Bài giảng hệ tiết niệu (URINARY SYSTEM)

Urinary SystemMỤC TIÊU 1 Trình bày vị trí, liên quan, hình thể ngoài và cấu tạo của thận 2 Nêu được phân đoạn, liên quan của niệu quản 3 Trình bày được vị trí, liên quan của bàng quang 4

URINARY SYSTEM

DR HOANG VAN SON

HA NOI MEDICAL UNIVERSITY

Department of Anatomy

Urinary System

MỤC TIÊU

1) Trình bày vị trí, liên quan, hình thể ngoài và cấu tạo của thận

2) Nêu được phân đoạn, liên quan của niệu quản

3) Trình bày được vị trí, liên quan của bàng quang

4) Niệu đạo: Phân đoạn, sự khác nhau của niệu đạo nam và nữ

Một

người khỏe Hai

người vui ?

HEÄ THOÁNG TIEÁT NIEÄU

Thận

Niệu quản

Bàng quang

Niệu đạo

- Ngăn cách với bao xơ  mỡ

quanh thận

- Mỡ ngoài mạc thận  mỡ

cạnh thận

- Mạc thận gồm 2 lá:

+ Trên: chập vào nhau  dính

mặt dưới cơ hoành

+ Dưới: sát nhau  hòa lẫn

mạc chậu

THẬN – Mạc thận

Mạc thận Bao xơ

+ Trong: lá sau  hòa lẫn mạc cơ TL Lá trước đi trước bó mạch thận  liên tiếp bên đối diện.

+ Ngoài: chập vào nhau  hòa lẫn mạc ngang

THẬN – Liên quan

Mặt trước:

 Thận phải: liên quan với gan, đại tràng lên, đoạn xuống của tá tràng

 Thận trái: Liên quan với rễ mạc treo đại tràng ngang, lách, tụy,

dạ dày, đại tràng xuống

THẬN – Liên quan

Mặt sau: Được xương sườn 12 chia thành 2 phần:

 Phần ngực: Qua cơ hoành liên quan với khoang màng phổi

 Phần bụng: Liên quan với cơ thắt lưng lớn, cơ vuông thắt lưng,

cơ ngang bụng

Nhú thận Tháp thận

Nephrone:

- Tiểu thể thận: bao ngoài,

ĐM vào, ĐM ra, cuộn mao

mạch

- Hệ thống ống dẫn: ống

lượn gần, quai Henle, ống

lượn xa, ống thẳng, ống thu

Ống lượn gần

ĐM ra

THẬN – Cấu tạo

THẬN – Mạch máu

Động Mạch

NIỆU QUẢN – Phân đoạn

Niệu quản đoạn chậu

ĐƯỜNG ĐI CỦA NIỆU QUẢN

3

4

5

NIỆU QUẢN ĐOẠN BỤNG (1)

NIỆU QUẢN ĐOẠN BỤNG (2)

NIỆU QUẢN ĐOẠN CHẬU HÔNG (1)

ĐM chậu trong ĐM chậu ngoài

NIỆU QUẢN ĐOẠN CHẬU HÔNG (3)

Niệu quản

Ống dẫn

tinh

Bĩng ống dẫn tinh Túi tinh

DC Rộng

ĐM tử cung

1,5

NIỆU QUẢN CHẬU HÔNG (4)

5 cm

2,5 cm

5 cm 2,5 cm

NIỆU QUẢN - mạch máu

ĐM thận

ĐM sinh dục

ĐM chậu chung

ĐM bàng quang

dưới

NIỆU QUẢN – cấu tạo

Niêm mạc Lớp dưới NM Lớp cơ dọc Lớp cơ vịng

Lớp cơ dọc (ngồi)

Lớp bao ngồi

BÀNG QUANG

250 ml

500 ml

BÀNG QUANG – vị trí

BÀNG QUANG – hình thể ngoài

BÀNG QUANG – Liên quan (1)

LQ phúc mạc mặt trên, túi cùng bàng quang sinh dục

LQ mặt trên mặt trên – phúc mạc, kết tràng Sigma, ruột non, tử cung

BÀNG QUANG – Liên quan (2)

LQ mặt sau ♂: Đáy – NQ, ÔDT, túi tinh, mạc tiền liệt, trực tràng

♁ : Đáy – NQ, tử cung, âm đạo

BÀNG QUANG – Liên quan (3)

LQ mặt dưới bên khớp mu, X mu, ĐRTMBQ, khoang sau X mu

KHOANG SAU XƯƠNG MU

Trên : Phúc mạc

Dưới : mạc hoành chậu trên

Ngồi : mạc - cơ

bịt trong Sau : mạc tiền liệt Trong : mặt dưới bên

SƠ ĐỒ PT.CỐ ĐỊNH BQ

CỔ BÀNG QUANG

CÁC PHƯƠNG TIỆN CỐ ĐỊNH BÀNG QUANG

Cổ BQ Tuyến TL

HÌNH THỂ TRONG & CẤU TẠO

HÌNH THỂ TRONG

- Niêm mạc xếp nếp

- Lỗ niệu quản

- Lỗ niệu đạo trong

- Nếp gian niệu quản

MẠCH MÁU

ĐM CHẬU TRONG Đm bàng quang trên

Đm bàng quang dưới

Đm trực tràng giữa

Đm thẹn trong

NIỆU ĐẠO NAM

2,5 cm 1,2 cm

12 cm

HÌNH THỂ TRONG & CẤU TẠO

- Phình

- Hẹp

Lưỡi BQ Mào NĐ Lồi tinh

Lỗ túi bầu dục Lỗ ống phóng tinh

Lỗ tuyến tiền liệt

Lỗ tuyến hành NĐ

Lỗ hốc niệu đạo Van hố thuyền

LIÊN QUAN NIỆU ĐẠO NAM

trục tuyến tiền liệt

ĐR TM BQ

Hoành ND Tuyến hành NĐ

Vật xốp Vật hang

NĐ xốp

NIỆU ĐẠO NỮ

Lỗ tuyến Skene

Tuyến Skene

TỔN THƯƠNG NIỆU ĐẠO

HẸP NIỆU ĐẠO TIỀN LIỆT DO U XƠ

CHỌC DÒ & DẪN LƯU BQ TRÊN

XƯƠNG MU

BIẾN CHỨNG CẮT NIỆU QUẢN

TỈNH DẬY ĐI

ĐẾN GIỜ VỀ RỒI !!