Bài thu hoạch cá nhân CTSCAN trong tắc ruột

khi đoạn ruột bị tắc ở hai điểm, gây ra tích tụ dịch khí , gây nguy cơ xoắn volvulus ruột và thiếu máu ruột... TẮC RUỘT DO THOÁT VỊ NGHẸTruột bị nhốt trong chỗ thoát vị... TẮC THỨ PHÁT

CTSCAN TRONG TẮC RUỘT

HV HỒ HOÀNG KIM

CAO HỌC HSCC 2016-2018

BÀI THU HOẠCH CÁ NHÂN

TẮC RUỘT NON

ĐỊNH NGHĨA

qua được chỗ tắc

ruột có thể đi qua 1 phần chỗ tắc

nuôi ruột dẫn đến thiếu máu ruột, hoại tử, thủng

khi đoạn ruột bị tắc ở hai điểm, gây ra tích tụ dịch khí , gây nguy cơ xoắn ( volvulus ) ruột và thiếu máu ruột

NGUYÊN NHÂN BÊN NGOÀI RUỘT

NON.

• Tắc ruột do dính.

• Tắc ruột do xoắn quai ruột.

• Nghẹt (thường có liên quan đến thoát vị và dính ruột ).

• Tắc ruột do thoát vị.

• Tắc do khối u chèn ép

TIÊU CHUẨN TẮC RUỘT NON TRÊN CT

• Tiêu chuẩn chính:

• Tiêu chuẩn phụ:

- Mức hơi-dịch

- Đại tràng xẹp

TẮC RUỘT NON DO DÍNH

do dính

to ra với đầy dịch ruột

dưới chỗ dính bị xẹp hoàn toàn

TẮC RUỘT NON DO XOẮN.

tràng + mạch máu bị xoắn quanh một trục

chuẩn bị hay CT là một quai ruột non phình to “ hình chữ U”

TẮC RUỘT NON DO XOẮN.

dãn, và hướng không gian của quai ruột xoắn trong ổ

bụng

TẮC RUỘT NON DO XOẮN

lên “ transition zone”

TẮC RUỘT NON DO XOẮN

ứ động địch ruột

xẹp tại “ transition zone”, thành dày

TẮC RUỘT NON DO XOẮN

mỏ chim )

TẮC RUỘT NON DO XOẮN

đoạn mạc treo và ruột xoáy lại )

WHIRL SIGN : DẤU XOÁY

TẮC RUỘT NON DO THOÁT VỊ NGHẸT

TẮC RUỘT DO THOÁT VỊ NGHẸT

• Dấu chứng trên CT:

- Bằng chứng của tắc ruột non.

- Thành dày, tăng quang trong lòng ruột.

- Target sign.

- Xung huyết, xuất huyết mạc treo chỗ tắc.

- Khí trong thành ruột trong các ca tiến triển.

- Đôi khi có dịch tự do trong ổ bụng

TẮC RUỘT NON DO THOÁT VỊ NGHẸT

• (S): một quai ruột non căng dãn.

• Mũi tên: TARGET SIGN cho thấy dày thành ruột gây ra phù nên niêm mạc ruột.

• (H): dấu xuất huyết trong mạc treo.

• (F): tụ dịch bất thường trong khoang phúc mạc.

TARGET SIGN = BULL’S EYE SIGN = DOUGHNUT SIGN.

TẮC RUỘT DO THOÁT VỊ NGHẸT - NGOÀI

thành ruột và tăng quang

TẮC RUỘT DO THOÁT VỊ NGHẸT

TẮC RUỘT DO THOÁT VỊ NGHẸT

ruột bị nhốt trong chỗ thoát vị

• U di căn từ buồng trứng, đại tràng, dạ dày, tụy, vú

TẮC THỨ PHÁT SAU VIÊM RUỘT THỪA

chứng của VRT: abscess, viêm phúc mạc, đám

quánh

vùng hố chậu phải do VRT

• (S): dấu tắc ruột

TẮC THỨ PHÁT SAU VIÊM RUỘT THỪA

trên, cho thấy tụ dịch vùng tiểu khung bên phải ( mũi tên )

TẮC THỨ PHÁT SAU VIÊM TÚI THỪA

mạch máu mạc treo

tràng sigma

TẮC THỨ PHÁT SAU VIÊM TÚI THỪA.

và chích hẹp => tắc ruột

TẮC RUỘT NON DO NGUYÊN NHÂN TẠI RUỘT

TẮC THỨ PHÁT DO ADENOCARCINOMA

• Adenocarcinoma thường gặp ở tá tràng và phần gần hỗng tràng.

• CT: thành ruột dày nhưng lòng ruột hẹp tại vị trí tắc.

• Mũi tên: khối focal đoạn xa hồi tràng tại vị trí tắc.

• (S): quai ruột tắc dãn, ứ đọng dịch ruột.

TẮC THỨ PHÁT DO BỆNH CROHN

chẩn đoán vị trí, mức độ, nguyên nhân gây tắc thứ phát do bệnh Crohn

kính hẹp ( mũi tên )

trên chỗ tắc

TẮC THỨ PHÁT DO BỆNH CROHN

hoạt động, thành ruột dày thành từng lớp  dấu “ duoble halo” trên CT

(mũi tên)

chỗ tắc

TẮC THỨ PHÁT DO BỆNH CROHN

thành ruột không còn phân lớp  CT cản quang: thành ruột bắt thuốc đồng nhất (mũi tên)

viêm trong khoang phúc mạc.

TẮC DO BỆNH RUỘT LIÊN QUAN CHIẾU XẠ

mạc treo xơ hóa + dấu tắc ruột

xơ hóa

TẮC DO BỆNH RUỘT LIÊN QUAN CHIẾU XẠ

ruột cấp do tia xạ/ K bàng quang gây tắc ruột

dày, khẩu kính hẹp

TẮC DO CHẢY MÁU TRONG THÀNH RUỘT

kháng đông, sinh thiết

tăng bắt thuốc

TẮC DO CHẢY MÁU TRONG THÀNH RUỘT

ring sign” ( mũi tên) có liên quan đến chảy máu mạc treo ( đầu mũi tên ) + dấu dãn cái quai ruột (S) trên đoạn tắc

TẮC DO LỒNG RUỘT

trong ruột ( mũi tên)

nằm trong khối lồng

khối lồng

TẮC DO DỊ VẬT

• CT: khối bất thường trong lòng ruột, có thể tạo bẫy khí qua khe hỡ ( mũi tên) Tùy thuộc loại dị vật.

• Trichobezoar: cuộn tóc.

• Phytobezoar: thức ăn khó tiêu.

• Pharmacobezoar: thuốc.

• Lactobezoar: cục sữa đông.

TẮC RUỘT DO KÉM XOAY RUỘT

• Kém xoay ruột ( malrotation) là một bất thường bẩm sinh.

• Ruột non nằm bên phải (S).

• Ruột già nằm bên trái (C).

• Gây bất thường vị trí giải phẫu của mạc treo tràng trên Dễ gây xoắn

TẮC RUỘT DO KÉM XOAY RUỘT

TẮC RUỘT DO KÉM XOAY RUỘT

hình chữ C trong tắc do ruột kém xoay

WHIRL SIGN

TẮC RUỘT GÌA.

TẮC RUỘT GIÀ

là một cấp cứu ngoại khoa

• > 60% do u ác tính

NGUYÊN NHÂN TẮC RUỘT GIÀ

TẮC ĐẠI TRÀNG DO U

Dấu chứng trên CT:

- Đoạn ngắn đại tràng dày thành không đồng tâm, hay một

khối mô mềm trung tâm gây hẹp.

- Có hay không có dấu chứng của thiếu máu cục bộ hoặc

thủng.

- Có thể thấy khí trong khối u do hoại tử u abscess hóa.

- Đoạn ruột trên khối u bị dãn căng.

- Có thể thấy hạch lympho > 1cm dọc khung đại tràng  gợi

ý ác tính.

TẮC RUỘT GIÀ DO U ĐẠI TRÀNG

TẮC ĐẠI TRÀNG DO U

khí, cắt cụt đột ngột ở gần gốc lách ( mũi tên trắng)

XOẮN ĐẠI TRÀNG.

tràng ngang và góc lách

XOẮN ĐẠI TRÀNG SIGMA

chim

hạt cà phê

XOẮN ĐẠI TRÀNG SIGMA

chứa đầy khí  “ coffee bean sign”- dấu hạt cà phê ( mũi tên đen)

trong trực tràng ( mũi tên trắng)

XOẮN ĐẠI TRÀNG SIGMA

quang

dãn chứa đầy phân ( mũi tên đen)

sign” – dấu xoáy ( mũi tên trắng)

XOẮN MANH TRÀNG

manh tràng dãn rộng chứa đầy phân nằm giữa bụng (mũi tên)  gợi ý tắc manh tràng

tràng cũng bất thường lệch sang trái nhiều ( đầu mũi tên)

XOẮN MANH TRÀNG.

cho thấy đoạn manh tràng

bị xoắn

TẮC DO VIÊM TÚI THỪA

hiếm khí gây tắc ruột nặng nề Mà do nhiều đợt viêm gây chích hẹp

đại tràng phình to và bị cắt cụt đột ngột  gợi ý tắc đại tràng

TẮC DO VIÊM TÚI THỪA.

trên

dày và có thâm nhiễm

bất thường mạc treo

TẮC DO LỒNG RUỘT

đoạng đại tràng dãn căng

ứ khí, cắt cụt đột ngột ( mũi tên) gợi ý tắc ruột

TẮC ĐẠI TRÀNG DO LỒNG RUỘT.

vào nhau ở đoạn đại tràng ngang

TẮC ĐẠI TRÀNG DO THOÁT VỊ

thành bụng ( mũi tên trắng)

CÁC DẤU HIỆU GỢI Ý BIẾN CHỨNG THIẾU MÁU CỤC BỘ TRÊN BN TẮC RUỘT.

• Thành ruột dày trên 3mm.

• Phù mạc treo.

• Tụ dịch trong mạc treo/ khoang bụng.

• Bất thường thành ruột, tăng hay giảm.

TỤ DỊCH BẤT THƯỜNG

• CT của một bệnh nhân tắc ruột do thoát vị nghẹt qua rốn.

• Mũi tên trống: tụ dịch trong túi thoát vị  gợi ý thiếu máu ruột.

• Mũi tên: quai ruột bị đè ép

ở miệng túi thoát vị, 1 quai ruột bị kẹt hoàn toàn trong túi ( đầu mũi tên).

bệnh nhân nhập viện vì đau bụng và nôn ói

thành ruột  thiếu máu mạc treo nặng

tĩnh mạch mạc treo

TÀI LIỆU THAM KHẢO.

• CT Evaluation of Small Bowel Obstruction, Mourad Boudiaf,

MD ● Philippe Soyer, MD, PhD ● Carine Terem, MDJean Pierre Pelage, MD ● Emmanuelle Maissiat, MD, http://pubs.rsna.org.

• Review of Small-Bowel Obstruction: The Diagnosis and When

to Worry, Erik K Paulson, MD, William M Thompson, MD,