Làm văn 6,0điểm Câu 1: Viết một đoạn văn chia sẻ suy nghĩ của em về vấn đề bạo lực học đường ở học sinh hiện nay?. 2,0 điểm Câu 2: Cảm nhận của em về tình cảm ông Sáu dành cho con trong
Trang 1PHÒNG GD VÀ ĐT VỤ BẢN
TRƯỜNG THCS ĐẠI THẮNG
ĐỀ THI THỬ TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
Năm học: 2018 -2019
MÔN: NGỮ VĂN
(Thời gian làm bài:120 phút)
I PHẦN TIẾNG VIỆT (2,0 điểm)
Trong 8 câu hỏi sau, mỗi câu có 4 phương án trả lời A,B,C,D; trong đó chỉ có một phương án đúng Hãy chọn phương án đúng để viết vào tờ giấy làm bài
Câu 1 Các câu thành ngữ, tục ngữ sau nhắc nhở người nói cần chú ý đến phương châm hội
thoại nào trong giao tiếp?
- Nói có sách, mách có chứng
- Biết thì thưa thớt, không biết thì dựa cột mà nghe
A.Phương châm về lượng B Phương châm về chất
C Phương châm quan hệ D Phương châm cách thức
Câu 2 Phần in đậm trong câu “Và thường thường, như mối giao cảm giữa họ với nhau,
sức mạnh ánh mắt của Bấc làm cho Giôn Thoóc-tơn quay đầu sang và nhìn lại nó, không nói năng gì…” thuộc thành phần nào của câu?
Câu 3 Câu thơ sau các từ in đậm là thành phần gì?
Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chọ mấy nhà
(Qua đèo Ngang- Bà Huyện Thanh Quan)
Câu 4 Hai câu văn “Hay là quay về làng?” và “Vừa chớm nghĩ như vậy, lập tức ông phản
đối ngay.” sử dụng phép liên kết nào?
A Phép nối B Phép thế C Phép lặp từ ngữ D Phép đồng nghĩa
Câu 5 Xét về cấu tạo, câu văn “khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu….” là loại câu gì?
Câu 6 Từ nào sau đây là từ Hán Việt?
Câu 7 Câu văn “Nhìn cảnh ấy, bà con xung quanh có người không cầm được nước mắt, còn
tôi bỗng thấy khó thở như có bàn tay Ai nắm lấy trái tim tôi.” sử dụng phép tu từ nào sau đây?
Câu 8 Chỉ ra lời dẫn gián tiếp trong các câu sau?
A Nó chỉ bóng chàng ở trên vách B Cha Đản lại đến kia kìa
II PHẦN ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN (2,0 điểm):
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi phía dưới:
“Con chó sói của La Phông- ten cũng là một bạo chúa khát máu, và khi nó nói với chú cừu non, ta nghe thấy giọng khàn khàn và tiếng gầm dữ dội của con thú điên […] Nhưng một tính cách thì phức tạp Nếu nhà bác học chỉ thấy con chó sói ấy là một con vật có hại, thì nhà thơ với đầu óc phóng khoáng hơn, lại phát hiện ra những khía cạnh khác Nhà thơ sẽ
Trang 2thấy con chó sói độc ác mà cũng khổ sở, tuy trộm cướp đấy nhưng thường bị mắc mưu nhiều hơn Nhà thơ hiểu rằng những tật xấu của chó sói là do nó vụng về, vì chẳng có tài trí gì, nên
nó luôn đói meo, và vì đói nên nó hóa rồ Ông để cho Buy- phông dựng một vở kịch về sự độc ác, còn ông dựng một vở hài kịch về sự ngu ngốc.”
(trích “Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten”, H.Ten
Ngữ văn 9, tập hai, NXBGDVN, 2013 )
a Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì? (0,5điểm)
b.Theo tác giả hình ảnh con chó sói của nhà thơ La Phông- ten và nhà khoa học Buy- phông
có sự khác nhau như thế nào? Nguyên nhân của sự khác nhau đó? (0,75điểm)
c Phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật so sánh được sử dụng trong đoạn trích? (0,5điểm)
d.Qua tìm hiểu đoạn trích này em rút ra được bài học gì cho mình khi tiếp cận một tác phẩm văn học?(0,5điểm)
Phần III Làm văn (6,0điểm)
Câu 1: Viết một đoạn văn chia sẻ suy nghĩ của em về vấn đề bạo lực học đường ở học sinh
hiện nay? (2,0 điểm)
Câu 2: Cảm nhận của em về tình cảm ông Sáu dành cho con trong những ngày ông Sáu nghỉ
phép thăm nhà.(4,0điểm)
Trang 3ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM Phần I: Tiếng Việt (2,0điểm) Mỗi câu trả lời đúng được 0,25điểm
Phần II: Đọc- hiểu văn bản (2,0điểm)
Câu a: PTBĐ chính Nghị luận (0,25điểm)
Câu b:
* con chó sói của nhà thơ La Phông- ten và của nhà khoa học Buy-phông có
- Điểm khác (0,25điểm)
+ Của nhà khoa học Buy-phông: Chó sói là con vật có hại
+ Chó sói trong thơ ngụ ngôn của La Phông- ten: con sói độc ác mà khổ sở, thường bị mắc mưu, vụng về, bị đói meo, và vì đói mà hóa rồ!(vừa độc ác, vừa đáng thương)
* Nguyên nhân của sự khác nhau (0,5điểm)
- Buy-phông là một nhà khoa học, ông nhìn nhận sự việc theo quan điểm chính xác, vì vậy ông chỉ nêu lên những đặc điểm cơ bản(về mặt sinh học) của chúng (nói chung)
- La Phông- ten nhà thơ viết về sự vật với trí tưởng tượng phong phú và trái tim giàu tình cảm
Câu c: (0,5điểm)
Đoạn văn sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh: “Nếu nhà bác học chỉ thấy con chó sói ấy là một con vật có hại, thì nhà thơ với đầu óc phóng khoáng hơn, lại phát hiện ra những khía cạnh khác” Tác giả đã so sánh cách viết về con chó sói của nhà khoa học Buy- phông và nhà thơ La Phông- ten để chỉ ra sự khác biệt trong việc phản ánh hiện thực của văn bản khoa học
và văn bản nghệ thuật Qua đó làm nổi bật đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là: in đậm dấu
ấn cách nhìn, cách nghĩ riêng của nhà văn (Văn bản nghệ thuật xây dựng hình tượng, miêu tả đời sống tâm hồn, sự vật bằng tưởng tượng)
Câu d: (0,5điểm)
- Học thơ văn, ta cần nắm rõ đặc trưng của văn bản nghệ thuật, đó là ngôn ngữ hình tượng
và biểu cảm được tưởng tượng, hư cấu
- Phải tìm hiểu rõ về tiểu sử của tác giả để nắm bắt những yếu tố nào đã chi phối, ảnh hưởng tới sáng tác
- Tìm hiểu rõ hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
- Để hiểu sâu sắc và chính xác về tác phẩm, cần đặt nó trong mối liên hệ với quan điểm sáng tác, tư tưởng và phong cách nghệ thuật của nhà văn, nhà thơ
Phần III: Làm văn(6,0điểm)
Câu 1: (2,0điểm)
* Yêu cầu về kĩ năng: Viết đoạn văn nghị luận, cách lập luận chặt chẽ để làm sáng tỏ vấn
đề Học sinh viết đúng mô hình đoạn văn(0,25điểm)
* Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể có những suy nghĩ khác nhau song phải hiểu được
vấn đề nghị luận Sau đât là một số ý mang tính định hướng:
Trang 4- Giải thích: Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thể xác diễn
ra trong phạm vi trường học (0,25điểm)
- Hiện trạng: (0,25điểm)
+ Tình trạng bạo lực học đường ở đối tượng học sinh đang ngày càng gia tăng, trở thành một vấn nạn của xã hội
+ Biểu hiện của bạo lực học đường có thể xảy ra dưới nhiều hình thức như:
xúc phạm, lăng mạ, xỉ nhục, đay nghiến, chà đạp về nhân phẩm, làm thương tổn về mặt tinh thần thông qua lời nói(dẫn chứng)
Đánh đập, tra tấn, hành hạ làm tổn hại về sức khỏe, xâm phạm cơ thể thông qua những hành vi bạo lực (dẫn chứng)
- Nguyên nhân: (0,25điểm)
+ Từ những lí do trực tiếp: nhìn đểu, nói móc, tranh giành người yêu…
+ Do ảnh hưởng của môi trường văn hóa bạo lực: phim ảnh, sách báo, các trò chơi, đồ chơi mang tính bạo lực…
+ Sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách, thiếu khả năng kiểm soát hành vi ứng
xử của bản thân, sai lệch trong quan điểm sống, thiếu kĩ năng sống…
+ Sự giáo dục trong nhà trường còn nặng về dạy kiến thức văn hóa đôi khi lãng quên nhiệm
vụ giáo dục con người
+ Gia đình thiếu sự quan tâm, uốn nắn; bạo lực gia đình
- Hậu quả: (0,5điểm)
+ Với nạn nhân:
• Tổn thương về thể xác và tinh thần, thậm chí dẫn đến tử vong(dẫn chứng)
• Tổn hại đến gia đình, người thân, bạn bè người bị hại
• Tạo tính bất ổn trong xã hội: tâm lí lo lắng bất an bao trùm từ gia đình, nhà trường, đến xã hội
- Người gây ra bạo lực:
• Mầm mống của tội ác mất hết tính người sau này
• Làm hỏng tương lại chính mình, gây nguy hại cho xã hội
• Bị mọi người lên án, xa lánh, căm ghét
- Giải pháp (0,25điểm)
đức xã hội, biết tôn trọng và yêu thương lẫn nhau, hạn chế các xung đột và tìm cách giải quyết những mâu thuẫn một cách tốt đẹp nhất
+ Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường- gia đình và xã hội trong việc quản lí, giáo dục học sinh + Nhà trường bên cạnh dạy văn hóa phải coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những điều chân thiện mỹ;
+ Trong từng gia đình, người lớn phải làm gương, giao tiếp ứng xử đúng mực, mạnh dạn lên
án và loại bỏ bạo lực ra khỏi đời sống gia đình
+ Đối với học sinh là nạn nhân của bạo lực học đường phải được quan tâm, động viên, an ủi
tạo động lực tiếp tục công việc học tập của mình
+ Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt kiên quyết đối với những học sinh vi phạm
Trang 5+ Cần có biện pháp quản lý, ngăn chặn và xử lí hiệu quả những hoạt động có hại : Nghiêm cấm các game, đồ chơi, sách báo phim ảnh có nội dung bạo lực
=> kỉ cương, tình thương, trách nhiệm là phương thuốc hiệu nghiệm nhất ngăn chặn bạo lực học đường ở học sinh
+ Bạo lực học đường là hành vi phản giáo dục, phản đạo đức, gây ảnh hưởng đến trật tự xã hội cần phải sớm khắc phục, chấm dứt
+ Là học sinh phải chăm chỉ học hành, yêu thương đoàn kết bạn bè, rèn luyện nhân cách tốt đẹp mai này đem sức mình xây dựng quê hương đất nước
* Cách cho điểm:
- Từ 1,5-2,0điểm: Đảm bảo được 5-6 ý, triển khai một cách thuyết phục và diễn đạt trôi chảy
- Từ 0,25- 0,5 điểm: Đảm bảo1-2 ý, triển khai sơ lược, còn mắc lỗi diễn đạt
- Điểm 0: Không làm hoặc làm nhưng lạc nội dung
Câu 2: (4,0 điểm)
* Yêu cầu chung:
- Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Bài viết có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài Phần mở bài dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; phần thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau và cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần kết bài tổng kết được vấn đề
- Xác định đúng vấn đề nghị luận: tình cảm ông Sáu dành cho con trong những ngày ông Sáu nghỉ phép thăm nhà
* Hs có thể làm theo nhiều cách khác nhau Dưới đây là một số gợi ý, định hướng như sau:
a Giới thiệu (0,5điểm)
- Nguyễn Quang Sáng là nhà văn chuyên viết về con người và cuộc sống Nam Bộ
- Truyện “Chiếc lược ngà” được viết năm 1966, tại chiến trường Nam Bộ, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt đã thể hiện thành công tình cảm cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh
- Ông Sáu là là một trong hai nhân vật chính của truyện đã thể hiện chủ đề ấy của tác phẩm Đọc tác phẩm em vô cùng xúc động trước tình cảm ông Sáu dành cho con trong những ngày ông nghỉ phép thăm nhà
b Tình cảm ông Sáu dành cho bé Thu trong 3 ngày nghỉ phép thăm nhà.
* LĐ1: Giới thiệu khái quát về nhân vật ông Sáu (0, 25điểm)
- Ông Sáu là một trong hai nhân vật chính của truyện Ông tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Ông lên đường làm nhiệm vụ khi đứa con gái đầu lòng chưa đầy một thuổi, tám năm sau ông mới được nghỉ phép thăm nhà Trong 3 ngày nghỉ phép ông Sáu
đã bộc lộ là một người cha rất mực yêu thương con khiến người đọc cảm động
* LĐ 2: Lần đọc từng trang truyện, em vô cùng xúc động trước tình cảm yêu thương tha thiết ông Sáu dành cho bé Thu đặc biệt là khoảng thời gian ba ngàyông nghỉ phép thăm nhà (2, 5điểm)
- Được tin nghỉ phép thăm nhà “cái tình người cha cứ nôn nao trong người” ông
- Với lòng mong nhớ, khao khát được gặp con, ôm con vào lòng nên vừa nhìn thầy một đứa
bé độ tám tuổi, tóc cắt ngang vai… không chờ xuống cập bến, ông nhón chân nhảy thót lên, bước vội những bước dài, dang hai tay như chờ đón con…
=> Ông xúc động mạnh, vội vàng cuống quýt muốn được ôm con vào lòng
Trang 6- Thu vụt chạy, kêu thét lên gọi má thì ông đứng sững lại, nỗi đau đớn khiến mặt âm sầm lại trông thật đáng thương; hai tay buông thõng như bị gãy => Phút đầu gặp con ông Sáu đã đau đớn, thất vọng khi con không nhận ra ba Người đọc tưởng được chứng kiến giây phút hạnh phúc nhất đời ông Sáu thì lại là nhưng đau khổ, bất ngờ không lường trước được Đây chính
là bi kịch của chiến tranh khi con không nhận ba
- Trong 3 ngày nghỉ phép:
+ Ông không đi đâu xa chỉ quanh quẩn ở nhà đề gần gũi, vỗ về, mong nghe một tiếng gọi ba nhưng ông càng cố gắng gần con thì Thu càng đẩy ông ra xa
+ Vì yêu thương con mà người cha ấy rất nhân từ, bao dung cho sự ương ngạnh bướng bỉnh của con: những lúc con vô lễ nói trống không ông chỉ khẽ lắc đầu cười “có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc được mà phải cười vậy thôi”
+ Trong bữa cơm chiều cuối cùng của đợt nghỉ phép, ông có hành động thể hiện sự yêu thương con: gắp cho con miếng trứng cá
+ Ông đau đớn, bất lực, tuyệt vọng khi Thu kiên quyết không nhận sự quan tâm chăm sóc của ông: trong lúc nóng giận, không kịp suy nghĩ ông đã đánh con Hành động này khiến ông day dứt, ân hận đến tận những ngày trở lại chiến khu
- Ngày lên đường trở lại căn cứ:
+ Ông muốn ôm con, hôn con nhưng lại sợ nó bỏ chạy nên chỉ dám đưa mắt nhìn con khẽ nói “thôi ba đi nghe con”
+ Ông Sáu Khi Thu kêu thét lên nhận ba, ông Sáu một tay ôm con một tay lấy khăn lau nước mắt Đây là giọt nước mắt hạnh phúc của người cha khi cảm nhận được tình cảm của đứa con, cũng là giọt nước mắt xót xa bởi cũng là lúc chia tay không biết bao giờ gặp lại
* Đánh giá (0,75điểm)
- Cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất, cách tạo tình huống độc đáo, Nguyễn Quang Sáng đã rất thành công khi khắc họa tâm lí, hành động của ông Sáu trong 3 ngày nghỉ phép; sự gắn
bó với cuộc sống con người Nam Bộ
- Đã thể hiện thành công hình ảnh nhân vật ông Sáu người chiến sĩ cách mạng vừa có lòng yêu nước vừa có tình yêu thương con sâu sắc
- Đó là tình cảm cao đẹp, sâu nặng, cảm động trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh Qua đó người đọc vừa thấm thía những mất mát không gì bù đắp nổi của con người Việt Nam trong chiến tranh vừa trân trọng tình cảm cao đẹp trong tâm hồn họ
- Mỗi con người cần trân trọng và giữ gìn tình cảm thiêng liêng gia đình, trân trọng cuộc sống hòa bình tự do của dân tộc
* Cách cho điểm
- Từ 3,5-4,0: Hiểu tác phẩm và có kỹ năng nghị luận, đảm bảo các ý cơ bản; triển khai ý rõ ràng, có sức thuyết phục, diễn đạt trôi chảy
- Từ 2,5- 3,0: Hiểu tác phẩm, có kỹ năng nghị luận nhưng đôi chỗ còn lúng túng Hệ thống ý chưa thật đầy đủ, chưa thuyết phục
- Dưới 2,0 điểm: Hiểu nhưng kỹ năng nghị luận còn nhiều hạn chế, thiếu nhiều ý, mắc nhiều lỗi diễn đạt
* Lưu ý chung: Sau khi chấm điểm từng câu, giám khảo cân nhắc để cho điểm toàn bài một
cách hợp lí, đảm bảo đánh giá đúng năng lực học sinh Điểm toàn bài lẻ 0,25 điểm, không làm tròn