Các phong trào xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa, phong trào toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống văn hóa đợc nhân dân đồng tình ủng hộ,tăng cờng khối đại đoàn kết toàn dân.. Các thế
Trang 1Lời nói đầu
Từ khi có Đảng cộng sản Việt Nam, do Chủ tịch Hồ ChíMinh sáng lập ra đảm đơng sứ mệnh lịch sử, lãnh đạo cáchmạng Việt Nam, nhân dân đứng lên đấu tranh chống xâm lợccủa thực dân, đế quốc, các thế lực thù địch, phản động để
đi đến giành độc lập, thống nhất Tổ quốc: “ Non sông về một mối” đi theo con đờng Chủ nghĩa xã hội Tiếp tục củng cố
và phát triển nền văn hóa mang đậm đã bản sắc dân tộc.Hiện nay đất nớc ta đã và đang thực hiện công cuộc đổi mớitoàn diện và đồng bộ chuyển nền kinh tế, sang nền kinh tếthị trờng, đây là cơ hội lớn để tiếp thu tinh hoa văn hóanhân loại Vừa là thách thức lớn, đồng thời là điều kiện thuậnlợi, là nhân tố thúc đẩy tăng trởng kinh tế, góp phần thay đổinếp nghĩ, cách làm, kích thích tính năng động sáng tạo Điều
đó đã chứng minh rất cụ thể trong Hội nghị lần thứ 5 khóa VIII
của Ban chấp hành Trung ơng Đảng “ Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”.
Muốn có một nền “ Văn hóa tiến tiến đậm đà bản sắc dân tộc” trớc hết phải xây dựng con ngời mới xã hội chủ nghĩa.
Điều đó trở thành hiện thực khi chúng ta biết kế thừa truyềnthống tốt đẹp của dân tộc, một nền văn hóa yêu nớc và tiến
bộ, nội dung cốt lõi ý nghĩa là lý tởng độc lập và chủ nghĩa xãhội dới ánh sáng của chủ nghĩa Mác- Lê Nin, t tởng Hồ Chí Minh.Mặt khác phải mở rộng giao lu văn hóa thế giới, thực hiện ph-
ơng châm “ Hòa nhập nhng không hòa tan”, Việt Nam muốn
làm bạn với tất cả các nớc trên thế giới, tiếp thu chọn lọc những
tinh hoa di sản văn hóa thế giới, để xây dựng “Nền văn hóa Việt Nam mang đậm bản sắc Việt Nam”.
Trang 2Nhìn lại trong những năm đổi mới, với các thành tựuquan trọng về kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, đối ngoại,kinh tế của đất nớc luôn phát triển có nhiều khởi sắc, an ninhchính trị đợc giữ vững và ổn định Đất nớc ta làm bạn với tất
cả các nớc trên thế giới “ Đa dạng hóa, đa phơng hóa” trình độ
dân trí đợc nâng lên, các nhu cầu hởng thụ về văn hóa đợcthỏa mãn và đáp ứng kịp thời Các phong trào xây dựng gia
đình văn hóa, làng văn hóa, phong trào toàn dân đoàn kếtxây dựng đời sống văn hóa đợc nhân dân đồng tình ủng hộ,tăng cờng khối đại đoàn kết toàn dân Cùng với thành tựu vănhóa, thế và lực của đất nớc ta lớn hơn trớc rất nhiều, nhngchúng ta cần nhận rõ 4 nguy cơ mà Nghị quyết Đại hội VIII, IX
đã nêu ra và nhấn mạnh
Các thế lực thù địch thông qua diễn biến hòa bình, bópméo sự thật về quyền con ngời, hòng xóa bỏ chế độ xã hội chủnghĩa nớc ta, đồng thời tác động của nền kinh tế thị trờng,phần nào chúng ta buông lỏng quản lý Nhà nớc về văn hóa.Những biểu hiện thiếu lành mạnh, những hủ tục lạc hậu cóchiều hớng nảy sinh, một số loại văn hóa phẩm đã cấm lu hành,song vẫn trôi nổi trên thị trờng đã đến với ngời thởng thức, do
đó phần nào bị ảnh hởng đến nếp sống, đạo đức trong cộng
đồng xã hội, gây phiền hà cho nhiều ngời, nhiều gia đình,
mà d luận xã hội đã lên tiếng cảnh báo
Cùng với xu thế của đất nớc, ở cơ sở xã Minh Tân nói riêngviệc quản lý Nhà nớc trong lĩnh vực văn hóa giai đoạn hiện nay
là hiệu quả, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân luôn
đ-ợc phát huy, tình làng, nghĩa xóm, tôn ti, trật tự trong gia
đình, họ hàng đợc giữ vững Việc cới, việc tang, lễ hội đợc
Trang 3thực hiện lành mạnh đúng pháp luật Mặc dù vậy trong hoạt
động sinh hoạt hàng ngày vẫn có những sai phạm thiếu sótnhất định, vì thế việc tăng cờng quản lý Nhà nớc về văn hóatrong giai đoạn hiện nay là cần thiết ở các cơ sở xã nói chung,
xã Minh Tân nói riêng Việc xây dựng, đăng ký “ Gia đình văn hóa, làng văn hóa” là việc làm thiết thực đối với cấp ủy Đảng,
chính quyền địa phơng
Là một cán bộ hiện đang công tác ở xã, tôi nhận thấy trênthực tế còn nhiều vấn đề bất cập trong hoạt động điều hànhquản lý về văn hóa ở cơ sở, bản thân tôi có nhiều suy nghĩphải làm thế nào để tháo gỡ những vấn đề còn tồn tại, đểnâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý văn hóa ở cơ sở hiện nay
Là cán bộ đợc Ban chấp hành Đảng bộ- ủy ban nhân dân xãMinh Tân cử đi học lớp Trung cấp quản lý – văn hóa khóa 5 tạiTrờng trung cấp văn hóa nghệ thuật và du lịch Hải Dơng
Trong đề tài: “ Quản lý về văn hóa ở cơ sở” Để trình bày
Trong quá trình viết đề tài do trình độ, nhận thức cònhạn chế, cha có
nhiều tài liệu để tham khảo, do đó không tránh khỏi nhữngthiếu sót
Trang 4Rất mong thầy giáo hớng dẫn, các thầy cô trong Nhà trờnghết sức giúp đỡ, tạo điều kiện để đề tài của em đợc hoànchỉnh.
Em xin trân trọng cảm ơn./
Phần thứ nhất Thực trạng công tác văn hóa ở cơ sở xã Minh Tân
Trang 5-I Đặc điểm tình hình kinh tế - chính trị- xã hội.
Minh Tân là một xã anh hùng giàu truyền thống cáchmạng, nhân dân cần cù, chịu khó Minh Tân có lịch sử lâu
đời với tinh thần sáng tạo trong lao động, anh dũng trong đấutranh, qua các cuộc kháng chiến và trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, Đảng bộ và nhân dân Minh Tân đã kếthừa truyền thống của ông cha tiếp tục viết lên trang sửtruyền thống của quê hơng
Xã Minh Tân là xã xa trung tâm huyện Nam Sách, phía
đông giáp xã Hồng Phong, Nam giáp với Thành phố Hải Dơng,phía tây giáp với xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, phía bắcgiáp với xã Thái Tân, đợc bao bọc bởi con sông Thái Bình theochiều dài của xã, có 5,2 km đê Trung ơng, có diện tích tựnhiên là 649,09 ha, diện tích canh tác là: 252,7 ha Dân số có4.465 khẩu, xã có 5 thôn, tổng số hộ là 1.139 hộ
Minh Tân cũng nh bao làng xã Việt Nam đợc xây dắp lênbởi một nền văn hóa lâu đời và cùng thời gian năm tháng pháttriển đi lên Đến nay nhân dân trong xã có cuộc sống ổn
định, đời sống văn hóa đợc nâng cao, nhân dân tin tởngvào đờng lối của Đảng và Nhà nớc, các quy định của địa ph-
ơng
Nền kinh tế của đất nớc đang trên đà phát triển, songbên cạnh đó có tác động mặt trái của cơ chế thị trờng,khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị ngàycàng giãn ra Xã Minh Tân dới sự lãnh đạo của Ban chấp hành
Đảng bộ, chính quyền địa phơng đã có nhiều cố gắng trong
Trang 6việc lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và quản lý trên các mặthoạt động, do vậy Minh Tân đã hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.
Trên lĩnh vực kinh tế trong những năm gần đây ( 2009) nhịp độ tăng trởng kinh tế trong toàn xã bình quân là
2008-9 %/năm, phấn đấu đến năm 2010 toàn xã dới 1% hộ nghèo.Các công trình lớn của địa phơng: điện, đờng, trờng, trạm
đã đợc xây dựng kiên cố Sự nghiệp dân số, y tế, giáo dục, kếhoạch hóa gia đình luôn đợc quan tâm và đầu t chu đáo.Tình hình an ninh chính trị đợc giữ vững, phong trào toàndân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, mang lại hiệu quảcao có ý nghĩa thiết thực, trong toàn xã có 1.139 hộ đăng kýxây dựng gia đình văn hóa, đạt tỷ lệ 100% Đến nay đã có 2thôn đã đợc UBND tỉnh cấp bằng công nhận là làng văn hóa,các thôn còn lại đang xây dựng quy ớc làng văn hóa để nghịcấp trên công nhận
- Tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ sản xuất và đời sốngngày càng phát triển đa dạng, cơ giới hóa việc làm đất là 100
% diện tích canh tác, máy xay sát, tuốt lúa là 100 % Nhà ởtrong toàn xã có 100 % nhà cấp 4 và kiên cố cao tầng 100 % số
hộ có phơng tiện nghe nhìn, 100 % số hộ dùng điện sinh hoạt.Trờng 3 cấp học kiên cố cao tầng Đờng giao thông của xã vàthôn đợc rải nhựa và bê tông hóa, thuận lợi cho việc đi lại củanhân dân, mạng lới truyền thanh đợc phủ sóng trong toàn xã,
đảm bảo kịp thời thông tin đến cho nhân dân
- Công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng đợc duy trì thờngxuyên, nâng cao sức mạnh lãnh đạo của Đảng bộ, luôn quantâm duy trì lực lợng nòng cốt, chủ lực Đó là đội ngũ cán bộ và
tổ chức làm công tác văn hóa của Đảng, của chính quyền, của
Trang 7đoàn thể, của các tổ chức xã hội khác Cán bộ và nhân dânMinh Tân luôn tin tởng tuyết đối vào chủ trơng đờng lối của
Đảng, và Nhà nớc, hăng hái thi đua lao động sản xuất, chuyểndịch cơ cấu cây trồng, phát triển ngành nghề dịch vụ, chănnuôi, thuỷ sản ,góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa,hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, làm cho quê hơng ngàycàng phát triển thực hiện mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hộicông bằng dân chủ văn minh
II Thực trạng trong lĩnh vực văn hóa ở xã Minh Tân.
Trong giai đoạn hiện nay đất nớc ta đang trên con đờng
đổi mới, vì vậy phát triển nền văn hóa ngày càng phức tạp và
đa dạng, để giữ vững nền văn hóa Việt Nam là một nền vănhóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, phát huy truyền thốngvăn hóa quê hơng, của dân tộc, góp phần bồi dỡng xây dựng
đời sống văn hóa mới, làm cho mọi ngời dân có đời sống vậtchất đầy đủ và đời sống tinh thần phong phú, làm lành mạnhhóa các quan hệ xã hội trên địa bàn, thiết thực, thực hiện cuộc
vận động “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Thực hiện chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về cuộc vận
động “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” Đợc sự
chỉ đạo trực tiếp của Đảng và Nhà nớc cấp trên, Đảng bộ, chínhquyền xã đã tổ chức triển khai thực hiện Qua phát động vàvận động nhân dân, đã dợc nhân dân đồng tình ủng hộ.Trong những năm qua cuộc vân động đã đi vào thực tiễn và
đạt kết quả đáng khích lệ, góp phần thực hiện các nhiệm vụchính trị ở cơ sở và trực tiếp nâng cao đời sống tinh thầncủa nhân dân
1 Kết quả đã đạt đợc.
Trang 8Với t tởng đó, xã Minh Tân đã xác định song song vớiviệc phát triển kinh tế là phát triển văn hóa văn nghệ, đó làviệc làm quan trọng và cần thiết.
Trong những năm qua bằng nhiều hình thức tuyêntruyền giáo dục, vận động nhân dân tự giác thực hiện, cóphát động, có kiểm tra, có khen thởng, biểu dơng kịp thời.Vấn đề quan trọng là phát huy quyền dân chủ, nhân dânbàn quyết định và thực hiện các vấn đề theo hớng dẫn, chỉ
đạo của cấp trên, của Đảng bộ và chính quyền cơ sở
Ban chỉ đạo đã duy trì tốt phong trào, chủ động phốihợp với ủy ban Mặt trận tổ quốc xã, chỉ đạo các ngành, thànhviên thờng xuyên vận động đã tập hợp các tầng lớp nhân dân
đoàn kết xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc
Ban chỉ đạo thờng xuyên hớng dẫn chỉ đạo các thôn, cácxóm chủ động xây dựng phong trào ngay từ trong gia đình,trong dòng họ, trong xóm theo sự hớng dẫn chỉ đạo của cấp
Trang 9trên để kịp thời uốn nắn, sửa chữa do vậy không khí thi đuasôi nổi trong nhân dân đã đem lại hiệu quả cao.
b Kết quả phong trào xây dựng gia đình văn hóa.
Gia đình là tế bào của xã hội, một gia đình có văn hóa,nhiều gia đình tốt thì xã hội tốt, phong trào xây dựng gia
đình văn hóa ở cơ sở đó là thực hiện mục tiêu “ Dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Với ý nghĩa và vai
trò hết sức quan trọng của gia đình trong xã hội do vậy việcxây dựng nếp sống gia đình, nếp sống cộng đồng một gia
đình văn hóa phải đợc sống hạnh phúc tiến bộ, thực hiệnnghĩa vụ công dân, một yếu tố cốt lõi là có tôn ti trật tự tronggia dình, biết kính trên nhờng dới
Nhận thức sâu sắc mục đích, ý nghĩa, nội dung cơ bảncủa việc xây dựng gia đình văn hóa Đợc sự chỉ đạo trực tiếpcủa cấp ủy, chính quyền địa phơng, cuộc vận động xâydựng gia đình văn hóa đợc tiến hành đồng thời ở 5 thôn bằngnhiều hình thức, thông qua kênh phơng tiện thông tin, các hộinghị xã, thôn, xóm
Tổ chức họp nhân dân lấy ý kiến, phát biểu đăng kýxây dựng gia đình văn hóa đến từng hộ gia đình Hàngnăm, 6 tháng có sơ kết, 01 năm có tổng kết đánh giá kết quả,
đến năm 2009, qua tổng kết toàn xã với 1139 hộ gia đình
đăng ký xây dựng gia đình văn hóa; qua bình xét có 1019
hộ gia đình đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa bằng 89 % Đó làcác gia đình có đời sống gia đình hòa thuận, bình đẳng,
có tôn ti trật tự, tuân thủ tốt pháp luật, chấp hành chủ trơng
đờng lối chính sách của Đảng, Nhà nớc Chấp hành tốt nghĩa
vụ công dân, sống có ý nghĩa, có tình cảm góp phần xây
Trang 10dựng gia đình văn hóa, cùng cả nớc xây dựng và phát triển
“Nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”.
Thông qua việc xây dựng tiêu chuẩn gia đình văn hóa, hàngnăm đã tạo nên tác động tích cực về nhận thức, trong mỗi gia
đình dòng họ, cộng đồng dân c, trong thôn xóm có nhiềutấm gơng gia đình văn hóa, mối đoàn kết làng xóm nânglên
Phát huy truyền thống quê hơng, Minh Tân qua phong
trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đã xây
dựng đợc con ngời Minh Tân mới, xây dựng đời sống văn hóamới, đồng thời làm cho mọi ngời dân có đời sống vật chất đầy
đủ hơn và đời sống tinh thần phong phú, làm lành mạnh hóacác quan hệ xã hội trên địa bàn xã
c Kết quả xây dựng phong trào văn hóa, làng văn hóa.
Việc xây dựng làng văn hóa gắn liền với nhiệm vụ xâydựng nông thôn mới theo định hớng xã hội chủ nghĩa Xâydựng làng văn hóa, cụm dân c và dòng họ văn hóa đều hòachung với nội dung là: xây dựng cơ sở vật chất làng xóm, pháttriển sản xuất, bảo vệ giữ vững tình hình an ninh chính trị,trật tự an toàn xã hội, xây dựng đời sống văn hóa mới phải đi
đôi với việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, bài trừ tệ nạn xãhội, ngăn chặn các hoạt động và sản phẩm văn hóa độc hại,
để góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần củanhân dân
Xã Minh Tân tính đến hết năm 2009, kể từ khi phát
động phong trào ( năm 2005) với quá trình nỗ lực phấn đấucủa cán bộ các cấp, các ngành và sự đồng tình của đại đa số
Trang 11nhân dân Nhận thức rõ về mục đích, ý nghĩa của phongtrào của địa phơng; 5/5 thôn đều đăng ký xây dựng làngvăn hóa, cộng với sự vận động sáng tạo và phấn đấu của từngthôn phong trào phát triển mạnh, qua nhiều lần thẩm định của
Sở văn hóa, Phòng văn hóa Năm 1998 thôn Mạc Xá đã đợcUBND tỉnh cấp bằng công nhận là làng văn hóa, với khí thế sôinổi thi đua của các làng, với sự nỗ lực phấn đấu cộng với sựthiết thực Đến năm 2000 làng Hùng Thắng tiếp tục đợc UBNDtỉnh cấp bằng công nhận làng văn hóa Năm 2008 làng Mạc Xá
đợc UBND tỉnh khen duy trì tốt danh hiệu làng Văn Hóa,
Thông qua việc triển khai thực hiện tốt quy ớc làng vănhóa, phấn đấu giữ vững phát huy danh hiệu gia đình vănhóa, làng văn hóa cho thấy: Sự chuyển biến tích cực của cácmặt đời sống, kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng trong cáclàng, các dòng họ, các gia đình đăng ký giữ vững gia đìnhvăn hóa ngày càng chiếm từ 70- 90 %, các hoạt động khuyếnhọc, khuyến tài của các gia đình,dòng họ, thôn, xóm đợc triểnkhai thực hiện, phong trào giúp nhau xóa đói giảm nghèo,nhiều hộ gia đình làm giàu có hiệu quả, phong trào mỗi gia
đình tự làm công tác an ninh, trật tự, để góp phần cùng địaphơng giữ vững trật tự an toàn ổn định chính trị có hiệuquả rõ rệt, đồng thời hệ thống giao thông đợc cải tạo, nângcấp, công trình phúc lợi công cộng đợc Nhà nớc và nhân dâncùng làm Xây dựng tu bổ nh đờng, điện, trạm xá, nhà vănhóa, tủ sách, th viện, nhà trờng 3 cấp học, sân thể thao vuichơi giải trí từng bớc đợc tu sửa tạo nên nét đẹp truyền thốngLàng văn hóa trong cộng đồng dân c
Trang 12Các hoạt động nh văn hóa, văn nghệ, thể thao đợc thờngxuyên tổ
chức giao lu tại Nhà văn hóa của các thôn, phục vụ các dịp lễhội với các đội văn nghệ “ Mộc mạc chân quê, cây đa giếng nớcsân đình” đợc nhân dân đồng tỉnh ủng hộ và tham gianhiệt tình thúc đẩy phong trào văn hóa văn nghệ địa phơngphát triển Công tác thông tin tuyên truyền đợc nâng cao cóchất lợng hơn, đài truyền thanh xã đã có chơng trình đợc sắpxếp hợp lý nội dung tuyên truyền kịp thời đờng lối chính sáchcủa Đảng, Nhà nớc, các quy định của địa phơng nêu tấm gơngngời tốt việc tốt, phê phán những hành vi thiếu văn hóa, viphạm pháp luật, công tác tuyên truyền đợc rộng khắp và thờngxuyên Nếp sống văn hóa ngày càng đợc nâng lên
d Kết quả thực hiện nếp sống mới trong việc cới, việc tang, lễ hội và bài trừ mê tín dị đoan.
Cấp ủy chính quyền địa phơng đã tổ chức xây dựngquy chế nếp sống văn minh trong việc cới, việc tang, lễ hội,tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân để nhân dân hiểu rõmục đích, ý nghĩa bằng nhiều nguồn thông tin, bằng phơngtiện thông tin đại chúng, bằng các hội nghị tổ chức Đảng đếncác đoàn thể Qua tuyên truyền vận động và tổ chức thựchiện đã đạt hiệu quả
* Việc cới:
Trong xã hàng năm có khoảng 40 đám cới, các đám cới
đều tiến hành đăng ký kết hôn và các thủ tục theo trình tựcủa pháp luật, đúng nghi lễ, theo phong tục tập quán của địaphơng không ăn uống linh đình, tốn kém lãng phí Mọi gia
đình đều nhận thức theo nếp sống văn hóa, tệ mợn rợu trong
Trang 13ngày cới gây mất đoàn kết không còn Hạn chế việc cới tảohôn, trung bình mỗi đám cới tổ chức trị giá khoảng 5 - 7 triệu
đồng Việc tổ chức đám cới ở xã Minh Tân đã thực sự đi vàotheo nếp sống mới
tổ chức tang lễ, không để ngời chết quá 24 giờ, kèn trốngkhông quá 22 giờ đêm và trớc 5 giờ sáng Khi có việc cải tánggia đình báo cáo chính quyền xã, báo cáo trởng thôn và ngờiquản trang để quy hoạch cho đảm bảo giữ vệ sinh môi trờng
Việc tổ chức tang lễ ở xã Minh Tân đã đợc nhân dântrong toàn xã thực hiện theo nếp sống văn minh, phát huy đợctruyền thống quê hơng, giữ vững phong trào gia đình vănhóa và làng văn hóa
* Lễ hội:
Trong toàn xã Minh Tân có 02 ngôi đền, 02 ngôiđình,
04 ngôi chùa, 03 nơi thờ tự và 01 nhà thờ họ Vơng, 01 nhà thờ
họ Nguyễn, là những nơi thờ Thành Hoàng và ngời có công với
đất nớc và quê hơng, dòng họ ( theo truyền thuyết và lịch sử
để lại)
5 thôn, mỗi thôn có 1 Trung tâm vui chơi giải trí, vănhóa, văn nghệ, thể dục thể thao, đồng thời phục vụ công việccủa làng xóm những nơi đền, đình, chùa, nơi thờ tự,là nơi