Biện pháp phòng thân – đi nước đôi 1

Carlyle đã từng viết rằng “ đánh bạc cũng như chống lại cả thế giới vì sự sinh tồn”. Câu nói này đột nhiên khiến tôi nhớ đến một hoặc hai nhà đầu tư ở Phố Wall mà tôi đã từng gặp. Họ

Ch ươ ng 5 Bi n pháp phòng thân – đi n ệ ướ c đôi

Carlyle đã t ng vi t r ng “ đánh b c cũng nh ch ng l i c th gi i vì sừ ế ằ ạ ư ố ạ ả ế ớ ự sinh t n” Câu nói này đ t nhiên khi n tôi nh đ n m t ho c hai nhà đ u t Phồ ộ ế ớ ế ộ ặ ầ ư ở ố Wall mà tôi đã t ng g p H là nh ng ngừ ặ ọ ữ ười quy t tâm lao vào sòng b c Ph Wallế ạ ố

đ r i sau đó m o hi m m i th mà h có ch đ tìm cách thoát ra.ể ồ ạ ể ọ ứ ọ ỉ ể

Đ i v i nh ng ngố ớ ữ ười có tính cách nh v y, nh ng l i c nh báo, nh c nh vư ậ ữ ờ ả ắ ở ề

s m o hi m luôn đi kèm v i các c phi u có l c n ph i đự ạ ể ớ ổ ế ẽ ầ ả ược g ch chân rõ ràng.ạ

N u c phi u không ph i là m t trò c b c thì có l đã không có k t c c Th c t làế ổ ế ả ộ ờ ạ ẽ ế ụ ự ế không có th trị ường nh chúng ta th y C phi u s đư ấ ổ ế ẽ ược mua bán qua l i nh khoaiạ ư tây hay trái phi u chính ph v i m t m c giá c đ nh.ế ủ ớ ộ ứ ố ị

Nh ng nh ng con b c li u lĩnh và nghi n ng p có l không th c s tiêu bi uư ữ ạ ề ệ ậ ẽ ự ự ể cho th trị ường c phi u Ngổ ế ười ta thường nghĩ v nh ng con b c không chuyênề ữ ạ trong sòng b c Ph Wall nh m t s th đ ng nghiên v tôn giáo h n là lĩnh v cạ ố ư ộ ự ụ ộ ề ơ ự kinh doanh

Các nhà đ u t c v a và nh khi l n đ u ti p xúc v i nhân viên môi gi iầ ư ỡ ừ ỏ ầ ầ ế ớ ớ

ch ng khoán, luôn trong tâm tr ng tràn đ y hy v ng nh ng cũng có ph n lo l ng, sứ ạ ầ ọ ư ầ ắ ợ

s t Tâm tr ng đó c a h nh m t cô bé con khi ph i bệ ạ ủ ọ ư ộ ả ước vào b nh vi n trò ch i.ệ ệ ơ

H kính c n, l ch s yêu c u đọ ẩ ị ự ầ ược mua nh ng lo i c phi u t t nh t, chăm chúữ ạ ổ ế ố ấ

l ng nghe “ngắ ười đàn ông vĩ đ i” gi ng gi i Và r i sau đó, trao vào tay “ngạ ả ả ồ ười đàn ông vĩ đ i” đó toàn b s ti n mình đã ti t ki m c đ i và ch đ i bánh xe kỳ di uạ ộ ố ề ế ệ ả ờ ờ ợ ệ chuy n d ch đ mang v nh ng kho n ti n l n.ể ị ể ề ữ ả ề ớ

N u nh kho n l i đó không tr thành hi n th c nh nh ng gì đế ư ả ờ ở ệ ự ư ữ ược h aứ

h n, nh ng khách hàng s luôn có c m giác nh h đã tu t m t viên g ch b ngẹ ữ ẽ ả ư ọ ộ ấ ạ ằ vàng Nh ng thư ường thì trong m i trọ ường h p, h s cay đ ng ch p nh n cái tin t iợ ọ ẽ ắ ấ ậ ồ

t đó Nh vào các chệ ờ ương trình qu ng cáo khôn khéo cũng nh vai trò c a m t th yả ư ủ ộ ầ

tu đáng kính t i thánh đạ ường giàu sang, các nhân viên môi gi i luôn có uy tín ngangớ

b ng v i các bác s Thằ ớ ỹ ường thì nh ng ngữ ười tôi g p luôn thuy t ph c tôi r ng bácặ ế ụ ằ

s c a h là bác s gi i nh t trên th gi i.ỹ ủ ọ ỹ ỏ ấ ế ớ

Các nhân viên môi gi i cũng đớ ược các tín đ trong thánh đồ ường tin tưở ng

nh v y.ư ậ

“H m”- anh chàng môi gi i nói, gõ nhè nh lên b ng cân đ i b ng nh ngừ ớ ẹ ả ố ằ ữ ngón tay được chăm sóc c n th n, v m t nh thông t th u su t – “Đúng nh tôiẩ ậ ẻ ặ ư ỏ ấ ố ư

đã nói M t cu c đi u ch nh nh v k thu t Không có gì đáng lo ng i đâu, tuyộ ộ ề ỉ ỏ ề ỹ ậ ạ nhiên, gi s nh ông th y lo l ng chúng ta nên chuy n sang, à, đ xem …”ả ử ư ấ ắ ể ể

Và sau đó, các khách hàng l i bạ ướ ớc t i m t sai l m m i thay cho m cộ ầ ớ ớ ổ phi u cũ mà ông ta đã bán đi v i vàng và ch p nh n thi t h i Trong khi đó, ví c aế ộ ấ ậ ệ ạ ủ anh chàng môi gi i s l i d y lên v i hai ch không ph i m t kho n phí đớ ẽ ạ ầ ớ ứ ả ộ ả ược tr ả

S r t ng c nhiên n u chúng ta bi t đẽ ấ ạ ế ế ược m t vài nhà đ u t đã ph i ch uộ ầ ư ả ị

th t b i nh th nào V y mà h v n gi v ng ni m tin đ i v i th trấ ạ ư ế ậ ọ ẫ ữ ữ ề ố ớ ị ường – thế

gi i c a nh ng đi u bí n, ch ng khác gì ngày h m i đ t chân vào Tôi có quenớ ủ ữ ề ẩ ẳ ọ ớ ặ

m t nhân v t r t có uy tín và giàu có Ông y là m t bác s t , làm vi c cho m tộ ậ ấ ấ ộ ỹ ư ệ ộ chu i khách s n h ng sang Ông y đã đ t toàn b s ti n ti t ki m c đ i vào cỗ ạ ạ ấ ặ ộ ố ề ế ệ ả ờ ổ phi u khi th trế ị ường đ t đ n đ nh đi m tăng giá vào năm 1961.ạ ế ỉ ể

T ng s ti n đ u t c a ông y là 300 ngàn đôla Và lúc đó, th trổ ố ề ầ ư ủ ấ ị ường đã ở trong giai đo n mà các nhân viên môi gi i g i là “ m t cu c đi u ch nh” r t lâu r i –ạ ớ ọ ộ ộ ề ỉ ấ ồ

m c dù m t vài ngặ ộ ười trong s h cũng bi t r ng, th c ra gi đây m i chuy n đãố ọ ế ằ ự ờ ọ ệ

mu n Và đúng v y năm 1962, sau m t cu c s t giá b t ng , ông b n bác s c a tôiộ ậ ộ ộ ụ ấ ờ ạ ỹ ủ

đã m t tr ng 2/3 s ti n ti t ki m c a mình.ấ ắ ố ề ế ệ ủ

Khi chúng tôi g p nhau t i hành lang khách s n Plaza t i New York không lâuặ ạ ạ ạ sau v ch n đ ng đó x y ra, ông y đã nói v i tôi r ng: “ Vâng, tôi ch m t t t c cóụ ấ ộ ả ấ ớ ằ ỉ ấ ấ ả

200 ngàn đôla thôi” Ch có 200 ngàn đôla thôi ỉ

Người đàn ông đó đã ph i làm vi c v t v đ ki m ti n Ông y luôn suyả ệ ấ ả ể ế ề ấ nghĩ c n th n, ít nh t cũng ph i hai l n khi mu n g i m t cu c đi n tho i đẩ ậ ấ ả ầ ố ọ ộ ộ ệ ạ ườ ng dài đ n Paris, ho c kêu ngế ặ ười lái xe gi lãi s ti n l trong hóa đ n thanh toán tr giáữ ố ề ẻ ơ ị đôla V y mà gi đây, ông coi ph n l n tài s n c a mình là ậ ờ ầ ớ ả ủ ch có 200 ngàn đôla ỉ

Có l đó chính là m t d ng c a thuy t đ nh m nh th đ ng – do thi u khẽ ộ ạ ủ ế ị ệ ụ ộ ế ả năng phán đoán th c té trên các b ng báo giá – đi u này đã phân bi t đự ả ề ệ ược các con

b c th đ ng Las Vegas hay Mongte Carlo Nh ng ngạ ụ ộ ở ữ ười đàn ông này s luôn trẽ ả

5 đôla cho các c u bé mang đ n cho ông ta m t h p xì gà, nh ng s n i khùng ngayậ ế ộ ộ ư ẽ ổ

l p t c n u nh trong nh ng trậ ứ ế ư ữ ường h p khác, ngợ ười bán hàng l i bán đ t h n, dùạ ắ ơ

ch vài xu.ỉ

M t ngộ ườ ại b n c a tôi v n đang trong tình tr ng b l a b p khi c trông chủ ẫ ạ ị ừ ị ứ ờ vào “s tr l i” c a các c phi u mà anh ta đang s h u Anh nói v i tôi r ng:” Tôiự ở ạ ủ ổ ế ở ữ ớ ằ

ch là tay ch i cò con thôi Tôi không th nào ch u đỉ ơ ể ị ược n u m t m t lúc đ n 8ế ấ ộ ế

đi m Làm sao tôi có th bán c phi u đi n u nó không đ t để ể ổ ế ế ạ ược m c giá mà tôi đãứ mua vào c ch ”ơ ứ

Và tôi tr l i:” Làm sao anh có th ch u n i n u không bán chúng đi? Cả ờ ể ị ổ ế ổ phi u c a anh trế ủ ước đây có giá 33 đôla và anh đã mua vào v i giá này Gi đây nó chớ ờ ỉ còn có 25 đôla thôi N u nh anh nhìn vào đế ư ường bi u di n c a nó trong vòng 6ể ễ ủ tháng tr l i đây, anh s không tìm th y dù ch tín hi u kh quan nào c Nó đã điở ạ ẽ ấ ỉ ệ ả ả vào giai đo n s t gi m giá tr t lâu r i Gi s nh bây gi anh m i b t đ u lênạ ụ ả ị ừ ồ ả ử ư ờ ớ ắ ầ

giá c a nó cao h n r t nhi u song đã trủ ơ ấ ề ượt giá hàng tháng nay Ch c ch n anh sắ ắ ẽ

ch n lo i nào r h n và đang liên t c tăng giá Th nên, t i sao anh ch u thoát raọ ạ ẻ ơ ụ ế ạ ị

kh i chu i th t b i đ tr thành ngỏ ỗ ấ ạ ể ở ười th ng cu c?”.ắ ộ

“Hãy bán ngay nh ng c phi u đó đi và ch m d t s t n th t Ho c anh v n mu nữ ổ ế ấ ứ ự ổ ấ ặ ẫ ố

ti p t c b thua l trong khi v n c gi ti n, hãy đ a ra m t “h p” cho các c phi uế ụ ị ỗ ẫ ố ữ ề ư ộ ộ ổ ế

c a mình, tìm đi m th p nh t mà anh có th ch u đủ ể ấ ấ ể ị ược và sau đó đ t m t l nh stopặ ộ ệ – loss t i đi m đó B i hãy tạ ể ở ưởng tượng xem, n u giá còn đi quá c đi m th p nh tế ả ể ấ ấ

đó, mà ch c ch n là nh v y, anh s s h u nh ng c phi u tr giá 25 đôla n a màắ ắ ư ậ ẽ ở ữ ữ ổ ế ị ữ

s là 18 đôla hay 15 đôla – ai mà bi t đẽ ế ược giá s còn th p h n đ n đâu n a ch ?”ẽ ấ ơ ế ữ ứ

Theo kinh nghi m c a tôi, hi u đệ ủ ể ược th c t v giá c là vô cùng c n thi t.ự ế ề ả ầ ế

M t c phi u độ ổ ế ược bán v i giá 25 đôla thì s là c phi u tr giá 25 đôla thôi, b tớ ẽ ổ ế ị ấ

ch p anh đã ph i tr giá bao nhiêu đ mua nó Và nh tôi s ch đánh giá nó là cấ ả ả ể ư ẽ ỉ ổ phi u đáng giá 25 đôla mà thôi.ế

“Quá kh ” và “tứ ương lai” là nh ng t ng vô nghĩa trên th trữ ừ ữ ị ường c phi uổ ế

b i vì chúng ch a bao gi t n t i đó Cái duy nh t t n t i là BÂY GI M i m tở ư ờ ồ ạ ở ấ ồ ạ Ờ ỗ ộ ngày m i đ n, m i m t gi trong ngày giao d ch đ u đòi h i ngớ ế ỗ ộ ờ ị ề ỏ ười ta đ a ra quy tư ế

đ nh m i Tôi không hành đ ng trong quá kh , tôi cũng không hành đ ng trong tị ớ ộ ứ ộ ươ ng lai Tôi hành đ ng trong chính HI N T I Và do v y, quy t đ nh ộ Ệ Ạ ậ ế ị gi l i ữ ạ c phi uổ ế

m t giá cũng nh quy t đ nh ấ ư ế ị mua vào nh ng c phi u m t giá rõ ràng đ u là nh ngữ ổ ế ấ ề ữ quy t đ nh s chu c l y th t b i Phép lôgic tế ị ẽ ố ấ ấ ạ ương t cũng s đự ẽ ược áp d ng trongụ

trường h p ngợ ượ ạc l i, khi b n quy t đ nh bán ra c phi u đang tăng giá Có ai kinhạ ế ị ổ ế doanh trên th trị ường mà l i ạ mua về nh ng th t b i và ữ ấ ạ bán đi các l i nhu n đang có?ợ ậ

N u nh v y thì ch ng hóa ra mình là m t t ch c t thi n ng ng n sao! V y màế ư ậ ẳ ộ ổ ứ ừ ệ ớ ẩ ậ

người ta v n làm nh v y hàng ngày.ẫ ư ậ

H làm v y v i thái đ h h ng, r t rè, và b i vì h tin vào nh ng huy nọ ậ ớ ộ ờ ữ ụ ở ọ ữ ề tho i cũng nh các gi i pháp th n kỳ đ i v i các v n đ h n là nh ng gi i phápạ ư ả ầ ố ớ ấ ề ơ ữ ả

th c ti n và h p lý H ch ự ễ ợ ọ ỉ c m th y ả ấ trong lúc h ọ suy nghĩ.

Trong phòng Cây s i hôm nay có c ông ch c a khách s n Plaza – Victor,ồ ả ủ ủ ạ

m t ngộ ườ ại b n c a tôi Ông đã mua 100 c phi u c a Chrysler v i giá 42 đôla vàoủ ổ ế ủ ớ năm 1962 (trước khi c phi u đổ ế ược tách đôi) Đ n khi giá tăng đ n 72 đôla, ông đãế ế

v i vã bán ra và vô cùng hài lòng v i m t kho n l i 3000 đôla.ộ ớ ộ ả ờ

Khi tôi h i t i sao ông ta l i bán đi, Victor t ra khá ng c nhiên.” T i sao ?”ỏ ạ ạ ỏ ạ ạ ư – Ông ta h i l i – “ , t i sao l i không ch ? Tôi đã đi khá xa r i, và h n n a, tôiỏ ạ Ồ ạ ạ ứ ồ ơ ữ không mu n quá tham lam Tôi c m th y v y là hài lòng r i”.ố ả ấ ậ ồ

Câu tr l i đó c a ông ta đã cho tôi th y không gì khác h n m t s mê tínả ờ ủ ấ ơ ộ ự

đ n thu n trơ ầ ước nh ng bí n c a th trữ ẩ ủ ị ường tài chính bí n này Đ ng quá tham lamẩ ừ

n u không mu n Chúa n i gi n và s l y đi t t c nh ng gì Ngế ố ổ ậ ẽ ấ ấ ả ữ ười đã cho b n.ạ

Tôi nói v i b n tôi r ng, n u nh ông ta c m th y th là đ r i thì s khôngớ ạ ằ ế ư ả ấ ế ủ ồ ẽ sao c Tuy nhiên, sau này ông ta s không còn c m th y đả ẽ ả ấ ược an i nh v y n aủ ư ậ ữ

b i vì sau đó Chrysler còn vở ượt qua đ nh c a nó nhi u Và đang tr thành m t cú đ tỉ ủ ề ở ộ ộ phá kh ng khi p sau khi th ng ti n đ n m c giá 108 đôla, đ y là ch a k đ n vi củ ế ẳ ế ế ứ ấ ư ể ế ệ tách đôi sau này

V y nh ng câu chuy n v n ch a k t thúc đó Vào năm 1963, khi tôi vi tậ ư ệ ẫ ư ế ở ế

cu n sách này, đ nh cao m i c a Chrysler cho c phi u m i tách đôi đã là 89 ¼ đôla.ố ỉ ớ ủ ổ ế ớ

Và giá tương đương v i nh ng c phi u chu n b tách đôi là 178 ½ đôla Nh v y,ớ ữ ổ ế ẩ ị ư ậ

người đàn ông “ không mu n tr thành m t k tham lam” đã bán đi t t c ngayố ở ộ ẻ ấ ả

trước khi giá tr c a chúng đị ủ ược tăng lên g p đôi ch trong vòng hai tháng.ấ ỉ

S k t h p l lùng gi a th đ ng và ch đ ng th n bí đự ế ợ ạ ữ ụ ộ ủ ộ ầ ược coi là đ c đi mặ ể

n i b t c a r t nhi u “nhà đ u t ” trong th trổ ậ ủ ấ ề ầ ư ị ường ch ng khoán Có l đó là đi mứ ẽ ể

m u ch t d n đ n thành công đ i v i r t nhi u lĩnh v c ho t đ ng chung thấ ố ẫ ế ố ớ ấ ề ự ạ ộ ị

trường

Vì ph n l n nh ng “k đ t cầ ớ ữ ẻ ặ ược cò con” không m y tin tấ ưởng vào đánh giá

c a mình, nên thủ ường thì h tìm ki m m t gi i pháp an toàn v i m t kho n ti nọ ế ộ ả ớ ộ ả ề

nh t đ nh Và vì h không mu n ngày này sang ngày khác đ u ph i đ a ra quy tấ ị ọ ố ề ả ư ế

đ nh c n ph i làm gì, làm nh th nào trên th trị ầ ả ư ế ị ường, h s tìm ki m m t ngọ ẽ ế ộ ườ i nào đó hi u bi t trên th trể ế ị ường tài chính h n h đ làm cái công vi c đ u óc đó.ơ ọ ể ệ ầ

V n đ đây ấ ề ở m t ng ộ ườ i nào đó l i rõ ràng là m t tay chuyên nghi p, luôn cân nh cạ ộ ệ ắ

v s đề ự ược m t c a anh ta k t phút ban đ u cho đ n k t thúc cu c ch i B i vìấ ủ ể ừ ầ ế ế ộ ơ ở anh ta còn ph i tr ti n thuê phòng hào nhoáng c a mình cũng nh ph i tích th tả ả ề ủ ư ả ậ nhi u trong đó rề ượu ngon và nh ng đi u xì gà h o h ng.ữ ế ả ạ

Có r t nhi u hang núi đ các con c u tr n vào đó, tìm ki m s an toàn vàấ ề ể ừ ố ế ự

nh ng l i hữ ờ ướng d n Vì xén lông c u luông đẫ ừ ược cho là công vi c b t bu c c aệ ắ ộ ủ

người chăn c u nên ta có th lý gi i đừ ể ả ượ ạc t i sao các tín đ luôn mu n “gi an toànồ ố ữ

v s lề ố ượng” ch c ch n ph i ch u m t mát khi h đ n và đi.ắ ắ ả ị ấ ọ ế

Các câu l c b đ u t ạ ộ ầ ư

Tôi đang tìm ki m các câu l c b đ u t và phát hi n ra r ng, Hoa Kỳ cóế ạ ộ ầ ư ệ ằ ở

h n 25 nghìn câu l c b nh v y M t vài trong s đó là các nhóm nh nh ng ngơ ạ ộ ư ậ ộ ố ỏ ữ ườ i

thường h p nhóm sau b a tráng mi ng Các thành viên c a nhóm thọ ữ ệ ủ ường chú ý đ nế món bánh có m c d o hay kem v đào h n là vi c kinh doanh trong th trứ ẻ ị ơ ệ ị ường ch ngứ khoán đ y m u mô Nh ng hàng nghìn câu l c b khác l i r t l n và năng đ ng, cóầ ư ư ạ ộ ạ ấ ớ ộ các k toán riêng cũng nh lu t s và ngế ư ậ ư ười qu n lý tài chính.ả

Các câu l c b đ u t luôn h p d n các nhà đ u t mu n ki m chút ti n trênạ ộ ầ ư ấ ẫ ầ ư ố ế ề

th trị ường c phi u H l i là nh ng ngổ ế ọ ạ ữ ười không mu n đi quá xa hay không đ khố ủ ả năng đ u t vào nh ng lô ch n l n đ tránh ph i tr thêm các kho n phí môi gi i,ầ ư ữ ẵ ớ ể ả ả ả ớ

Hi p h i qu c gia các câu l c b đ u t quy đ nh đệ ộ ố ạ ộ ầ ư ị ường l i chuyên nghi pố ệ trong ho t đ ng c a t ch c, ch thu phí 1 đôla m i năm đ i v i các thành viên đãạ ộ ủ ổ ứ ỉ ỗ ố ớ

l p ra h th ng “đánh giá” Đi u này có nghĩa là s làm tăng giá tr th trậ ệ ố ề ẽ ị ị ường v iớ các c phi u đổ ế ược mua vào và coi đây là m c tiêu đ u tiên khi đâu t , cũng nh sụ ầ ư ư ẽ

h giá xu ng theo nguyên t c c b n là t t c c t c s đạ ố ắ ơ ả ấ ả ổ ứ ẽ ược tái đ u t ch khôngầ ư ứ

ph i đ chia chác gi a các thành viên.ả ể ữ

V y các câu l c b đó làm ăn nh th nào? Theo m t cu c đi u tra năm 1960ậ ạ ộ ư ế ộ ộ ề

c a Hi p h i Qu c gia các Câu l c b đ u t (NAIC), l i nhu n trung bình c a vi củ ệ ộ ố ạ ộ ầ ư ợ ậ ủ ệ

s h u m t câu l c b tuân theo quy đ nh c a NAIC trong vi c đ u t vào các cỡ ữ ộ ạ ộ ị ủ ệ ầ ư ổ phi u đang lên tái đ u t toàn b c t c là 8%, đ i v i các câu l c b đã thành l pế ầ ư ộ ổ ứ ố ớ ạ ộ ậ

được h n 5 năm, t c đ tăng trơ ố ộ ưởng bình quân s lên đ n 11%.ẽ ế

Tuy nhiên, ph i nói r ng l i nhu n đó thu c v các câu l c b ch khôngả ằ ợ ậ ộ ề ạ ộ ứ

ph i là các thành viên, nh ng ngả ữ ườ ế ồi đ n r i đi Các câu l c b c trung bình, có thạ ộ ỡ ể thu c ho c không thu c Hi p h i này, thộ ặ ộ ệ ộ ường ph i ch u thua l trong m t ho c haiả ị ổ ộ ặ năm đ u m i thành l p M t ph n là do t l đ u t th p cũng nh kho n phí kháầ ớ ậ ộ ầ ỷ ệ ầ ư ấ ư ả cao, lên đ n kho ng 6%.ế ả

Và theo nh nh ng gì Jonh W Hazard và Lew C Colt ch ra trong “ư ữ ỉ Cu n sách ố

c a Kiplinger trong v n đ đ u t nh ng năm ti p theo”, ủ ấ ề ầ ư ữ ế m c doanh thu trong báoứ cáo c a NAIC ch có đủ ỉ ược khi th trị ường đ t đ n m c tăng giá đ nh cao c a nămạ ế ứ ỉ ủ

1960, và trong m i trọ ường h p, ch áp d ng v i nh ng câu l c b th c hi n nghiêmợ ỉ ụ ớ ữ ạ ộ ự ệ

ng t các quy đ nh c a NAIC trong lĩnh v c đ u t ặ ị ủ ự ầ ư

M i tu n l i có thêm hàng trăm câu l c b m i đi vào ho t đ ng, nh ng luônỗ ầ ạ ạ ộ ớ ạ ộ ư

có m t con s tộ ố ương t các câu l c b ng ng ho t đ ng, và con s thành viên c aự ạ ộ ừ ạ ộ ố ủ các câu l c b v n luôn n đ nh.ạ ộ ẫ ổ ị

Có r t nhi u câu h i l n mà ngấ ề ỏ ớ ười ta c n ph i quy t đ nh trong b t c câuầ ả ế ị ấ ứ

l c b nào C phi u nào s đạ ộ ổ ế ẽ ược mua? Khi nào chúng được bán đi? Khi nào các thành viên có th mong ch vào vi c nh n để ờ ệ ậ ược ti n m t kho ng 20 đôla, 30 đôlaề ặ ả

m i ngỗ ười m t tháng t s ti n h đ u t Ai là ngộ ừ ố ề ọ ầ ư ườ ưi đ a ra quy t đ nh?ế ị

T t nhiên vi c đ a ra các quy t đ nh là trách nhi m c a m t nhóm nh ấ ệ ư ế ị ệ ủ ộ ỏ Nhóm này s nh n đẽ ậ ượ ờc l i khuyên t m t ai đó có liên h v i th trừ ộ ệ ớ ị ường ch ngứ khoán Và v i các b ng ch ng rõ ràng thì m t ngớ ằ ứ ộ ười nào đó có th là các nhân viênể môi gi i ch ng khoán Anh ta có th dành thì gi c a mình đ a ra các l i khuyên,ớ ứ ể ờ ủ ư ờ góp ý, nh ng m i quan tâm c a anh ta v i các câu l c b không ph i là vô c , hay vìư ố ủ ớ ạ ộ ả ớ

lý do xã h i M t vài nhân viên môi gi i n m tài kho n c a các câu l c b Và trongộ ộ ớ ắ ả ủ ạ ộ

nh ng trữ ường h p nh v y, anh ta hoàn toàn có th thu đợ ư ậ ể ược m t kho n phí môiộ ả

gi i l n.ớ ớ

Các qu t ỹ ươ ng h ỗ

M t th i gian ng n sau khi xu t b n cu n sách đ u tiên, tôi nh n độ ờ ắ ấ ả ố ầ ậ ược m tộ

cu c g i t ngộ ọ ừ ườ ại đ i di n c a m t trong nh ng hãng đ u t ngân hàng và môi gi iệ ủ ộ ữ ầ ư ớ

ch ng khoán l n nh t Ph Wall Tôi h i hoang mang, song cũng đ ng ý th o lu nứ ớ ấ ố ơ ồ ả ậ

v nh ng l i đ ngh c a hãng.ề ữ ờ ề ị ủ

Theo nh ng gì anh ta nói,hãng đã chú ý đ n tôi b i sau nh ng khám phá vữ ế ở ữ ề

th trị ường ch ng khoán đứ ược công b trong cu n sách đ u tiên, danh ti ng c a tôiố ố ầ ế ủ

đã n i nh c n trong con m t công chúng Hãng mong mu n tôi ch p nh n thành l pổ ư ồ ắ ố ấ ậ ậ

m t qu mang tên mình – Qu tộ ỹ ỹ ương h Darvas, trong đó tôi s gi vai trò nh m tỗ ẽ ữ ư ộ giám đ c trên danh nghĩa Theo nh quan đi m c a các nhà đ u t ngân hàng, tôi r tố ư ể ủ ầ ư ấ phù h p v i v trí này H nói v i tôi r ng, công chúng s lũ lợ ớ ị ọ ớ ằ ẽ ượt kéo đ n mua cế ổ

ph n c a m t qu tầ ủ ộ ỹ ương h có ông giám đ c đã t ng đỗ ố ừ ược 2 tri u đôla t i Phệ ạ ố Wall H n n a, n u nh tôi có th ch n các c phi u cho mình, t i sao tôi không thơ ữ ế ư ể ọ ổ ế ạ ể

ch n cho nh ng ngọ ữ ười khác?

Đó th c s là m t l i m i thú v và béo b Tuy nhiên, cho dù tôi không cóự ự ộ ờ ờ ị ỡ

vướng m c cũng nh cam k t nào t i th i đi m này thì tôi cũng ph i nh c l iắ ư ế ạ ờ ể ả ắ ạ

nh ng đi u đã nói trữ ề ước đây:” Không” Tôi th ng th ng nói v i ngẳ ắ ớ ườ ại đ i di n đóệ

mà không c n th i gian đ suy nghĩ thêm T i sao ? B i vì tôi không tin tầ ờ ể ạ ư ở ưởng m yấ

r ng các c ph n c a qu tằ ổ ầ ủ ỹ ương h th c s là m t v đ u t Nói ng n g n, tôi sỗ ự ự ộ ụ ầ ư ắ ọ ẽ không b o ngả ười khác ném ti n c a h vào m t n i mà b n thân tôi không đánh giáề ủ ọ ộ ơ ả

là m t v đ t cộ ụ ặ ược có kh năng th ng l i.ả ắ ợ

Qu tỹ ương h là m t công ty đ u t y thác m Ngỗ ộ ầ ư ủ ở ười ta g i nó là công tyọ

m b i b t c ai cũng có th tham gia t i b t c th i đi m nào (vì luôn có nh ng cở ở ấ ứ ể ạ ấ ứ ờ ể ữ ổ

ph n m i ) cũng nh có th rút ra b t c khi nào h mu n ( vì qu luôn s n sàngầ ớ ư ể ấ ứ ọ ố ỹ ẵ mua l i các c ph n đó v i giá mà h đã bán cho ngạ ổ ầ ớ ọ ười dân khi m i gia nh p).ớ ậ

Qu tỹ ương h đỗ ược thành l p d a vào con dậ ự ường h p tác, v đi m nàyợ ề ể chúng cũng gi ng nh các công ty khác Các c phi u đố ư ổ ế ược mua bán b ng ti n – đâyằ ề

s là ngu n v n mà các c đông đ t vào công ty đ thu l i nhu n Công ty kinhẽ ồ ố ổ ặ ể ợ ậ doanh b ng cách mua vào và bán ra c phi u c a các doanh nghi p khác v i hy v ngằ ổ ế ủ ệ ớ ọ

s thu đẹ ược lãi t các v giao d ch này.ừ ụ ị

Giá c a m i c ph n là c đ nh, đủ ỗ ổ ầ ố ị ược tính nh giá tr tài s n ròng (qu ) t iư ị ả ỹ ạ

m t th i đi m nh t đ nh trên m i c ph n Đi u này nghe có v khá là h p lý Khiộ ờ ể ấ ị ỗ ổ ầ ề ẻ ợ nào b n mu n bán l i c ph n c a các qu tạ ố ạ ổ ầ ủ ỹ ương h , b n s nh n đỗ ạ ẽ ậ ược s ti nố ề

tương ng v i m t m c t l c b n xét trên t ng s tài s n ròng t i th i đi m đó.ứ ớ ộ ứ ỷ ệ ơ ả ổ ố ả ạ ờ ể Tuy nhiên, đây chúng ta th y m t ch “nh ng” r t l n.ở ấ ộ ữ ư ấ ớ

Đó là kho n hoa h ng khi bán ra Đây là m t cú đánh l n, trung bình có th tả ồ ộ ớ ể ừ 8,5% lên đ n 9,5% và th m chí là 10% Khi mua vào tôi cũng ph i ch u kho n phíế ậ ả ị ả này Có nghĩa là, sau khi b t tay v i anh chàng bán c ph n c a các qu tắ ớ ổ ầ ủ ỹ ương h ,ỗ

m i m t đôla tôi đ u t ch còn 90 cent giá tr trên th c t T t nhiên, anh chàng bánỗ ộ ầ ư ỉ ị ự ế ấ

C nh ng ngả ữ ười qu n lý ti n cho tôi cũng v y T t c các qu y thác, baoả ề ậ ấ ả ỹ ủ

g m các qu m , đ u ph i tr phí qu n lý, thồ ỹ ở ể ả ả ả ường là 0,5% t ng s v n h qu n lýổ ố ố ọ ả

m i năm Con s đó nghe có v không ph i là l n nh ng n u chúng ta xét đ n cácỗ ố ẻ ả ớ ư ế ế nhóm qu tỹ ương h gi ng nh t p đoàn d ch v đ u t đa d ng v i t ng tr giá tàiỗ ố ư ậ ị ụ ầ ư ạ ớ ổ ị

s n lên đ n 4 t đôla, b n s hi u t i sao vi c thi t l p các qu tả ế ỷ ạ ẽ ể ạ ệ ế ậ ỹ ương h luôn cóỗ

s c h p d n đ i v i ngành ngân hàng và môi gi i.ứ ấ ẫ ố ớ ớ

Bên c nh đó, chúng ta cũng nên quan tâm xem xét m t v n đ khác n a H uạ ộ ấ ề ữ ầ

h t các qu tế ỹ ương h l n đ u có m i quan h m t thi t v i các hãng môi gi i vàỗ ớ ề ố ệ ậ ế ớ ớ

th m chí, m t vài qu tậ ộ ỹ ương h còn đỗ ược thi t l p nên b i các hãng này Và do v y,ế ậ ở ậ

“nh ng ngữ ười tráo bài” đã quay tr l i v i trò ch i, “c t xén” đôi chút t m i vở ạ ớ ơ ắ ừ ỗ ụ giao d ch M t qu tị ộ ỹ ương h có th ho t đ ng r t t t trong các v đ u t và nhỗ ể ạ ộ ấ ố ụ ầ ư ư

v y, qu s khá phát đ t Nh ng các nhân viên môi gi i c n ph i “b i ra vi c” đậ ỹ ẽ ạ ư ớ ầ ả ớ ệ ể còn thu được các kho n phí Và m t khi các ngả ộ ười qu n lý các qu tả ỹ ương h cùngỗ

h i cùng thuy n v i các nhân viên môi gi i thì chúng ta nên đ t ra câu h i, có baoộ ề ớ ớ ặ ỏ nhiêu v giao d ch h p l , và có bao nhiêu v đụ ị ợ ệ ụ ược “v ” ra ch đ ki m phí môiẽ ỉ ể ế

gi i.ớ

Các qu tỹ ương h là nh ng doanh nghi p l n Theo báo cáo g n đây nh t, cóỗ ữ ệ ớ ầ ấ

đ n 183 qu có t ng s tài s n vế ỹ ổ ố ả ượt quá 1 tri u đôla V y các hãng này đã mang l iệ ậ ạ

nh ng gì cho các c đông c a h ? Trong m t cu c đi u tra c a các nhân viên môiữ ổ ủ ọ ộ ộ ề ủ

gi i ch ng khoán c a công ty Kalb Voorhis ch có 18 trong t ng s 183 qu thu đớ ứ ủ ỉ ổ ố ỹ ượ c

l i nhu n trong kho ng th i gian t ngày 29 tháng 3 năm 1962 đ n ngày 29 tháng 3ợ ậ ả ờ ừ ế

năm 1963 Growth Fund gi m đi 14% Tài s n ròng c a ả ả ủ Chase Fund t a Boston gi mị ả

26%, People’s Security gi m 32%, và ả Inperial Fund gi m xu ng g n 41%.ả ố ầ

Không ph i t t c các qu tả ấ ả ỹ ương h đ u t n th t n ng n nh v y, song tôiỗ ề ổ ấ ặ ề ư ậ

nh n ra r ng, trung bình n u tôi s h u c ph n trong b t kỳ qu tậ ằ ế ở ữ ổ ầ ấ ỹ ương h nào cóỗ

đ u t vào c phi u thông thầ ư ổ ế ường ( t t nhiên là tr 18 qu có lãi), nh ng c ph nấ ừ ỹ ữ ổ ầ

c a tôi s không th nào thu l i b ng vi c tôi t đ u t vào th trủ ẽ ể ờ ằ ệ ự ầ ư ị ường c phi u,ổ ế

ch ng h n nh Ch s Công nghi p Dow Jones m c trung bình.ẳ ạ ư ỉ ố ệ ở ứ

Th t ng c nhiên! N u tôi đ u t vào qu ậ ạ ế ầ ư ỹ Dow Theory Fund, tôi đã m t tr ngấ ắ 18% s ti n đ u t trong m t năm.ố ề ầ ư ộ

R t đ n gi n đ gi i thích đi u này Trong su t giai đo n 1962 – 1963, tôi đãấ ơ ả ể ả ề ố ạ làm ăn khá thu n l i khi theo đu i th trậ ợ ổ ị ường bình quân ch không đ t t t c v nứ ặ ấ ả ố

li ng vào tay m t anh chàng qu n lý chuyên nghi p nào đó, dù r ng anh ta có qu nế ộ ả ệ ằ ả

lý không công cho tôi đi chăng n a Mà t t nhiên là anh ta không h làm không côngữ ấ ề cho ai r i N u nh ph i m t t 7,5% đ n 8,5% cho anh chàng môi gi i bán hàng tồ ế ư ả ấ ừ ế ớ ừ kho n cân đ i tả ố ương h trong su t năm, l i thêm m t kho n nh chi tr cho ngỗ ố ạ ộ ả ỏ ả ườ i

qu n lý, thì rõ ràng tôi t mình đánh b c trong sòng b c Ph Wall còn h n.ả ự ạ ạ ố ơ

K ho ch đ u t hàng tháng ế ạ ầ ư

N u m t ai đó đ nh m i tôi ch i bài pocker tr góp, tôi s h i ngay li u anhế ộ ị ờ ơ ả ẽ ỏ ệ

ta có đang đùa c t v i tôi không, b i trên đ i này làm gì có ki u ch i nh v y ch ợ ớ ở ờ ể ơ ư ậ ứ

Ch tr trỉ ừ ường h p t i sàn giao d ch ch ng khoán New York v i k K Ho ch Đ uợ ạ ị ứ ớ ế ế ạ ầ

T hàng tháng K ho ch đó cho phép b n đ u t vào các c phi u v i kho n trư ế ạ ạ ầ ư ổ ế ớ ả ả góp kho ng 40 đôla trong vòng 3 tháng Ch c ch đó m i có m t ki u ch i kỳ c cả ắ ỉ ở ớ ộ ể ơ ụ

nh v y.ư ậ

S c h p d n l n nh t c a các k ho ch đ u t này có l nó gi ng nh m tứ ấ ẫ ớ ấ ủ ế ạ ầ ư ẽ ố ư ộ

v ti t ki m ti n nho nh , ho c tụ ế ệ ề ỏ ặ ương t nh v y S khác bi t l n nh t đây là,ự ư ậ ự ệ ớ ấ ở

n u tôi ti t ki m ti n g i vào ngân hàng, tôi s nh n đế ế ệ ề ở ẽ ậ ược 4% ti n lãi Trong khi đó,ề

n u tôi đ u t vào các k ho ch này, các nhân viên môi gi i l i tính m t kho n phíế ầ ư ế ạ ớ ạ ộ ả lên đ n 6% không h n không kém, đ qu n lý tài kho n MIP c a tôi (tài kho n trongế ơ ể ả ả ủ ả các kê ho ch đ u t hàng tháng) mà không h đ m b o r ng s tr l i tôi đ y đạ ầ ư ề ả ả ằ ẽ ả ạ ầ ủ khi tôi c n đ n C t c đầ ế ổ ứ ược chia cũng không đáng k N u nh tôi mua c phi uể ế ư ổ ế trong các k ho ch đ u t ph i đóng 40 đôla m t tháng, trong th c t tôi ph i m tế ạ ầ ư ả ộ ự ế ả ấ

tr n 2 năm đ ch s c t c c a tôi đ đ tr phí môi gi i – đó là gi s r ng s cọ ể ờ ố ổ ứ ủ ủ ể ả ớ ả ử ằ ố ổ

t c đứ ược chia vào kho ng 3 đ n 4% Và r t nhi u c phi u còn không thèm tr m tả ế ấ ề ổ ế ả ộ chút c t c nào, dù ch là 3% đi chăng n a Nh v y, tôi không h đổ ứ ỉ ữ ư ậ ề ược đ m b oả ả

r ng s đằ ẽ ược b t c kho n c t c nào.ấ ứ ả ổ ứ

V y các hình th c này là gì khi Main Street? ậ ứ ở

Các câu l c b đ u t , các qu tạ ộ ầ ư ỹ ương h , các k ho ch đ u t hàng tháng –ỗ ế ạ ầ ư

m t phân trong k ho ch “bán Ph Wall cho Main Street”, nh ng li u Main Street cóộ ế ạ ố ư ệ mang l i kho n l i nhu n nào không l i là m t câu h i khác Theo quan đi m c aạ ả ợ ậ ạ ộ ỏ ể ủ riêng tôi, dù các nhà đ u t mua c phi u theo nhóm hay riêng l , t t c đ u đ iầ ư ổ ế ẻ ấ ả ề ố

m t v i nh ng nguy c nh nhau N u ngặ ớ ữ ơ ư ế ười ch i tìm ra m t phơ ộ ương pháp t i uố ư khi l a ch n c phi u, kh năng thu lãi là r t l n, dù cho c phi u đó có đự ọ ổ ế ả ấ ớ ổ ế ược mua

dưới danh nghĩa cá nhân hay m t nhóm.ộ

Nh ng c b c là c b c Riêng v i cá nhân tôi, tôi ch ng mu n ai thay tôiư ờ ạ ờ ạ ớ ẳ ố

đ t cặ ược c Tôi cũng s ch ng d a vào l i khuyên c a b t c tay chia bài nàoả ẽ ẳ ự ờ ủ ấ ứ trong b t c canh b c nào Theo quan đi m c a tôi, tôi và anh ta đ ng hai bênấ ứ ạ ể ủ ứ ở chi n tuy n Tôi mu n ki m ti n t th trế ế ố ế ề ừ ị ường, còn anh ta mu n ki m ti n – t tôi.ố ế ề ừ