Nâng cao kết quả học tập môn giáo dục quốc phòng an ninh bằng tìm hiểu viết bài thu hoạch cá nhân về nhân vật, nhân chứng, di tích và mốc lịch sử

Tên sáng kiến kinh nghiệm:“NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG -AN NINH BẰNG TÌM HIỂU - VIẾT BÀI THU HOẠCH CÁ NHÂN VỀ NHÂN VẬT, NHÂN CHỨNG, DI TÍCH VÀ MỐC LỊCH SỬ” 1.. QPAN

MỤC LỤC

MỤC LỤC: 1

1 MỞ ĐẦU ……… …… ……… 2

1.1 Lý do chọn đề tài ……… ……… 2

1.2 Mục đích nghiên cứu ……… ……… 3

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 3

4 Phương pháp nghiên cứu ……… 4

2.NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM……… ……… 4

2.1 Cơ sở lý luận cúa sáng kiến kinh nghiệm……… … 4

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm … 5

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc giải pháp giải quyết vấn đề……… 7

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân và đồng nghiệp ……… 10

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ ……… ……….11

3.1 Kết luận 11

3.2 Kiến nghị 12

Tài liệu than khảo 13

Tên sáng kiến kinh nghiệm:

“NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG

-AN NINH BẰNG TÌM HIỂU - VIẾT BÀI THU HOẠCH CÁ NHÂN VỀ NHÂN VẬT, NHÂN CHỨNG, DI TÍCH VÀ MỐC LỊCH SỬ”

1 MỞ ĐẤU

1 1.Lý do chọn đề tài

Giáo dục quốc phòng - An ninh là một bộ phận của nền giáo dục quốc dân, việc giáo dục và tăng cường QPAN là nhiệm vụ chung của Đảng, Nhà nước

và của toàn xã hội, được tổ chức chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến từng địa phương, các hình thức phù hợp với từng đối tượng Đặc biệt chú trọng giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, lịch sử truyền thống của Đảng và dân tộc, ý thức sống và làm việc theo pháp luật, trong đó xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN là nhiệm vụ của mọi công dân

GDQP-AN là một môn học bao gồm nhiều kiến thức về khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên lẫn khoa học kĩ thuật quân sự Là một môn học không chỉ trang bị những vấn đề cơ bản về đường lối quân sự của Đảng, tư duy

về QPAN và kiến thức quân sự cần thiết mà còn rèn luyện, bồi dưỡng nhân cách sống con người CNXH Tuy nhiên, đây là một môn học nằm trong nhóm môn học có tỉ lệ lí thuyết lớp 10: 56%; lớp 11: 43%; lớp 12: 77% chương trình môn học Chính vì lí do đó, cùng với những nhận thức thiếu chiều sâu về trách nhiệm của học sinh, các em thường dành nhiều thời gian cho các môn học mà các em cho là quan trọng hơn, có thể thi Đại học, cao đẳng… ( Vd: Toán, Văn, Anh….) mà xem nhẹ môn học này, các em thường không học bài cũ trước khi đến lớp, ít khi đọc trước bài mới trước khi đến lớp, dẫn đến kết quả học tập chưa cao và chưa nhận thức hết tầm quan trọng của môn học Trải qua gần 17 năm công tác và giảng dạy môn học này, bản thân tôi cũng như các đồng nghiệp đã có nhiều cố gắng luôn tìm cách đổi mới về phương pháp giảng dạy, phương pháp tìm hiểu, cách tiếp cận bài học và hướng dẫn học sinh tìm hiểu về kiến thức

QPAN để cải thiện nhằm nâng cao chất lượng dạy và kết quả học tập cho học sinh như: ứng dụng Công nghệ thông tin, sử dụng phim bổ trợ giáo dục quốc phòng - an ninh cho học sinh vào giảng dạy, sử dụng giáo án điện tử, thảo luận nhóm, tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân , qua một thời gian dài áp dụng tôi nhận thấy rằng phương pháp “ Tìm hiểu - Viết bài thu hoạch cá nhân ” không chỉ mang lại hiệu quả cao trong học tập, giúp các em tìm hiểu sâu hơn về kiến thức lịch sử, lịch sử QPAN giúp các hiểu hơn về trách nhiệm của bản thân với việc tham gia xây dựng quân đội, công an tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninhn nhân dân, xây dựng và bảo về Tổ quốc Từ đó, giúp các em

có hứng thú với môn học, mang lại kết quả giáo dục cao hơn Trên cơ sở đó, tôi đưa ra kinh nghiệm sử dụng phương pháp “ Tìm hiểu - Viết bài thu hoạch tìm hiểu cá nhân” để giảng dạy nội dung các bài học môn GDQP-AN

1 2 Mục đích nghiên cứu

“ Tìm hiểu - Viết bài thu hoạch cá nhân về nhân vật lịch sử, nhân chứng,

di tích, chứng tích, mốc lịch sử” là một hình thức học tập mang tính tìm hiểu nhằm nâng cao chất lượng của học sinh - học sinh đóng vai trò chủ động, giúp cho người học chiếm lĩnh tri thức chứ không phải lĩnh hội tri thức Học sinh có

cơ hội tìm hiểu sâu hơn, rộng hơn về lịch sử, lịch sử QPAN trong quá khứ cũng như hiện tại, cũng như tương lai để đạt được kết quả cao trong học tập về nhiều mặt Theo cách học này, học sinh được trao cơ hội nắm bắt thông tin, kiến thức trong xây dựng quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trên cơ sở kế thừa và phát huy truyền thống của dân tộc Việt Nam Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả của việc tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhânvề nhân vật lịch sử, nhân chứng, di tích, mốc lịch sử, giáo viên là đóng vai trò rất quan trọng Giáo viên phải cung cấp nền tảng kiến thức cho học sinh, phải khơi gợi được hứng thú của học Bên cạnh đó, quá trình cộng tác phải được sắp xếp để đảm bảo các em học sinh đều phải tham gia một cách tích cực, nghiêm túc viết bài thu hoạch

1 3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh trường THPT Tĩnh Gia 5

- Phạm vi nghiên cứu: “ Nâng cao kết quả học tập môn giáo dục quốc phòng - an ninh bằng tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân về nhân vật lịch sử, nhân chứng, di tích, và mốc lịch sử”

1 4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp giúp học sinh làm quen với phương pháp tìm hiểu - viết bài thu hoạch

- Phương pháp: Thành lập các nhóm trong lớp, khối để các em thảo luận trước khi bài thu hoạch

- Phương pháp tự nghiên cứu, tư duy tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Thực hiện Chỉ thị 12-CT/TW ngày 03/5/2007 của Bộ Chính trị về Tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác GDQP-AN trong tình hình mới

“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Đào tạo cũng

đã nêu : “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”

Hiện nay, nền giáo dục nước ta đang ở vào giai đoạn, mà việc đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, đang là một vấn đề cấp bách được đặt ra Phải khuyến khích tự học phải vận dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo Để thực hiện tốt chủ trương này thì cần phải đào tạo khả năng tự học cho học sinh Nói đến giáo dục quốc phòng

- an ninh Trường THPT Tĩnh Gia 5 là một trong đơn vị trong huyện có điều kiện

về cơ sở vật chất, trang thiết bị, điều kiện sân bãi đáp ứng số lượng tiết học giáo dục quốc phòng an ninh cho gần 700 học sinh Tiết học giáo dục quốc phòng

-an ninh chính khóa đã truyền thụ cho các em học sinh những tri thức cơ bản của nền Giáo dục quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, những hiểu biết về tổ chức QĐND Việt Nam, CAND Việt Nam về lịch sử QĐND, CAND Việt Nam, truyền thống đấu tranh dựng nước - giữ nước của dân tộc Qua học tập môn Giáo dục quốc phòng - an ninh đã giáo dục cho học sinh lòng yêu nước - tự hào dân tộc, nâng cao tinh thần cảnh giác, chống mọi âm mưu diễn biến hoà bình của kẻ thù Toàn bộ chương trình học tập của từng khối được xây dựng theo chương trình hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT Thanh hoá và cụ thể là vào thực tế tại trường THPT Tĩnh Gia 5 đảm bảo dạy đủ môn, đủ tiết, đúng phân phối chương trình phù hợp với năng lực của học sinh Vì vậy các tiết học giáo dục quốc phòng - an ninh học sinh tham gia học đầy đủ tích cực sôi nổi và hào hứng Giáo dục quốc phòng - an ninh trong trường THPT là môn học chính khóa, là bộ môn khoa học tổng hợp có phạm vi rộng và khá phức tạp, nên không thể đơn giản, sơ sài mà nó phải được coi là một hệ thống chương trình và phải được quán triệt trong tất cả các môn học trong mọi hoạt động của học sinh, ở mọi lúc, mọi nơi,

có vậy mới có thể đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng hiện tại và tương lai

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi:

* Đối với giáo viên:

- Giáo viên giảng dạy môn GDQPAN của trường tung học phổ thông Tĩnh Gia 5 đều đã qua các lớp đào tạo ngắn hạn (giáo viên ngắn hạn hệ 6 tháng) Hơn nữa được sự quan tâm của lãnh đạo Sở Giáo dục, hàng năm, đều tổ chức các khóa học bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên

- Bản thân tôi đã có nhận thức tích cực, luôn tìm tòi học hỏi để làm sao giờ

dạy của mình đạt hiệu quả cao Chính vì thế, tôi đã áp dụng rất nhiều phương pháp mới vào giảng dạy để nâng cao hứng thú và kết quả học tập cho học sinh

Cụ thể như: Ứng dụng Công nghệ thông tin vào giảng dạy, thiết kế bài giảng bằng giáo án điện tử, phương pháp trình chiếu phim ảnh sống động, phim bổ trợ giáo dục quốc phòng an ninh, kết hợp nhuần nhuyễn và sử dụng hiệu quả các thiết bị vào giảng dạy, kết hợp phương pháp truyền thống với ứng dụng CNTT, hướng dẫn cho học sinh “ Tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân ” một cách tích cực mang đã lại kết quả khả quan

- Điều kiện sân bãi, phòng học, dụng cụ trang thiết bị cần thiết cho môn học Giáo dục quốc phòng - an ninh tương đối đầy đủ

- Nề nếp, kỷ cương của nhà trường đối với học sinh chặt chẽ qua từng cấp, từng khâu nên đa phần các em chăm ngoan và có ý thức học tập tốt

* Đối với học sinh:

- Đa số học sinh đều có thái độ tích cực, hiểu đúng về tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân từ đó mang lại hiệu quả cao trong quá trình chiếm lĩnh kiến thức trong học tập

- Những học sinh yếu kém đã và đang nắm bắt được mục đích cơ bản trong tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân

2.2.2 Khó khăn:

* Đối với giáo viên:

- Giáo viên chưa gây được hứng thú cho học sinh khi bắt đầu tiết học mới, chưa có phần dẫn dắt vào bài hoặc chưa gây được sự tập trung chú ý bài học của học sinh ngay từ hoạt động đầu tiên

- Khó áp dụng phương pháp dạy học vì trong lớp có nhiều đối tượng học sinh khác nhau, không đồng đều về chất lượng học sinh Vì vậy trong 1 tiết dạy giáo viên phải linh hoạt các phương pháp và triển khai đồng bộ

* Đối với học sinh:

- Do khách quan:

Các em được sinh ra và lớn lên trong thời bình và do yêu cầu về lượng kiến thức của các môn học, giờ học cộng thêm áp lực từ phía không ít phụ huynh

nên đã tác động ít nhiều đến suy nghĩ và việc xác định nhiệm vụ học tập đối với

bộ môn này Và thật tai hại đối với một phận nhỏ học sinh còn ngộ nhận và coi đây là môn học phụ dẫn đến ý thức học tập môn Giáo dục quốc phòng - an ninh chưa cao

- Về chủ quan:

+ Đại bộ phận học sinh không chịu tìm hiểu về kiến thức lịch sử, lịch sử địa phương về quốc phòng - an ninh, mặc dù địa phương có nhiều nhân vật lịch

sử, nhân chứng, di tích, chứng tích trong quá khứ và hiện tại

+ Học sinh còn lười và chưa có sự say mê đối với môn học, một số bộ phận học sinh không học bài cũ và đọc bài mới trước khi đến lớp, trên lớp học thì thiếu tập trung không chú ý, không có tinh thần phát biểu xây dựng bài

+ Trong giờ học trên lớp học sinh chỉ có thể trả lời những câu hỏi dễ, đơn giản qua việc nhìn và đọc trong sách giáo khoa chưa có sự độc lập về tư duy, chưa tích luỹ được kiến thức về lịch sử, lịch sử QPAN cả trong quá khứ cũng như hiện tại

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Trong nội dung bài học của các lớp đều có những nội dung bài học cũ, bài học, mới đặc biệt là bài học mới cần tìm hiểu trước những kiến thức về: nhân vật lịch sử, nhân chứng, di tích, mốc lịch sử quốc gia và địa phương, liên quan đến bài dạy của giáo viên, học của học sinh như:

Tập trung vào khối 10 và chủ yếu 2 bài:

Bài 1: TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC

VIỆT NAM

Bài 2: LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI VÀ CÔNG AN NHÂN DÂN VIỆT NAM

Khối 10: Giáo viên giao cho một học sinh tìm hiểu - viết bài thu hoạch cá nhân ít nhất từ 3 nội dung trở lên (Giáo viên thu bài tìm hiểu - viết bài thu hoạch trước khi lên lớp).

Bài 1: TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC

VIỆT NAM

Trong bài học này giáo viên yêu cầu học sinh tập trung giải quyết những vần đề sau:

* Học sinh tìm hiểu - Viết bài thu hoạch trước khi giáo viên lớp

* Giáo viên có danh mục để học sinh tham khảo, ngoài ra học sinh còn phải tự tìm hiểu thêm

- Nhân vật lịch sử (Việt Nam):

+ Quốc gia: Các đời Vua Hùng, Thục Phán, Bà Trưng, Bà Triệu, Mai Thúc Loan, Ngô Quyền, Lê Lợi Đào, Nguyễn Huệ, Hồ Chí Minh

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia): Dương Đình Nghệ, Lê Lợi, Đào Duy Từ

- Nhân chứng: (Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ)

+ Quốc gia (Việt Nam):

Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia):

Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ

- Di tích:

+ Quốc gia (Việt Nam):

Đình Trung Bản (Cụm Di tích chiến thắng Bạch Đằng); Ðình Phong Cốc (Cụm Di tích chiến thắng Bạch Đằng); Đền và lăng mộ các vua Trần ở Đông Triều; Nơi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân 22/12/1944

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia):

Động Hồ Công; Lăng và đền Bà Triệu; Thắng tích Ngàn Nưa; Thành Nhà Hồ; cầu Hàm Rồng; Đền thờ Đào Duy Từ (xã Nguyên Bình); Đền Quang Trung (xã Hải Thanh)

- Mốc lịch:

+ Quốc gia (Việt Nam):

Trước năm 218 TCN; năm 257 - 208 TCN; năm 217 - 111 TCN; 207 TCN 39 SCN; Từ 40 43, khởi nghĩa Hai Bà Trưng; Từ 905 – 938; Từ 1400

-1401, triều đại Hồ Quý Ly; Từ 1428 – 1433; 3.2.1930, Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia):

Cuộc khởi nghĩa của Chu Ðạt (156 - 160); Cuộc khởi nghĩa bà Triệu (Triệu Thị Trinh) năm 248; Thời Dương Ðình Nghệ (? - 937); Thời nhà Hồ (1400 - 1407); Cuộc kháng chiến 10 năm chống nhà Minh(1418 - 1428); Thời nhà Nguyễn (1802 - 1945) ; Thời Tây Sơn(Tĩnh Gia)

Bài 2: LỊCH SỬ, TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI VÀ CÔNG AN NHÂN DÂN VIỆT NAM

Trong bài học này giáo viên yêu cầu học sinh tập trung giải quyết những vần

đề sau:

* Học sinh tìm hiểu - Viết bài thu hoạch trước khi giáo viên lớp

* Giáo viên có danh mục để học sinh tham khảo, ngoài ra học sinh còn phải tự tìm hiểu thêm chủ yếu tập trung vào thời kỳ chống Pháp và Mỹ

- Nhân vật lịch sử (Việt Nam):

+ Quốc gia (Việt Nam):

Hồ Chí Minh; Liệt sỹ Trần Văn Ơn; Anh hùng liệt sỹ Bế Văn Đàn; Anh hùng lực lượng vũ trang La Văn Cầu; Đại tướng Võ Nguyễn Giáp

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh Gia):

Ngô Thị Tuyển - Người nữ chiến sỹ dân quân anh hùng; Lê Hữu Lập (1897 - 1934); Trịnh Ngọc Điệt; Kỹ sư vũ khí Nguyễn Trinh Tiếp (1924-1967); Trần Oanh (1942 – 1985)

- Nhân chứng: (Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ)

+ Quốc gia (Việt Nam):

Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia):

Trong 2 cuộc kháng chiến: chống Pháp và Mỹ

- Di tích:

+ Quốc gia (Việt Nam):

Điện biên phủ (Hầm ); Rạp Chuông Vàng (trước đây được gọi là rạp Tố Như); Rạp Hồng Hà (trước là Olympia Theatre); Cầu Long Biên; Chợ Đồng

Xuân, ngày 14/2/1947; Nhà D67 được xây dựng năm 1967; Hầm chỉ huy thành

uỷ Nam Định trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia): Cầu Hàm Rồng; quần thể khu di tích Chiến khu Ngọc Trạo

- Mốc lịch:

+ Quốc gia (Việt Nam):

+ Địa phương (Tỉnh Thanh Hoá, huyện Tĩnh gia): Khởi nghĩa Ba Đình (1886 - 1887; Khởi nghĩa Hùng Lĩnh (1886 - 1892); Khởi nghĩa của Hà Văn Mao;Khởi nghĩa của Cầm Bá Thước

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.

Thời gian vận dụng phương pháp trên tôi nhận thấy đạt được kết quả sau:

- Gây được sự hứng thú trong học tập , phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh

- Kích thích được tư duy, óc sáng tạo của học sinh

- Gây được hứng thú cho học sinh tham gia môn học GDPQ - AN và nâng được kết quả học tập Bản thân đảm nhận dạy môn học GDQPAN cho học sinh

cả khối lớp 10 Điều tra hứng thú học tập của các em đối với môn GDQPAN:

(Năm học 2014-2015: chưa áp dụng; 2015- 2016, 2016- 2017: đã áp dụng)

Năm học Khối

Số học sinh

Rất thích Thích Hơi thích

Bình thường

Không thích H

S

2014-2015 10 235 0 0 2 0.9 5 2.1 218 92.7 10 4.3

2015- 2016 10 213 1 0.5 5 2.4 15 7 190 89.2 2 0.9