BAI TIU LUN (2)

Sự phát triển nhanh chóng của quá trình đô thị hóa và toàn cầu hóa nền kinh tế đã dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ cấu trúc dân số Trung Quốc, trong đó tỉ lệ đô thị hóa dân số vượt qua mức 50

Giảng viên hướng dẫn: Ngô Thanh Trà

BÀI TIỂU LUẬN

VĂN HÓA KINH DOANH CỦA

TRUNG QUỐC

DANH SÁCH NHÓM

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ QUỐC GIA 1

1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 1

1.1 Vị trí địa lý 1

1.2 Điều kiện tự nhiên [4] 2

2 Nhân khẩu học 2

2.1 Dân số 2

2.2 Dân tộc 3

2.3 Tôn giáo 4

3 Giáo dục 5

3.1 Định hướng ngành giáo dục Trung Quốc: 5

3.2 Hệ thống giáo dục: 5

4 Chính trị 7

5 Kinh tế 8

5.1 Tổng quan kinh tế Trung Quốc 8

5.2 Cơ cấu ngành trong nền kinh tế 9

5.3 Đánh giá tình hình tăng trưởng kinh tế Trung Quốc 10

CHƯƠNG 2: CÁC LƯU Ý VỀ SỰ KHÁ C BIỆT TRONG VĂN HÓA KINH DOANH CỦA QUỐC GIA 11

1 Mô hình 6 khía cạnh văn hóa của Hofstede ở Trung Quốc 11

1.1 Geert Hofstede và mô hình 6 khía cạnh văn hóa ở Trung Quốc 11

1.2 So sánh 13

3 Triết lý kinh doanh 14

3.1 Guan-xi 14

3.2 Qua người trung gian: 16

3.3 Đẳng cấp xã hội: 16

3.4 Thể diện: 16

3.5 Tiết kiệm và đầu tư 17

3.6 Sẵn sàng chấp nhận mạo hiểm 17

4 Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp 17

5 Đặc điểm chung trong đàm phán kinh doanh ở Trung Quốc 18

5.1 Giai đoạn chuẩn bị đàm phán 18

5.2 Giai đoạn tiếp xúc 20

5.3 Giai đoạn đàm phán với Trung Quốc 22

5.4 Kết thúc đàm phán 23

6 Lưu ý trong kinh doanh với Trung Quốc 24

6.1 Trong xây dựng quan hệ kinh doanh 24

6.2 Thời gian 24

6.3 Nghi thức xã giao - Quà tặng 24

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ QUỐC GIA

1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

Trung Quốc nằm ở phía bắc của Đông bán cầu, phía đông nam của đại lục Á Âu, phía đông và giữa châu Á , phía Tây của Thái Bình Dương

Hệ tọa độ địa lý: [1]

 Nằm ở múi giờ số 8

 Phía Bắc: Nga và Mông Cổ

 Phía Nam: Kazakstan, Kirghistan, Taghikistan

 Phía Tây Nam: Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Nepan, Butan

 Phía Nam: Myanmars, Lào và Việt Nam

 Phía Đông: Triều Tiên

Với tổng chiều dài đường biên giới là 21.500 km

Đường bờ biển của Trung Quốc dọc theo Thái Bình Dương, dài 14.500 km, giáp với các biển Bột Hải, Hoàng Hải, Biển Hoa Đông và Biển Đông

1.2 Điều kiện tự nhiên [4]

Địa hình chủ yếu của Trung Quốc bao gồm: cao nguyên, đồng bằng, thung lũng Trong đó cao nguyên, đồi và núi chiếm 2/3 tổng diện tích đất liền Địa hình cao ở phía Tây và thấp dần về phía Đông

Khí hậu Trung Quốc thay đổi từ cái giá lạnh khắc nghiệt của vủng Siberi cho đến khí hậu ôn hòa vùng nhiệt đới cây cối xum xuê Mặc dù Trung Quốc trải dài qua 4 múi giờ, nhưng cả nước đều theo giờ Bắc Kinh, lấy đó làm giờ chuẩn

Trung Quốc được chia thành 2 vùng nam bắc bởi sông Dương Tử (còn gọi là sông Trường Giang) Vùng miền nam ấm áp hơn miền bắc Còn ở vùng đồng bằng ven song Dương Tử có thời tiết ấm áp và ẩm ướt với 4 mùa phân biệt rõ rệt

Trung Quốc có rất nhiều sông và hồ Theo thống kê, có hơn 50.000 con sông có khu vực thoát

như: Dương Tử, Hoàng Hà

 Độ tuổi trung bình: 32,7 tuổi (Nam: 32,3 tuổi;

Nữ 33,2 tuổi)

 Tốc độ tăng trưởng dân số: 0,59% (2006)

 Tỷ lệ sinh: 1,51 (theo Ban chuyên trách về dân số Liên hợp quốc 2015-2020)

 Cơ cấu giới tính: 1,18 nam/nữ (2013)

 Tuổi thọ trung bình: 73 tuổi (Nam: 71,3, Nữ: 74,8) – Theo WHO 2013

Năm 2010 đất nước đông dân nhất thế giới này đã có 124.000.000 người trên 60 tuổi Dự kiến đến năm 2050, con số đó sẽ tăng vọt lên 438.000.000 hoặc 61 người hơn 60 tuổi trên mỗi 100 người ở độ tuổi lao động Điều này cho thấy cơ cấu dân số già đi nhanh chóng

5 năm qua đã có những biến động khá rõ về cơ cấu dân số, trong đó độ tuổi lao động từ 15 -

59 tuổi đạt đỉnh cao, sau đó dần dần tăng trưởng chậm lại, nhóm độ tuổi phụ thuộc đạt mức thấp nhất sau đó lại có xu hướng gia tăng, về mặt tổng thể nhóm tuổi lao động vẫn đang chiếm ưu thế

Sự phát triển nhanh chóng của quá trình đô thị hóa và toàn cầu hóa nền kinh tế đã dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ cấu trúc dân số Trung Quốc, trong đó tỉ lệ đô thị hóa dân số vượt qua mức 50% khiến lần đầu tiên tổng dân số thành thị Trung Quốc vượt qua tổng dân số nông thôn Thế hệ những người sinh trong thập niên 80 (8x) ở Trung Quốc trở thành lực lượng chủ yếu của làn sóng dịch chuyển dân số từ nông thôn ra thành thị, từ miền núi, trung du về đồng bằng Sự gia tăng dân số, đặc biệt là việc dịch chuyển dân số từ nông thôn ra thành thị đang trở thành một bài toán khó đối với nhiều nước đang phát triển, nhất là một nước đông dân như Trung Quốc

Người Hán là dân tộc lớn nhất Trung Quốc, 91,59% được phân loại là dân tộc Hán (~1,2 tỷ người) Ngoài ra còn có 55 dân tộc khác cùng chung sống, hầu hết các dân tộc này tập trung tại

khu vực Tây Bắc, Bắc, Đông Bắc, Nam và Tây Nam nhưng cũng có một số sinh sống trên khắp đất nước Trong số 55 dân tộc thiểu số này, dân tộc Hồi và dân tộc Mãn hiện chỉ dùng tiếng Hán

Phân bố địa lý của các tôn giáo ở Trung Quốc

Trung Quốc từ lâu đã là cái nôi tôn giáo và văn hóa thế giới Nho giáo, Đạo giáo và Phật giáo tạo thành “ ba giáo lý” Các yếu tố của ba hệ thống niềm tin thường được tích hợp vào các tôn giáo dân gian truyền thống Tôn giáo Trung Quốc đang hướng về gia đình và không đòi hỏi sự tuân theo độc quyền, cho phép thực hành cùng một lúc nhiều tín ngưỡng Các tổ chức tôn giáo đã được trao quyền tự chủ nhiều hơn Hiện nay, Đảng chính thức và thể chế công nhận năm tôn giáo ở Trung Quốc: Phật giáo, Đạo giáo, Hồi giáo , Tin lành và Thiên Chúa

Ở Trung Quốc không có ranh giới rõ ràng giữa các tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo, Đạo giáo

và thực hành tôn giáo dân gian địa phương Theo các phân tích nhân khẩu học gần đây nhất, trung bình 30-80% dân số ở Trung Quốc thực hành một số loại của các tôn giáo dân gian Trung Quốc

và Đạo giáo, 10-16% là Phật tử, 2-4% là Kitô hữu, và 1-2% là người Hồi giáo Ngoài thực hành tôn giáo địa phương của người dân, cũng có nhiều nhóm dân tộc thiểu số ở Trung Quốc duy trì tôn giáo autochthone truyền thống của họ Giáo phái khác nhau có nguồn gốc bản địa chiếm 2-3% dân

số Trong đó, Nho giáo là một tôn giáo được phổ biến trong giới trí thức

Người Trung Quốc nói chung là người mê tín, vì tín ngưỡng đạo Lão tin vào việc gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên và vũ trụ Vận may sẽ tạo thuận lợi cho những sự kiện quan trọng như cưới xin hay chuyển đến một chỗ làm mới Điều đó trong thực tế thường có nghĩa là phải lựa chọn ngày lành tháng tốt, giờ tốt theo âm lịch Pháo được đốt để xua đuổi tà ma quấy phá, màu đỏ được dùng hầu như khắp mọi nơi để đem lại vận may

3 Giáo dục

Với chính sách “phát triển đất nước thông qua khoa học và giáo dục”, “Hướng tới nền giáo dục hiện đại, tới thế giới và tương lai” là đường hướng chủ đạo cho sự phát triển hệ thống giáo dục

cả ngắn hạn và dài hạn

Hệ thống giáo dục ở Trung Quốc thực hiện mô hình 6–3–3–3/4 (6 năm tiểu học, 3 năm trung học cơ sở, 3 năm trung học phổ thông/học nghề, 2 hoặc 3 năm cao đẳng hoặc 4 năm đại học) Trong đó, Trẻ em Trung Quốc được hưởng nền giáo dục bắt buộc, miễn phí trong 9 năm đầu

Các trọng điểm của chính sách giáo dục:

- Ngành được đầu tư nhiều nhát trong 10 năm trở lại đây chính là kỹ thuật Hàng năm, có gần nửa triệu sinh viên chuyên ngành kỹ thuật tốt nghiệp tại Trung Quốc

- Bên cạnh đó, Trung Quốc hiện đang tăng cường trao đổi sinh viên và tham gia các dự án liên kết đào tạo quốc tế Chính phủ tặng rất nhiều những suất học bổng du học Trung Quốc cho sinh viên quốc tế, đặc biệt là sinh viên các quốc gia đang phát triển

Một số thành tựu hiện nay:

- Dù không sở hữu một nền giáo dục quá lâu đời, nhưng ở thời điểm hiện tại, Trung Quốc là một trong những quốc gia có hệ thống giáo dục hiện đại và phát triển bậc nhất, và dần khẳng định được vị thế trên thế giới

- Năm 2015, theo ARWU - Academic Ranking of World Universities, Trung Quốc có 10 trường đại học lọt vào top 200 trường hàng đầu thế giới: ĐH Thanh Hoa, Hàng Châu, ĐH giao thông Thượng Hải và ĐH Bắc Kinh,…

- Việc coi trọng các bài kiểm tra giúp học sinh Trung Quốc xếp các vị trí cao nhất toàn cầu trong các kỳ thi

Bảng đánh giá về chất lượng giáo dục của học sinh độ tuổi 15 (12/2015) của Tổ chức Hợp tác và

Một số nhược điểm:

- Chất lượng đào tạo trình độ cao còn thấp, ngoại ngữ vẫn còn là rào cản

- Quá thiên về lý thuyết khiến học sinh chỉ tập trung làm tốt các bài kiểm tra, thiếu đi tính sáng tạo và thực tế

- Chảy máu chất xám ra nước ngoài và phân bố nhân tài chỉ ở một số khu vực

4 Chính trị

Đảng Cộng sản Trung Quốc (Đảng cầm quyền) thành lập ngày 1-2-1921, tính đến 2014 hiện

có 86,7 triệu Đảng viên (Theo Đại hội Đảng 18, 2012) Ngoài Đảng Cộng sản Trung Quốc, còn có

8 Đảng phái khác, đều thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trong khuôn khổ “hợp tác đa Đảng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản”, bao gồm: Hội Cách mạng dân chủ, Liên minh dân chủ, Hội kiến quốc dân chủ, Hội Xúc tiến dân chủ, Đảng Dân chủ Công nông, Cửu tam học xã và Đồng minh Tự trị Dân chủ Đài Loan

Chế độ Xã hội chủ nghĩa (XHCN) là chế độ cơ bản của Trung Quốc Chuyên chính nhân dân

là thể chế của Nhà nước

Cơ cấu Nhà nước bao gồm: Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc (Quốc hội), Chủ tịch nước, Quốc Vụ viện, Hội nghị Chính trị hiệp thương toàn quốc (tương tự Mặt trận tổ quốc của ta), Ủy ban Quân sự Trung ương, Đại hội Đại biểu Nhân dân và Chính phủ các cấp ở địa phương, Tòa án Nhân dân và Viện Kiểm sát Nhân dân

Định hướng nhiệm vụ từ nay đến năm 2020: hoàn thiện pháp chế dân chủ XHCN, giải quyết chênh lệch phát triển vùng miền, hình thành cơ chế phân phối thu nhập hợp lý; tạo việc làm, xây dựng hệ thống bảo hiểm xã hội cả ở thành thị và nông thôn, hoàn chỉnh hệ thống dịch vụ công; nâng cao tố chất về tư tưởng, đạo đức, văn hóa, khoa học và sức khỏe toàn dân; tăng cường năng lực sáng tạo xã hội; hoàn thiện hệ thống quản lý xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, bảo

vệ môi trường

Về đối ngoại, Trung Quốc khẳng định sẽ tiếp tục đi theo con đường phát triển hòa bình, kiên trì mở cửa đối ngoại, sẵn sàng hợp tác cùng có lợi với các nước trên thế giới, trong đó Trung Quốc

hết sức coi trọng phát triển quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng theo phương châm “mục lân, an lân, phú lân” (thân thiện với láng giềng và cùng làm giàu với láng giềng)

5 Kinh tế

Kinh tế có sự chuyển đổi từ “Chiến lược tích lũy cao, ưu tiên công nghiệp nặng” trong giai đoạn 1949 – 1978, chuyển sang chính sách “Mở cửa kinh tế” ở giai đoạn 1978 – 2002 và cuối cùng là “Quan điểm phát triển khoa học” trong thời kì 2003 – 2010 đã giúp Trung Quốc từ một quốc gia có thu nhập quốc dân đầu người chỉ là 66,1 Nhân dân tệ (1942) tăng lên đến 22.689 Nhân dân tệ (2008); GDP tăng từ 67,9 tỷ Nhân dân tệ (1952) tăng lên 31.405,5 tỷ Nhân dân tệ (2008) Đến 2010, Trung Quốc vượt Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới Đặc biệt năm

2014, GDP của Trung Quốc vượt mốc 10 nghìn tỷ đô-la Mỹ, cùng Mỹ trở thành hai nền kinh tế có quy mô vượt 10 nghìn tỷ đô-la duy nhất trên thế giới Tuy nhiên GDP bình quân đầu người của Trung Quốc vẫn có khoảng cách rất lớn so với các nước phát triển

Năm 2015 tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2009 (đạt 6,9%), do nước này đang thay đổi mô hình tăng trưởng từ sản xuất và xuất khẩu bằng tiêu thụ nội địa và dịch vụ nhằm cải thiện chất lượng nền kinh tế

Biểu đồ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc từ năm 1990-2014, nguồn WSJ

5.2 Cơ cấu ngành trong nền kinh tế

Tỷ trọng của nông nghiệp trong nền kinh tế có xu hướng giảm tuy giá trị tuyệt đối vẫn tăng, đồng thời tỷ trọng của công nghiệp, dịch vụ tăng lên nhờ sự tăng trưởng với tốc độ cao của ngành công nghiệp và dịch vụ

Biểu đồ tỷ trọng các ngành trong nền kinh tế Trung Quốc, nguồn cafef.vn

Nông nghiệp: là quốc gia đông dân nhất, đồng thời cũng là nước tiêu thụ lương thực lớn nhất thế giới, ở Trung Quốc có 39,5% dân số làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp Vì vậy dù tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu ngành của Trung Quốc giảm nhưng đây vẫn là một ngành quan trọng được Trung Quốc tập trung phát triển

Công nghiệp: theo thời gian, công nghiệp Trung Quốc đã có những bước phát triển đáng kể,

có sự đổi mới mạnh hơn trong một số ngành cụ thể như ngành điện tử và công nghệ sinh học Chuyển từ các ngành sử dụng nhiều lao động giản đơn như hàng may mặc, giày dép, sản xuất chơi… sang những sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao như các loại máy móc dùng cho văn phòng và thiết bị viễn thông Hiện nay, ngành công nghiệp chế tạo đóng vai trò là xương sống của nền kinh tế Trung Quốc Tuy vậy, với tình trạng thừa công suất trong các ngành công nghiệp truyền thống và hoạt động sản xuất tiếp tục suy yếu Đầu năm 2016, Trung Quốc dự kiến giảm 1,8 triệu lao động làm việc trong ngành công nghiệp than và thép

Dịch vụ: trong quá trình chuyển sang kinh tế thị trường, vai trò của kinh tế dịch vụ ngày càng

có ý nghĩa quan trọng với sự phát triển kinh tế đất nước Các loại hình kinh tế dịch vụ về tài chính, tiền tệ, thương mại, chuyển giao công nghệ, du lịch v.v… đã hình thành và phát triển theo yêu cầu

mở rộng của kinh tế thị trường cũng như quá trình hội nhập và mở cửa Với ngành dịch vụ phát triển, Trung Quốc hiện nay có thể tạo ra nhiều việc làm hơn Thị trường việc làm mạnh mẽ đã cho phép tiền lương tiếp tục tăng ổn định, một điều kiện tiên quyết cho việc người dân tiêu thụ nhiều hơn

Tuy không còn như thời kỳ phát triển hoàng kim, với tăng trưởng trung bình hơn 10% / năm, các quan chức chính phủ Trung Quốc cho rằng, mục tiêu mới là phù hợp, với mức tăng trưởng ít nhất là 6,5% trong năm 2016 nhằm đáp ứng mục tiêu của chính phủ về việc thành lập một “xã hội khá giả” vào năm 2020

Ta có thể thấy dù tăng trưởng giảm, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang dẫn đầu về tốc

độ tăng trưởng và đảm bảo việc làm ổn định, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, giảm mức tiêu thụ năng lượng tính trên GDP Thêm vào đó, cơ cấu kinh tế tiếp tục được hoàn thiện Mức tiêu dùng trong nước vẫn lớn trong khi đầu tư vào cơ sở hạ tầng, các lĩnh vực dịch vụ và công nghệ cao vẫn tăng Các nhân tố như thị trường lao động dồi dào và ổn định, các ngành nghề mới, khu vực dịch vụ khởi sắc, công nghệ thông tin phát triển hay tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp cũng đang tạo ra một lực đẩy lớn cho nền kinh tế này

CHƯƠNG 2: CÁC LƯU Ý VỀ SỰ KHÁC BIỆT TRONG VĂN HÓA KINH DOANH CỦA

QUỐC GIA

1 Mô hình 6 khía cạnh văn hóa của Hofstede ở Trung Quốc

Mô hình 6-D của Geert Hofstede

- Geert Hofstede là nhà nhân chủng học nổi tiếng người Hà Lan Một trong những nghiên cứu nổi tiếng của ông chính là lý thuyết các chiều văn hóa quốc gia Theo đó, văn hóa của các quốc gia sẽ khác nhau ở sáu khía cạnh:

 Power Distance (PDI) - Khoảng cách quyền lực

 Individualism / Collectivism(IDV) -Tính cá nhân/ Tính tập thể

 Uncertainty Avoidance (UAI) - Mức độ chấp nhận rủi ro

 Masculinity / Femininity (MAS)- Nam tính/ Nữ tính

 Long-Term / Short-Term Orientation (LTO) - Định hướng dài hạn /ngắn hạn

 Indulgence / Restrained (IND) - Tự thỏa mãn/ kiềm chế

- Nhận xét:

 Trung Quốc có chỉ số khoảng cách quyền lực ở mức khá cao là 80, trong khi chủ nghĩa cá nhân chỉ là 20 Họ dễ dàng chấp nhận sự bất bình đẳng trong xã hội, sẵn sàng chấp nhận mệnh lệnh từ cấp trên với sự phân chia đẳng cấp rõ ràng Nhờ việc gắn bó với cộng đồng chặt chẽ, họ có trách nghiệm và ràng buộc với nhau Chính vì thế, họ có xu hướng tập thể cao, việc sống hòa hợp với nhau và giữ thể diện chung được người Trung Quốc rất quan tâm

 Chỉ số nam tính ở mức khá cao là 66, xã hội Trung Quốc là một xã hội phân biệt giới tính, vai trò của người đàn ông áp đảo trong cấu trúc quyền lực ở gia đình và xã hội Luôn tồn tại sự bất bình đẳng trong mọi mặt của đời sống

 Mức độ không chắn chắn về rủi ro là 30, đạt mức trung bình Họ cố gắng tránh các tình huống không rõ ràng bằng việc tuân thủ pháp luật, kiếm công việc ổn định, tránh những hành vi đột biến,…

 Tầm nhìn dài hạn, với điểm số 87, Trung Quốc là một trong những nước có chỉ số này cao nhất Thể hiện người Trung Quốc khá kiên trì và có những hoạt định đầu tư, tiết kiệm rất

rõ ràng, họ lo lắng cho tương lai của bản thân và luôn hướng hành động đi đúng mục tiêu lâu dài

 Cuối cùng là mức độ thỏa mãn bản thân là 24, người Trung Quốc cho rằng việc thỏa mãn những ham muốn bản thân hay đầu tư thời gian, tiền bạc vào giải trí,… có phần buông thả

và sai trái