Từ vẻ đẹp của người lính lái xe trong đoạn thơ trên, em hãy viết một đoạn văn nêu suy nghĩ của em về lòng dũng cảm?. Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “ Nhữn
Trang 1PHÒNG GD-ĐT VỤ BẢN
TRƯỜNG THCS ĐẠI AN
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2018-2019 MÔN: NGỮ VĂN
(Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: TIẾNG VIỆT (2,0 điểm)
Đọc kỹ và trả lời các câu hỏi bằng cách chép lại chữ cái đầu câu đúng nhất.
Câu 1 Phần gạch chân trong câu: “Tôi đội một chiếc mũ to tướng cao lêu đêu chẳng ra hình thù gì làm bằng da của một con dê.” là:
C cụm tính từ D cụm chủ vị
Câu 2 Chọn câu sử dụng từ chính xác:
A Khó mà phân xử được một đường ranh giới rõ ràng giữa hai lĩnh vực này
B Khó mà phân định được một đường ranh giới rõ ràng giữa hai lĩnh vực này
C Khó mà phân phát được một đường ranh giới rõ ràng giữa hai lĩnh vực này
D Khó mà phân phối được một đường ranh giới rõ ràng giữa hai lĩnh vực này
Câu 3 Câu văn “Chị không khóc đó thôi, chị không ưa nước mắt.” thuộc loại câu
nào?
Câu 4 Thành phần phụ chú trong đoạn thơ sau có ý nghĩa gì?
"Cô gái nhà bên (có ai ngờ) Cũng vào du kích
Hôm gặp tôi vẫn cười khúc khích Mắt đen tròn (thương thương quá đi thôi)"
(Quê hương, Giang Nam).
A Bộc lộ rõ thái độ của tác giả đối với sự việc và hình ảnh cô gái
B Thể hiện rõ mối quan hệ giữa tác giả và cô gái
C Kể về cuộc gặp gỡ bất ngờ của tác giả và cô gái
D Miêu tả về cô gái
Trang 2Câu 5 Trong câu“Yên tĩnh quá, không một tiếng động nhỏ trong căn vườn, tựa như bao nhiêu sự ồn ào ở ngoài kia đều ngừng lại trên bực cửa.” sử dụng biện pháp tu từ
nào ?
Câu 6 Từ gạch chân trong câu: “Rõ ràng, tôi không tiếc những viên đá.” là thành phần
:
A Thành phần tình thái B Khởi ngữ
C Thành phần phụ chú D Thành phần cảm thán
Câu 7 Từ ngữ xưng hô trong hội thoại chủ yếu được căn cứ vào yếu tố :
C Đối tượng giao tiếp D Không gian giao tiếp
Câu 8 Câu nào chứa thành phần khởi ngữ?
A Ồ, sao mà độ ấy vui thế
B.Trời ơi, chỉ còn năm phút!
C.Thôi, chấm dứt tiết mục hái hoa
D Miệng ông, ông nói, đình làng ông, ông ngồi
PHẦN II: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN (2,0 điểm)
Đọc đoạn thơ:
“ Không có kính, ừ thì có bụi
Bụi phun tóc trắng như người già
Chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha
Không có kính, ừ thì ướt áo
Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay lái trăm cây số nữa
Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi
a) Đoạn thơ trích trong bài thơ nào? của ai? (0,5 điểm)
b) Nêu nội dung của đoạn thơ? (0,5 điểm)
Trang 3c) Chỉ ra nét đặc sắc trong cách dùng từ ở hệ thống từ ngữ được gạch chân? Tác dụng của cách sử dụng ấy? (1 điểm)
PHẦN III: TẬP LÀM VĂN (6,0 điểm)
Câu 1: (1,5 điểm) Từ vẻ đẹp của người lính lái xe trong đoạn thơ trên, em hãy viết
một đoạn văn nêu suy nghĩ của em về lòng dũng cảm?
Câu 2: (4,5 điểm) Phân tích vẻ đẹp của nhân vật Phương Định trong truyện ngắn
“ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê?
HƯỚNG DẪN CHẤM
PHẦN I: TIẾNG VIỆT (2,0 điểm)
Học sinh chọn đúng đáp án mỗi câu cho 0,25 điểm
PHẦN II: ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN (2,0 điểm)
a) Đoạn thơ trích trong bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật (0.5 điểm)
b) Nội dung: Đoạn thơ khắc họa tinh thần lạc quan, dũng cảm, thái độ bất chấp khó khăn của những người lính lái xe Trường Sơn (0.5 điểm)
c) - Nét đặc sắc trong cách dùng từ: Ngôn ngữ mang tính khẩu ngữ, vừa gần gũi, giản
dị, chân thực vừa vui tươi, hóm hỉnh (0.5 điểm)
+ Diễn tả nét vui tươi, dí dỏm, hồn nhiên, yêu đời và tinh thần lạc quan của những người lính
+ Tạo giọng điệu tự nhiên, gần gũi, hóm hỉnh làm tăng sức hấp dẫn cho bài thơ
PHẦN III: TẬP LÀM VĂN (6,0 điểm)
Câu 1 (1,5 điểm) Yêu cầu:
* Hình thức:
- HS biết viết đoạn văn nghị luận, có độ dài phù hợp
- Biết vận dụng các thao tác lập luận; hành văn trong sáng, không mắc lỗi dùng từ,
Trang 4đặt câu
*Nội dung: HS có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo một số ý
cơ bản sau:
a Giải thích: (0.25 điểm)
Dũng cảm là có dũng khí, tức là có sức mạnh tinh thần trên hẳn mức bình thường, dám đương đầu với khó khăn nguy hiểm để làm những việc tốt đẹp
b Bàn luận: (0,75điểm)
- Người có lòng dũng cảm là người có bản lĩnh mạnh mẽ, nhận thức được trách nhiệm,
sự cần thiết phải hành động vì những mục đích tốt đẹp ( Phân tích những biểu hiện của lòng dũng cảm: trong chiến tranh; trong cuộc sống hiện nay )
- Lòng dũng cảm khiến con người trở nên mạnh mẽ để đối mặt và vượt qua khó khăn, nguy hiểm; tạo tâm thế tự do và một nhân cách tốt đẹp, giúp con người đứng cao hơn tầm vóc bản thân để khẳng định mình và trở thành chỗ dựa cho người khác
- Dũng cảm còn được hiểu là khả năng vượt lên chính mình trước nhu cầu thấp kém, bản năng hay thái độ, ý chí không chịu đầu hàng số phận trong những hoàn cảnh khắc nghiệt
- Dũng cảm không phải là hành động liều lĩnh, bất chấp, mù quáng thiếu suy xét
- Phê phán những người sống không có lòng dũng cảm, hèn nhát,dễ sa ngã, đổ lỗi cho hoàn cảnh, không có ý chí vượt lên khó khăn
c Bài học về nhận thức và hành động:(0,5 điểm)
Xác định nhận thức và hành động đúng cho mọi người: Phát huy lòng dũng cảm, ý chí, nghị lực trong cuộc sống để đối mặt, vượt qua khó khăn thử thách; đấu tranh với cái xấu, cái ác
Câu 2(4,5 điểm).
* Yêu cầu về kĩ năng : HS có kĩ năng làm bài văn NL văn học , biết vận dụng các thao
tác lập luận, xây dựng bài viết bố cục hoàn chỉnh, có kĩ năng nêu và trình bày luận điểm,
kĩ năng liên kết, diễn đạt trong sáng, thuyết phục
* Yêu cầu về kiến thức : cần đảm bảo một số ý cơ bản sau:
1 Mở bài: Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm, nhân vật: 0,5 điểm
- Lê Minh Khuê thuộc thế hệ những nhà văn trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống
Mĩ, có sở trường về truyện ngắn Truyện “những ngôi sao xa xôi” được viết năm 1971, phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến tranh và ca ngợi vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam những ngày đánh Mĩ
Trang 5- Phương Định là nhân vật chính của truyện ngắn, hội tụ nhiều nét đẹp tiêu biểu của thanh niên Việt Nam thời kháng chiến chống Mĩ
2.Thân bài: Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định:
- Phương Định là một nữ thanh niên xung phong có lí tưởng sống đẹp, kiên cường, dũng cảm, có tinh thần trách nhiệm cao: (1điểm)
+ Hoàn cảnh sống và chiến đấu: Phương Định và những đồng đội của mình ở trên cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường sơn – nơi tập trung nhiều bom đạn, sự hiểm nguy
+ Công việc của Phương Định vô cùng khó khăn, thường xuyên phải đối mặt với sự hiểm nguy và cái chết, cần có lòng dũng cảm Phương Định không chỉ hoàn thành tốt công việc bằng tinh thần trách nhiệm, góp phần giúp cho huyết mạch giao thông của cuộc kháng chiến không bị đứt, mà còn cảm nhận về nó bằng niềm tự hào yêu thích
- Chiến trường khốc liệt không làm mất đi nét hồn nhiên trong sáng, sự nhạy cảm nhiều mơ mộng trong tâm hồn người con gái Hà Nội ấy (1 điểm)
+ Phương Định nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình Cô thấy vui và tự hào khi biết mình được nhiều người để ý nhưng không hay biểu lộ tình cảm mà tỏ ra kín đáo giữa đám đông
+ Cô mê hát, thích bịa lời để hát… => Sở thích của một cô gái Hà thành tinh tế, lãng mạn, tài hoa
+ Cô mang vào chiến trường những kí ức trong sáng, hồn nhiên về Hà Nội, những niềm vui con trẻ…
- Phương Định yêu mến, gắn bó với những người đồng đội: (1điểm)
+ Lo lắng khi đồng đội lên cao điểm chưa về
+ Cô dành niềm cảm phục đặc biệt cho những người chiến sĩ mà cô vẫn gặp trên con đường ra trận
+ Cô lo lắng, chăm sóc khi Nho bị thương
- Đánh giá: (0,75điểm)
+ Nghệ thuật thể hiện nhân vật: Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực tinh tế, ngôn ngữ nhân vật tự nhiên, trẻ trung, gần với khẩu ngữ, nhiều nữ tính; lựa chọn ngôi kể phù hợp + ở Phương Định có sự hài hòa của những nét đẹp: anh hùng và nữ tính : Phương Định tiêu biểu cho vẻ đẹp của một nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường sơn thời chống Mĩ nói riêng, thế hệ trẻ Việt Nam những năm tháng ấy nói chung; Phương Định cùng nhiều nhân vật khác trong các tác phẩm văn học đương thời đã đem đến cho độc giả nhiều thế hệ niềm tự hào về chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam
3.Kết bài : (0,25 điểm)
- Khẳng định sức sống của hình ảnh Phương Định
- Liên hệ bản thân
*Cho điểm :
1.Mở bài : 0, 5 điểm
- Đúng , đủ ý : 0,5 điểm
- Thiếu hoặc sai hoàn toàn : 0 điểm
2.Thân bài :3,75 điểm
Trang 6- Điểm 3 - 3,75: Bài viết mạch lạc , rõ ràng ,đạt được các nội dung trên , diễn đạt trong sáng , có cảm xúc sâu sắc khi trình bày suy nghĩ
- Điểm 2- 2,75: Bài viết rõ ràng ,chạm vào các nội dung trên , cảm xúc còn hời hợt , nông cạn , diễn đạt còn có chỗ thiếu trong sáng
- Điểm 1,0 – 1,75:Bài viết chung chung , thiếu mạch lạc , cảm xúc yếu , diễn đạt thiếu trong sáng
- Điểm 0,25- 0,75 : Bài viết sơ sài , thiếu ý , diễn đạt kém
3.Kết bài : 0,25 điểm
- Đúng , đủ ý : 0,25 điểm
- Thiếu hoặc sai hoàn toàn : 0 điểm
* Lưu ý chung:
- Sau khi chấm điểm từng câu gv nên cân nhắc để cho điểm toàn bài một cách hợp lí, đảm bảo đánh giá đúng trình độ của học sinh
- Điểm trừ (áp dụng đối với phần tự luận): sai từ 10 lỗi (chính tả, dùng từ ) trở lên trừ 0,5 điểm
- Điểm của bài thi là điểm của các câu cộng lại, cho điểm lẻ đến 0,25 không làm tròn