X QUANG ỐNG TIÊU HÓA

Chụp x quang không chuẩn bị.. Chụp x quang có chuẩn bị: Thực quản, dạ dày tá tràng, đại tràng... Chụp x quang không chuẩn bị• Bụng đứng • Bụng nghiêng • Các dấu hiệu: liềm hơi, mức n ớ

x quang ống tiêu hoá

ống tiêu hoá bao gồm

từ miệng đến hậu

môn

Các ph ơng pháp thăm khám

1 Chụp x quang không chuẩn bị.

2 Chụp x quang có chuẩn bị: Thực

quản, dạ dày tá tràng, đại tràng

Chụp x quang không chuẩn bị

• Bụng đứng

• Bụng nghiêng

• Các dấu hiệu: liềm hơi, mức n ớc hơi, vôi hoá

Thực quản

+ Baryt uèng d¹ng dÞch treo

+ Thuèc c¶n quang tan trong n íc.

4.Tiêu chuẩn: Phim lấy đ ợc toàn bộ thực

quản từ đoạn cổ đến đoạn bụng, có

thể lấy từng đoạng.

Tr ớc khi chụp cho BN ngậm Baryte rồi nuốt

và theo dõi l ưu thông trên màn tăng sáng.

chôp thùc qu¶n

triÖu chøng X-quang

1. Rèi lo¹n chøc n¨ng

+ Rèi lo¹n do sãng trµo ng îc: co th¾t

t©m vÞ giai ®o¹n ®Çu, sãng ë phÇn

Phình to thực quản

(co thắt tâm vị)

Thực quản to, dài, gấp khúc và lật

sang phảiHình mờ trên phim

chụp ngực Bóng hơi dạ dày nhỏ.

Chụp có cản quang: hẹp ngay trên

tâm vị, thắng trục, phía trên giãn

to đềuHình mũi kiếm hay củ

cải.

L u thông không liên tục, chỉ khi dịch

và thức ăn trong lòng TQ thắng đ

ơc lực co thắt ở tâm vị.

Ph×nh to thùc qu¶n

(co th¾t t©m vÞ)

Túi thừa thực quản

Kích th ớc thay đổi

Hình túi cản quang có cổ dính vào thành TQ

Vị trí: 1/3 giữa hay trên cơ hoành.

Gi·n tÜnh m¹ch thùc qu¶n

T¨ng ¸p lùc TMC

H×nh ¶nh vÖt s¸ng dµi hay h×nh trßn nh chïm nho.

Cã thÓ gi¶ u.

Tho¸t vÞ hoµnh

Kỹ thuật x quang DD-tt

1 Chuẩn bị bệnh nhân

Nhịn ăn, uống Chụp vào buổi sáng

Không hút thuốc

Không dùng các chất cản quang tr ớc 3 ngày

Có thể dùng các thuốc tăng hay giảm nhu

động

Máy chụp tăng sáng(±)

2 Kỹ thuật

+ Cổ điển

Kỹ thuật x quang

2 Kỹ thuật đối quang kép + Rất tốt để chẩn đoán: tổn th ơng nhỏ khu trú ở niêm mạc hay tổn th ơng

ở mặt sau dạ dày.

+ BN phải hợp tác

+ Uống Baryte nhũ t ơng sau đó uống chất sinh

hơi dạ dày căng, BN tự xoang cho thuốc trải

đều chụp các phim ở thì khác nhau.

Gi¶i phÉu ®iÖn quang

vµo d¹ dµy t¹o h×nh

Ên lâm hay ®Èy d¹

dµy.

TriÖu chøng

Triệu chứng

+ Hình ổ loét trên thành bị thâm

nhiễm(loét trừ)

xơ: hình tam giác hay phẳng nông nằm trên một đoạn bờ dạ dày bị sụt nhẹ vào trong lòng so với bình th

ờng

nằm sụt sâu vào lòng dạ dày, nó

phân cách với dạ dày, niêm mạc dày hội tụ ổ loét, bờ ổ loét không đều

Triệu chứng

4 Thay đổi các nếp

niêm mạc

Độ dày nếp niêm mạc phụ thuộc sự căng dạ dày

Niêm mạc thô, to viêm dd phì đại

Niêm mạc teo, bị xoá viêm dd teo

Mét sè bÖnh lý d¹ dµy t¸ trµng hay

gÆp

Loét dạ dày

LoÐt èng m«n vÞ

Loét hành tá tràng

Polyp dạ dày

• Chụp với đối quang khi polyp nhỏ

• Khi polyp to có thể chụp đầy thuốc

Tói thõa d¹ dµy

ruét non

kỹ thuật thăm khám

1. Chụp lu u thông ruột non cản quang

+ Ph ơng pháp uống: BN uống

barryte(120gam+180ml n ớc) Sau 30 phút chụp một phim đến khi thuốc tới manh tràng(sau 8h)

giải phẫu x-quang

1 Định khu: hỗng tràng d ới BCL dạ

dày, hồi tràng hạ vị HCP.

2 Hình thái

+ Hỗng tràng: ĐK 2-3cm, nếp gấp mảnh và sát nhau lá d ơng xỉ.

+ Hồi tràng: DDK 1-2cm, nếp gấp

th a

Ruột non rất dễ di động và dàn trải

khi có ép.

t¾c ruét do d©y ch»ng

u ruét non

Lipoma

Cronh

Meckel

đại tràng

kỹ thuật chụp khung đại tràng

1 Chuẩn bị BN quyết định đến chất

kỹ thuật chụp khung đại tràng

2 Kỹ thuật thông th ờng(chụp đầy thuốc)

+ Theo dõi trên tăng sáng

+ Chụp từng đoạn: trực tràng, đại tràng sigma, góc lách, góc gan(bộc lộ rõ khung đại tràng).

+ Chụp phim toàn thể đầy thuốc

+ Chụp sau đi ngoài

3 Chụp đối quang kép: rất tốt để chẩn đoán sớm bệnh, cần sự hợp tác tốt của BN

Bơm baryte đặc sau đó bơm hơi

4 Nếu nghi ngờ có thủng phải dùng cản

quang tan trong n ước

gi¶i phÉu ®iÖn quang

s©u 0,5cm §T lªn vµ ngang nhiÒu h¬n

máng baryte b¸m niªm m¹c

triệu chứng học điện quang

1 Các dấu hiệu cơ năng

+ Các ngấn ngang: giảm về số l

ượng và độ sâu đại tràng hình ống viêm Tăng ngấm co thắt + Trư ơng lực đại tràng: tănghẹp, giảm đại tràng rộng.

+ Năng lực vận động: 1,5-2 lít

không bị co thắt Kích thích có

thắt từng đoạn(chụp sau đi ngoài).

triệu chứng học điện quang

+ Kích th ớc: dài thể tạng, ngắn viêm mãn.

+ Bất th ờng về bờ và mặt:

- Bờ mờ không sắc nét, phủ lớp nhầy mủ hay máu viêm

- Bờ xù xì hình gai, hình ổ áp xe”cúc áo” viêm niêm mạc nông hay sâu.

- Hình khuyết: viêm hay u

- Hình hẹp: lệch trục, giới hạn vùng lành sụt

đột ngộtác tính Thẳng trục, không sụt

đột ngột hẹp do viêm nhiễm Hẹp với các nếp niêm mạc bình th ờng đè ép từ ngoài vào

Ung thư đại tràng

Viêm đại tràng

Lao manh trµng

Xoắn đại tràng xích ma