Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà Nhớ nước đau lòng con quốc quốc Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.. III.PHÂN TÍCH:1.Hai câu đề: “Bước tới Đèo Ngang bóng xế tàC
Trang 2Hãy tìm những từ ngữ thích hợp điền vào chỗ
trống để hoàn thiện bốn câu thơ sau
……… nặng gánh hai vai Một vai Hà Tĩnh một vai Quảng Bình
Bao năm bom dội nát mình
Đèo Ngang
“Thử tài văn học
YOU WIN !!!
Trang 3Bà Huyện Thanh
Quan
Giáo viên thực hiện : Lưu Thị Mỹ Dung- TH CS Chu
Tiết 29
Trang 4I GIỚI THIỆU
Em hãy dựa vào phần chú thích về tác giả trong SGK trang 102 , tóm tắt những nét chính về tác giả?
1Tác giả
-Tên thật là Nguyễn Thị Hinh, (?-? ), sống vào
khoảng thế kỷ XIX
-Quê Nghi Tàm - Hà Nội
Trang 5Làng Nghi Tàm
Trang 6Một góc Hà Thành
Trang 7I GIỚI THIỆU
1.Tác giả
-Tên thật là Nguyễn Thị Hinh , (?-?), sống vào khoảng thế kỉ XIX
-Quê Nghi Tàm - Hà Nội
-Là nữ sĩ tài danh đặc biệt về thơ vịnh cảnh ngụ tình.
2 Tác phẩm:
Bài thơ được sáng tác nhân chuyến tác giả đi
vào Thuận Hóa nhận chức “Cung trung giáo
tập”.
Trang 8Đèo Ngang
Trang 9Quảng Bình
Trang 10II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN:
Em hãy đọc bài thơ và nêu đại ý?
Thất ngôn bát cú Đường luật
Bài thơ này được chia làm mấy phần?
Trang 11Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà
Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.
Dừng chân đứng lại trời , non , nước
Một mảnh tình riêng ta với ta
3 Bố cục : 4 Phần
Đề:
Thực : Luận:
Kết:
Trang 12III.PHÂN TÍCH:
1.Hai câu đề:
“Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà Cỏ cây chen đá , lá chen hoa”
Trang 13Bước tới Đèo Ngang bóng
xế tà
Trang 14lá chen hoa Cỏ cây chen
Trang 15III.PHÂN TÍCH:
1.Hai câu đề:
“Bước tới Đèo Ngang bóng xế tàCỏ cây chen đá , lá chen hoa”
Cảnh Đèo Ngang được miêu tả trong thời điểm nào?
Cảnh Đèo Ngang được miêu tả trong “bóng xế tà”
Trong thời điểm đó Bà Huyện Thanh Quan đã cảm nhận về cảnh sắc Đèo Ngang ra sao ? Qua những chi tiết nào?
Qua các chi tiết : Cỏ, cây, đá, lá, hoa
Em hiểu nghĩa của từ “chen” như thế nào? Tác dụïng của việc lặp lại động từ “chen” ở hai câu thơ này?
“Chen” là lẫn vào nhau , xâm lấn nhau,không ra hàng lối
Em có nhận xét gì về cảnh vật nơi đây ?
Trang 16“Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
2 Hai câu thực
Trang 17“Tiều vài chú” “Chợ mấy nhà”
Em hãy chỉ ra những biện pháp nghệ thuật của hai câu thực? Và nêu tác dụng của những biện pháp ấy ?
Trang 18“Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
2 Hai câu thực
Trang 19“Tiều vài chú” “Chợ mấy nhà”
Phép đối , phép đảo ngữ, khắc đậm sự hoang vắng , hiu hắt
Hình ảnh con người và sự sống đã xuất hiện nhưng mờ nhạt càng làm cho cảnh thêm hiu hắt, hoang vắng.
Trang 20Theo em bức tranh Đèo Ngang được miêu tả ở hai câu luận có gì khác với bức tranh Đèo Ngang
ở bốn câu trước?
3 Hai Câu luận
“Nhớ nước đau lòng con quốc
quốcThương nhà mỏi miệng cái gia
gia.”
Trang 213.Hai câu luận:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốcThương nhà mỏi miệng cái gia gia.”
Bức tranh Đèo Ngang có thêm âm thanh
của tiếng chim cuốc và tiếng chim đa đa
Phép đối được tiếp tục sử dụng như thế nào trong hai câu thơ này ?
Trang 22“Nhớ nước đau lòng con quốc
quốcThương nhà mỏi miệng cái gia
gia.”
3 Hai Câu luận
Trang 233.Hai câu luận:
tiếng chim cuốc và tiếng chim đa đa
Ngoài phép đối , tác giả còn sử dụng thêm
những biện pháp nghệ thuật nào? Tác dụng của những biện pháp nghệ thuật ấy ?
“Nhớ nước đau lòng con quốc
quốc Thương nhà mỏi miệng cái gia
gia.”
Trang 24“Nhớ nước đau lòng con quốc
quốcThương nhà mỏi miệng cái gia
gia.”
3 Hai Câu luận
Trang 253.Hai câu luận:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.”
thêm tiếng chim Cuốc và tiếng chim Đa Đa
Phép đối được sử dụng rất chuẩn
.Ngoài phép đối , tác giả còn sử dụng nghệ
thuật “đảo ngữ”õ và “chơi chữ”
Gợi nên nỗi nhớ nước thương nhà da diết.
Câu hỏi thảo luận: Tại sao đang đứng trên đất nước mình,
tác giả lại có tâm sự nhớ nước, nhớ nhà?
Trang 26“Dừng chân đứng lại trời , non ,
4.Hai câu kết:
Trang 274.Hai câu kết:
“Dừng chân đứng lại trời , non , nước Một mảnh tình riêng ta với ta.”
Em có nhận xét gì về hành động của nhân vật trữ tình ở
hai câu đề và hai câu kết ?
Hai câu đề là “ bước tới”,
Hai câu kết là “ dừng chân đứng lại ”
Trong tư thế “dừng chân đứng lại ” , toàn cảnh Đèo Ngang hiện lên như thế nào trước mắt nhà thơ?
Thiên nhiên rộng lớn ,bao la
Nhịp thơ ở câu bảy có gì khác với nhịp thơ toàn bài ?Em hãy cho biết dụng ý nghệ thuật của tác giả ?
Trang 28“Dừng chân đứng lại trời , non ,
4.Hai câu kết:
Trang 294.Hai câu kết:
Một mảnh tình riêng ta với ta.”
Hai câu đe àlà“ bước tới”,
Hai câu kết“ dừng chân đứng lại ”
Thiên nhiên rộng lớn , bao la
Nhịp thơ 4 - 1 – 1- 1 tạo ấn tượng mạnh về cảnh thiên nhiên rộng lớn nhưng tách biệt theo từng mảnh : trời, non, nước
Trước cảnh trời, non, nước bao la rộng lớn , tâm trạng nhân vật trữ tình như thế nào ?
Tâm trạng buồn cô đơn
Tâm trạng ấy được thể hiện qua những từ ngữ nào ?
“ Ta với ta”
Trang 30IV.TỔNG KẾT:
Nghệ thuật đối,đảo ngữ, chơi chữ, tương phản vừa miêu tả cảnh hoang vắng của Đèo Ngang vừa bộc lộ tâm trạng buồn, cô đơn của tác giả.
Trang 31Dừng chân
Tâm trạng Cảnh sắc
Cuộc sống
Trang 32Đặc sắc
nghệ thuật
Hai câu đề:
Hai câu thực:
Hai câu luận:
Hai câu kết:
Điệp từ ,hiệp vần ,liệt kê
Trang 33Dặn dò
1.Học thuộc bài thơ
2 Nắm kiến thức cơ bản
3 Viết thành văn cảm nhận sâu sắc của em về bài thơ
4 Soạn bài “ Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến