cùng nhau tìm hiểu bàihọc hôm nay: bài 27: PHẢN XẠ TOÀN PHẦN Bài 27: PHẢN XẠ TOÀN PHẦN Hoạt động 2: Tìm hiểu sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn 20 phút Hoạt động của G
Trang 1Ngày soạn: 07/03/2014 Trường: THPT Trần Phú
BÀI 27: PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Phát biểu được khái niệm phản xạ toàn phần
- Nêu được điều kiện để có phản xạ toàn phần
- Phát biểu được điều kiện để có phản xạ toàn phần
- Trình bày được cấu tạo và tác dụng dẫn sáng của cáp quang, sợi quang
2 Kĩ năng:
- Nêu được nhận xét về hiện tượng phản xạ toàn phần trong khi làm thí nghiệm
- Giải được các bài tập đơn giản về phản xạ toàn phần
3 Thái độ, tình cảm:
- Nghiêm túc trong giờ học
- Tích cực, hăng hái, tham gia xây dựng bài
II CHUẨN BI
1 Giáo viên: Bộ thí nghiệm định luật phản xạ toàn phần.
2 Học sinh: Đọc trước SGK, ôn lại hiện tượng phản xạ ở trung học cơ sở.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới (5 phút)
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng -Đặt câu hỏi:
+Hãy phát biểu nội dung
định luật khúc xạ ánh
sáng?
+So sánh góc tới và góc
khúc xạ khi tia sáng
truyền từ bản nhựa trong
suốt ra không khí?
Nếu góc tới nhỏ hơn góc
khúc xạ thì tia khúc xạ
như thế nào so với pháp
tuyến? Nếu góc tới lớn
hơn góc khúc xạ thì tia
khúc xạ như thế nào so
với pháp tuyến?
Trong cuộc sống hằng
ngày, vào những ngày
nắng, khi đi trên đường
nhựa, mặc dù mặt đường
khô ráo nhưng nếu nhìn từ
xa thì ta có cảm giác như
mặt đường ướt, tại sao lại
có hiện tượng đó và đó là
hiện tượng gì? Nó có tuân
theo định luật nào khồng?
Để trả lời câu hỏi đó ta
-Lắng nghe và trả lời câu hỏi
Trang 3cùng nhau tìm hiểu bài
học hôm nay: bài 27:
PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
Bài 27: PHẢN XẠ TOÀN PHẦN Hoạt động 2: Tìm hiểu sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn (20 phút)
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung ghi bảng
-Giới thiệu dụng cụ thí
nghiệm
Tiến hành thí nghiệm
Yêu cầu HS so sánh góc
tới và góc khúc xạ
Lần lượt thay đổi các
góc tới và yêu cầu HS
quan sát độ sáng của tia
khúc xạ và tia phản xạ
Khi truyền ánh sáng vào
môi trường chiết quang
kém hơn, với góc tới
i>igh thì chỉ có tia phản
xạ, không còn tia khúc
xạ
Vậy góc tới igh là góc
như thế nào và xác định
-Chú ý quan sát
và lắng nghe
Quan sát và thực hiện yêu cầu của GV
Quan sát độ sáng của các chùm tia và rút
ra nhận xét
Lắng nghe và tiếp thu
I.Sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn
(n 1 > n 2 ) 1- Thí nghiệm
+ Kết quả
+ Nhận xét:
Khi truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn, với góc tới i>igh
Trang 4bằng biểu thức nào? Ta
vào mục 2 Góc giới hạn
phản xạ toàn phần
Dựa vào định luật khúc
xạ ánh sáng, chứng
minh rằng khi truyền
ánh sáng vào môi trường
chiết quang kém hơn thì
góc khúc xạ lớn hơn góc
tới?
Nhận xét câu trả lời của
HS
Dựa vào định luật khúc
xạ ánh sáng, hãy xác
định góc igh?
Khi ánh sáng truyền vào
môi trường chiết quang
kém hơn và góc tới >
góc tới hạn thì không
còn tia khúc xạ, toàn bộ
tia sáng phản xạ trở lại
môi trường tới
-Chứng minh
-Thực hiện yêu cầu của GV
-Lắng nghe và tiếp thu
thì chỉ có tia phản xạ, không còn tia khúc xạ
2- Góc giới hạn phản xạ toàn phần
+ Vì n1 > n2 => r > i + Khi i tăng thì r cũng tăng Khi r đạt giá trị cực đại 900 thì i đạt giá trị igh
gọi là góc giới hạn phản xạ toàn phần
+ Ta có: sin igh = n2/n1
Hoạt động 3: Tìm hiểu hiện tượng phản xạ toàn phần (10 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hiện tượng đó gọi là hiện
tượng phản xạ toàn phần
Vậy hiện tượng phản xạ
-Lắng nghe
Trang 5toàn phần được định
nghĩa như thế nào và đặc
điểm ra sao? Ta cùng
nhau tìm hiểu mục II:
Hiện tượng phản xạ toàn
phần
Phản xạ toàn phần là hiện
tượng phản xạ toàn bộ tia
sáng tới tại mặt phân cách
giữa hai môi trường trong
suốt
Hãy so sánh hiện tượng
phản xạ toàn phần và hiện
tượng phản xạ một phần?
Hiện tượng phản xạ toàn
phần không phải lúc nào
cũng có thể xảy ra Vậy
khi nào xảy ra hiện tượng
phản xạ toàn phần và để
xảy ra hiện tượng này thì
cần những điều kiện gì
Đó là nội dung của mục 2:
Điều kiện để có phản xạ
toàn phần
-Ánh sáng phải được
truyền vào môi trường có
chiết suất như thế nào?
-So sánh
-Lắng nghe và tiếp thu
-Trả lời câu hỏi của GV
II.Hiện tượng phản xạ toàn phần
1-Định nghĩa
-Phản xạ toàn phần là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới tại mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt
2-Điều kiện để có phản
xạ toàn phần
+ n2 < n1
Trang 6-Góc tới phải như thế
nào?
Nhận xét câu trả lời của
HS
+ i >= igh
Hoạt động 4: Tìm hiểu ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần: cáp quang (5 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hiện tượng phản xạ toàn
phần có nhiêu ứng dụng
trong thực tế, một trong
những ứng dụng có vai trò
rất quan trọng trong đời
sống đó là cáp quang Vậy
cáp quang có cấu tạo như
thế nào và công dụng ra
sao? Ta sẽ qua mục III:
Ứng dụng của hiện tượng
phản xạ toàn phần: Cáp
quang
Giới thiệu cấu tạo của cáp
quang
Thông báo các công dụng
của cáp quang
-Lắng nghe
-Lắng nghe và tiếp thu
III Ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần: Cáp quang
1-Cấu tạo
2-Công dụng
-Dung lượng tín hiệu lớn -Nhỏ nhẹ, dễ vận chuyển, dễ uốn
-Nhỏ nhẹ, dễ vận chuyển, dễ uốn
-Không có rủi ro cháy (vì không có dòng điện)
Trang 7Hoạt động 5: Củng cố và dặn dò (5 phút)
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
-Cho HS giải thích hiện
tượng nêu ra ở đầu bài?
-Nhận xét câu trả lời của
HS
Qua bài học ngày hôm
nay các em cần nhớ
những nội dung sau:
-Khi tia sáng chiếu vào
môi trường chiết quang
kém thì có hiện tượng gì?
-Định nghĩa hiện tượng
phản xạ toàn phần
-Điều kiện xảy ra hiện
tượng phản xạ toàn phần
-Ứng dụng của hiện tượng
phản xạ toàn phần: cáp
quang
Các em về nhà học bài,
làm các bài tập trong
SGK và SBT
Đọc trước bài mới
- Giải thích
-Lắng nghe và tiếp thu
Trần Phú, ngày 07 tháng 03 năm 2014