Giao an PTNL mon hoa hoc 9 chuan 2019

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, quan sát tìm tòi, hoạt động nhóm, luyện tập - Kĩ thuật: đặt câu hỏi, thảo luận nhóm - Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm cặp đôi, nhóm - Định hướng NL, P

Trang 1

1 Kiến thức: Biết được

- H2CO3 là axit yếu, không bền

- Tính chất hóa học của muối cacbonat ( tác dụng với dung dịch axit, dd bazơ, dd muối #, bịnhiệt phân hủy

- Chu trình của cacbon trong tự nhiên và vấn đề bảo vệ môi trường sống

2 Kỹ năng:

- Quan sát TN, hình ảnh TN và rút ra tính chất hóa học của muối cacbonat

- Xác định được phản ứng có thực hiện được hay không và viết các PTHH

- Nhận biết một số muối cacbonat

- H/c: Na2CO3, NaHCO3, K2CO3, Ca(OH)2, HCl, CaCl2, quỳ tím

- Dụng cụ: ống nghiệm (6), Giá TN (1), kẹp gỗ (1), ống dẫn L có nút cao su (1)

- Tranh vẽ: Chu trình cacbon trong tự nhiên

2 Học sinh:

- Nghiên cứu trước bài mới

III TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC

Các em đã biết gì về thành phần, tính chất và các ứng dụng của đá vôi trong cuộc sống?

- Hs thảo luận nhóm đưa ra các phương án trả lời

- Gv ghi các ý trả lời của hs ra góc bảng

Gv : Vậy đáp án câu hỏi này sẽ được giải đáp trong bài hôm nay

Hoạt động 1: Axit cacbonic và muối cacbonat.

Trang 2

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, quan sát tìm

tòi, hoạt động nhóm, luyện tập

- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, thảo luận nhóm

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm cặp

đôi, nhóm

- Định hướng NL, PC: năng lực quan sát,

năng lực vận dụng, có trách nhiệm bảo vệ

môi trường tự nhiên

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cá nhân trả

lời câu hỏi:

- Cho biết trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí

của H2CO3

Yêu cầu hs hoạt động cặp đôi trả lời câu hỏi:

- H2CO3 có những tính chất hóa học nào? Có

tác dụng với muối clorua, muối sunfat không?

- Tại sao nói H2CO3 là axit không bền?

Hoạt động 2: Muối cacbonat

tòi, hoạt động nhóm, luyện tập

đôi, nhóm

năng lực vận dụng, có trách nhiệm bảo vệ

môi trường tự nhiên

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cá nhân trả

? Có mấy loại muối cacbonat? Các loại đó

khác nhau ở điểm nào? Lấy Vd?

- Hs cá nhân tra bảng tính tan - T170 SGK kết

hợp thông tin SGK trang 88

KT trình bày 1 phút

? Xác định tính tan của muối cacbonat?

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động nhóm (khăn

II Muối cacbonat

Trang 3

? Dựa vào tính chất hóa học của muối và các

điều kiện của phản ứng trao đổi, hãy dự đoán

tính chất hóa học của muối cacbonat?

- Viết các PTHH xảy ra ?

- Hs thảo luận nhóm câu hỏi

- Đại diện nhóm trình bày Các nhóm khác

? Muói cacbonat có những tính chất hóa học

nào? trong những tính chất hóa học dó cần

2 Tác dụng với dung dịch bazơ

Na 2 CO 3 +Ca(OH) 2 →CaCO 3 + 2NaOH

- 1 số dd muối cacbonat tác dụng với dung dịch bazơ -> muối cacbonat không tan và bazơ mới

* Chú ý: Muối hiđro cacbonat tác dụng với dung dịch bazơ -> muối trung hòa và nước

NaHCO 3 + NaOH →Na 2 CO 3 + H 2 O Ba(HCO 3 ) 2 +2NaOH→BaCO 3 ↓+ Na 2 CO 3

+ H 2 O

3 Tác dụng với muối

Na 2 CO 3 + CaCl 2 →CaCO 3 + 2NaCl

* DD muối cacbonat tác dụng với dung dịch muối # -> 2 muối mới

4 Muối cacbo nat bị nhịêt phân hủy

- Nhiều muối cacbonat(trừ muối cacbonat trung hòa của kim loại kiềm (I) đẽ bị nhiệt phân hủy, giải phóng ra CO 2

CaCO 3

0

t

→ CaO + CO 2 ↑ 2NaHCO 3

Hoạt động 3: Chu trình cacbon trong tự nhiên

tòi, hoạt động nhóm

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm cặp đôi

năng lực vận dụng, có trách nhiệm bảo vệ môi

trường tự nhiên

Yêu cầu HS quan sát tranh H3.17 SGK hoạt

động cặp đôi trả lời câu hỏi:

+ Trình bày chu trình cacbon trong tự nhiên

+ Trong tự nhiên cacbon được chuyển hóa như

thế nào?

III Chu trình cacbon trong tự nhiên

- SGK - T90

Trang 4

nhận xét, bổ sung

- Gv nhận xét và chốt kiến thức

2.3 Hoạt động luyện tập.

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, luyện tập

- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, thảo luận nhóm KTB

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm

- Định hướng NL, PC: năng lực vận dụng, PC tự tin

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động nhóm (khăn trải bàn) trả lời câu hỏi:

HS làm việc theo nhóm, mỗi các nhân viết ý kiến của mình vào một góc bảng nhóm Sau đóthảo luận nhóm, thống nhất ý kiến ghi vào giữa bảng Hết thời gian, đại diện nhóm trình bày,các nhóm khác nhận xét chéo

1 Cho biết các cặp chất nào sau đây tác dụng được với nhau?

- tương tự như NaHCO3, em có thể viết phương trình phản ứng của NaHSO4 hoặc NaH2PO4

với dd H2SO4 và dd NaOH (hoặc với dd H3PO4 và NaOH) ( về nhà làm)

2.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng.

- Học thuộc tính chất hoá học cuâxit và muối cacbonat Chú ý so sánh tính chất hoá học của

muối trung hoà và muối axit

- Về làm bài tập sgk/91

- Chuẩn bị bài sau : Silic-công nghiệp silicat

- Đọc thêm : ‘’Em có biết’’

- Tìm hiểu thêm về chu trình cacbon

Trang 5

- Silic là phi kim hoạt động yếu (tác dụng được với oxi, không phản ứng trực tiếp với hiđro)

- SiO2 là một oxit axit (tác dụng với kiềm, muối cacbonat kim loại kiềm ở nhệt độ cao)

- Một số ứng dụng quan trọng của silic, silic đioxit và muối silicat

- Sơ lược về thành phần và các công đoạn chính sản xuất thủy tinh, đồ gốm, xi mămg

- Hình thành cho hs năng lực: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực quan

sát, năng lực hoạt động nhóm, năng lực thuyết trình

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực quan sát tìm tòi, năng lực ngôn ngữ hóa

4.2 Phẩm chất:

- Hình thành phẩm chất: Có trách nhiệm bảo vệ môi trường tự nhiên Nhân ái khoan dung.

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

- Tranh: 1 số đồ gốm sứ, thủy tinh, xi mămg

+ Sơ đồ lò quay Sx clanhke

- Vật mẫu: Đất sét, cát trắng

2 Học sinh:

- Nghiên cứu trước bài mới

Trang 6

1 Ổn định tổ chức

* Kiểm tra sĩ số.

* Kiểm tra bài cũ

- Nêu tính chất hóa học của muối cacbonat? Viết PT phản ứng minh họa?

- Các em đã biết được gì về các oxit của cacbon và muốn biết gì về oxit của cacbon ?

Các nhóm hs thảo luận đưa ra các ý kiến

Gv tổng hợp các điều hs muốn biết liên hệ vào bài

2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức.

Hoạt động 1: Silic

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, hoạt động

nhóm

- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, trình bày 1 phút

đôi, nhóm

- Định hướng NL, PC: năng lực ngôn ngữ

hóa, PC có trách nhiệm bảo vệ môi trường tự

nhiên

Yêu cầu hs Đọc thông tin SGK T92 hoạt

động cá nhân trả lời câu hỏi:

? Cho biết trạng thái tự nhiên của Si?

? Si có những tính chất vật lí nào? Từ những

tính chất đó người ta đã ứng dụng vào những

công việc gì?

- Ứng dụng: làm pin mặt trời, làm vật liệu bán

dẫn trong kĩ thuật điện tử

+ 1 Hs đọc “Em có biết” mục 1

KT trình bày 1 phút

? Si là phi kim hoạt động mạnh hay yếu ? Dự

đoán tính chất của Si ?

- ! Hs lên viết PTHH minh họa

(Si không phản ứng trực tiếp với H2 và kim

- Si là phi kim hoạt động hoá học yếu hơn cacbon, clo

- Ở nhiệt độ cao p/ư với oxi -> SiO 2

Si + O 2 →0

t SiO 2

Hoạt động 2: Silic đioxit

2 (10’)

Trang 7

- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, trình

bày 1 phút, khăn trải bàn

đôi, nhóm

năng lực vận dụng, năng lực ngôn ngữ hóa,

PC có trách nhiệm bảo vệ môi trường tự

nhiên

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động nhóm (khăn

trải bàn) trả lời câu hỏi:

? SiO2 thuộc oxit gì?

? Dự đoán tính chất của SiO2

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, nhóm khác

nhận xét, bổ sung ý kiến

? Giải thích vì sao SiO2 không phản ứng với

nước?

- Gv nhận xét và chốt kiến thức

- Silic đioxit là một oxit axit

1 T/d với kiềm →t o muố silicat và nước SiO 2 + 2NaOH →t o Na 2 SiO 3 + H 2 O

2 Tác dụng với oxit bazơ ở nhiệt độ cao tạo thành muối

SiO 2 + CaO →o

t CaSiO 3

- Silic đioxit không p/ư với nước

Hoạt động 3: Sơ lược về công nghiệp silicat

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở hoạt động

PC có trách nhiệm bảo vệ môi trường tự

nhiên

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cặp đôi trả

? Công nghiệp silicat gồm những nghành

? Kể tên các cơ sở sản xuất đồ gốm sứ nổi

tiếng ở nước ta?Công ty sứ Hải Dương,

b, Các công đoạn chính

- Nhào đất sét, thạch anh và fepat với nước

để tạo thành bột dẻo rồi tạo hình , sấy khô thành các đồ vật

- nung các đồ vật trong lò ở nhiệt độ cao thích hợp

c, Cơ sở sản xuất Bát Tràng, Hải Dương, Đồng Nai, Sông Bé…

2 Sản xuất ximăng

Trang 8

? Nêu nguyên liệu và các công đoạn chính

sản xuất xi măng? (1 Hs lên chỉ tranh)

? Kể tên các cơ sở sx xi măng nổi tiếng ở

nước ta? - Hải Dương, Thanh Hoá, Hải

phòng

? Lào cai có những nhà máy sx xi măng ở

đâu?

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cặp đôi trả

- Cho biết thành phần chính của thủy tinh?

( t/c SiO2 tác dụng với muối cacbonat của

kim loại kiềm ở nhiệt độ cao)

? Nêu các cơ sở sản xuất thủy tinh nổi tiếng

a, Nguyên liệu chính

- đất sét(có SiO 2 ), đá vôi, cát

b, Các công đoạn chính: SGK / 93

c, Các cơ sở sản xuất ở nước ta

XM Hải Dương, Hải Phòng, Hà Nam…

3 Sản xuất thuỷ tinh

-Thành phần gồm của natri slicat và canxi silicat

a, Nguyên liệu chính Cát thạch anh, đá vôi, sôđa(Na 2 CO 3 )

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở hoạt động nhóm

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân

- Định hướng NL, PC: năng lực vận dụng, PC nhân ái

Yêu cầu hs hoạt động nhóm xây dựng sơ đồ tư duy tổng kết bài học:

Trang 9

Yêu cầu hs hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi:

Câu 1: Trong tự nhiên silic tồn tại ở dạng:

Câu 2: Nguyên liệu để sản xuất đồ gốm là:

A Đất sét, thạch anh, Fenfat B Đất sét, đá vôi ,cát

C cát thạch anh, đá vôi, sođa D Đất sét, thạch anh, đá vôi

Câu 3: Silic đioxit là một oxit axit vì phản ứng được với

Câu 4: Thành phần chính của xi măng là:

A CaCO3; Al2O3

B Đất sét, đá vôi, cát

C CaO; Al2O3

D CaSiO3; Ca(AlO2)2

Câu 5: Natri silicat có thể được tạo thành bằng cách nào dưới đây?

A Đun SiO2 với NaOH nóng chảy

B Cho SiO2 tác dụng với dung dịch NaOH loãng

Trang 10

C Cho Si tác dụng với dung dịch NaCl

D Cho dung dịch K2SiO3 tác dụng với dung dịch NaHCO3

2.4 Hoạt động vận dụng.

* BT: Hãy tìm công thức hoá học của những loại thủy tinh sao (viết dưới dạng các oxit): a) Loại thủy tinh dùng trong xây dựng & đồ dùng gia đình có thành phần: 75% SiO2 , 12%CaO , 13% Na2O

b) Loại thủy tinh chịu nhiệt dùng chế tạo bình cầu , ống nghiệm có thành phần: 18,43%

K2O , 10,89% CaO , 70,56% SiO2

* BG: a) Đặt công thức tổng quát của loại thủy tinh dùng trong xây dựng là:

xNa2O.yCaO.zSiO2 (x,y,z > 0) & tỉ lệ x : y : z là tối giản

- Theo đầu bài ta có tỉ lệ: x : y : z =

60

75:56

12:62

13

= 0,21 : 0,21 : 1,25 = 1 : 1 : 6

Công thức của thủy tinh loại này là: Na2O.CaO.6SiO2

b) cách giải tương tự như phần (a) & công thức hoá học là: K2O.CaO.6SiO2

2.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng.

- Học thuộc bài theo SGK và vở ghi

- BTVN: bài 30.1 – 30.4 sách bài tập tr.34 - Đọc trước bài 31 sgk

- Tìm hiểu thêm về qui trình sản xuất xi măng

Ngày soạn 7 tháng 1 năm 2019 Ngày dạy 15 tháng 1 năm 2019

Tiết 39: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NTHH

I MỤC TIÊU

- Các nguyên tố trong bảng TH đươch sắp xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhânnguyên tử Lấy được Vd minh họa

- Cấu tạo bảng TH gồm : Ô nguyên tố, chu kì, nhóm, lấy Vd minh họa

2 Kỹ năng:

Trang 11

- Ôn lại cấu tạo nguyên tử của các nguyên tố

- Gv cho 3 hs tham gia

- Trong vòng 1 phút lần viết ác đáp án mà em biết

- Ai viết được đúng, nhiều hơn, nhanh hơn sẽ giành phần thắng

Câu hỏi: Viết tên và kí hiệu các loại nguyên tố hóa học mà em biết ?

Gv tổ chức hs thi, nhận xét kết quả thi của hs

Dùng kết quả thi để vào bài

2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức.

Hoạt động 1: Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

nhóm, luyện tập

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm cặp đôi,

nhóm

- Định hướng NL, PC: năng lực ngôn ngữ hóa, ,

tự lập

- Gv: chiếu bảng tuần hoàn, giới thiệu sơ lược

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cá nhân trả lời

I Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn

- Ngày nay bảng TH có hơn 114 nguyên

tố và được sắp xếp theo chiều tăng dần

Trang 12

câu hỏi:

- Các nhà khoa học đã tìm được bao nhiêu

nguyên tố hóa học?

- Nhà bác học nào là người đầu tiên xây dựng

bảng TH, sắp xếp theo nguyên tắc nào?

- Ngày nay bẳng tuần hoàn được sắp xếp theo

nguyên tắc nào?

- GV tổng kết các ý kiến của HS, nhận xét và

chốt kết luận

của điện tích hạt nhân nguyên tử

Hoạt động 2: CẤU TẠO BẢNG TUẦN HOÀN

nhóm, luyện tập

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân, nhóm cặp đôi,

nhóm

- Định hướng NL, PC: năng lực vận dụng, năng

lực ngôn ngữ hóa, PC nhân ái

- Gv chiếu bảng tuần hoàn

Yêu cầu hs n/c SGK hoạt động cặp đôi trả lời

câu hỏi:

+ Quan sát bảng tuần hoàn và đọc nhanh các

thông tin lớn

- Bảng tuần hoàn gồm những phần nào?

- Ô nguyên tố cho ta biết những thông tin gì?

- Từ số hiệu nguyên tử cho ta biết những gì của

? Tổng số có bao nhiêu chu kỳ ?

? Số nguyên tố trong mỗi chu kỳ là bao nhiêu?

? nhận xét về số trị của chu kỳ với số lớp e của

nguyên tử trong cùng chu kỳ ?

+ Đại diện nhóm báo cáokết quả, nhóm khác

- Gv: Chốt kiến thức

- Hs quan sát cụ thể chu kì 1, 2, 3 lấy Vd

II Cấu tạo bảng tuần hoàn

Vd: Số hiệu nguyên tử của natri là 11 -> Na ở ô số 11, có điện tích hạt nhân nguyên tử là 11+, có 11e trong nguyên

tử Na

2 Chu kì

- Chu kì là dãy các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có cùng số lớp e và được xếp theo chiều điện tích hạt nhân tăng dần.

* Tổng số có 7 chu kì:

- Chu kì 1 có 2 ngtố

- Chu kì 2,3 có 8 ngtố

chu kì nhỏ

- Chu kì 4,5,6 có 18 ngtố

- Chu kì 7 chưa có đủ các chu kì

lớn

Trang 13

? Nhóm I gồm những nguyên tố thuộc kim loại

hay phi kim?

? Nhóm VII gồm những nguyên tố thuộc kim

loại hay phi kim?

? Em có nhận xét gì về điện tích hạt nhân

nguyên tử của các nguyên tố trong cùng một

nhóm

? Khi biết số hiệu nguyên tử ta có thể biết được

những đặc điểm nào của nguyên tử đó

- GV tổng kết các ý kiến của HS, nhận xét và

chốt kết luận

* Số thứ tự của chu kì = số lớp e Vd: Chu kì 2: các nguyên tố đều có 2 lớp e trong nguyên tử, điện tích hạt nhân tăng dần từ 3+ (Li) -> 10+ (Ne)

3 Nhóm

- Nhóm là các nguyên tố mà nguyên tử của chúng có số số e lớp ngoài cùng bằng nhau và có tính chất tương tự nhau được xếp thành cột theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử

2.3 Hoạt động luyện tập.

- Phương pháp: vấn đáp gợi mở, luyện tập

- Hình thức tổ chức: hđ cá nhân

- Định hướng NL, PC: năng lực vận dụng, PC nhân ái

Yêu cầu hs hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi:

Bài tập: cho các nguyên tố có STT là 15, 14, 20, 19 trong BHTTH Hãy cho biết:

Trang 14

- Chuẩn bị bài sau: Sơ lược bảng TH các NTHH tiếp

- Tìm hiểu thêm về nguyên tắc xây dựng bảng HTTH

Ngày soạn 8 tháng 1 năm 2019 Ngày dạy 16 tháng 1 năm 2019

Tiết 40: SƠ LƯỢC VỀ BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC (tiếp)

I MỤC TIÊU

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	1,08 MB