Bai giang soi tiet nieu Y 4

Nguyên nhân sinh bệnhCấu trúc, thành phần hoá học của sỏi  Sỏi oxalat calci, phosphat calci 65 - 70%  Sỏi phosphat amonium magnesium 15 - 20%  Sỏi do chuyển hoá cystine, axit uric 10

Nguyên nhân sinh bệnh

Cấu trúc, thành phần hoá học của sỏi

 Sỏi oxalat calci, phosphat calci 65 - 70%

 Sỏi phosphat amonium magnesium 15 - 20%

 Sỏi do chuyển hoá cystine, axit uric 10%

 Cấu trúc của sỏi là mạng chất hữu cơ có lắng

đọng chất vô cơ calci, phospho…

Nguyên nhân sinh bệnh

Nguyên nhân

 Rối loạn chuyển hoá

 Thay đổi pH n ớc tiểu (5,6 - 6,3)

 Dị dạng đ ờng tiết niệu

 đa số sỏi calci là không rõ nguyên nhân …

Nguyªn nh©n sinh bÖnh

Cơ chế

 Thuyết quá bão hoà các chất vô cơ trong nước

tiểu

 Thiếu yếu tố ức chế kết tinh

 Tổn thương đường tiết niệu tạo nên các cấu trúc

hữu cơ

 Yếu tố nhiễm khuẩn tạo nên sỏi

 Cơ thể hấp thu nhiều chất tạo sỏi axit uric, oxalat

sỏI thận

đặc điểm sỏi đài - bể thận

 Chiếm 70% - 75% sỏi tiết niệu, đa số là calci

 Sỏi bể thận có hinh tam giác hay đa diện

 Sỏi đài bể thận có hinh san hô (3 - 4 cm)

 Nếu để muộn sẽ gây biến chứng NK tiết niệu,

giãn đài bể thận và suy thận

 Sái thËn 1 bªn, 2 bªn, sái san h«

 Sái g©y nhiÔm khuÈn, t¾c nghÏn, suy thËn

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n siªu ©m

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n chôp UIV

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n chôp UIV

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n chôp UIV

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n chôp UIV

sáI thËn

• ChÈn ®o¸n chôp CT Scanner

sỏI thận

điều trị nội khoa dự phòng

 Sỏi thận nhỏ d ới 0,5cm, sỏi đài d ới không có triệu chứng không cần thiết can thiệp

 Chế độ uống nhiều n ớc trên 2 lít / ngày

 Chế độ ăn hạn chế thức ăn nhiều calci và oxalat

 Hạn chế ăn protein động vật, điều trị bệnh

goutte đối với sỏi axit uric

 điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu, điều chỉnh pH

n ớc tiểu kiềm hoá

sỏI thận

điều trị can thiệp

 Sỏi đài bể thận < 20 mm : tán sỏi ngoàI cơ thể (ESWL)

 Sỏi 20 - 30 mm : đặt sonde JJ + ESWL

 Sỏi đài bể thận > 30 mm : tán sỏi qua da (PCNL)

điều trị phẫu thuật

 Sỏi đài bể thận có biến chứng đái máu, nhiễm khuẩn…

 Sỏi san hô có biến chứng

 Sỏi thận lớn 2 bên - mổ bên thận còn chức năng tr ớc

 Phương pháp phẫu thuật tuỳ vị trí, kích th ớc sỏi : mở bể thận, mở nhu mô, mở bể thận - nhu mô hoặc cắt thận bán

phần lấy sỏi

sỏI niệu qu ả n

đặc điểm sỏi niệu quản

• 80% do sỏi đài bể thận di chuyển xuống

• Cấu trúc giống sỏi đài bể thận, có hinh bầu

dục, th ờng

gặp ở đoạn 1/3 d ới (60 - 65%)

• 20% hinh thành tại chỗ do viêm hẹp, dị dạng

niệu quản

• Gặp cơn đau quặn thận khi sỏi di chuyển

• Sỏi hay dừng trên các chỗ hẹp tự nhiên, gây

viêm xơ

chit hẹp tại chỗ và gây biến chứng tắc nghẽn

sỏI niệu qu ả n

Triệu chứng lâm sàng

• Cơn đau quặn thận điển hinh

• đái máu toàn bãi, nhẹ, thoáng qua

• đái rắt, đái buốt khi sỏi NQ trong đoạn thành BQ

• Sốt cao khi sỏi gây tắc niệu quản và nhiễm khuẩn

tiết niệu

• Khám thấy thận căng to khi sỏi gây tắc hoàn toàn

• Sỏi NQ 2 bên gây ảnh h ởng toàn thân suy sụp

nhanh,

thiểu niệu, vô niệu

sáI niÖu qu ả n

ChÈn ®o¸n sái niệu quản

• Dùa vµo c¬n ®au quÆn thËn ®iÓn hinh

• Chôp X quang hÖ tiÕt niÖu kh«ng chuÈn bÞ ph¸t

sáI niÖu qu ả n

sáI niÖu qu ả n

• ChÈn ®o¸n X quang UIV sái 1/3 trªn

sáI niÖu qu ả n

• ChÈn ®o¸n X quang UIV sái 1/3 giữa

sáI niÖu qu ả n

sáI niÖu qu ả n

sáI niÖu qu ả n

DiÔn biÕn - biÕn chøng

• Sái niÖu quản cã thÓ di chuyÓn vµ ® îc ®Èy ra ngoµi

• Sái dõng l¹i l©u g©y t¾c niÖu quản, g©y biÕn

sỏI niệu qu ả n

điều trị sỏi niệu quản

• Cơn đau do sỏi di chuyển

 Giảm đau chống co thắt, kháng sinh, lợi tiểu

 đặt sonde NQ đẩy sỏi lên bể thận

• điều trị can thiệp khi hết cơn đau, hết

nhiễm khuẩn

 Sỏi 1/3 trên : tán sỏi ngoài cơ thể hoặc mổ nội soi lấy

sỏi qua đ ờng sau phúc mạc

 Sỏi 1/3 giữa : ESWL hoặc tán sỏi nội soi NQ

 Sỏi 1/3 d ới : tán sỏi nội soi NQ hoặc ESWL

sáI niÖu qu ả n

®iÒu trÞ sái niệu quản

• Phẫu thuật mở

 Chỉ định với sỏi > 20mm hoặc kÌm theo dÞ d¹ng NQ

 Mæ lÊy sái vµ phôc håi l u th«ng niÖu quản

 Hẹp niệu quản → cắt nối NQ tận - tận hoặc cắm NQ

- BQ

 SỏI NQ 2 bªn → mæ tõng bªn hoÆc cïng mét thi

sỏI bàng quang

đặc điểm sỏi bàng quang

• Phần lớn là sỏi thứ phát sinh ra tại bàng quang hay sỏi

thận niệu quản di chuyển xuống phát triển ở BQ do:

Bệnh lý cổ bàng quang, xơ cứng cổ BQHẹp niệu đạo, u phi đại TTL

Dị vật bàng quangBàng quang thần kinh

• Sỏi nguyên phát ở trẻ em

• Sỏi BQ th ờng gây NKTN, viêm xơ bàng quang

sỏI bàng quang

Triệu chứng sỏi bàng quang

• đau trên x ơng mu, đái rắt, đái buốt, đái tắc

• đái máu cuối bãi, đái đục, đái mủ

• Sốt cao, rét run

Chẩn đoán

• Siêu âm phát hiện sỏi BQ, viêm BQ, u TTL, dị vật BQ

• X quang đánh giá số l ợng, kích th ớc sỏi, sỏi kẹt Nđ

• Soi bàng quang chẩn đoán

sáI bµng quang

• ChÈn ®o¸n hinh ảnh

sáI bµng quang

®iều trị sái bµng quang

• T¸n sỏi qua soi BQ : c¬ häc, siªu ©m, thuû ®iÖn lùc

• Mæ lÊy sái BQ khi sái > 3cm, kÕt hîp ®iÒu trÞ

nguyªn nh©n

• ®iÒu trÞ nhiÔm khuÈn tiÕt niÖu tr íc vµ sau mæ

• Theo dâi, ®iÒu trÞ dù phßng sái t¸i ph¸t

Xin ch©n thµnh cảm

ơn!