- Trình bày được những thành tựu chủ yếu trong công cuộc xây dựng CNXH ở LX từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX.. - Phẩm chất: Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước I
Trang 1Ngày soạn: 18 /8/ Ngày dạy : 25 /8/
Lịch sử thế giới hiện đại từ 1945 đến nay Chương I: Liên Xô và các nước Đông Âu Tuần 1
Tiết 1- Bài 1: Liên xô và các nước Đông Âu từ năm 1945
đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX
I- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức
- Hs biết được tình hình LX và kết quả công cuộc khôi phục nền kinh tế sau chiến tranh
- Trình bày được những thành tựu chủ yếu trong công cuộc xây dựng CNXH ở
LX từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX
2 Kĩ năng
- Rèn kỹ năng phân tích và nhận định các sự kiện, các vấn đề lịch sử
3 Thái độ
- Bồi dưỡng tinh thần quốc tế
4 Năng lực, phẩm chất
- Năng lực chung: tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp
- Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Phẩm chất: Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: Sưu tầm những thành tựu của Liên Xô trong công cuộc xd CNXH
Tham khảo tài liệu, máy chiếu
- Học sinh: Học + Đọc bài theo sách giáo khoa
III Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
- KT sĩ số
- KT sách vở của HS
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- Gv chiếu một số hình ảnh về Liên Xô
? Trình bày những hiểu biết của em về Liên Xô qua các hình ảnh trên?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt
HĐ 1: Công cuộc khôi phục kinh tế
sau chiến tranh (1945-1950)
- PP: Vấn đáp, kể chuyện
- KT: Đặt câu hỏi
I- LIÊN XÔ 1- Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950)
Trang 2- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
giao tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Yêu quê hương ,đất nước
? Sau chiến tranh thế giới 2 Liên Xô
gặp phải những khó khăn gì ?
- Gọi học sinh đọc phần chữ nhỏ sgk
? Nhận xét về những khó khăn trên?
Khó khăn đã ảnh hưởng gì đến kinh tế
Giáo viên: Liên Xô còn phải đối phó
với âm mưu thù địch của đế quốc Giúp
đỡ phong trào cách mạng thế giới
? Để khắc phục những khó khăn đó
Đảng và Nhà nước Liên Xô đã làm gì
? Kết quả ra sao ?
? Thành công này có ý nghĩa như thế
nào ?
- Kể chuyện về việc LX phóng bom
nguyên tử
? Những thành tựu trên có vai trò gì?
- Gv giảng
- Khó khăn:
-> Tổn thất nặng nề về người và của;
Kinh tế bị tàn phá nghiêm trọng
- 1946 Đảng và Nhà nước Liên Xô đã đề ra kế hoạch khối phục và phát triển kinh tế đất nước
- Kết quả:
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm trước 9 tháng + Các chỉ tiêu cơ bản đều vượt mức
+ 1949 chế tạo bom nguyên tử
-> Phá vỡ thế độc quyền về bom nguyên tử của Mĩ; tạo sức mạnh cho lực lượng XHCN
và lực lượng cách mạng thế giới
=> Nền kinh tế từng bước được khôi phục; Tạo điều kiện cho LX xây dựng CNXH trong giai đoạn sau.
HĐ 2: Tiếp tục công cuộc xây dựng
cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH
(từ năm 1950 đến đầu những năm
1970 của thế kỷ XX)
- PP: Vấn đáp, trực quan, hđ nhóm,
giải thích
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề ,
giao tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tin tưởng CNXH
? Sau khi hoàn thành việc khôi phục
kinh tế Liên Xô tiếp tục làm gì ?
- Gv giảng khái niệm : cơ sở vật
chất-kĩ thuật của CNXH
? Bằng biện pháp nào ?
? Phương hướng của các kế hoạch
này là gì - Tại sao phải ưu tiên phát
triển công nghiệp nặng ?
2- Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH (từ năm 1950 đến đầu những năm 1970 của thế kỷ XX)
- Xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội
(Thực hiện các kế hoạch dài hạn )
* Phương hướng:
+ Ưu tiên phát triển CN nặng +Thâm canh trong nông nghiệp
Trang 3- GV chia nhóm, hướng dẫn hs thảo
luận, trả lời câu hỏi theo phiếu ht
? Trong công cuộc xây dựng CNXH
từ 1950 đến đầu những năm 1970
Liên Xô đã đạt được những thành tựu
gì về kinh tế, KHKT?
? Sau chiến tranh Liên Xô đã có
những chính sách về đối ngoại như
thế nào ?
- Gọi đại diện trình bày, nhận xét
- GV chốt kiến thức
- GV hướng dẫn HS quan sát ảnh - sgk
Giáo viên: Bên cạnh những thành tựu
đó Liên Xô đã mắc phải những thiếu
xót, sai lầm như chủ quan, nóng vội,
duy trì nhà nước bao cấp về kinh tế
? Đánh giá chung về LX trong những
năm 1950 đến đầu những năm 70 ?
- Gv giảng
+ Đẩy mạnh tiến bộ KH- KT + Tăng cường quốc phòng
* Thành tựu
- Kinh tế: Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp- đứng thứ 2 thế giới
- KHKT:
+ 1957 phóng vệ tinh nhân tạo
+ 1961 phóng tàu Phương Đông vòng quanh trái đất
- Ngoại giao : Thực hiện chính sách hoà bình, quan hệ hữu nghị với tất cả các nước; tích cực ủng hộ cuộc đấu tranh chống CNTD
=> CSVC- KT của CNXH từng bước được củng cố LX ngày càng vững mạnh, trở thành chỗ dựa vững chắc cho hoà bình và cách mạng thế giới.
2.3 Hoạt động luyện tập
? Hãy nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ 1950 đến đầu những năm 1970 ?
2.4 Hoạt động vận dụng
- Cho hs xem phim tư liệu về việc LX phóng vệ tinh nhân tạo
2.5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Sưu tầm, tìm hiểu thêm tư liệu về công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô
- Học kĩ nội dung bài học
- Chuẩn bị tiếp phần còn lại và trả lời các câu hỏi
1- Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu:
2- Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội (Từ 1950 đến đầu những năm 1970)
*************************************************
Trang 4Ngày soạn: 25/8/ Ngày dạy: 1/9/
Tuần 2- Tiết 2:
Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945
ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỶ XX (Tiếp)
I- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức
- Hs biết được tình hình các nước dân chủ nhân dân Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Trình bày được những thành tựu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu
2 Kĩ năng
- Rèn kỹ năng phân tích và nhận định các sự kiện, các vấn đề lịch sử
3 Thái độ
- Bồi dưỡng tinh thần quốc tế cộng sản
4 Năng lực, phẩm chất
- Năng lực chung: tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Phẩm chất: Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
II- Chuẩn bị của gv và hs:
- Giáo viên: Sưu tầm những thành tựu của các nước Đông Âu trong công cuộc xd CNXH; Tham khảo tài liệu, máy chiếu
- Học sinh: Đọc sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi
III Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
- KT sĩ số
- KT bài cũ
? Công cuộc khôi phục nền kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh ở Liên Xô đã
diễn ra và đạt được kết quả như thế nào ?
? Nêu những thành tựu cơ bản của LX trong công cuộc xây dựng CSVC- KT của CNXH?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- Gv chiếu một số hình ảnh tiêu biểu của một số nước Đông Âu
? Trình bày những hiểu biết của em về Đông Âu qua các hình ảnh trên?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Các hoạt động hình thành kiến thức
Trang 5Hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt
HĐ 1- Sự ra đời của các nước dân chủ
nhân dân Đông Âu
- PP: Vấn đáp, trực quan
- KT: Đặt câu hỏi
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , giao
tiếp, nhận xét, đánh giá sự kiện ls.
- PC: Tin tưởng CNXH
? Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
ra đời trong hoàn cảnh nào ?
- Gv giải thích: Nhà nước dân chủ nhân
dân : Dân chủ nhân dân chỉ chế độ
chính trị, xã hội của các quốc gia theo
chế độ dân chủ, 2 giai cấp công nhân
-nông dân lãnh đạo đưa đất nước phát
triển theo CNXH
- Gv giới thiệu vị trí các nước DCND
Đông Âu trên lược đồ- sgk
? Từ 1945-1949 các nước Đông Âu đã
làm gì để hoàn thành những nhiệm vụ
cách mạng dân chủ nhân dân ?
? Sự thành lập các nước dân chủ nhân
dân Đông Âu có ý nghĩa như thế nào ?
- Giảng
II- ĐÔNG ÂU
1 Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
* Hoàn cảnh ra đời
- Hồng quân Liên Xô tiến vào Đông Âu truy kích quân Đức, nhân dân nổi dậy khởi nghĩa vũ trang tiêu diệt PX Đức giành chính quyền
- 1944-1946: Thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân (8 nước)
*Hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân
- Xây dựng bộ máy chính quyền dân chủ nhân dân
- Cải cách ruộng đất
- Quốc hữu hóa các xí nghiệp lớn
- Thực hiện quyền tự do dân chủ
-> Đánh dấu XHCN vượt ra khỏi phạm
vi 1 nước, bắt đầu hình thành 1 hệ thống trên thế giới.
HĐ2- Tiến hành xây dựng chủ nghĩa
xã hội (Từ 1950 đến đầu những năm
70 của thế kỉ XX)
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , giao
tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tin tưởng CNXH
? Để Xây dựng CNXH nhân dân Đông
Âu đã tiến hành thực hiện những nhiệm
vụ chính nào ?
2- Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội (Từ 1950 đến đầu những năm 70 của
thế kỉ XX)- đọc thêm
* Nhiệm vụ
- Xóa bỏ bóc lột
- Đưa nông dân vào làm ăn tập thể
- Tiến hành công nghiệp hóa
Trang 6? Trong công cuộc Xây dựng CNXH
nhân dân Đông Âu đã đạt được những
thành tựu gì ?
- Cho hs thảo luận theo cặp
? Nx về tình hình Đông Âu từ 1950 đến
đầu những năm 70 của TK XX?
- Gọi đại diện trình bày, nhận xét
- Gv nhận xét chung
- Hs khái quát toàn bài
- Xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH
* Thành tựu:
- Đầu những năm 1970 các nước Đông Âu
đã trở thành những nước công - nông nghiệp Kinh tế - xã hội thay đổi căn bản
-> CSVCKT từng bước được xây dựng, góp phần tạo nên sức mạnh của hệ thống XHCN.
2.3 Hoạt động luyện tập
Lựa chọn đáp án đúng trong những câu hỏi sau?
Câu 1/ Các nước DCND Đông Âu thành lập trong thời gian :
A 1944 – 1945 B 1945 – 1950
C Cuối năm 1944 – 1946 D Cuối năm 1945 – 1950
Câu 2: Nhiệm vụ của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu là gì?
A Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
B Tiến hành cải cách ruộng đất
C Quốc hữu hóa các xí nghiệp lớn của tư bản
D Cả ba câu trên đều đúng
Câu 3: Sau khi hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân, các nước Đông Âu đã làm gì?
A Tiến lên chế độ XHCN
B Tiến lên chế độ TBCN
C Một số nước tiến lên XHCN, một số nước tiến lên TBCN
D Một số nước thực hiện chế độ trung lập
Câu 4 : Lực lượng đã tạo điều kiện để các nước Đông Âu tiêu diệt phát xít, giành chính quyền, thành lập nhà nước dân chủ nhân dân là:
A Quân Đồng minh B Lực lượng cách mạng
C Hồng quân Liên Xô D Nhân dân và lực lượng cách mạng Câu 5: Trong tiến trình chiến tranh thế giới thứ hai, Hồng quân Liên Xô tiến vào các nước Đông Âu nhằm mục đích gì?
A Xâm lược các nước này
B Tạo điều kiện cho nhân dân các nước này nổi dậy khởi nghĩa giành chính quyền, thành lập chế độ dân chủ nhân dân
C Tạo điều kiện cho nhân dân cấc nước này nổi dậy khởi nghĩa giành chính quyền, thành lập chế độ tư bản
D B và C đều đúng
Trang 7
2.4 Hoạt động vận dụng
- Vẽ sơ đồ tư duy khai quát nội dung toàn bài
2.5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Sưu tầm, tìm hiểu thêm tư liệu về công cuộc xây dựng CNXH ở các nước Đông Âu
- Học kĩ nội dung bài
- Chuẩn bị bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX
+ Đọc kĩ bài và trả lời các câu hỏi
+ Tìm hiểu quá trình khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở LX và các nước Đông Âu
+ Nguyên nhân dẫn đến sự tan rã đó
*******************************************
Trang 8Tuần 3
Tiết 3- Bài 2 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA
NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỶ XX
I Mục t iêu
1 Kiến thức
- Học sinh biết được nguyên nhân, quá trình khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết và ở các nước Đông Âu
2 Kĩ năng
- Hs thực hiện được: phân tích, nhận định và so sánh các vấn đề lịch sử
3 Thái độ
- Bồi dưỡng tinh thần quốc tế cộng sản
4 Năng lực, phẩm chất
- Năng lực chung: tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp
- Năng lực chuyên biệt: Tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Phẩm chất: Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
II- Chuẩn bị của gv và hs:
- Giáo viên: Tham khảo tài liệu
- Học sinh: Đọc sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi
III Tiến trình tiết học
1 Ổn định tổ chức:
- KT sĩ số
- KT bài cũ
? Các nước cộng hòa dân chủ nhân dân ĐÂ được hình thành ntn?
2 Tổ chức các hoạt động dạy học
2.1 Hoạt động khởi động
- Gv chiếu một số hình ảnh tiêu biểu của LX, Đông Âu trong công cuộc xây dựng
CNXH từ 1945-1970
? Trình bày những suy nghĩ của em về LX, Đông Âu qua các hình ảnh trên?
- Gv giới thiệu bài
2.2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực
quan, miêu tả
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , giao
tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tin tưởng CNXH
I Sự khủng hoảng và tan rã của Liên bang Xô viết
Trang 9? Tình hình thế giới đầu những năm 70
n.t.n?
- Cung cấp thêm tư liệu về cuộc khủng hoảng
? Tình hình ấy tác động n.t.n đến LX?
- Cho h.s quan sát tranh- sgk
? Nêu nội dung của bức hình?
? Trước tình hình đó các nhà lãnh đạo
Liên Xô đã làm gì?
? Đường lối cải tổ được đề ra n.t.n?
Mục đích?
? Công cuộc cải tổ diễn ra ntn?
- Gv bổ sung
- Cho hs hđ cặp đôi trả lời câu hỏi
? em có suy nghĩ gì về những nội dung
trên?
- Gọi đại diện trình bày, nhận xét
- Gv nhận xét chung
- Cho hs hđ cá nhân trả lời các câu hỏi
? Tác động của công cuộc cải tổ đns tình
hình LX n.t.n?
- Gọi đại diện trình bày, nhận xét
- Gv nhận xét chung
- Gv xác định vị trí của các nước SNG trn
lược đồ ( máy chiếu)
? Sự kiện này nói lên điều gì?
- Gv bổ sung thêm về sự kiện ngày
25/12/1991
- Gv giảng
HĐ 2 Cuộc khủng hoảng và tan rã của
chế độ XHCN ở các nước Đông Âu
- PP: Vấn đáp
1.Hoàn cảnh.
- Năm 1973 khủng hoảng dầu mỏ -> khủng hoảng nhiều mặt
-> Liên Xô khủng hoảng toàn diện
2 Công cuộc cải tổ
- Tháng 3/1985 ,Gooc - ba - chôp đề ra đường lối cải tổ nhằm:
- Mục đích:
+ Khắc phục sai lầm đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng
+ Xây dựng CNXH đúng bản chất và ý nghĩa nhân văn của nó
- Nội dung (sgk)
- Tác động:
+ Đất nước khủng hoảng trầm trọng hơn + Đảng cộng sản bị đình chỉ hoạt động, nhà nước Liên bang bị tê liệt, các nc cộng hòa đòi tách khỏi Liên bang
+ Ngày 21/12/1991, 11 nước cộng hoà trong Liên bang Xô Viết li khai, thành lập công đồng các quốc gia độc lập (SNG)
+ Ngày 25/12/1991, Gooc ba chôp từ chức, cờ trên nóc điện Krem - li bị hạ xuống
=> Chế độ XHCN ở Liên Xô hoàn toàn sụp đổ.
II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu
Trang 10- KT: Đặt câu hỏi
- NL: Tự học , giải quyết vấn đề , giao
tiếp, nhận xét, đánh giá
- PC: Tin tưởng CNXH
- Cho hs hđ cá nhân, trả lời các câu hỏi
? Tình hình Đông Âu từ cuối những năm
70 n.t.n?
? Cuộc khủng hoảng đã dẫn tới kết quả
gì?
- Gọi đại diện trình bày, nx
- Gv chốt
-? Đánh giá về sự sụp đổ của LX và các
nước Đông Âu?
(Là tổn thất nặng nề đối với phong trào
cách mạng thế giới, một bước lùi tạm
thời của CNXH)
- Hs thảo luận nhóm, trả lời
? Nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của
LX và các nước Đông Âu?
- Gọi đại diện trình bày, nx
- Gv chốt
- Phân tích, bổ sung:
- Từ cuối những năm 70 , khủng hoảng kinh tế, chính trị gay gắt
- Thực hiện đa nguyên chính trị, tổng tuyển cử tự do
+ Các ĐCS bị mất quyền lãnh đạo + Chế độ XHCN sụp đổ ở Đông Âu
=> Chế độ XHCN ở Lx và các nước Đông Âu sụp đổ, kết thúc sự tồn tại của
hệ thống XHCN trên thế giới
* Nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ
- Do tác động của cuộc khủng hoảng
- Xây dựng mô hình CNXH chưa khoa học
- Do sự chống phá của kẻ thù
2.3 Hoạt động luyện tập
Câu 1 LX tiến hành công cuộc cải tổ đất nước trong những năm 80 của thế kỉ XX vì:
A Đất nước lâm vào tình trạng “trì trệ” khủng hoảng.
B Đất nước đã phát triển nhưng chưa bằng Tây Âu và Mĩ
C Phải cải tổ để sớm áp dụng thành tựu khoa học kĩ thuật đang phát triển của thế giới
D Tất cả các lí do trên
Câu 2/Công cuộc cải tổ của Liên Xô bắt đầu vào năm :
Câu 3: Nguyên nhân nào dẫn đến sự tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và
các nước Đông Âu?
A Khi cải tổ đã phạm phải sai lầm, làm khủng hoảng thêm trầm trọng
B Sự chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước
C Đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, cơ chế tập quan liêu trung bao cấp, thiếu dân chủ công bằng xã hội
D Tất cả các đáp án đều đúng.
Câu 4 Sự kiện nào đánh dấu chế độ XHCN ở Liên Xô sụp đổ?
A.Nhà nước Liên bang tê liệt
B.Các nước cộng hòa đua nhau giành độc lập