250815 SO TAY HUONG DAN DANH GIA NHAN HAT MAC CA FINAL

Ví dụ: Nếu nhân hạt bị đổi màu thương mại cũng như bị đổimàu đỉnh hạt thương mại thì nhân hạt được phân loại như là nhân hạt thương mại,không phải là nhân hạt bị loại bỏ.. Ghi chú: Biến

MỤC LỤC

Danh mục hình 2

Giới thiệu 3

I Phần 1 – Hạt nhân cao cấp không bị biến dạng 4

II Phần 2 – Các biến dạng 6

1 Đổi màu nhân hạt 8

1.1 Đổi màu cơ bản 8

1.2 Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt 13

1.3 Đổi màu đường nối giữa hai nửa nhân hạt 15

1.4 Nhân hạt bị nhuộm hồng 17

1.5 Vệt, đường rãnh, các điểm đổi màu trên nhân hạt 19

1.6 Đốm vỏ 22

1.7 Nhân hạt dính lớp màng của vỏ cứng 24

2 Đổi màu đỉnh nhân hạt 26

3 Đổi màu bên trong nhân hạt 28

4 Nấm trên nhân hạt 30

5 Nhân hạt bị nhăn nheo và/hoặc nhân hạt còn non 32

5.1 Lỗ noãn mở 34

5.2 Rỗng ở trung tâm nhân hạt 36

6 Côn trùng phá hoại 40

7 Các biến dạng khác 42

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 – Hạt nhân cao cấp không bị biến dạng 5

Hình 2 – Nhân hạt đổi màu cơ bản 9

Hình 3 – Nhân hạt đổi màu khác: Xanh lá cây và xanh dương 10

Hình 4 – Nhân hạt đổi màu khác: Xám 11

Hình 5 – Nhân hạt đổi màu khác: Chóp đổi màu 12

Hình 6 – Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt 14

Hình 7 – Đổi màu đường nối giữa hai nửa nhân hạt 16

Hình 8 – Nhân hạt bị nhuộm hồng 18

Hình 9 – Đổi màu vệt, đường, các điểm trên nhân hạt 20

Hình 10 – Nhân hạt đổi màu điểm 21

Hình 11 – Nhân hạt bị đốm vỏ 23

Hình 12 – Nhân hạt dính lớp màng của vỏ cứng 25

Hình 13 – Đổi màu đỉnh nhân hạt 27

Hình 14 – Đổi màu bên trong nhân hạt 29

Hình 15 – Nhân hạt bị nấm 31

Hình 16 – Nhân hạt bị nhăn nheo 33

Hình 17 – Nhân hạt còn non 34

Hình 18 – Nửa nhân hạt bị lõm 35

Hình 19 – Hạt và nhân hạt bị lỗ noãn mở 37

Hình 20 – Nhân hạt bị rỗng ở trung tâm 39

Hình 21 – Nhân hạt bị côn trùng phá hoại 41

Hình 22 – Các biến dạng khác 43

GIỚI THIỆU

Để có được một phương pháp kiểm tra khách quan hơn cho ngành công nghiệpmắc ca, phương pháp kiểm tra cần phải được chuẩn hóa.

Với mục đích đó, sổ tay đánh giá nhân hạt mắc ca được phát triển để cung cấp tàiliệu tham khảo quan trọng và công cụ đào tạo cho tất cả các phòng thí nghiệm đánh giánhân hạt mắc ca được công nhận bởi Hiệp hội mắc ca của Úc

Sổ tay giúp hướng dẫn xác định hạt nhân cao cấp, hạt nhân thương mại, hạt nhâncần loại bỏ và các biến dạng khác nhau xảy ra trong các loại nhân hạt

Phân loại nhân hạt dựa trên đánh giá trực quan và đánh giá bằng cảm tính

Phiên bản tiếp theo đã được thực hiện trong năm 2011/2012 nhằm phản ánh cácthay đổi về tiêu chuẩn và kỹ thuật của ngành công nghiệp

SỔ TAY HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ NHÂN HẠT MẮC CA

Hiệp hội Macadamia của Úc (AMS)

Phiên bản 5 - Tháng 12/2011

I Phần 1 – Hạt nhân cao cấp không bị biến dạng

Hạt nhân cao cấp được xác định là hạt nhân đã chín hoàn toàn và không bị cácbiến dạng đáng kể về hình dáng Có thể thực hiện đánh giá cảm tính với một số nhânhạt không bị biến dạng, không đánh giá về mùi vị

Ghi chú: Màu sắc tổng thể của nhân hạt có thể thay đổi từ mùa này sang mùa

khác phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và giống Trong suốt mùa thu hoạch hoặc trongmột số năm hạt nhân thương mại có thể chiếm tỷ lệ cao

Điều quan trọng là giữ cho tiêu chuẩn thử nghiệm nhất quán từ lúc bắt đầu đếnlúc kết thúc mùa thu hoạch và từ mùa này sang mùa khác Việc phân loại và các ví dụtrong sổ tay hướng dẫn là công cụ quan trọng để đảm bảo tiêu chuẩn này Cần thamvấn sổ tay hướng dẫn thường xuyên trong suốt quá trình kiểm nghiệm

Hình 1 – Hạt nhân cao cấp không bị biến dạng

II Phần 2 – Các biến dạng

Biến dạng là đặc tính có ảnh hưởng đến chất lượng cảm quan và an toàn thựcphẩm của nhân hạt Chất lượng cảm quan nhắm vào các đặc tính cảm quan của nhânhạt như vẻ bề ngoài, kết cấu, mùi và vị

Phòng thí nghiệm đánh giá hạt nhân báo cáo về 6 loại biến dạng chất lượng chính:

Biến dạng đổi màu còn có các loại biến dạng phụ:

- Đổi màu cơ bản

- Bị rỗng ở trung tâm nhân hạt

Nhân hạt thường bị ảnh hưởng bởi nhiều loại biến dạng khác nhau Các hạt nhânkhiếm khuyết nên được xác định nguyên nhân chính gây ra là gì Ví dụ: Nhân hạt bịảnh hưởng bởi côn trùng và mốc, nên phân hạt nhân vào loại biến dạng là bị khiếmkhuyết do côn trùng phá hoại vì côn trùng gây ra những thiệt hại ban đầu Hệ thốngnày cung cấp cho người trồng cây mắc ca nhiều thông tin giúp cải thiện chất lượng hạt

Ghi chú: Nếu nhân hạt có từ hai biến dạng trở lên thì không được tổng hợp các

loại biến dạng để thải loại Ví dụ: Nếu nhân hạt bị đổi màu thương mại cũng như bị đổimàu đỉnh hạt thương mại thì nhân hạt được phân loại như là nhân hạt thương mại,không phải là nhân hạt bị loại bỏ Hai khiếm khuyết thương mại không cộng dồn đểxác định nhân hạt thành nhân hạt bị loại bỏ

Khi hạt mắc ca nguyên vỏ cứng được tách vỏ, nếu xuất hiện mảnh vỡ của nhânhạt có độ lớn hơn 3mm bị bám vào lớp vỏ cứng thì nên dùng tay để cạo ra

Khi nhân hạt được tách ra khỏi vỏ không nên can thiệp bằng tay khi nhân hạt đã

bị nứt và nên phân loại nó như nhân hạt bị nứt

Trong hướng dẫn này, nhân hạt được phân thành 3 loại:

1 Cao cấp: Hạt nhân đã chín hoàn toàn và không bị các khiếm khuyết/biếndạng đáng kể về hình dạng.

2 Thương mại: Hạt nhân có biểu hiện của các khiếm khuyết/biến dạng nhỏnhưng phù hợp với người tiêu dùng

3 Loại bỏ: Hạt nhân có các khiếm khuyết/biến dạng lớn chỉ phù hợp để làmdầu hoặc không dùng làm thực phẩm

Ghi chú: Biến dạng được mô tả như bị nhăn nheo và mất màu đỉnh hạt được biếtđến tương ứng với hiện tượng như nhân hạt còn non và nảy mầm trước đây Tên đãđược thay đổi để mô tả chính xác biểu hiện của hạt nhân hơn, tên cũ đôi khi khôngchính xác nguyên nhân khiếm khuyết Ví dụ: Một số hạt nhân đã chín hoàn toàn cóhàm lượng dầu cao nhưng xuất hiện hiện tượng nhăn nheo vì vậy các hạt nhân này nênđược phân loại là hạt nhân bị nhăn nheo dựa trên bề ngoài của nhân hạt

1 Đổi màu nhân hạt

1.1 Đổi màu cơ bản

Đây là biến dạng phụ của nhân hạt đổi màu

a Triệu chứng

Nhân hạt bị đổi màu cơ bản thường là nhân hạt bị nhuộm toàn bộ nửa dưới củahạt nhân Màu sắc phần nhuộm có màu từ nâu đến xám, xanh lá, cam, màu hồng của cáhồi, vàng và xanh dương/đỏ tía, màu sắc thường xuất hiện thành vệt hoặc mảng lớn.Đổi màu cơ bản được coi là đáng kể nếu màu sắc bao trùm nhân hạt và/hoặccường độ đổi màu đạt đến một mức độ khiến hạt nhân hóa đen trở nên khó coi vàtương phản rõ ràng với màu kem của hạt nhân điển hình

Đổi màu cơ bản có thể liên kết với đổi màu viền hình tròn trên nhân hạt

b Nguyên nhân

- Thời tiết ẩm ướt và độ ẩm không khí cao kéo dài

- Giống: Loại đổi màu này thường không được xếp loại là một biến dạng trừkhi gây ảnh hưởng rõ rệt đến tổng thể hình dáng bên ngoài của nhân hạt

- Điều kiện lưu trữ: Đặc biệt là khi hạt nguyên vỏ cứng được lưu trữ ở độ ẩmcao.

- Hạt nằm trên mặt đất trong khoảng thời gian dài giữa các lần thu hoạch

Hình 2 – Nhân hạt đổi màu cơ bản

Hình 3 – Nhân hạt đổi màu khác: Xanh lá cây và xanh dương

Hình 4 – Nhân hạt đổi màu khác: Xám

Hình 5 – Nhân hạt đổi màu khác: Chóp đổi màu

1.2 Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu.

a Triệu chứng

Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt thường là một vòng có màu nâu tới màuxám viền xung quanh đường xích đạo của nhân hạt Để được phân loại như là một biếndạng thì vòng tròn phải có màu gần như đen, dày và/hoặc chuyển sang màu xanhlá/xám/xanh dương

b Nguyên nhân

- Bị áp lực do điều kiện trồng trọt không phù hợp

- Bị ngấm màu từ vỏ

- Đặc tính điển hình của một số giống

- Do thời tiết ẩm ướt và tần suất thu hoạch

Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt có thể liên kết với đổi màu cơ bản

Hình 6 – Đổi màu viền vòng tròn trên nhân hạt

1.3 Đổi màu đường nối giữa hai nửa nhân hạt

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu

a Triệu chứng

Biến dạng này thường là đường nối bị đổi màu sang màu nâu tới màu đen, đườngnối là đường phân chia nhân hạt thành 2 nửa Nếu đường nối mỏng và không rõ ràngthì sẽ được cho phép Nếu đường nối dày và tối màu thì hạt sẽ được phân loại là khiếmkhuyết

b Nguyên nhân

- Xuất hiện phụ thuộc vào giống

- Có thể theo mùa

Hình 7 – Đổi màu đường nối giữa hai nửa nhân hạt

1.4 Nhân hạt bị nhuộm hồng

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu.

a Triệu chứng

Biến dạng bị nhuộm hồng có màu đỏ, cam hoặc hồng tạo thành vệt màu hoặcmảng màu lớn trên bề mặt nhân hạt

b Nguyên nhân

- Nguyên nhân chưa rõ

- Kiểm tra cho thấy không có dấu vết của nấm mốc và vi khuẩn phát triển khihạt nhân bị nhuộm hồng sấy khô được nuôi cấy

Hình 8 – Nhân hạt bị nhuộm hồng

1.5 Vệt, đường rãnh, các điểm đổi màu trên nhân hạt

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu

a Triệu chứng

Biến dạng này thường mang hình dạng những rãnh thấp hoặc những chỗ lõmnông che phủ phía trên bởi các vết mô sẹo màu nâu tương tự với vết phá hoại của bọđục quả Vết phá hoại này thường tối màu và bị thâm trên bề mặt của nhân hạt Trongtrường hợp những vệt, đường rãnh sâu và nghiêm trọng thì nhân hạt sẽ bị loại bỏ

b Nguyên nhân

- Chưa rõ nguyên nhân

Hình 9 - Đổi màu vệt, đường, các điểm trên nhân hạt

Hình 10 – Nhân hạt đổi màu điểm

1.6 Đốm vỏ

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu.

Hình 12 – Nhân hạt dính lớp màng của vỏ cứng

2 Đổi màu đỉnh nhân hạt

Hình 13 – Đổi màu đỉnh nhân hạt

3 Đổi màu bên trong nhân hạt

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt đổi màu.

Loại biến dạng này có thể tạo ra mùi hôi mạnh và làm mất mùi của nhân hạt Mùihôi này là đặc trưng cho loại nhân hạt bị khiếm khuyết này

Nếu nghi ngờ nhân hạt bị đổi màu bên trong thì nên cắt hạt ra làm đôi để dễ dàngphát hiện

b Nguyên nhân

Nguyên nhân gây đổi màu nhân hạt chưa được phát hiện nhưng có thể liên quanđến:

- Sức khỏe tổng thể của cây trồng, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng

- Sự xuất hiện của đổi màu bên trong nhân hạt là theo mùa và có thể thay đổi

từ vùng này sang vùng khác

- Sấy khô hạt ở độ ẩm cao với nhiệt độ cao và sấy khô quá nhanh

- Nhân hạt với độ ẩm cao tiếp xúc với nhiệt độ cao và/hoặc tiếp xúc trực tiếpvới ánh nắng mặt trời trong thời gian dài

- Tác động cơ học có thể gây ra các vết thâm vì vậy thường xuất hiện hiệntượng hạt hóa nâu sau khi sấy khô

Nhân hạt bị đổi màu bên trong đều bị phân loại là nhân hạt loại bỏ do hương

vị và mùi.

Hình 14 – Đổi màu bên trong nhân hạt

4 Nấm trên nhân hạt

a Triệu chứng

Nấm thường xuất hiện như là một sự đổi màu cục bộ trên hoặc dưới bề mặt củanhân hạt tạo thành các điểm hoặc che phủ một khu vực rộng, và vị trí xuất hiện nấmthường đối xứng Nấm thường có màu cam, nâu, xanh lá, xanh dương, tím đen, đenhoặc trắng

Nấm trên bề mặt nhân hạt đôi khi được thấy dưới dạng phấn thường xuất hiệntrên thân của trái cây với màu xanh lá/xám/đen Nấm sẽ làm bẩn hạt nhân hoặc làmvấy bẩn những vật nó tiếp xúc

b Nguyên nhân

- Hạt nguyên vỏ cứng ở trên mặt đất quá lâu, đặc biệt là trong thời tiết ẩm ướt

- Hạt cũ từ mùa thu hoạch trước do không làm sạch vườn hoàn toàn

- Hạt không được sấy khô hoàn toàn sau khi phân loại bằng nước

- Silo hoạt động kém là nguyên nhân gây ra nấm và đổi màu

- Hạt ở trên cây trong thời gian dài

- Vỏ cứng bị nứt khiến cho nấm xâm nhập

- Côn trùng phá hoại khiến cho nấm xâm nhập

- Lỗ noãn mở

Nhân hạt bị nấm đều phân loại là nhân hạt loại bỏ do rủi ro an toàn thực phẩm.

Hình 15 – Nhân hạt bị nấm

5 Nhân hạt bị nhăn nheo và/hoặc nhân hạt còn non

Đây là biến dạng phụ của các biến dạng: lỗ noãn mở, trung tâm hạt bị rỗngvà/hoặc nhân hạt còn non

b Nguyên nhân

- Do sâu đục quả và vỏ cứng phá hoại khiến cho hạt rụng sớm mà không gây

ra các dấu hiệu có thể nhận thấy được trên hạt nhân

- Hạt rụng sớm do bị áp lực của hạn hán, nhiệt độ, dinh dưỡng…

- Bão phá hoại

- Điều kiện thời tiết ẩm ướt kéo dài có thể ảnh hưởng đến việc tích tụ dầu củahạt vì vậy hạt có hàm lượng dầu thấp dẫn đến xuất hiện hiện tượng nhăn nheo

Hình 16 – Nhân hạt bị nhăn nheo

Hình 17 – Nhân hạt còn non

Hình 18 – Nửa nhân hạt bị lõm

Một số hạt nguyên vỏ cứng có lỗ noãn nở rộng và mở ra làm cho hạt nhân nhô ra.Điều này khiến cho hạt nhân xuất hiện đỉnh nhọn với phần đỉnh bằng phẳng.

b Nguyên nhân

- Chưa tìm được nguyên nhân

- Một số giống nhạy cảm hơn với biến dạng này

- Tỉ lệ khác nhau từ mùa này sang mùa khác

Hạt nhân bị mở lỗ noãn đều phân loại là hạt nhân loại bỏ do rủi ro an toàn thực phẩm.

Hình 19 – Hạt và nhân hạt bị lỗ noãn mở

5.2 Rỗng ở trung tâm nhân hạt

Đây là biến dạng phụ của biến dạng nhân hạt nhăn nheo.

a Triệu chứng

Rỗng ở trung tâm nhân hạt chỉ có thể nhìn thấy ở nhân hạt một nửa Trung tâmmặt phẳng của hạt nhân một nửa xuất hiện chỗ lõm xuống Màu sắc chỗ lõm có thể cómàu kem sáng, nâu Phần rỗng có thể có bề mặt nhẵn mịn hoặc bề mặt thô

b Nguyên nhân

- Có thể liên quan đến cây trồng bị áp lực về thời tiết và dinh dưỡng

Hình 20 – Nhân hạt bị rỗng ở trung tâm

6 Côn trùng phá hoại

a Triệu chứng

Côn trùng phá hoại có thể có đặc điểm của một vết lõm xuống hay vết thươngtrong nhân hạt giống như một vết nứt hoặc một khe hở với hình dáng không bìnhthường Các vết thương có có thể được bao bọc bởi màu nâu, các vết sẹo thường códạng vảy có thể bao bọc toàn bộ khu vực bị thiệt hại Trong trường hợp nặng, toàn bộmột nửa hạt nhân có thể bị khô héo teo nhỏ lại, nhăn nheo, thỉnh thoảng trở nên trong

mờ, đóng vảy nâu Loại côn trùng phá hoại này thường do sâu đục quả, mỗi nhân hạtthường bị từ 1 – 2 vết đốt

Một hiện tượng khác của sâu đục quả phá hoại là hình dạng bất thường của quảchuyển sang màu hơi xám, màu khá rõ ràng đi kèm theo vết đốt Thỉnh thoảng, các vếtnhăn mỏng sẽ xuất hiện trên bề mặt nhân hạt với vết sẹo mỏng Khi nhân hạt bị cắtchéo, một lỗ hổng được tìm thấy với màu hơi xám khá rõ

Bọ rau xanh phá hoại là các tổn thương nhỏ hình tròn hiếm khi có đường kính lớnhơn 4 – 5mm Tổn thương có màu trắng, xám và có thể trong suốt Bọ rau xanh thường

để lại nhiều vết đốt, thường hơn 5 vết đốt và có khi nhiều hơn 10 vết Vết đốt của bọrau xanh tương tự với vết đốt của sâu đục trái, có hình dạng vết lõm xuống và vếtthương tương tự

Sâu đục quả mắc ca thường được nhận biết bằng các vết cắn xuất hiện trên nhânhạt Trong một số trường hợp các vết cắn không chỉ giới hạn ở bề mặt nhân hạt mà còn

mở rộng vào bên trong nhân hạt với hình dạng đường hầm Hầu hết trường hợp không

dễ phát hiện, tổn hại sẽ kèm theo phân ấu trùng, một kết hợp của các mảng sợi mảnh

Hình 21 – Nhân hạt bị côn trùng phá hoại

7 Các biến dạng khác

Hạt nhân bị ôi thiêu được phát hiện bằng mùi và hương vị Nhân hạt bị ôi thiêu cóthể không có các khuyết tật có thể quan sát được bên ngoài nhân hạt, chỉ có thể pháthiện bởi mùi và hương vị Một số nhân hạt bị ôi thiêu có thể có màu sắc vàng sáng,vàng xanh hoặc bề ngoài có màu xám mờ và màu hơi xám trên bề mặt.

Ghi chú: Khuyết tật này được phát hiện bởi mùi và hương vị vì vậy không cóhình ảnh cho khuyết tật này

Nhân hạt có khuyết tật khác là nhân hạt không phù hợp với bất kỳ biến dạng nào

đã được miêu tả trên

Hạt/nhân hạt méo mó sẽ được phân loại là nhân hạt cao cấp nếu không có bất kỳkhiếm khuyết nào

b Nguyên nhân

- Lưu trữ ở nhiệt độ cao

- Lưu trữ hạt trong thời gian dài

- Hạt nằm trên mặt đất trong thời gian dài giữa các lần thu hoạch

- Giống có hạt rụng muộn, hạt ở trên cây trong thời gian dài sau khi chín

Hình 22 – Các biến dạng khác