SKKN HOAT DONG NHOM

Cho nên muốn dạy môn hoá học có hiệu quả thì ngoài việc nắm vững kiến thức, ta cần có một phương pháp dạy học cho phù hợp.Theo yêu cầu của Bộ GD- ĐT về việc phát huy tính tích cực của họ

Sáng kiến kinh nghiệm trong tổ chức học nhóm

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

; Hiện nay nước ta đang đổi mới nhiều lĩnh vực khác nhau, để hoà nhập vào xu thế phát triển của thế giới Về giáo dục cũng đang nâng cấp cơ sở vật chất, và đổi mới

phương pháp dạy học trong trường phổ thông Do môn hoá học là một môn khoa học vừa mang tính lí thuyết, vừa gắn liền với thực nghiệm, nó liên quan rất nhiều lĩnh vực khác nhau trong xã hội, sản xuất và môi trường sống Cho nên muốn dạy môn hoá học có hiệu quả thì ngoài việc nắm vững kiến thức, ta cần có một phương pháp dạy học cho phù hợp.Theo yêu cầu của Bộ GD- ĐT về việc phát huy tính tích cực của học sinh lấy học sinh làm “trung tâm” tôi đã mạnh dạng áp dụng thử nghiệm phương pháp tổ chức học nhóm trong lớp học nhầm giúp học sinh có nhiều cơ hội để phát biểu, trao đổi và lắng nghe ý kiến của nhau,tạo cơ hội cho học sinh nhút nhát,học sinh yếu tham gia tích cực vào hoạt động học tập, bắt buộc học sinh lười tham gia vào hoạt động học tập, phát huy được khả năng làm việc độc lập của học sinh, học sinh làm việc theo nhóm phát huy được kỹ năng giao tiếp như: lắng nghe ý kiến của người khác, biết trình bày ý kiến của mình, biết thương lượng và thoả hiệp, biết làm việc theo phương châm” Đoàn kết là sức mạnh”, tạo quan hệ tốt đẹp giữa các học sinh, các em có trách nhiệm, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau cùng nhau tiến bộ trong học tập Khi ta áp dụng phương pháp này không những giúp học sinh nắm kiến thức mà còn giúp các em con đường đi đến kiến thức

; Việc chọn một phương pháp dạy học có sẳn áp dụng vào một bài học là một công việc khó khăn Mà nay lại đưa ra phương pháp tổ chức học nhóm nhầm phát huy tính tích cực của học sinh, phương pháp này lại liên quan đến nhiều môn khác nửa Mặc dù hết sức cố gắng khi viết và trình bài, xong không tránh khỏi những sai sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý thầy cô đi trước và các bạn đồng nghiệp Tôi xin trân thành cảm ơn

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

 Qua quá trình nguyên cứu, suy nghĩ thì tôi mạnh dạng áp dụng thử nghiệm vào lớp 11A1 và lớp đối chứng 11A2 khối lớp chưa cải cách chương trình học Và đã nhận thấy chất lượng học sinh tăng lên rõ và cân bằng được lớp học không phải em nào giỏi thì quá giỏi còn em nào tệ thì quá tệ Sau đây tôi xin được phép trình bài một số kinh nghiệm của tôi trong cách tổ chức học nhóm

1 CÁCH TỔ CHỨC TRONG HỌC NHÓM:

a cách tổ chức:

 Vai trò của giáo viên:

a Giáo dục các em về sự cần thiết của học nhóm và vai trò của cá nhân tronghoạt động nhóm:

 GV chia lớp ra thành 2 tổ bằng nhau về số lượng HS, tổ chức cho HS chơi bóng

chuyền:

 Cách thức chơi như sau:Trái bóng được chuyền từ em đầu đến em cuối, từ em cuối chuyền lại em đầu, bóng phải qua tay mỗi em 2 lượt( lượt đi và lượt về) Tổ nào chuyền bóng về trước sẽ được thưởng một hôïp kẹo

 Sau khi kết thúc trò chơi ,GV giúp HS hiểu rõ trong khi vui chơi giải trí, trong công việc, cũng như trong học tập, có những việc rất cần sự họp sức,đồng lòng của nhiều

người mới làm được và làm có kết quả tốt Trong khi làm việc theo nhóm như thế, vai trò của mỗi cá nhân hết sức quan trọng

b Tổ chức nhóm:

Có thể tổ chức nhóm cố định và nhóm không cố định

* Nhóm cố định:Không thay đổi các thành viên trong nhóm trong suốt năm học.

* Nhóm không cố định: Thay đổi các thành viên trong nhóm nếu thấy nhóm hoạt động

không có hiệu quả mà nguyên nhân là do chính các thành viên trong nhóm tạo ra

* Thành phần nhóm: Có đủ các đối tượng HS: Giỏi, khá, TB, Yếu.

* Số lượng các thành viên trong nhóm: Có thể mỗi nhóm gồm 2 -> 6 thành viên Nhưng

lý tưởng nhất là 4 hoặc 3

* Phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm:

- 1 Nhóm trưởng: Có nhiệm vụ chỉ đạo chung, đọc câu hỏi, đề nghị cacù bạn có ý kiến đóng góp, nhắc nhở những bạn lười hoạt động, đề xuất ý kiến của nhóm với GV, ghi chép lại tình hình hoạt động của nhóm, viết báo các tình hình hoạt động của nhóm cho

GV sau mỗi tháng

- 1 Thư ký: Lắng nghe, ghi chép nhanh, ngắn gọn những ý kiến, những lời giải đáp sau khi tổ đã thống nhất, nhắc nhở thời gian hoạt động nhóm, hối thúc nhóm mau đi đến ý kiến thống nhất mỗi khi có bàn cãi

- Mỗi thành viên trong nhóm: Ý thức rõ vai trò của cá nhân mình, tích cực đóng góp ý kiến, bảo vệ ý kiến của mình trên cơ sở thực tế và khoa học, đại diện nhóm báo cáo kết quả khi GV yêu cầu

c Tiếp nhận ý kiến của các nhóm, điều chỉnh nhóm:

- Mỗi tháng các nhóm báo cáo tình hình hoạt động của nhóm mình và đề xuất ý kiến của tập thể nhóm

A

- GV tiếp nhận các báo cáo, sửa những lỗi của HS, có thể thay đổi các thành viên trong nhóm, hoà giải các ý kiến bất đồng nhau giữa các thành viên trong nhóm

- Khi áp dụng phương pháp này để hiệu quả cao thì ta nên có quy chế cộng trừ điểm vào mỗi nhóm

 Quy chế điểm cộng:

♦ 1 lần phát biểu báo cáo đúng, chính xác, khoa học được cộng 5đ

♦ 1 lần chuẩn bị đồ dùng dạy học cho bài cộng 10đ

♦ Cả tổ có soạn bài đầy đủ + làm đủ bài tập thì cộng 10đ

 Quy chế điểm trừ:

♦ Không làm bài + soạn bài trước khi đến lớp (-5đ / 1 HS)

♦ Nếu không phát biểu được khi GV gọi thì –10đ/ nhóm

♦ Nếu không chuẩn bị đồ dùng học tập theo phân công của GV thì (- 40/ nhóm)

♦ Thảo luận nhóm mất trật tự, ồn (-5 đ/ 1Hs)

 Tổng hợp điểm hàng tháng:

• Điểm từ 100đ trở lên (+1 vào bài 15’, điểm miệng.)

• Điểm từ 80 ->90đ ( cộng 0.5 đ vào bài 15’, điểm miệng)

• Điểm dưới 70đ thì trừ (0.5 đ vào bài 15’, điểm miệng)

• Điểm dưới 50 đ thì trừ (1đ vào bài 15’, điểm miệng)

• Trong HK I được cộng liên tục 4đ thì được đổi lại cộng 1 đ vào cột điểm 1 tiết

• Trong HK II được cộng liên tục 3đ thì được đổi lại cộng 1 đ vào cột điểm 1 tiết

Vai trò của HS:

Phục tùng sự phân công của GV

Có những ý kiến đề xuất với GV

Thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao

b Vai trò và công việc của giáo viên trong một hoạt động nhóm:

Trước Khi Tiến Hành

Hoạt Động Nhóm

Trong Khi Tiến Hành Hoạt

Động Nhóm

Sau Khi Tiến Hành Hoạt

Động Nhóm

♦ Đặt câu hỏi, ra bài

tập, giao nhiệm vụ cho

mỗi nhóm

♦ Hướng dẫn cách

tiến hành hành hoạt

động nhóm

♦ Ấn định thời gian

♦ Kiểm tra xem HS

có hiểu nhiệm vụ/bài

• Giáo viên đi đến các nhóm

• Giám sát viên

• Quan sát viên

• Người dạy kèm

• Giúp đở học sinh khi cần

• Nhắc nhở học sinh làm việc

• Chỉnh sửa những thái độ làm việc chưa tốt của HS

 Lắng nghe kết quả của các nhóm

 Sữa lỗi cho học sinh

 Nhà đánh giá, bình luận, khen ngợi những nhóm hoạt động tốt, phê bình,nhắc nhở những nhóm chưa tốt

tập được giao hay

không

 Nhận xét đánh giá kết quả, cho điểm

2 một số ví dụ ÁP DỤNG, nhằm so sánh phương pháp dạy học truyền thống và phương pháp thảo luận nhóm

Nội dung vấn đề Phương pháp truyền

thống

Phương pháp thảo luận nhóm

VD1: Định nghĩa axit?

 Theo Bronxtet: Axit

là những chất có khả

năng cho proton

 Đặt câu hỏi:

? các em nêu định nghĩa axit đã học ở lớp 9?

 Hs trả lời

Gv cho vd HCl > H++Cl

HCl + H2O ->

H3O+ + Cl

- Từ đó TB định nghĩa axit theo Bronxtet: Axit là

những chất có khả năng cho proton

; Yêu cầu Hs cho vd một số công thức Axit đã học.

Từ các công thức GV viết các phương trình:

HCl > H++Cl

HCl + H2O -> H3O+ + Cl

-H2SO4 -> H+ + HSO4

-Hoặc:

H2SO4 -> 2H+ + SO4

2-H2SO4 + 2 H2O > 2H3O+ + SO42-.

; Quan sát các quá trình trên Thảo luận nhóm rút ra định nghĩa về axit.

; HS báo cáo

; Các nhóm khác bổ sung

; GV nhận xét, đánh giá

Vd 2 Tìm hiểu tính

chất hoá học của

photpho:

 Photpho thuộc phân

nhóm chính nhóm V

nên photpho vừa thể

hiện tính oxi hoá và

vừa thể hiện tính khử

 Phot pho thể hiện

tính khử:

 GV thông báo :

photpho thuộc phân nhóm chính nhóm V nên photpho vừa thể hiện tính oxi hoá và vừa thể hiện tính khử

 GV yêu cầu học sinh lên viết phương trình:

P thể hiện tính oxi

; HS thảo luận nhóm

; Bằng các phương trình phản ứng, chứng minh rằng photpho vừa thể hiện tính oxi hoá, vừa thể hiện tính khử: Phot pho thể hiện tính khử:

4P+ 5O2 > 2P2O5

Phot pho thể hiện tính oxi hoá:

2P+ 3Ca > Ca3P2

; HS báo cáo

 Phot pho thể hiện

tính oxi hoá:

2P+ 3Ca > Ca3P2

hoá:

P+ Ca >

P thể hiện tính khử:

4P+ 5O2 > 2P2O5

P+ HNO3 + H2

O >

; Các nhóm khác bổ sung

; GV nhận xét, đánh giá

VD 3: V ề cách tổ chức

giải 1 bài tập trong

tiết luyện tập:

 Cho 11 gam hỗn

hợp Al và Fe tác dụng

với Axit nitric loãng

lấy dư thì có 6.72 l (đo

ở đktc) khí NO bay ra

Tính khối lượng mỗi

kim loại trong hỗn hợp

 GV hướng dẫn cách giải.

 Gọi 1 Hs trong lớp lên bảng giải bài tập.

; Hs thảo luận làm bài tập.

; GV chỉ định bất kì một thành viên nào trong nhóm lên bảng giải bài tập và lấy điểm cho cả nhóm.

; Lưu ý : Đối với những bài tạp khó

thì GV có thể hướng dẫn các bước làm, sau đó mới thảo luận nhóm

Hoặc gọi một HS khá giỏi trong lớp lên định hướng cách giải trước để nhóm hoạt động có hiệu quả hơn

iii Trở ngại trong việc dạy và học nhóm - một số giải pháp:

 Trong quá trình áp dụng phương pháp mới trong dạy học lấy học sinh làm trung tâm nhằm phát huy tính tích cực của học sinh ,đó là học nhóm hay học sinh hoạt động tìm tòi phát hiện kiến thức, tôi gặp một số trở ngại và tự tôi đã nghiên cứu được 1 số giải pháp sau:

1

 Giáo viên tổ chức học nhóm và yêu

cầu học sinh bắt đầu làm việc Hầu hết

các em đều ngồi yên, không chịu tiến

hành làm việc

1

• Xem lại câu hỏi đặt ra đã chỉnh về cú pháp câu và rõ về nội dung chưa

• Ta nên đưa ra các câu hỏi phụ cho điểm kích thích để học sinh ham học

• Tìm hiểu lí do không hoạt động

2

 Trong hoạt động làm việc theo nhóm,

đa số các học sinh không trao đổi, chia sẻ

thông tin bằng cách hỏi- đáp lẫn nhau, mà

chỉ yên lặng chép các thông tin của nhau

• Theo tôi khi gặp trường hợp này ta nên đưa ra giải pháp:

• Yêu cầu nhóm trưởng đọc kĩ nội dung yêu cầu của GVđối với nhóm mình

• Nhóm trưởng phát biểu trước

vào tập của mình • Yêu cầu bạn ít nói phát biểu

• GV thường xuyên giám sát nhóm 3

 Các em học sinh khá giỏi thường làm

hết”tất cả”các việc của nhóm, còn các em

học sinh trung bình, yếu chỉ đóng vai là”

Hành khách quá giang”

• Mời học sinh yếu trong nhóm phát biểu

• Khen học sinh yếu, tuỳ theo câu hỏi có thể cho điểm riêng HS yếu hoặc cộng điểm

• Giao việc cho HS yếu

• Cho HS luân phiên báo cáo

4

 Khi chia nhóm, thì một em Hs nói” Em

không thích làm việc chung với bạn A”

• GV cần tìm hiểu nguyên nhân

• Chuyển chỗ

• Phân nhóm lại

5

 Một vài nhóm hoàn thành bài tập trước

các nhóm khác và bắt đầu tán gẫu, còn

một vài nhóm không làm ra

• Yêu cầu nhóm làm rồi nên xem lại

• GV nên xét lại thành phần của nhóm, có thể chia lại nhóm( phân tán nhóm lại)

• Hoặc đặt câu hỏi phụ thêm cho nhóm đó

6

 Trong một bài tập thảo luận, cả nhóm

được yêu cầu phải bàn bạc và đi đến một

quyết định chung cho cả nhóm Nhưng đến

lúc cuối cùng, cả nhóm cũng bất đồng ý

kiến

• GV hướng dẫn HS lấy ý kiến thống nhất

• Cho HS đưa các ý kiến

• GV theo dõi và giúp đỡ

• Cho biểu quyết

• Giúp HS biết thương lượng và nhượng bộ lẫn nhau

7

 Trong giờ thực hành hoá học GV tiến

hành một thí nghiệm, yêu cầu HS quan

sát, và yêu cầu HS làm việc theo nhóm để

mô tả lại thí nghiệm, nêu hiện tượng và

rút ra kết luận

 Nhưng GV lại phát hiện ởmột số nhóm

chỉ có 1 HS nói còn các em khác không

phát biểu ý kiến mà chỉ lắng nghe thôi,

một số nhóm không làm việc mà chỉ chờ

mượn hoặc lắng nghe ý kiến của nhóm

khác

• GV nên xem lại sự bố trí thí nghiệm,

• Yêu cầu HS quan sát gì và làm gì , có thể làm lại

• GV nên đặt yêu cầu trước khi làm thí nghiệm

 Giáo viên dạy bên cạnh lớp của bạn

than phiền việc học nhóm trong lớp của

bạn gây ồn, mất trật tự, ảnh hưởng đến

việc dạy và học của lớp khác

• Xin lỗi GV kế bên yêu cầu Hs thảo luận nhỏ

VI Kết quả thử nghiệm:

 Ngẫu nhiên chọn 2 lớp 11A1 và 11A2 niên học 2006-2007

 Lớp 11A1 là lớp thử nghiệm dạy và học theo nhóm

 Lớp 11A2 là lớp đối chiếu

Đầu Năm 5% 10% 69% 16% 0

Giữa HKI 7% 15% 66% 12% 0

Giữa HKI 6% 12% 65% 17% 0

VII KẾT LUẬN VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:

 Qua kết quả trên tôi thấy rằng việc áp dụng phương pháp dạy học theo nhóm trong học tập thì kết quả học tập của các em được nâng lên rõ rệt, giảm tỉ lệ học sinh yếu kém Nâng dần sự tư duy, tìm tòi, học hỏi, sáng tạo ở các em, tạo cơ hội cho học sinh nhút nhát,học sinh yếu tham gia tích cực vào hoạt động học tập, bắt buộc học sinh lười tham gia vào hoạt động học tập, học sinh làm việc theo nhóm phát huy được kỹ năng giao tiếp như: lắng nghe ý kiến của người khác, biết trình bày ý kiến của mình, biết thương lượng và thoả hiệp, biết làm việc theo phương châm” Đoàn kết là sức mạnh”, tạo quan hệ tốt đẹp giữa các học sinh Các em có trách nhiệm, quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau cùng nhau tiến bộ trong học tập, để nâng dần chất lượng học tập của nhau

VIII ý kiến đề xuất để áp dụng phương pháp nêu trên:

 Qua việc thử nghiệm phương pháp này, tôi thấy rất hiệu quả hơn so với thế hệ học sinh ở những năm trước đó Cụ thể học sinh các lớp thực nghiệm chất lượng hơn hẳn các lớp đối chứng Nên tôi đưa ra phương pháp này rất mong các bậc thầy cô và các bạn đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm kiểm tra, chỉnh lý bổ sung cho thật hoàn chỉnh, để áp dụng vào chương trình học ở các lớp chưa cải cách nhằm năng dần chất lượng học tập ở các em

 Dù hết sức cẩn trọng trong quá trình bày, nhưng nếu có điều chi sơ sót xin quý thầy cô góp ý và bổ sung khiếm khuyết Tôi xin chân thành cảm ơn

Đánh Giá Hội Đồng Khoa Học Hoà An, Ngày 12 Tháng 12 Năm 2008 Nhà Trường Người viết

Phan Hồng Thắm

Ý Kiến Góp ý :Gmail lien hệ: thamhong7976@gmail.com.vn

meoxanh7679@gmail.com.vn