xây dựng phần mềm quản lý thư viện

¬ Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang diễn ra một cách sôi động chưa từng thấy như hiện nay trên toàn thế giới thúc đẩy loài người nhanh chóng bước sang một kỷ nguyên mới. Đó là kỷ nguyên của nền văn minh dựa vào cơ sở công nghiệp trí tuệ. Mở đầu cho cuộc cách mạng khoa học và công nghệ lần này có thể được đánh dấu bằng sự ra đời và phát triển ồ ạt của máy tính và các ứng dụng của nó trên mọi lĩnh vực của đời sống. Khi xã hội càng phát triển thì hệ thống quản lý ngày càng phức tạp dẫn đến các phương thức quản lý cổ điển, truyền thống sẽ trở nên cồng kềnh và khó có thể đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của hệ thống. Để xử lý các thông tin một cách nhanh chóng, chính xác và có hiệu quả, đòi hỏi phải có sự hỗ trợ của một công cụ hiện đại, đó chính là công nghệ thông tin. Sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin hiện nay đã, tác động mạnh mẽ đến các hoạt động xã hội, làm thay đổi một cách sâu sắc đến phong cách sống, làm việc của một xã hội. Công nghệ thông tin đã trở thành trụ cột chính của nền kinh tế tri thức. Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc quản lý các hoạt động xã hội và nghiên cứu khoa học đư¬ợc nhiều ngư¬ời quan tâm. Đặc biệt là những thành tựu về tin học hoá công tác quản lý đã hỗ trợ rất lớn cho con ngư¬ời và mang lại những lợi ích thiết thực, tạo ra những ph¬ương pháp quản lý mới nhanh chóng, chính xác và hiệu quả. Giúp các nhà quản lý có tầm nhìn bao quát, nắm bắt kịp thời các đòi hỏi về thông tin và các yêu cầu cần xử lý. Xuất phát từ nhu cầu thực tế trong các trư¬ờng Đại học, Cao đẳng, trư¬ờng phổ thông hiện nay về việc Quản lý Thư¬ viện ngày càng phức tạp và trở nên cấp bách. Tôi đã có ý tư¬ởng nghiên cứu tìm hiểu và xây dựng hệ thống cho chư¬ơng trình Quản lý Th¬ư viện ở các trư¬ờng. Mục đích cơ bản của việc xây dựng hệ thống chương trình Quản lý Thư viện để thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau: + Theo dõi, phản ánh chính xác, đầy đủ và kịp thời về tình hình hiện tại về sách, bạn đọc khi có yêu cầu + Phản ánh quá trình mượn trả sách của bạn đọc Hệ thống Quản lý Thư viện gồm các phần chính sau: Chương I: Đặc tả bài toán Quản lý Thư viện. Chương II: Phân tích và thiết kế hệ thống. Chương III: Thiết kế giao diện và cài đặt chương trình. Đề tài này được hoàn thành vào tháng 5 năm 2007 tại Trường Đại học Vinh, với sự hướng dẫn của thầy giáo Thạc sĩ Trần Xuân Hào. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy, người đã định hướng và tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Đồng thời tôi cũng xin cảm ơn thầy cô giáo khoa công nghệ thông tin Trường Đại học Vinh đã giảng dạy và chỉ bảo những vấn đề liên quan đến đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn cô, chú quản lý thư viện trường và tất cả các bạn đã giúp đỡ tôi hoàn thành khoá luận này. Mặc dù đã cố gắng hết sức nh¬ưng chư¬ơng trình vẫn còn nhiều thiếu sót, kính mong các thầy cô và các bạn yêu thích lập trình cùng đóng góp ý kiến để chư¬ơng trình có thể hoàn thiện hơn.

LỜI MỞ ĐẦU

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang diễn ra một cách sôi động

chưa từng thấy như hiện nay trên toàn thế giới thúc đẩy loài người nhanhchóng bước sang một kỷ nguyên mới Đó là kỷ nguyên của nền văn minh dựavào cơ sở công nghiệp trí tuệ Mở đầu cho cuộc cách mạng khoa học và côngnghệ lần này có thể được đánh dấu bằng sự ra đời và phát triển ồ ạt của máytính và các ứng dụng của nó trên mọi lĩnh vực của đời sống Khi xã hội càngphát triển thì hệ thống quản lý ngày càng phức tạp dẫn đến các phương thứcquản lý cổ điển, truyền thống sẽ trở nên cồng kềnh và khó có thể đáp ứngđược yêu cầu ngày càng cao của hệ thống Để xử lý các thông tin một cáchnhanh chóng, chính xác và có hiệu quả, đòi hỏi phải có sự hỗ trợ của mộtcông cụ hiện đại, đó chính là công nghệ thông tin

Sự phát triển không ngừng của công nghệ thông tin hiện nay đã, tácđộng mạnh mẽ đến các hoạt động xã hội, làm thay đổi một cách sâu sắc đếnphong cách sống, làm việc của một xã hội Công nghệ thông tin đã trở thànhtrụ cột chính của nền kinh tế tri thức Ứng dụng công nghệ thông tin vào việcquản lý các hoạt động xã hội và nghiên cứu khoa học được nhiều người quantâm Đặc biệt là những thành tựu về tin học hoá công tác quản lý đã hỗ trợ rấtlớn cho con người và mang lại những lợi ích thiết thực, tạo ra những phươngpháp quản lý mới nhanh chóng, chính xác và hiệu quả Giúp các nhà quản lý

có tầm nhìn bao quát, nắm bắt kịp thời các đòi hỏi về thông tin và các yêu cầucần xử lý

Xuất phát từ nhu cầu thực tế trong các trường Đại học, Cao đẳng, ờng phổ thông hiện nay về việc Quản lý Thư viện ngày càng phức tạp và trởnên cấp bách Tôi đã có ý tưởng nghiên cứu tìm hiểu và xây dựng hệ thống

trư-cho chương trình Quản lý Thư viện ở các trường.

+ Theo dõi, phản ánh chính xác, đầy đủ và kịp thời về tình hình hiện tại

về sách, bạn đọc khi có yêu cầu

+ Phản ánh quá trình mượn - trả sách của bạn đọc

Hệ thống Quản lý Thư viện gồm các phần chính sau:

Chương I: Đặc tả bài toán Quản lý Thư viện.

Chương II: Phân tích và thiết kế hệ thống.

Chương III: Thiết kế giao diện và cài đặt chương trình

Đề tài này được hoàn thành vào tháng 5 năm 2007 tại Trường Đại họcVinh, với sự hướng dẫn của thầy giáo Thạc sĩ Trần Xuân Hào Nhân dịp nàytôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy, người đã định hướng và tận tìnhgiúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu Đồng thời tôi cũng xin cảm

ơn thầy cô giáo khoa công nghệ thông tin Trường Đại học Vinh đã giảng dạy

và chỉ bảo những vấn đề liên quan đến đề tài Tôi xin chân thành cảm ơn cô,chú quản lý thư viện trường và tất cả các bạn đã giúp đỡ tôi hoàn thành khoáluận này

Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng chương trình vẫn còn nhiều thiếu sót,kính mong các thầy cô và các bạn yêu thích lập trình cùng đóng góp ý kiến đểchương trình có thể hoàn thiện hơn

Vinh, tháng 5 năm 2007

Sinh viên

Phạm Thị Thanh

Hoan

ĐẶT VẤN ĐỀ

I GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI QUẢN LÝ THƯ VIỆN

Trong xu thế chung của sự phát triển các lĩnh vực xã hội trên thế giới,khoảng 10 năm gần đây Công nghệ Thông tin đã đạt được những thành tựuvượt bậc.Tin học đã đi vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội tạo ra nhân tố tácđộng làm thay đổi nhận thức cơ bản của con người Những ứng dụng Tin họcvào Khoa học và Đời sống đã đưa lại hiệu quả cao về chất lượng công việc,thời gian nhân lực và cả trí tuệ con người Sự phát triển nhanh chóng và hiệuquả của kỹ thuật máy tính đã tạo cho Tin học những ứng dụng rộng rãi tronghầu hết mọi lĩnh vực hiện nay Công tác quản lý là một công việc quan trọngkhông thể thiếu trong bất kì một tổ chức hay cộng đồng nào, trước kia việcquản lý chỉ thực hiện bằng sổ sách giấy tờ, như vậy rất tốn công sức và thờigian hơn nữa hiệu quả công việc lại không cao, vì vậy việc đưa Tin học vàoquản lý là rất cần thiết và đáng quan tâm Tin học đã góp phần tự động hoáphần lớn vào công việc có nhiều phức tạp này Ngày nay các bài toán quản lýnhư Quản lý nhân sự, Quản lý Sinh viên, Quản lý thu học phí đã là mộtmảng đề tài quen thuộc

Xuất phát từ thực tế khối công việc Quản lý Thư viện ở trường đại họcvới số lượng sách lớn và số lượng độc giả nhiều là rất phức tạp và rắc rốikhó kiểm soát nên cần có sự trợ giúp của máy tính, nhờ các ngôn ngữ lậptrình, các hệ quản trị cơ sở dữ liệu không ngừng đổi mới và phát triển chophép chúng ta xây dựng các phần mềm ứng dụng.Trong phạm vi đề tài này,dựa trên các nguyên tắc Quản lý chung của Thư viện, tôi tiến hành phân tíchnhững chức năng, có sắp xếp lại cho hợp lý và thuận tiện nhằm mô hình hoá

hệ thống bằng các chức năng máy tính, sau đó xây dựng chương trình thựchiện với tính năng thuận tiện cho người quản lý

II LỰA CHỌN CÔNG CỤ THỰC HIỆN

Sau khi có ý tưởng tìm hiểu một đề tài nào đó thì việc lựa chọn công cụthực hiện cũng không kém phần quan trọng Trước hết nó phản ánh mức độhiểu biết vấn đề của người giải quyết bài toán, cân nhắc những điểm mạnhyếu của môi trường xung quanh bài toán để chọn được công cụ thích hợp.Hơn nữa, công cụ thực hiện sẽ quyết định điểm mạnh yếu của chương trìnhxây dựng trên đó

Bài toán quản lý cần hai loại công cụ chính là:

- Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: để xây dựng và quản lý dữ liệu cho hệthống

- Ngôn ngữ lập trình: để xây dựng chương trình

Trước đây các ứng dụng về cơ sở dữ liệu hầu hết được xây dựng trên hệquản trị truyền thống là Foxpro, Visual basic Bài toán Quản lý Thư việntương đối lớn, nếu dùng các hệ quản trị như Foxpro thì không thích hợp Vớinhu cầu và khả năng cung cấp hiện nay thì có rất nhiều hệ quản trị cơ sở dữliệu bổ trợ cho việc quản lý tốt như Acess hoặc SQL

Nhưng tôi chọn hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL (Structure Query Language) vì:

- Nó là giải pháp chuẩn để thao tác với Cơ sở dữ liệu Nó được thựchiện theo dạng khác nhau trong các hệ thống Cơ sở dữ liệu quan hệ bao gồm:Microsoft Acess và SQLServer

- Nó là hệ quản trị có tính bảo mật cao vì nó có phân quyền sử dụng

Với SQL thì cho phép nhiều ngôn ngữ khác nhau truy cập dữ liệu của

nó một cách dễ dàng và thuận tiện

Tuy nhiên, Microsoft Visual Studio 2005 một ngôn ngữ lập trình mạnh,

cơ bản năng động và có khả năng hỗ trợ mạnh cho lập trình quản lý cơ sở dữliệu (truy cập SQL đơn giản) Visual Studio 2005 là một ngôn ngữ tương đối

dễ học, dễ viết, có tính thống nhất, chặt chẽ và có các hệ thống kiểm tra tựđộng tốt Cấu trúc ngôn ngữ bao gồm các phép lặp, điều kiện, xử lý mảng vàđọc viết các file Các kĩ thuật lập trình của Visual Studio 2005 đều cung cấpđối tượng Error để xử lý lỗi Đối tượng ADO.NET của Visual Studio 2005 hỗtrợ một số tính năng như thiết lập kết nối bất đồng bộ, cập nhật hàng loạt vàđặc biệt ADO.NET còn cung cấp khả năng xử lý các tính năng này cùng mộtthời điểm

Tổng quan về Visual Studio 2005

Kĩ thuật lập trình quản lý cơ sở dữ liệu mà Visual Studio 2005 cungcấp là lập trình cơ sở dữ liệu với công nghệ ADO.NET (ActiveX- DataObjects) bằng nhiều ngôn ngữ tích hợp, trong đề tài này tôi sử dụng ngônngữ C#

a Lập trình với kĩ thuật ADO.NET (ActiveX Data Objects)

ADO.NET là công nghệ truy cập cơ sở dữ liệu hướng đối tượng Ta cóthể dùng ADO.NET để thao tác với CSDL bao gồm các bảng, các câu truyvấn chứa sẵn và mối quan hệ giữa các bảng

- Xây dựng ứng dụng Visual Studio 2005 với ADO.NET

- Sử dụng dịch vụ từ xa với ADO.NET

b Tham chiếu đến ADO.NET trong ứng dụng Visual Studio 2005

ADO.NET là thư viện của DOTNET FRAMEWORK Các đối tượngADO.NET nằm trong namespaces “System.Data” Tất cả các đối tượngADO.NET được chia làm 2 loại:

- Disconnected: các đối tượng mà cho phép người dùng làm việc với

dữ liệu bị cắt kết nối (hay không kết nối) Bắt đầu sử dụng ADO.NET bằngcách mở không gian tên System.Data: Using System.Data

c Dùng đối tượng SqlConnection/OleDbConnection của ADO.NET

để kết nối với nguồn dữ liệu

- Dùng thuộc tính ConnectionString để thông báo cho ADO.NET cách

thiết lập kết nối đến nguồn CSDL

- Dùng phương thức Open của đối tượng Connection để thiết lập kết

nối đến nguồn dữ liệu

- Dùng thuộc tính Provider để chọn trình cung cấp.

d Mở kết nối đến cơ sở dữ liệu

Để phát một yêu cầu đến nguồn CSDL dùng ADO.NET, ta mở kết nối

đến nguồn dữ liệu đó, dùng phương thức Open.

Đối tượng SqlCommandbuilder của ADO.NET là phương pháp truy

cập thông tin được trả về từ trình cung cấp dữ liệu Dùng đối tượng

SqlComandbuilder cập nhật trực tiếp với CSDL nguồn để thực hiện các lệnh Update, Insert, Delete.

Chương IĐẶC TẢ BÀI TOÁN QUẢN LÝ THƯ VIỆN

II Phân tích hoạt động của hệ thống cũ

Hiện nay trong công tác quản lý nói chung và quản lý Thư viện nóiriêng còn nhiều vấn đề cần giải quyết

Hệ thống quản lý cụ thể gồm những công việc sau:

- Thủ thư viện tổng kết thống kê các công việc sau:

+ Cập nhật, thống kê các loại sách trong kho Nếu có loại sách nàomới được nhập về thì cập nhật thêm loại đó, nếu loại sách nào không tồn tạithì xoá khỏi sổ lưu trữ

+ Cập nhật, thống kê các quyển sách cụ thể trong từng loại sách Nếu cósách mới thì cập nhật thêm, nếu quyển sách đó bị mất thì xoá khỏi sổ lưu trữ

+ Cập nhật, thống kê độc giả khi có người đăng ký thêm cũng như huỷ

- Một người muốn mượn sách sẽ phải vào phòng tra sách thủ côngbằng tay để tìm mã quyển sách trong hàng trăm mã sách cùng một thể loại.Sau khi tìm được mã sách sẽ ghi vào phiếu yêu cầu Lúc này người độc giảvẫn không biết quyển sách của mình cần mượn có còn trong thư viện không,rồi chuyển phiếu yêu cầu đó đến thủ thư viện.

- Khi có yêu cầu mượn sách, thủ thư viện sẽ vào kho sách để tìm sách,rồi sẽ trả lời yêu cầu của độc giả:

+ Nếu không còn sách thì trả lời không đáp ứng được yêu cầu củađộc giả

+ Nếu còn sách thì tiến hành cho mượn bằng cách lưu thông tin sáchmượn vào quyển sổ mượn của độc giả được lưu trữ ở thư viện theo lớp,khoá, khoa

- Sau đó lại phải tổng kết thống kê số lượng sách còn, sách mượn theo ngày

III Đánh giá hệ thống cũ

- Hệ thống, phương tiện và công cụ quản lý rẻ tiền

- Ít phụ thuộc sự cố đột xuất, những tác động khách quan

- Việc lưu trữ hồ sơ chiếm một khối lượng giấy tờ rất lớn

- Quá trình cập nhật, sửa đổi thông tin sách và độc giả vất vả, khôngđồng bộ, không nhất quán trong toàn bộ hệ thống

- Xử lý mượn trả tốn nhiều thời gian

- Khi có yêu cầu thống kê thì thông tin có thể không chính xác, mấtnhiều thời gian

- Đòi hỏi lực lượng lao động lớn

Công tác Quản lý Thư viện chủ yếu là dựa trên sổ sách giấy tờ, việccập nhật các số liệu và kết xuất thông tin tất nhiên đều phải làm bằng tay Dovậy, rất khó chỉnh sửa, bổ sung đặc biệt là không đáp ứng được những yêucầu đa dạng và luôn thay đổi hàng năm.

Vì vậy công việc thiết kế một hệ quản lý thông tin trong thư việnnhằm khắc phục những hạn chế nói trên là nhu cầu thực tế và hoàn toàn cầnthiết

Hiện nay máy tính được sử dụng rộng rãi và có nhiều phần mềm ưuviệt, tính năng quản lý có hiệu quả nên nhiều công đoạn quản lý đã được cảithiện

IV Phương hướng khắc phục

1 Yêu cầu

Hệ thống mới phải đảm nhận được nhiệm vụ là công cụ giải quyếtcông tác Quản lý Thư viện trong nhà trường Để giải quyết được yêu cầu này

hệ thống phải thực hiện tốt các công việc sau:

+ Mỗi dữ liệu chỉ phải nhập duy nhất một lần

+ Chương trình tự chỉnh sửa các số liệu, bảng biểu liên quan mỗikhi dữ liệu vào được thay đổi hoặc các điều kiện, các yêu cầu của ngườidùng thay đổi

+ Chương trình phải tự động tra cứu, tự tổng hợp tìm kiếm sắp xếp vàcho những báo cáo theo yêu cầu người dùng

+ Chương trình phải giúp việc thao tác được nhanh, đơn giản,tiện lợi và đặc biệt các số liệu kết xuất phải chính xác và nhất quáncho mọi bảng biểu, báo cáo

+ Giảm bớt nhân lực lao động trong hệ thống, dễ sử dụng cho người dùng

Trước hết, ta phải lựa chọn được hướng phân tích vấn đề Khi phân tíchthết kế một hệ thống ta có thể chọn một trong hai hướng là hướng chức năng

và hướng dữ liệu Trong đề tài này, tôi lựa chọn phân tích theo hướng chức năng Với cách tiếp cận này chức năng được lấy làm trục chính của quá trình

phân tích và thiết kế, tiến hành phân tích từ trên xuống có cấu trúc

Các bước thực hiện:

+ Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng

+ Xây dựng biểu đồ luồng dữ liệu

+ Xây dựng mối quan hệ giữa các thực thể

+ Xây dựng mô hình dữ liệu

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG

I Phân tích hệ thống

1

Thông tin đầu vào

Các thông tin thiết kế gồm:

+ Loại sách: Gồm các Mã loại, Tên loại, Ghi chú (nếu cần)

+ Sách: Gồm Mã sách, Tên sách, Tác giả, Số lượng, NămXB, Số trang, Giá+ Độc giả: Gồm Mã độc giả, Họ tên, Ngày sinh, Số CMND, Địa chỉ,

Từ ngày, Đến ngày, Số điện thoại, Ghi chú

+ Các thông tin mượn sách: Gồm Mã độc giả, Mã Sách, Ngày Mượn, Hạn Trả+ Các thông tin trả sách: Gồm Mã độc giả, Mã Sách, Ngày Trả

2

Thông tin đầu ra

Sau khi có dữ liệu đầu vào, thông tin đầu ra gồm các chi tiết cần thiếtcho việc mượn sách và độc giả Những thông tin này được lưu giữ lại trong

hệ thống quản lý hoặc đưa ra màn hình hoặc qua máy in gồm:

+Bảng báo cáo về sách đang mượn

+Bảng báo cáo về sách đang có

+Bảng báo cáo về sách quá hạn

+Bảng báo cáo về danh sách độc giả hiện tại

II Thiết kế hệ thống

1 Liệt kê các chức năng của hệ thống

Từ việc phân tích các hoạt động của hệ thống, ta liệt kê các chức năngsau:

Tra cứu độc giả

In danh sách độc giả

In sách đang có

In sách đang mượn

In sách mượn quá hạn

2 Sơ đồ phân cấp chức năng

Sơ đồ phân cấp chức năng được sử dụng để đưa ra các chức năng vàqua trình cho biểu đồ luồng dữ liệu, thông qua nó để mô tả các chức năng xử

lý của hệ thống theo dạng mức Việc phân rã chức năng được thực hiện trong

sơ đồ phân cấp chức năng hay còn được dùng để chỉ ra các mức độ mà từngquá trình hoặc quá trình con phải xuất hiện trong biểu đồ luồng dữ liệu

Khảo sát thực tế của hệ thống “Quản lý Thư viện”, sơ đồ phân cấpchức năng của hệ thống ứng dụng được hình thành theo các dạng mức cụ thểsau:

Tra cứu thông tin

In ấn

bộ các xử lý của hệ thống là một chức năng, trong biểu đồ chưa có kho dữliệu.

Tra cứuđộc giả

In danh sách độc giả

In sách đang có

In sách đang mượn

In sách mượn quá hạn

Tra cứu thông tin

Đăng kýmượn trả

Cập

nhật

loại

sách

+Các tác nhân ngoài được bảo toàn

+Các chức năng được phân rã tương ứng với mức 2 trong biểu đồphân cấp chức năng

+Các luồng dữ liệu và ra với tác nhân ngoài được bảo toàn

+Có thể bổ sung các luồng dữ liệu nội bộ

+Đã xuất hiện kho dữ liệu

Yêu cầu Tra cứu Thông tin

Đáp ứng Thông tin Tra

cứu

ĐỘC

GIẢ

+Tác nhân ngoài được bảo toàn

+Các chức năng được phân rã từ chức năng cấp trên

+Các luồng dữ liệu vào ra với tác nhân ngoài được bảo toàn

+Có thể thêm các luồng nội bộ

+Kho dữ liệu xuất hiện chi tiết dần theo nhu cầu nội bộ

NHÀQUẢNLÝ

Cập nhật Thông tin

Quản lý Lưu thông

Thông tin Độc giả Thẻ Độc giả

Thông tin Sách

Yêu cầu Mượn sách

Cung cấp Sách mượn

Đápứng Yêu cầu

Thông tin Yêu cầu

Tra cứu Thông tin

Sách

NHÀQUẢNLÝ

Thông tin Loại

ĐỘ

C GIẢ

Yêu cầu Mượn sách

Cung cấp Sách mượn

Yêu cầu Mượn thêm

Thẻ Độc giả

Cập nhật Độc giả

c3 Tra cứu Thông tin

Kho Thông tin

Tra

cứu

Sách

Tra cứu Độc giả

ĐỘ

C GIẢ

Yêu cầu Tra cứu

Thông tin

Đáp ứng Thông tin

Tra cứu

Yêu cầu Tra cứu

Thông tinĐáp ứng Thông tin

Tra cứu

NHÀ QUẢN LÝ

In sách đang mượn

In sách mượn quá hạn

Thông tin Yêu cầu/Đáp ứng

Thông tin Yêu cầu/Đáp ứng

Độc giả

4 Chuẩn hoá -mối quan hệ giữa các thuộc tính

a Chuẩn hoá lược đồ cơ sở dữ liệu

Trong thực tế, một ứng dụng có thể được phân tích, thiết kế thànhnhiều lược đồ cơ sở dữ liệu khác nhau và tất nhiên chất lượng thiết kế củacác lược đồ cơ sở dữ liệu này cũng khác nhau Chất lượng thiết kế của mộtlược đồ cơ sở dữ liệu có thể được đánh giá dựa trên các tiêu chuẩn như: sựtrùng lặp thông tin, chi phí kiểm tra các ràng buộc toàn vẹn

Sự chuẩn hoá lược đồ cơ sở dữ liệu có ý nghĩa rất lớn đối với mô hình

dữ liệu quan hệ Trong thực tế, ở những bước tiếp cận đầu tiên, người phântích thiết kế rất khó xác định ngay được một cơ sở của một ứng dụng sẽ gồmnhững lược đồ quan hệ con (thực thể) nào Mỗi lược đồ con có những thuộctính và tập phụ thuộc hàm ra sao? Thông qua một số kinh nghiệm, ngườiphân tích- thiết kế có thể nhận được các thực thể của lược đồ dữ liệu nhưnglúc đó chất lượng của nó chưa hẳn cao Bằng phương pháp chuẩn hóa, ngườiphân tích - thiết kế có thể nâng cao chất lượng của lược đồ cơ sở dữ liệu banđầu để đưa vào khai thác

Chuẩn hoá là quá trình khảo sát danh sách các thuộc tính và áp dụngmột tập quy tắc phân tích vào danh sách đó, chuyển chúng thành một dạngmà:

- Tối thiểu việc lặp (cùng một thuộc tính có mặt ở nhiều thực thể)

- Tránh dư thừa (các thuộc tính có giá trị là kết quả đơn giản đến thựchiện các thuộc tính khác)

Để đánh giá một cách cụ thể chất lượng thiết kế của một lược đồ cơ sở

dữ liệu, tác giả của mô hình dữ liệu quan hệ đã đưa ra 3 dạng chuẩn(1NF,2NF, 3NF) Có thể nói dạng chuẩn thứ 3 (3NF) là tiêu chuẩn tối thiểu trong

Người phân tích- thiết kế:

+Bắt đầu với một danh sách các thuộc tính dự định + Áp dụng 3 quy tắc chuẩn hoá từ danh sách các thuộc tính ở trên

+ Các kiểu thực thể mới được xác định và tất cả chúngđều được chuẩn hoá hoàn toàn

Số trang

Số lượngGiá/1cuốnẢnh

Họ tênNgày sinhGiới tínhĐịa chỉ độc giả

Số CMTNDĐiện thoại

Từ ngày Ngày hết hạnGhi chú thêmNgày mượn Hạn trảNgày trả

Mã loại

Tên loạiGhi chú

Mã loại

Mã sách

Tên sáchTác giảNhà xuất bảnNăm xuất bảnTóm tắt ND

Số trang

Số lượngGiá/1cuốn

Mã độc giả

Ảnh

Họ tênNgày sinhGiới tínhĐịa chỉ độc giả

Số CMTNDĐiện thoại

Từ ngàyNgày hết hạn Ghi chú thêm

Mã sách

Mã loại

Tên loạiGhi chú

Mã loại

Mã sách

Tên sáchTác giảNhà xuất bảnNăm xuất bảnTóm tắt ND

Số trang

Số lượngGiá/1cuốn

Mã độc giả

Ảnh

Họ tênNgày sinhGiới tínhĐịa chỉ độc giả

Số CMTNDĐiện thoại

Từ ngàyNgày hết hạn Ghi chú thêm

Mã sách

Mã độc giả

Mã sách

Mã độc giảNgày trả

Mã sách

Mã độc giảNgày trả

b Lược đồ dữ liệu theo mô hình quan hệ

LOAISACH (MaLoai, TenLoai, GhiChu).

SACH (MaLoai, MaSach, Tuasach, Tacgia, NhaXB, NamXB, TomTat,

SoTrang, SoLuong, GiaTien)

DOCGIA (MaDocGia, Photo, HoTen, Ngaysinh, GioiTinh, DiaChi,

DienThoai, SoCMND, TuNgay, DenNgay, GhiChu)

MUONSACH (MaDocGia, MaSach, NgayMuon, HanTra).

TRASACH (MaDocGia, MaSach, NgayTra)

c.Lược đồ dữ liệu theo mô hình thực thể liên kết

5 Thiết kế các Files dữ liệu

Bảng cấu trúc cơ sở dữ liệu

1 Bảng LOAISACH

(Bảng chứa thông tin về các Loại Sách)

TRASACHMUONSACH

STT Tên trường Kiểu dữ

liệu

2 Bảng SACH

(Bảng chứa thông tin về Sách)

3 Bảng DOCGIA

(Bảng chứa thông tin về Độc Giả)

1 #MaDocGia Nvarchar 5 Mã độc giả

4 Bảng MUONSACH

(Bảng chứa thông tin về sách mượn)

(Bảng chứa các thông tin về sách mượn đã trả)

6 Bảng AUTO_ID

(Bảng chứa các giá trị mã tự động)