giáo án phản xạ toàn phần

Kỹ năng: + Biết cách vận dụng định luật khúc xạ ánh sáng đề tìm ra mối liên hệ với định luật phản xạ toàn phần + Vận dụng kiến thức đã học để làm các bài tập và giải thích được các hiện

Trang 1

Tiết:…… Bài: Phản xạ toàn phần

Ngày soạn: 17/3/2018

Lớp dạy, ngày dạy: 11B4- ngày 20/3/2018.

Giáo sinh: Nguyễn Ngọc Chinh

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

+ HS hiểu rõ về sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn

+ Nêu được định nghĩa của phản xạ toàn phần và điều kiện để có phản xạ toàn

phần

+ Biết được ứng dung của hiện tượng phản xạ toàn phần

2 Kỹ năng:

+ Biết cách vận dụng định luật khúc xạ ánh sáng đề tìm ra mối liên hệ với định

luật phản xạ toàn phần

+ Vận dụng kiến thức đã học để làm các bài tập và giải thích được các hiện

tượng vật lý trong đời sống

II Chuẩn bị

- Tài liệu giảng: Giáo án, sách giáo khoa vật lý 11 cơ bản

III Tiến trình lên lớp:

Đặt vấn đề vào bài: Ngày nay mọi người đều biết cáp quang dùng trong

công nghệ thông tin, trong y học ,… Hiện tượng cơ bản được áp dụng trong

cáp quang là phản xạ toàn phần Vậy phản xạ toàn phần là gì, chúng ta

cùng tìm hiều bài ngày hôm nay.

Hoạt động 1: Đề xuất vấn đề

Hoạt động của giáo viên và học

sinh

Thời gian

Kiến thức cần đạt

GV: Đưa ra bài toán:

Chiếu ánh sáng từ thủy tinh có chiết

suất 1,5 ra không khí với các góc tới

lần lượt là 300 và 600 Tính các góc

khúc xạ tương ứng

HS: Suy nghĩ làm bài trong thời gian

3 phút

GV: Tại sao khi góc i=600 ta không

5 phút Theo định luật khúc xạ ánh sáng, ta có:

n1.sini= n2.sinr ( với n1=1,5,n2=1)

Với i = 300, ta có:

1,5.sin300 = sinr => r = 48035’ Với i = 600, ta có:

1,5.sin600 = sinr => sinr =1,3 (vô lý, theo lượng giác 0 sinr 1)

Trang 2

tính được góc khúc xạ?

HS: Vì góc tới i lớn và n1>n2

GV: Khi truyền ánh sáng vào môi

trường kém chiết quang hơn thì

đường truyền tia sáng có đặc điểm

gì?

Trường hợp góc tới 600 không tính được giá trị góc khúc xạ

Hoạt động 2 : Sự truyền ánh sáng vào môi trường chiết quang kém hơn

(n 1 >n 2 )

sinh

Thời gian

1.Tiến hành thí nghiệm:

GV: Làm thí nghiệm và hỏi:

GV: Khi góc tới i= 00 ta thấy có mấy

tia và đường đi của tia sáng như thế

nào?

HS: Chỉ có 1 tia truyền thẳng vào

khối bán trụ

GV: Tại sao tia sáng truyền thẳng?

HS: Suy nghĩ trả lời

GV: Khi góc tới i nhỏ ta thấy có

mấy tia và độ sáng của tia sáng như

thế nào?

HS: Quan sát trả lời

GV: Khi cô tăng góc tới i đến 1 góc

igh nào đó thì có những tia nào và độ

sáng ra sao?

HS: Quan sát và trả lời

GV: Kết luận hiện tượng

GV: Tăng góc tới i > igh thì có mấy

tia và độ sáng các tia?

HS: Quan sát và trả lời

GV: Kết luận hiện tượng

15 phút

1.Thí nghiệm:

+ Góc i=00 : Tia sáng truyền thẳng

Vì khi chiếu tia sáng đến mặt cong của khối bán trụ theo phương bán kính(i=0) thì tia sáng sẽ trùng với pháp tuyến của mặt phân cách nên sẽ truyền thẳng

+ Góc tới i nhỏ: có 2 tia: tia phản xạ, tia khúc xạ Góc r> i

Tia khúc xạ: Lệch xa pháp tuyến hơn

so với tia tới và rất sáng

Tia phản xạ: Rất mờ

+ Góc i = igh thì vẫn có 2 tia: tia phản xạ, tia khúc xạ.Góc r 900

Tia khúc xạ: Là là mặt phân cách và

mờ dấn

Tia phản xạ rất sáng

 Kết luân: Đây là hiện trượng phản

xạ một phần + Khi i> igh: Tia khúc xạ mất đi chỉ còn tia phản xạ rất rõ

 Kết luận: Đây là hiện tượng phản

xạ toàn phần

Trang 3

Hoạt động 3: Tìm hiểu góc giới hạn của phản xạ toàn phần.

Hoạt động 4: Tìm hiểu hiện tượng phản xạ toàn phần và điều kiện có phản

xạ toàn phần.

sinh

Thời gian

GV: Khi ánh sáng truyền vào môi

trường chiết quang kém hơn ( n1>n2)

hãy so sánh độ lớn góc tới i và góc

phản xạ r

GV+ Nêu khái niệm góc giới hạn

toàn phần

+ Góc igh đó được xác định như

thế nào ?

GV: Nếu i> igh thì ta có điều gì?

GV: Đưa ra định nghĩa về phản xạ

toàn phần

HS: Ghi bài vào vở

+ Áp dụng ĐLKHAS:

n1sini= n2sinr

 Sinr=sini

Vì n1> n2 nên sinr>sini Do đó r>i

=> Khi góc tới i tăng thì góc khúc xạ r cũng tăng ( lưu ý r>i)

Khi góc khúc xạ tăng đến giá trị lớn nhất r = 900 thì i=igh.

+Với igh là góc giới hạn toàn phần: Là góc giới hạn để không còn tia khúc xạ chỉ còn tia tới và tia phản xạ gọi là góc giới hạn toàn phần

+ Áp dụng ĐLKXAS

n1sinigh= n2sin900

 Sinigh= ( n1>n2) + Khi i >igh => sini> sinigh Áp dụng ĐLKXAS

Sinr=sini

Mà sini> sinigh

 Sinr > sinigh=

 Sinr >1 ( vô lý)

=> Khi i > igh thì không có tia khúc xạ, toàn bộ tia sáng bị phản xạ ở mặt phân cách Đó

là hiện tượng phản xạ toàn phần

Trang 4

sinh

Thời gian

GV: Yêu cầu HS phát biểu lại định

nghĩa phản xạ toàn phần

HS: Phát biểu

GV: Điều kiện để xảy ra phản xạ

toàn phần là gì?

HS: Trả lời

5

phút

+ Định nghĩa: Phản xạ toàn

phần là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy ra ở mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt

+ Điều kiện để có phản xạ toàn phần:

- Ánh sáng truyền từ một

môi trường tới môi trường

có chiết quang kém hơn( n1> n2)

- Góc tới lớn hơn hoặc bằng

góc giới hạn ( i igh)

Hoạt động 5: Tìm hiểu ứng dụng của hiện tượng phản xạ toàn phần.: Cáp quang

sinh

Thời gian

GV: Giới thiệu cấu tạo, công dụng

của cáp quang thông qua video

HS: Quan sát, lắng nghe

7 phút

+Cấu tạo cáp quang:

- Phần lõi trong suốt

bằng thủ tinh siêu sạch

có chiết suất lớn

- Phần vỏ bọc trong suốt

bằng thủy tinh có chiết suất nhỏ hơn phần lõi + Ưu điểm:

-Dung lượng tín hiệu lớn -Nhỏ và nhẹ, dễ vận chuyển, dễ uốn

-Không bị nhiễu bởi các bức xạ điện từ bên ngoài, bảo mật tốt

- Không có rủi ro cháy + Công dụng khác: Dùng nội soi trong y học

5 Hoạt động 6: Củng cố kiến thức

sinh

Thời gian

GV: Phản xạ toàn phần là gì ? Điều 5 phút + Phản xạ toàn phần là hiện

Trang 5

kiện để có phản xạ toàn phần là gì?

HS: Trả lời,

GV: Giao bài tập về nhà bài 6,7,8

SGK- 172,173

tượng phản xạ toàn bộ tia sáng tới, xảy ra ở mặt phân cách giữa 2 môi trường trong suốt

+ Điều kiện để có phản xạ toàn phần là: i igh.

và n1> n2

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	28,31 KB