Qh biện chứng Nguyên nhân - Kết quả

Cặp phạm trù: Nguyên nhân – Kết quả Nhóm thực hiện: Nhóm 4 – Lớp PLT01A.1 GV hướng dẫn: cô Phạm Thị Nguyệt Bộ môn: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin... Nguyên nhânLà phạm

Cặp phạm trù:

Nguyên nhân – Kết quả Nhóm thực hiện: Nhóm 4 – Lớp PLT01A.1

GV hướng dẫn: cô Phạm Thị Nguyệt

Bộ môn:

Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –Lênin

Khái niệm

1

Quan hệ biện chứng Kết luận về mặt phương pháp luận

2

3

Cặp phạm trù Nguyên nhân – Kết quả

Nhóm 4

Định nghĩa

Nguyên nhân

&

Kết quả

Khái niệm

Tính chất

của mối liên hệ nhân quả

1

Nguyên nhân

Là phạm trù chỉ

sự tác động lẫn

nhau giữa các mặt

trong một sự vật

hoặc giữa các sự

vật với nhau, gây

ra một biến đổi

nhất định nào đó

Là phạm trù chỉ những biến đổi xuất hiện do tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau gây ra

Kết quả

Định nghĩa

• Cần phân biệt nguyên nhân, nguyên cớ và điều kiện

• Không nên hiểu nguyên nhân và kết quả nằm ở hai sự vật hoàn toàn khác nhau

Chú ý:

Nhóm 4

Sự tương tác giữa dòng điện với dây dẫn(mà ở đây là dây tóc của bóng đèn) là nguyên nhân làm cho bóng đèn phát sáng

Ví dụ

Tính chất

Phép biện chứng duy vật khẳng định mối liên hệ nguyên

nhân – kết quả có 3 tính chất:

 Tính khách quan: Mối quan hệ nhân quả là cái vốn có

của bản thân sự vật, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan

của con người.

 Tính phổ biến: Mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên

và trong xã hội đều có nguyên nhân nhất định gây ra.

 Tính tất yếu: Cùng một nguyên nhân, trong những điều

kiện giống nhau thì sẽ cho kết quả như nhau.

Nhóm 4

1

Nguyên nhân

là cái sinh ra

kết quả, nên

nguyên nhân

luôn có trước,

còn kết quả

xuất hiện sau

3

Nguyên nhân

và kết quả có thể thay đổi

vị trí

2

Sự tác động trở lại của kết quả đối với nguyên nhân

Quan hệ biện chứng

2

Một nguyên nhân Một kết quả

Nhiều kết quả Nhiều nguyên nhân

Sinh ra

Sinh ra

Sinh ra

Sinh ra

Ví dụ: Một phối trứng gà

ấp nở ra được một con gà

VD: Cùng một thầy dạy nhưng kết quả học

tập ở mỗi học sinh lại khác nhauNông nghiệp được mùa hay không

Phụ thuộc vào

Nước Phân Cần Giống

Nhóm 4

Kết quả do nguyên nhân sinh ra, nhưng sau khi xuất hiện, kết quả lại có

ảnh hưởng trở lại đối với nguyên nhân

Sự tác động trở lại này diễn ra theo hai hướng

 Hướng tích cực:

VD: Một học sinh lười học nên học dốt Nhưng chính vì học dốt nên thường không làm được bài tập về nhà, dẫn đến bạn càng lười học.

VD: Chính sách kinh tế phát triển, giáo dục đúng đắn làm cho dân trí phát triển Dân trí phát triển lại tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế và giáo dục

 Hướng tiêu cực:

Kết quả tác động trở lại đối với nguyên nhân

 Sự phân biệt nhân quả chỉ là tương đối, trên thực tế nguyên

nhân và kết quả có thể thay đổi vị trí cho nhau, tùy theo chúng tồn

tại trong mối quan hệ nào

Vì thế một hiện tượng được coi là nguyên nhân hay kết quả bao

giờ cũng phải xét trong một quan hệ xác định, cụ thể

Chuỗi nguyên nhân kết quả là vô cùng, không có bắt đầu, không

có kết thúc

Nguyên nhân và kết quả có thể thay

đổi vị trí cho nhau

Nhóm 4

Một số kết luận về mặt phương pháp luận

 Vì mối liên hệ nhân quả là khách quan, phổ biến, tất yếu, nên hiện

tượng nào cũng có nguyên nhân của nó Nhiệm vụ của khoa học là phải

tìm ra nguyên nhân của các hiện tượng

 Muốn tìm nguyên nhân phải tìm trong thế giới hiện thực, trong bản thân

các sự vật, hiện tượng, không được tưởng tượng một cách tách rời hiện thực

 Vì nguyên nhân luôn có trước nên phải tìm nguyên nhân của một hiện

tượng trong những hiện tượng đã xảy trước đó

 Vì có nhiều loại nguyên nhân, mỗi nguyên nhân có tác động khác nhau

đối với kết quả, nên cần phân biệt các loại nguyên nhân và các chiều hướng

tác động của chúng

 Vì kết quả có tác động trở lại nguyên nhân (tích cực hoặc tiêu cực), nên

cần khai thác sự tác động trở lại đó cho phù hợp

3