giảm công năng tim.

Chỉ định: Phòng và điều trị cơn đau thắt ngực; điều trị suy tim sung

huyết.

Tác dụng không mong muốn: Đỏ bừng mặt, ngực; tăng nhãn áp;

đau đầu; hạ huyết áp thế đứng, choáng váng, chóng mặt, nhịp tim nhanh.

Chống chỉ định: Mẫn cảm với thuốc, huyết áp thấp, tăng nhãn áp,

Trang 16

• NITROGLYCERIN

Viên nén 0,5 mg; 0,75 mg; tác dụng nhanh sau 0,5 – 2 phút, kéo dài tới 30 phút Đặt 1 viên dưới lưỡi, ngày dùng 6 – 8 viên

Viên nang 2,5 mg; 7,5 mg tác dụng kéo dài, dùng để uống.Dạng dán vào da chứa 5 – 10 mg thuốc, thường được dán vào vùng ngực trái

Trang 18

• NIFEDIPIN

Dược động học: Hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường

tiêu hóa Chuyển hóa qua gan lần đầu mạnh nên sinh khả dụng chỉ

45 – 75%

Tác dụng: Làm giãn mạch ngoại vi (chủ yếu làm giãn động mạch),

làm giảm sức cản ngoại vi → hạ huyết áp

Chỉ định: Tăng huyết áp Dự phòng đau thắt ngực, đặc biệt khi có

yếu tố co mạch như trong đau thắt ngực kiểu Prinzmetal Hội chứng Raynaud.

Tác dụng không mong muốn: Phù mắt cá chân, đau đầu, mệt

mỏi, chóng mặt, nóng đỏ bừng mặt, tim đập nhanh, buồn nôn, tiêu chảy hay táo bón.

Chống chỉ định: Mẫn cảm với thuốc, huyết áp thấp, suy gan,

người mang thai và thời kì cho con bú.

Trang 19

• NIFEDIPIN

• Điều trị tăng huyết áp: Viên giải phóng chậm nifedipin retard 10 mg, uống 10 – 80 mg/ngày Viên tác dụng kéo dài nifedipin LA; uống 30 – 90 mg/ngày

Trang 20

• AMLODIPIN

- Tác dụng từ từ, êm dịu hơn so với nifedipin

- Tác dụng kéo dài, dùng tốt cho BN đái tháo đường có THA

Trang 21

• METHYLDOPA

Dược động học: Hấp thu không hoàn toàn, sinh khả dụng

chỉ đạt 25% Thời gian bán thải 1 – 2 giờ

Tác dụng: Làm giảm trương lực giao cảm, giảm hoạt tính

renin huyết tương, gây hạ huyết áp

Chỉ định: Điều trị tăng huyết áp, rất thích hợp với người

đang mang thai

Tác dụng không mong muốn: Hạ huyết áp thế đứng,

phù, trầm cảm, liệt dương, viêm gan, thiếu máu tan máu

Chống chỉ định: Trạng thái trầm cảm rõ, viêm gan, suy

gan, thiếu máu tan máu, thận trọng với người lái xe và vận hành máy móc

Trang 22

• METHYLDOPA

- Dạng thuốc: Viên nén 125, 250, 500 mg

- Liều dùng: Uống 250 – 2000 mg/ngày; chia 2 – 4 lần

Trang 23

• ENALAPRIL

Dược động học: Sau khi uống, khoảng 60% liều enalapril được

hấp thu qua đường tiêu hóa Thời gian bán thải khoảng 11 giờ.

Tác dụng: Là thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin, có tác dụng

làm hạ huyết áp do làm giãn mạch, tăng thải Na +

Chỉ định: Tăng huyết áp, đặc biệt tốt cho tăng huyết áp trên người

cao tuổi, người đái tháo đường, người có bệnh thận; suy tim sung huyết mạn tính Thuốc còn được dùng sau nhồi máu cơ tim.

Tác dụng không mong muốn: Hạ huyết áp liều đầu, ho khan, tăng

K + máu, suy thận cấp trên bệnh nhân có hẹp động mạch thận, phù mạch.

Trang 25

• HYDROCLOROTHIAZID

Dược động học: Sau khi uống, hydroclorothiazid hấp thu tương

đối nhanh, khoảng 65 - 75% liều sử dụng Tác dụng lợi tiểu xuất hiện sau khi uống 2 giờ, đạt tối đa sau 4 giờ và kéo dài khoảng 12 giờ.

Tác dụng: Làm tăng thải trừ Na+ và kèm theo cả Cl - ở đoạn pha loãng của ống lượn xa, gây lợi tiểu, hạ huyết áp.

Chỉ định:Phù do suy tim và các nguyên nhân khác (gan, thận )

Tăng huyết áp Tăng calci niệu không rõ nguyên nhân.

Tác dụng không mong muốn: Dị ứng; Rối loạn điện giải; rối loạn

chuyển hóa: Tăng acid uric, glucose, cholesterol máu.

Chống chỉ định:Mẫn cảm với thuốc; trạng thái giảm K+ máu trên bệnh nhân xơ gan, trên bệnh nhân đang điều trị bằng digitalis; bệnh gout; suy gan, suy thận.

Trang 26

• HYDROCLOROTHIAZID

CDLL: Tăng huyết áp: Uống 12,5 - 25 mg/24h.

Trang 27

• ATORVASTATIN

Dược động học: Hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, nồng độ tối

đa trong huyết tương đạt được sau 1 đến 2 giờ. Thời gian bán thải dài (khoảng 14 giờ), nhưng tác dụng kéo dài 20 – 30 giờ do các chất chuyển hóa vẫn còn tác dụng.

Tác dụng: Thuộc nhóm dẫn xuất statin, ức chế tổng hợp cholesterol

nên làm hạ lipid máu.

Chỉ định: Làm giảm cholesterol toàn phần và LDL – C ở người

bệnh tăng cholesterol máu gia đình đồng hợp tử.

Tác dụng không mong muốn: Đau cơ, tiêu cơ vân, sẩn ngứa, đau

đầu, chóng mặt, rối loạn tiêu hóa và tăng cao transaminase trong máu

Chống chỉ định: Người có chức năng gan, thận giảm nặng, phụ nữ

có thai và cho con bú, trẻ em dưới 18 tuổi.

Trang 28

• ATORVASTATIN

Liều dùng: Uống 10 – 80 mg/ngày

Trang 29

• FENOFIBRAT

Dược động học: Fenofibrat được hấp thu ngay ở đường tiêu hóa

cùng với thức ăn Thời gian bán thải khoảng 20 giờ.

Tác dụng: Là thuốc hạ lipoprotein máu nhóm dẫn xuất acid fibric,

làm tăng hoạt tính lipoprotein lipase ở trong tế bào đặc biệt là tế bào cơ, dẫn đến làm tăng thuỷ phân triglycerid và tăng thoái hóa VLDL.

Chỉ định: Phối hợp với chế độ ăn để điều trị rối loạn lipoprotein

huyết các type IIa, IIb, III, IV và V.

Tác dụng không mong muốn: Rối loạn tiêu hóa, đau đầu, chóng

mặt, mệt mỏi và đau cơ, thiếu máu, tăng nhẹ transaminase, giảm phosphatase kiềm.

Chống chỉ định: Người suy gan, suy thận nặng; trẻ em dưới 10

Trang 30

Liều dùng: 300 mg/ngày, uống 1 lần hoặc chia làm 3 lần.

Trang 31

2 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH ĐTĐ

Đái tháo đường là gì?

Đái tháo đường, còn gọi là bệnh tiểu đường,

là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa carbon

hydrat, lipid và protein khi hormon insulin của

tụy bị thiếu hay giảm tác động trong cơ thể, biểu hiện bằng mức đường trong máu luôn cao

Trang 32

Trang 33

Tiệu chứng thường gặp

Trang 36

2 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH ĐTĐ 2.1 Phân loại

Thuốc chữa bệnh ĐTĐ Insulin

Thuốc kích thích tiết insulin

Thuốc làm tăng nhạy cảm của TB với insulin

Thuốc ức chế α - glucosidase

Trang 37

Cơ chế tác dụng: Các sulfonylurea gắn vào receptor ở

tụy, gây kích thích giải phóng insulin

Chỉ định: Đái tháo đường typ 2.

Tác dụng không mong muốn: Hạ đường huyết, rối loạn

tiêu hóa, bất thường về huyết học, tăng men gan, tăng cân

Chống chỉ định: Đái tháo đường typ 1; suy gan, thận, phụ

nữ có thai, cho con bú, dị ứng với thuốc, đái tháo đường nặng trong tình trạng tiền hôn mê hoặc hôn mê

2 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH ĐTĐ 2.2 Dẫn xuất Sulfonylurea

Trang 38

+ Gliclazid 80mg Uống 80 – 320mg/ngày

+ Diamicron (gliclazid) MR 30mg Uống 30 – 120 mg/ngày.

2.2 Dẫn xuất Sulfonylurea

Trang 39

Glibenclamid:

- Dược động học: Hấp thu tốt qua đường tiêu hóa Thức ăn làm giảm hấp

thu thuốc Tác dụng kéo dài 12 – 24 giờ.

- Chế phẩm và liều dùng: Glibenclamid 2,5 và 5mg Khởi đầu 2,5 – 5 mg/ngày, uống trước bữa ăn sáng 30 phút Liều duy trì thường từ 1,25 -

10 mg/ngày Liều cao hơn 10 mg/ngày có thể chia làm 2 lần uống Liều tối

đa là 15 mg/ngày.

2.2 Dẫn xuất Sulfonylurea

Trang 40

Dược động học: Hấp thu chậm và không hoàn toàn ở

đường tiêu hóa Thời gian bán thải 1,5 – 4,5 giờ

Cơ chế tác dụng: Tăng hoạt tính glycosensynthetase và

làm tăng tác dụng của insulin ở tế bào ngoại vi, hạn chế hấp thu glucose ở ruột

Chỉ định: Đái tháo đường typ 2.

Tác dụng không mong muốn: Có thể gặp rối loạn tiêu

hóa, nhiễm toan lactic (hiếm gặp)

Chống chỉ định: Mẫn cảm với thuốc; suy gan, suy thận,

phụ nữ có thai

2 HƯỚNG DẪN DÙNG THUỐC CHỮA BỆNH ĐTĐ 2.2 Dẫn xuất Biguanid: Metformin

Trang 42

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

1 Digoxin có tác dụng:

A Làm tim đập chậm, mạnh, đều

B Làm tim đập nhanh, mạnh, đều

C Làm tâm trương dài, tâm thu dài

D Làm tâm thu dài, tâm trương ngắn

2 Nifedipin là thuốc điều trị tăng huyết áp nhóm:

A Ức chế enzym chyển angiotensin

B Chẹn kênh calci

C Thuốc hủy giao cảm

D Thuốc giãn mạch trực tiếp

Trang 44

5 Dẫn xuất sulfonylurea là thuốc được chỉ định điều trị:

A Đái tháo đường typ 1

B Đái tháo đường ở phụ nữ có thai

C Đái tháo đường typ 2

D Đái tháo đường ở người suy gan nặng

6 Thời điểm dùng metformin tốt nhất là:

A 1 giờ trước bữa ăn

B Trong bữa ăn

C 1 giờ sau bữa ăn

D 2 giờ sau bữa ăn

CÂU HỎI LƯỢNG GIÁ

Trang 45

ALLPPT.com _ Free PowerPoint Templates, Diagrams and Charts

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	11,41 MB