7 CÔNG CỤ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

Nếu bạn có dịp vào những nhà máy sản xuất của Nhật, bạn sẽ thấy trong khu vực sản xuất có hiển thị rất nhiều những biểu đồ biểu thị năng lực sản xuất, sản lượng… Đây là một trong những ứ

7 CÔNG CỤ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG (7 CÔNG CỤ QC)

7 công cụ QC là một trong những phương pháp trọng yếu nhất để ngành sản xuất của

nước Nhật có thể tạo ra những sản phẩm có chất lượng hàng đầu trên thế giới Từ việc quản lý trong công đoạn, đến các hoạt động cải tiến chất lượng đều cần thiết phải sử dụng đến 7 công cụ QC này

Nếu bạn có dịp vào những nhà máy sản xuất của Nhật, bạn sẽ thấy trong khu vực sản xuất có hiển thị rất nhiều những biểu đồ biểu thị năng lực sản xuất, sản lượng… Đây là một trong những ứng dụng điển hình của việc áp dụng 7 công cụ quản lý chất lượng

Vậy 7 công cụ quản lý chất lượng bao gồm :

- Biểu đồ Pareto

- Biểu đồ đặc tính nguyên nhân (Có vài tài liệu gọi là biểu đồ nhân – quả)

- Đồ thị

- Biểu đồ kiểm soát

- Phiếu kiểm tra (Check list)

- Biểu đồ Histogram

- Biểu đồ phân tán (Scater)

Dưới đây là một vài ứng dụng của 7 công cụ quản lý chất lượng

Sử dụng để phát hiện ra vấn đề - Đồ thị

- Biểu đồ kiểm soát

Sử dụng để làm rõ nguyên nhân của vấn đề

- Biểu đồ Pareto

- Biểu đồ Histogram

- Biểu đồ đặc tính nguyên nhân Sau khi thực hiện đối sách, sử dụng để xác định

xem vấn đề đã được loại bỏ chưa?

- Đồ thị

- Biểu đồ phân tán

PHIẾU KIỂM TRA (CHECK SHEET)

Là một bảng biểu mà bạn có thể kiểm tra một cách đơn giản những nội dung nào đó Hay nói khác hơn, nó dùng để thu thập những thông tin, dữ liệu mà bạn cần

Đây là một ví dụ về phiếu kiểm tra

I - Thông thường, có 2 loại check sheet

 Dùng để lưu làm hồ sơ

 Dùng để kiểm tra

II - Mục đích khi thực hiện 1 phiếu kiểm tra là :

 Bất cứ ai cũng có thể kiểm tra các vấn đề

 Bất cứ ai cũng có thể kiểm tra trong thời gian ngắn

 Việc thu thập dữ liệu trở nên đơn giản

III - PHƯƠNG PHÁP LẬP MỘT PHIẾU KIỂM TRA (CHECK SHEET)

A - Đối với dạng phiếu kiểm tra dùng làm hồ sơ

1 Quyết định hạng mục dữ liệu cần lấy Hạng mục dữ liệu này có thể lấy ra từ biểu đồ đặc tính nguyên nhân

2 Quyết định cách thức lưu hồ sơ (Lưu hồ sơ ở dạng đồ thị hay dạng phiếu )

3 Ghi dữ liệu

B - Đối với dạng check sheet dùng làm phiếu kiểm tra

1 Ghi vào hạng mục cần kiểm

2 Sắp xếp phân loại theo từng hạng mục

3 Nếu có thể được, phân loại từng hạng mục theo “Thiết bị”, “Công đoạn”,

“Con người”

Đối với việc quản lý chất lượng, phiếu kiểm tra là một dạng hồ sơ vô cùng quan trọng Vì khi phát sinh vấn đề than phiền sản phẩm từ khách hàng, bạn chỉ có thể truy tìm nguyên nhân dựa vào các hồ sơ như phiếu kiểm tra này Vì vậy, khi soạn thảo 1 dạng phiếu kiểm tra nào đó, bạn cần phải suy nghĩa thật kỹ những dữ liệu mà mình cần quản lý Chúng tôi từng xem qua rất nhiều dạng phiếu kiểm tra và phát hiện ra rằng, đa số các nhân viên chỉ làm phiếu kiểm tra rất sơ sài Thậm chí khi phát sinh vấn

đề thì không thể truy xuất được bất cứ thông tin gì từ hồ sơ này Hoặc những thông tin trên phiếu rất mơ hồ và không có căn cứ Đối với một đánh giá viên khó tính (ví dụ như khi đối ứng cho đánh giá của FDA, hay IATF) thì họ sẽ hỏi rất kỹ những thông tin trên phiếu Nếu không lý giải rõ ràng, bạn sẽ nhận ngay một điểm chỉ trích Vì vậy, nếu ở vai trò của cấp quản lý, khi nhân viên của bạn soạn thảo 1 phiếu kiểm tra bất

kỳ, bạn cần phải nắm rõ từng nội dung trên đó Vì khi có vấn đề xảy ra, người chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn là bạn

Còn một điểm rất quan trọng khi soạn thảo phiếu check sheet này Bạn phải biết rõ ai

sẽ sử dụng phiếu này Thông thường, phiếu kiểm tra sẽ do người thao tác trực tiếp ghi vào Vì vậy, dạng phiếu của bạn phải thật đơn giản, rõ ràng, và thuận tiện cho người thao tác Nếu một phiếu kiểm tra quá phức tạp, chắc chắc người thao tác sẽ bỏ sót việc ghi dữ liệu, hoặc giả sẽ ghi “bừa” một giá trị nào đó vào để đối phó Bạn cần chú ý kỹ vấn đề này

7 CÔNG CỤ QC - ĐỒ THỊ

Mục đích của đồ thị là giúp cho người xem có thể làm rõ trạng thái của dữ liệu một cách nhanh chóng

01-06-2017

22:01

( 0 ) Bình luận

Theo định nghĩa, đồ thị là sự hiển thị hoá các loại dữ liệu

Mục đích của đồ thị là giúp cho người xem có thể làm rõ trạng thái của dữ liệu một cách nhanh chóng

I - ỨNG DỤNG CỦA ĐỒ THỊ

Thông thường, các loại độ thị có 3 ứng dụng chính

1 Dùng để thuyết minh, thuyết trình

2 Dùng để phân tích

3 Dùng để quản lý

II - CÁC LOẠI ĐỒ THỊ VÀ PHƯƠNG PHÁP VẼ

Có rất nhiều loại đồ thị tuỳ theo mục đích sử dụng Vì vậy, ở đây chúng tôi chỉ đề cập đến mục đích của một vài đồ thị thường được sử dụng nhất trong lĩnh vực quản lý chất lượng Từ mục đích này, bạn có thể chọn lựa việc sử dụng đồ thị nào trong công việc của mình

Còn về phương pháp vẽ, thật ra việc vẽ các loại đồ thị rất đơn giản Dùng phần mềm Excel sẽ giúp bạn vẽ các loại đồ thị một cách nhanh chóng và dễ dàng Bạn có thể tự thực hành nhé

A – ĐỒ THỊ DẠNG DƯỜNG THẲNG

Thông thường, độ thị loại này dùng để trình bày sự biến đồi giữa các hạng mục theo thời gian Hay nói khác hơn, nó dùng để xác định khuynh hướng của vấn đế Ví dụ như khuynh hướng xảy ra lỗi chẳng hạn Biểu đồ kiểm soát X – R là một dạng của loại đồ thị này

Từ hình đồ thị trên, bạn có thể thấy rằng khuynh hướng của lỗi sản phẩm bị “cong” có

xu hướng đang giảm Điều đó chứng tỏ một trong những đối sách bạn đưa ra cho loại lỗi này có hiệu quả tốt

Trường hợp có nhiều loại dữ liệu trong cùng một đồ thị đường thẳng, bạn hãy chọn phân chia toạ độ phù hợp để hiển thị rõ nhất loại dữ liệu mà bạn muốn trình bày Và chỉ hiển thị tên (Label) của loại dữ liệu mà bạn muốn

B – ĐỒ THỊ DẠNG CỘT

Thông thường, đồ thị dạng cột dùng để so sánh giữa các hạng mục Đây là dạng đồ thị được sử dụng khá nhiều

C – ĐỒ THỊ HÌNH TRÒN

Sử dụng đồ thị hình tròn để trình bày tỉ lệ giữa các hạng mục là một lựa chọn thích hợp nhất

D – ĐỒ THỊ HÌNH THANH

Sử dụng để trình bày sự so sánh tỷ lệ giữa các hạng mục riêng lẻ so với tổng số

E – ĐỒ THỊ RA ĐA

Sử dụng đễ trình bày sự cân đối giữa các hạng mục Với loại đổ thị này, bạn có thể trình bày rất nhiều dữ liệu Khi đánh giá nhà cung cấp, thì đồ thị ra đa là một lựa chọn tốt nhất cho bạn

F – ĐỒ THỊ DẠNG KẾT HỢP

Bạn có thể kết hợp một vài loại đồ thị với nhau để làm rõ hơn những vấn đề mà bạn muốn thể hiện Ví dụ bên dưới là một dạng đồ thị kết hợp giừa đồ thị dạng đường thẳng và đồ thị dạng cột

Biểu đồ Pareto là một dạng của loại đồ thị này

Trên đây chỉ là một vài dạng đồ thị đặc trưng trong số rất nhiều các dạng đồ thị Bạn hãy vận dụng chúng một cách thật linh hoạt để đạt được mục đích của mình

7 CÔNG CỤ QC - BIỂU ĐỒ PHÂN TÁN

Trong môi trường sản xuất, đôi khi cũng có trường hợp cần thiết phải điều tra

sự tương quan giữa 2 loại dữ liệu, ví dụ như tương quan giữa “nhiệt độ và khối lượng”, “tỉ lệ lỗi và điều kiện sản xuất”…

09-10-2017

20:05

( 1 ) Bình luận

I BIỂU ĐỒ PHÂN TÁN LÀ GÌ?

Trong môi trường sản xuất, đôi khi cũng có trường hợp cần thiết phải điều tra sự tương quan giữa 2 loại dữ liệu, ví dụ như tương quan giữa “nhiệt độ và khối lượng”,

“tỉ lệ lỗi và điều kiện sản xuất”…

Biểu đồ thể hiện sự tương quan giữa 2 loại dữ liệu được gọi là biểu đồ phân tán

Như vậy, mục đích của biểu đồ phân bố là sử dụng để điều tra mối tương quan giữa 2 loại dữ liệu, làm rõ “nguyên nhân”, “đặc tính” và thực hiện cải tiến

II - CÁC BƯỚC ĐỂ XÂY DỰNG BIỂU ĐỒ PHÂN TÁN

Để có thể xây dựng biểu đồ phân tán hiệu quả, số cặp dữ liệu phải từ 30 trở lên

Bước 1

Sử dụng Phiếu kiểm tra (check sheet) để thống kê dử liệu.

Trong ví dụ bên dưới là dữ liệu về nhiệt độ sử dụng và độ cứng của sản phẩm được xử

lý nhiệt bởi 2 lò ủ A và B Ta sẽ khảo sát mối tương quan giữa nhiệt độ sử dụng và độ cứng của sản phẩm

Bảng bên dưới là dữ liệu thu thập được

Bước 2

 Xác định giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất

 Vẽ trục tung và trục hoành Trong trường hợp dữ liệu ở dạng “nguyên nhân”

và “kết quả” thì mặc định trục hoành thể hiện nguyên nhân, kết quả thể hiện ở trục tung Xác định độ rộng trên trục tung

 Xem xét độ rộng trên trục tung sao cho biểu đồ khi hoàn thanh có dạng gần như hình vuông

 Chấm các giá trị

 Chấm từng cặp giá trị lên biểu đồ

III - MỘT SỐ DẠNG BIỂU ĐỒ PHÂN TÁN

Như vậy là bạn đã rõ hơn về đặc tính, cách ứng dụng cũng như việc thực hiện 1 biểu

đồ phân tán (scatter)

7 CÔNG CỤ QC - BIỂU ĐỒ HISTOGRAM

Việc nhìn vào một rừng những con số chắc chắc không thể nào biết được điều này Và biểu đồ Histogram sẽ giải quyết vấn đề đó

03-06-2017

15:23

( 0 ) Bình luận

Biểu đồ Histogram dùng để xem mức độ phân bố tập trung của khối dữ liệu.

Ví dụ: khi đo kích thước của sản phẩm, bạn thu thập một lượng lớn dữ liệu (khoảng

200 dữ liệu), làm thế nào bạn biết có bao nhiêu dữ liệu nằm trong một khoảng kích thước nào đó Dữ liệu có nằm trong giá trị quy cách hay không…

Việc nhìn vào một rừng những con số chắc chắc không thể nào biết được điều này Và biểu đồ Histogram sẽ giải quyết vấn đề đó

Trong một số tài liệu, biểu đồ Histogram còn được gọi là biểu đồ phân bố

I - MỤC ĐÍCH CỦA BIỂU ĐỒ HISTOGRAM

1 Làm rõ cách thức sai lệch

2 Phát hiện ra điểm bất thường

II - CÁC THUẬT NGỮ DÙNG TRONG BIỂU ĐỐ HISTOGRAM

III - CÁC BƯỚC LẬP BIỂU ĐỒ HISTOGRAM

Để lập biểu đồ Histogram thì số lượng dữ liệu phải đủ lớn Thông thường phải từ 50

dữ liệu trở lên

Bước 1

1 Sử dụng phiếu kiểm tra để thu thập dữ liệu

Bước 2

1 Tính toán các thông số sau:

2 Độ rộng phân khoảng

3 Giá trị biên dưới nhỏ nhất = Min – (đơn vị đo dạc)/2

4 Tính các giá trị biên khác

5 Tần số xuất hiện

Bước 3

1 Chia các độ rộng của khoảng dữ liệu, trên trục tung chia ra số trường hợp

2 Sử dụng biểu đồ cột để thể hiện dữ liệu

3 Vẻ đường chuẩn

4 Vẻ đường trung bình

IV - PHƯƠNG PHÁP XEM BIỂU ĐỒ HISTOGRAM

Thông thường, biểu đồ Histogram sẽ có một số dạng cơ bản như sau

1 a) Phân bố nằm trong giới hạn tiêu chuẩn, nhưng biểu đồ cột không cân bằng (Lệch về sườn bên phải hoặc trái) Dạng biểu đồ Histogram này còn có tên gọi khác là dạng dốc bên phải hoặc dốc bên trái

Đối với hình dạng phân bố này, khả năng xuất hiện hàng lỗi là khá cao Bạn cần phải thu thập thêm những dữ liệu khác liên quan, sau đó tiến hành cải tiến để điều chỉnh phần đỉnh của đồ thị cột về chính giữa

1 b) Phân bố nằm trong giới hạn tiêu chuẩn, và biểu đồ cột có dạng của 2 ngọn núi

Khi xuất hiện dạng biểu đồ này, có khả năng xảy ra một số lỗi về đo lường : như nhầm lẫn sản phẩm của các lô hàng khác Hoặc sản phẩm được sản xuất ở 2 thiết bị khác nhau, hay 2 công đoạn khác nhau

1 c) Phân bố lồi lõm

Khi xuất hiện dạng phân bố này, có khả năng lỗi do đo lường, hoặc việc xác định độ rộng khoảng không hợp lý

1 d) Phân bố trong tiêu chuẩn

Đây là dạng phân bố khiến người xem dễ nhầm lẫn nhất Mặc dù hai bên phải trái của

đồ thị cột đều xếp thành hình ngọn núi, và đều nằm trong giới hạn nhưng các cột lại phân bố cách xa so với đường tiêu chuẩn Vì vậy có khả năng do lỗi từ đo lường, hoặc khả năng bị lẫn các sản phẩm với nhau

Thông thường, để điều chỉnh hình dạng biểu đồ Histogram về dạng phân bố chuẩn sẽ

có nhiều phương pháp Điều này còn tuỳ thuộc vào từng công đoạn, từng loại sản phẩm khác nhau, sẽ có cách xử lý khác nhau

Ví dụ như tại công đoạn ép thành hình sản phẩm ống tròn rỗng, bạn thu thập dữ liệu

bề dày của thành ống và vẽ ra biểu đồ Histogram Trường hợp dữ liệu của bạn bị lệch quá nhiều về phía cận trên (Dạng a ở trên, dốc về bên trái), điều này chứng tỏ khuôn

ép thành phẩm của bạn sau một thời gian sử dụng đã bị mòn đi khá nhiều Nếu không

có biện pháp kiểm soát tốt, khả năng giá trị độ dày thành ống sẽ cao hơn giá trị cho phép rất lớn Có nhiều cách xử lý ở đây Cách tốt nhất vẫn là thay khuôn mới hoàn toàn Tuy nhiên điều này sẽ làm tăng chí phí Bạn có thể kiểm soát bằng cách tăng tần xuất lấy mẫu kiểm tra, kiểm soát trọng lượng sản phẩm để biết độ hao mòn của khuôn… Làm tốt những điều này mới có thể đảm bảo việc sản phẩm lỗi không bị lưu xuất ra thị trường

Như vậy bạn đã có cái nhìn chi tiết về biều đồ Histogram Đây là một công cụ được

sử dụng rất nhiều, đặc biệt là trong những nhà máy sản xuất cơ khí chính xác (sản xuất khuôn, motor…)