Khái quát chung về Ban thư ký ASEAN Ban thư ký của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN được thành lập vào tháng 2/1976 thông qua Hiệp định được ký bởi Ngoại trưởng 5 nước thành viên b
Trang 1MỞ ĐẦU
Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập vào ngày 8/8/1967 thông qua Tuyên bố Bangkok Trong gần 10 năm đầu hoạt động, trong
cơ cấu tổ chức của ASEAN không có Ban thư ký chung mà chỉ có Ban thư ký riêng của từng quốc gia thành viên Cho đến năm 1976 thông qua Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN 1976 đã đánh dấu sự ra đời của Ban thư ký ASEAN, và cho tới nay cơ quan này vẫn được duy trì hoạt động và ngày càng hoàn thiện Vì vậy, để
thấy rõ hơn sự hoàn thiện của ban thư ký ASEAN em xin tìm hiểu đề số 2: “Phân tích sự hoàn thiện của ban thư ký ASEAN từ Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976 tới Hiến chương ASEAN năm 2008.”
NỘI DUNG
I. Khái quát chung về Ban thư ký ASEAN
Ban thư ký của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập vào tháng 2/1976 thông qua Hiệp định được ký bởi Ngoại trưởng 5 nước thành viên ban đầu của ASEAN tại hội nghị cấp cao lần thứ hai tại Bali năm 1976, là cơ quan thường trực của ASEAN, có nhiệm vụ điều phối việc thực thi các chính sách, triển khai các dự án và hoạt động hợp tác của ASEAN Hiệp định cũng quy định Ban thư ký ASEAN được đặt tại In-đô-nê-xi-a Ban đầu, Ban thư ký ASEAN nằm trong trụ sở của Bộ Ngoại giao In-đô-nê-xi-a Năm 1981, Ban thư ký chuyển về trụ
sở tại 70A Jalan Sisingamangaraja trong khuôn viên do Chính phủ In-đô-nê-xi-a cung cấp
Người đầu tiên giữ chức vụ Tổng thư ký ASEAN là ông Hartono Dharsono là công dân của Indonesia, tại Việt Nam, ông Lê Lương Minh – Thứ trưởng Bộ ngoại giao đã giữ chức Tổng thư ký ASEAN thứ 13 nhiệm kỳ 2013-2017 Và hiện nay,
Trang 2chức vụ Tổng thư ký ASEAN thứ 14 đang do ông Lim Jock Hoi người Brunay đương nhiệm
II. Ban thư ký ASEAN theo Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976
Theo quy định tại hiệp định, Ban thư ký bao gồm Trưởng Ban thư ký hay còn gọi là Tổng thư ký của Ban Thư ký ASEAN, sau đây gọi tắt là "Tổng thư ký", một nhân viên và một nhân viên tuyển dụng tại địa phương
Theo đó, Tổng thư ký do các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN bổ nhiệm theo bổ nhiệm của một Bên ký kết trên cơ sở luân phiên theo thứ tự bảng chữ cái Nhiệm
kỳ của Tổng thư ký là hai năm
Theo quy định tại Hiệp định, Tổng thư ký có nhiệm vụ, quyền hạn sau: Chịu trách nhiệm trong kỳ họp Hội nghị Bộ trưởng ASEAN và Ủy ban Thường vụ ở tất
cả các thời gian khác; Phụ trách Ban Thư ký và chịu trách nhiệm thực hiện các chức năng và trách nhiệm, nhiệm vụ do Hội nghị Bộ trưởng ASEAN và của Ủy ban Thường vụ giao phó; Có thẩm quyền để giải quyết các thông tin liên lạc trực tiếp với các Bên ký kết; Tham dự trực tiếp tất cả các Hội nghị Bộ trưởng ASEAN với tư cách thư ký, cuộc họp của Uỷ ban thường vụ, các cuộc họp của tất cả các Ủy ban ASEAN và các cơ quan tương đương khác; hỗ trợ ủy ban, các nhóm và các cơ quan được thành lập trong khuôn khổ của ASEAN nếu cần thiết; Xác định sự việc hoặc tìm kiếm các giải thích cho mục đích báo cáo với Ủy ban Thường vụ để xem xét; Chuẩn bị Báo cáo thường niên để trình Hội nghị Bộ trưởng ASEAN; khởi xướng, khuyến nghị và phối hợp các hoạt động của ASEAN nhằm giúp nâng cao hiệu quả các hoạt động và hợp tác của ASEAN; Chịu trách nhiệm về an ninh của Ban Thư ký; Chuẩn bị Dự toán ngân sách hàng năm của Ban thư ký và trình Hội nghị Bộ trưởng ASEAN chấp thuận;Thực hiện các quyền hành chính và tài chính
Trang 3được trao theo quy định của Hiệp định này và quy định và quy chế khác có hiệu lực; Coi giữ tất cả tài liệu của ASEAN
Nhân viên ban thư ký bao gồm 3 Giám đốc Văn phòng; 1 Cán bộ Ngoại thương
và Quan hệ kinh tế; 1 Cán bộ hành chính; 1 Cán bộ Thông tin công cộng; và 1 Trợ
lý Tổng thư ký; Họ được Ủy ban thường vụ bổ nhiệm theo bổ nhiệm của các Bên
ký kết
Đối với nhân viên địa phương, Tổng thư ký sẽ tuyển dụng nhân viên địa phương cho các vị trí thư ký và công việc văn phòng khác khi cần thiết để phục vụ hoạt động của Ban thư ký Nhân viên địa phương phải là công dân của các nước thành viên, được tuyển dụng tại địa phương của nước chủ nhà, và do Tổng thư ký
bổ nhiệm
III. Sự hoàn thiện của Ban thư ký trong Hiến chương ASEAN năm 2008
Không giống như tại Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN 1976 quy định chung về Ban thư ký mà đến hiến chương 2008 giữa Ban thư ký và Tổng thư ký ASEAN đã có sự tách bạch cụ thể hơn, nó thể hiện ngay tại tên của điều 11 là
“Tổng thư ký ASEAN và Ban thư ký ASEAN”
1. Ban thư ký
Theo quy định tại hiến chương ASEAN thì Ban thư ký bao gồm Tổng thư ký và các nhân viên khác tùy theo yêu cầu đặt ra Tổng thư ký và các nhân viên ban thư
ký thực thi nhiệm vụ vì lợi ích của ASEAN mà không nhân danh bất kỳ Chính phủ nào
Về nhiệm vụ, quyền hạn của Ban thư ký thì được quy định như sau: giữ vững các chuẩn mực cao nhất về sự liêm khiết, hiệu quả và năng lực trong khi thi hành nhiệm vụ; không tìm kiếm hoặc nhận chỉ đạo từ bất kỳ chính phủ hoặc đối tượng nào ngoài ASEAN và không tham gia vào bất kỳ hành động nào có thể ảnh hưởng
Trang 4đến vị thế quan chức Ban thư ký ASEAN của mình và chỉ chịu trách nhiệm trước ASEAN
Như vậy, đến Hiến chương 2008, ban thư ký ASEAN đã được quy định một cách linh hoạt hơn, thay vì quy định cụ thể số lượng nhân viên như đã nêu ở trên thì trong hiến chương 2008 đã không giới hạn số lượng nhân viên mà quy định số lượng nhân viên sẽ tùy thuộc vào từng yêu cầu đặt ra Bên cạnh đó, trong hiến chương cũng đã quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của Ban thư ký tách rời với chức năng, nhiệm vụ quyền hạn của Tổng thư ký
2. Tổng thư ký
Khác với Hiệp định, Hiến chương quy định Tổng thư ký sẽ do Hội nghị cấp cao ASEAN bổ nhiệm với nhiệm kỳ 5 năm và không được tái bổ nhiệm, Tổng thư ký được lựa chọn trong số công dân của các quốc gia thành viên ASEAN luân phiên theo thứ tự tên nước bằng chữ cái tiếng anh, có tính đến sự liêm khiết, năng lực, kinh nghiệm chuyên môn và sự cân bằng về giới Như vậy, so với Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976 thì đến Hiến chương 2008, để đảm bảo tính chuyên môn cao từ đó đảm bảo việc thực hiện một cách hiệu quả các nhiệm vụ của Tổng thư ký thì nhiệm kỳ của Tổng thư ký đã được thay đổi thành 5 năm chứ không chỉ có nhiệm kỳ 2 năm Ngoài ra, điều kiện để được bổ nhiệm vào chức vụ Tổng thư ký ASEAN cũng được quy định chặt chẽ hơn
Hiến chương cũng nêu rõ vị trí của Tổng thư ký đó là quan chức hành chính cao cấp nhất của ASEAN tiến hành các chức năng và nhiệm vụ của mình theo các quy định của Hiến chương, các văn kiện, nghị định thư liên quan và tập quán đã có của ASEAN Ngoài ra, bên cạnh Tổng thư ký có thêm 4 Phó tổng thư ký với hàm và quy chế cấp thứ trưởng giúp việc, và phải đáp ứng các điều kiện đã được quy định
cụ thể tại Điều 11 Hiến chương ASEAN 2008
Trang 5Về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Tổng thư ký ASEAN, ngoài những chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như đã quy định tại Hiệp Định thành lập Ban thư
ký ASEAN năm 1976 đến Hiến chương ASEAN năm 2008 chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của Tổng thư ký cũng được mở rộng hơn, theo đó Tổng thư ký được thể hiện quan điểm của ASEAN và tham gia vào các cuộc họp với các đối tác bên ngoài phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mình, khuyến nghị việc bổ nhiệm và miễn nhiệm các Phó tổng thư ký lên Hội đồng điều phối ASEAN phê duyệt
Về ưu đãi và miễn trừ dành cho Ban thư ký, Tổng thư ký và nhân viên Ban thư
ký: điều 11 Hiệp định thành lập Ban thư ký năm 1976 quy định: “Nước chủ nhà dành cho Ban Thư ký, Tổng thư ký và nhân viên các ưu đãi và miễn trừ cần thiết như để thực hiện các nhiệm vụ và chức năng của mình” tại điều 18 Hiến chương
ASEAN quy định: “Tổng thư ký ASEAN và các nhân viên của Ban thư ký ASEAN
tham gia vào các hoạt động chính thức hoặc đại diện cho ASEAN tại các Quốc gia thành viên sẽ được hưởng các ưu đãi và miễn trừ cần thiết nhằm thực thi một cách độc lập các chức năng của họ” Nhìn vào hai điều này có thể thấy, Hiến chương đã
nhấn mạnh tính độc lập khi thực thi nhiệm vụ của Ban thư ký, Tổng thư ký và các nhân viên đảm bảo nguyên tắc Tổng thư ký và các nhân viên ban thư ký thực thi nhiệm vụ vì lợi ích của ASEAN mà không nhân danh bất kỳ Chính phủ nào
KẾT LUẬN
Như vậy, từ Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976 cho tới Hiến chương ASEAN năm 2008 Ban thư ký ASEAN đã ngày càng hoàn thiện hơn về mọi mặt từ cơ cấu tổ chức cho đến chức năng nhiệm vụ quyền hạn Qua đó, có thể thấy Ban thư ký ASEAN là một bộ phận không thể thiếu trong cơ cấu tổ chức của ASEAN, góp phần không nhỏ vào tiến trình phát triển của hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Trên đây là bài làm của em, do kiến thức còn hạn chế nên bài làm vẫn còn nhiều sai xót, mong thầy cô góp ý để bài làm của em được hoàn thiện hơn
Trang 6Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 7DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, nxb Công an nhân dân, Hà Nội 2016;
2. Ngô Hữu Phước, khoa Luật quốc tế Trường ĐH Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Luật Quốc tế, nxb Chính trị quốc gia-sự thật, Hà Nội – 2013;
3. TS Nguyễn Thị Thuận, Luật quốc tế-Những điều cần biết,nxb Công an nhân dân, HN-2010;
4. Bộ tư pháp, Vụ tổ chức cán bộ, Tài liệu bồi dưỡng pháp luật ASEAN của ngành tư pháp,nxb Tư pháp, Hà Nội 2015;
5. Hiệp định thành lập Ban thư ký ASEAN năm 1976;
142614/ns100420091933
7. https://asean.org