DSpace at VNU: Thẩm quyền và biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ ở các Công ty Cổ phần và công ty Trách...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
ĐỖ THỊ HUYỀN
THẨM QUYỀN VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LƯU TRỮ TẠI CÁC CÔNG TY
CỔ PHẦN VÀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN
CÓ SỰ GÓP VỐN CỦA NHÀ NƯỚC
LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Lưu trữ học
Hà Nội - 2016
Trang 21
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
ĐỖ THỊ HUYỀN
THẨM QUYỀN VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LƯU TRỮ TẠI CÁC CÔNG TY
CỔ PHẦN VÀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN
CÓ SỰ GÓP VỐN CỦA NHÀ NƯỚC
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lưu trữ học
Mã số: 60.32.03.01
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Dương Văn Khảm
Hà Nội - 2016
Trang 32
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 5
1 Lý do chọn đề tài 5
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 10
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 11
5 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu tham khảoError! Bookmark not defined
6 Bố cục của đề tài Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC QUY ĐỊNH HIỆN HÀNH CỦA
PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ THẨM QUYỀN VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LƯU TRỮ TẠI CÁC CÔNG TY CỔ
PHẦN VÀ CÔNG TY TNHH CÓ SỰ GÓP VỐN CỦA NHÀ NƯỚCError! Bookmark not defined 1.1 Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined
1.1.2 Số lượng, thành phần, nội dung và giá trị của tài liệu lưu trữ của các công
ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nướcError! Bookmark not defined
1.1.3 Tầm quan trọng của việc xác định thẩm quyền và áp dụng các biện pháp
quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ tại các công ty Cổ phần và công ty
TNHH có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
1.2 Các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về thẩm quyền và biện
pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ tại các công ty Cổ phần và
công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái quát các văn bản pháp luật có quy định về thẩm quyền và biện pháp
quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ tại các công ty Cổ phần và công ty
TNHH có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
1.2.2 Các quy định về phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước đối với hoạt động
lưu trữ tại các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước.Error! Bookmark not defined
1.3 Nhận xét, đánh giá Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined
Trang 43
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC THI THẨM QUYỀN VÀ BIỆN
PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG LƯU TRỮ TẠI
CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ CÔNG TY TNHH CÓ SỰ GÓP VỐN CỦA
NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined
2.1 Thực hiện thẩm quyền ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động
lưu trữ cho doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
2.2 Thực hiện thẩm quyền hướng dẫn triển khai thực hiện các văn bản quản
lý nhà nước về lưu trữ cho doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
2.3 Thực hiện thẩm quyền yêu cầu doanh nghiệp thống kê về lưu trữError! Bookmark not defined 2.4 Thực hiện thẩm quyền kiểm tra, đánh giá hoạt động lưu trữ trong doanh
nghiệp Error! Bookmark not defined
2.5 Tác động của các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về Thẩm
quyền và biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ tại các công
ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước.Error! Bookmark not defined
2.5.1 Tác động đến chức năng quản lý về lưu trữ của các Bộ, ngành, Công ty mẹError! Bookmark not defined
2.5.2 Tác động trực tiếp đến hoạt động lưu trư ở các công ty Cổ phần và công ty
TNHH có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
2.6 Nhận xét, đánh giá Error! Bookmark not defined
2.6.1 Về thực hiện thẩm quyền và biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động
lưu trữ tại các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nướcError! Bookmark not defined
2.6.2 Về tác động của các quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam về thẩm
quyền và biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ tại các công ty Cổ
phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nướcError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP ĐỂ THỰC
THI THẨM QUYỀN VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI
HOẠT ĐỘNG LƯU TRỮ TẠI CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN VÀ CÔNG TY
TNHH CÓ SỰ GÓP VỐN CỦA NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined
Trang 54
3.1 Hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp lý về lưu trữ, nghiên cứu,
biên soạn sách, tài liệu chuyên đề về tổ chức và nghiệp vụ lưu trữ doanh
nghiệp Error! Bookmark not defined
3.2 Quy định rõ quyền hạn và trách nhiệm quản lý của các Bộ, ngành, Công
ty mẹ đối với hoạt động lưu trữ trong các công ty Cổ phần và Công ty TNHH
có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
3.3 Nâng cao nhận thức của Lãnh đạo doanh nghiệp về hoạt động lưu
trữ Error! Bookmark not defined
3.4 Bố trí kinh phí và nhân lực chuyên trách về lưu trữ doanh nghiệpError! Bookmark not defined 3.5 Tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn, các hội thảo khoa học chuyên đề về
lưu trữ doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
3.5.1 Tổ chức họp triển khai thực hiện văn bản quy định về quản lý tài liệu lưu
trữ doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
3.5.2 Tổ chức các hội thảo, tập huấn, đào tạo ngắn hạn về lưu trữ cho doanh
nghiệp Error! Bookmark not defined
3.6 Kiểm tra, đánh giá hoạt động lưu trữ trong doanh nghiệpError! Bookmark not defined
3.6.1 Kiểm tra, đánh giá nghiệp vụ Error! Bookmark not defined
3.6.2 Khen thưởng, kỷ luật Error! Bookmark not defined
3.7 Hướng dẫn mô hình tổ chức lưu trữ trong các công ty Cổ phần và công
ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 65
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, số lượng doanh nghiệp Cổ phần và TNHH
có sự góp vốn của nhà nước tăng lên đáng kể - là kết quả tất yếu của quá trình thực hiện đề án Cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo động lực cho sự phát triển của nền kinh tế Điều đó dẫn tới việc Nhà nước không còn là chủ sở hữu duy nhất của một số tổ chức kinh
tế như trước kia, thay vào đó, Nhà nước chỉ nắm giữ một lượng cổ phần nhất định trong doanh nghiệp Những doanh nghiệp này hoạt động theo Luật doanh nghiệp hiện hành và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Chủ sở hữu của các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước là các tổ chức, cá nhân có vốn góp tại công ty, họ cũng
là những người có quyền bầu người đại diện làm lãnh đạo doanh nghiệp, họ thực hiện mọi quyền của thành viên góp vốn một cách trực tiếp hoặc thông qua người đại diện trên mọi hoạt động, quyền lợi và nghĩa vụ của thành viên góp vốn theo quy định của pháp luật Như vậy, Nhà nước chỉ là một trong số những thành viên góp vốn của doanh nghiệp, có quyền hạn và nghĩa vụ như một thành viên góp vốn thông qua người đại diện phần vốn góp tại doanh nghiệp một cách bình đẳng, Nhà nước không còn quyền quyết định hoạt động của doanh nghiệp như tại các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ
Hiện nay, việc quản lý hoạt động lưu trữ trong các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước đang là một vấn đề còn nhiều bất cập, cần có sự quan tâm thích đáng từ phía cơ quan quản lý nhà nước về lưu trữ cũng như của mỗi doanh nghiệp
Về phía các cơ quan quản lý ngành: Bộ Nội vụ, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã có một số quy định về quản lý tài liệu lưu trữ doanh nghiệp được
Trang 76
thể hiện trong Luật Lưu trữ và đã ban hành văn bản quy định nguồn nộp lưu tài liệu lưu trữ vào các Trung tâm Lưu trữ quốc gia, trong đó có xác định một
số doanh nghiệp có vốn Nhà nước là đối tượng thuộc nguồn nộp lưu Tuy nhiên, trên thực tế, so với số lượng các doanh nghiệp có sự góp vốn của nhà nước hiện nay thì những quy định trên còn rất hạn chế, chưa chạm tới hết được khối doanh nghiệp có sự góp vốn của nhà nước như các công ty Cổ phần
và công ty TNHH
Về phía các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước: Hầu hết đều là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, quy mô hoạt động không lớn như các doanh nghiệp trong các vĩnh vực có tính mũi nhọn được nhà nước góp vốn và nắm quyền chi phối Các doanh nghiệp này hoạt động trong mọi lĩnh vực kinh doanh như tài chính, sản xuất hàng hóa, thương mại Vì là doanh nghiệp vừa và nhỏ nên hầu như họ còn chưa quan tâm nhiều cho việc quản lý và bảo quản an toàn tài liệu lưu trữ do doanh nghiệp sản sinh
ra, do vậy, nhà nước cần quan tâm nhiều hơn nữa trong việc thực hiện thẩm quyền quản lý về lưu trữ đối với khối các công ty Cổ phần và công ty TNHH
có sự góp vốn của nhà nước; đồng thời, cũng cần có những biện pháp quản lý tài liệu lưu trữ khối doanh nghiệp này cho phù hợp và hiệu quả
Thực hiện tốt việc quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu trữ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Chính phủ nói chung, Bộ Nội vụ và Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước nói riêng Nhà nước có thẩm quyền gì trong việc quản lý hoạt động lưu trữ của các công ty Cổ phần và công ty TNHH có
sự góp vốn của nhà nước? Nhà nước cần có biện pháp gì để thực hiện thẩm quyền của mình trong việc quản lý hoạt động lưu trữ của các công ty Cổ phần
và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước?Các công ty Cổ phần và công
ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước đã thực hiện hoạt động lưu trữ trong
Trang 87
doanh nghiệp mình như thế nào? Doanh nghiệp mong muốn nhà nước làm gì giúp họ để họ có thể thực hiện tốt hoạt động lưu trữ của mình?
Tất cả những câu hỏi đó đã đặt ra yêu cầu nghiên cứu đối với Đề tài
luận văn “Thẩm quyền và biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động lưu
trữ tại các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước”
Kết quả nghiên cứu của Đề tài không chỉ góp phần bổ sung thêm cơ sở lý luận
về quản lý hoạt động lưu trữ tại các công ty Cổ phần và công ty TNHH có vốn nhà nước ở Việt Nam mà còn có tính ứng dụng thực tiễn như:
- Là cơ sở để Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tham mưu cho Bộ Nội
vụ ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn hoạt động lưu trữ tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước
- Là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các doanh nghiệp trong việc
tổ chức hoạt động lưu trữ, quản lý tài liệu lưu trữ
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong những năm qua, các doanh nghiệp Cổ phần và TNHH có sự góp vốn của nhà nước đã thực sự bùng nổ về số lượng cũng như quy mô kể từ khi nước ta thực hiện chính sách mở cửa, chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa năm 1986 Ngày 19/6/2002, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2002/NĐ-CP quy định về cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước Đến nay, nhiều doanh nghiệp nhà nước đã chuyển đổi từ doanh nghiệp 100% vốn nhà nước sang doanh nghiệp cổ phần, trong đó nhà nước chỉ giữ một phần vốn nhất định của doanh nghiệp… Trong quá trình hoạt động của các doanh nghiệp có vốn nhà nước, một khối lượng không nhỏ tài liệu lưu trữ đã được sản sinh Đây là những tài liệu có giá trị không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa đối với địa phương và quốc gia Chính vì vậy, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã thực hiện một số Đề tài, chuyên đề
nghiên cứu về tài liệu lưu trữ của doanh nghiệp Cụ thể là:
Trang 98
- Đề tài khoa học cấp Bộ “Nghiên cứu xác định danh mục nguồn và thành phần tài liệu của các tổ chức kinh tế thuộc diện phải nộp lưu vào Lưu trữ lịch sử” do CN Hoàng Thị Tuyết Thu làm chủ nhiệm (năm 2008 - 2009)
Đề tài đã tiến hành nghiên cứu về cơ sở lý luận xác định nguồn và thành phần tài liệu doanh nghiệp nhà nước
- Chuyên đề “Nghiên cứu xác định danh mục và thành phần tài liệu của doanh nghiệp nhà nước là nguồn nộp lưu tài liệu vào Lưu trữ lịch sử” do Phòng Nghiệp vụ Văn thư - Lưu trữ trung ương - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước thực hiện (năm 2012)
- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở “Thực trạng quản lý tài liệu lưu trữ doanh nghiệp” do CN Đỗ Thị Huyền làm chủ nhiệm (năm 2014) Đề tài
đã nghiên cứu thực trạng quản lý tài liệu lưu trữ tại các doanh nghiệp nhà nước (Theo Luật Doanh nghiệp 2005 – Doanh nghiệp nhà nước là doanh nghiệp do nhà nước góp từ trên 50% vốn điều lệ và giữ quyền chi phối mọi hoạt động của doanh nghiệp) Đề tài cũng đưa ra một số biện pháp giúp nhà nước quản lý tốt tài liệu lưu trữ doanh nghiệp thời gian tới
Ngoài các cán bộ công tác tại các cơ quan quản lý về văn thư, lưu trữ, một số sinh viên, học viên Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đã quan tâm nghiên cứu vấn đề trên Ví dụ: Luận văn “Xác định giá trị tài liệu hành chính hình thành trong hoạt động của các công ty 100% vốn nhà nước” của tác giả Lã Thị Hồng; Luận văn “Tổ chức quản lý công tác lưu trữ của các Tổng công ty 91” của tác giả Nguyễn Thị Kim Bình (năm 2005); Luận văn
“Tổ chức và quản lý công tác lưu trữ trong các doanh nghiệp 100% vốn đầu
tư nước ngoài” của tác giả Trần Vũ Thành (năm 2013)
Tháng 12/2013, Hội Văn thư - Lưu trữ Việt Nam đã phối hợp với Hội các nhà Quản trị Doanh nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề
Trang 109
“Quản trị lưu trữ doanh nghiệp trong thời kỳ tái cấu trúc”, Hội thảo đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà Lưu trữ và các doanh nghiệp lớn trong toàn quốc Hội thảo đã có sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu với các chủ đề khác nhau liên quan đến lưu trữ doanh nghiệp như tham luận “Nhìn lại quy định và hướng dẫn của nhà nước đối với lưu trữ doanh nghiệp” của PGS Vương Đình Quyền, tham luận “Quản lý tài liệu lưu trữ doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường: Yêu cầu và những vấn đề đặt ra hiện nay” của GS.TSKH Nguyễn Văn Thâm, tham luận “Quản lý tài liệu lưu trữ doanh nghiệp trong thời kỳ tái cấu trúc” của PGS.TS Vũ Thị Phụng, tham luận “Pháp luật văn thư với yêu cầu quản trị lưu trữ doanh nghiệp trong thời kỳ tái cấu trúc” của PGS.TS Dương Văn Khảm,…
Bên cạnh đó, có thể kể một số bài nghiên cứu, trao đổi đăng trên các tạp chí, website như:Bài viết “Suy nghĩ về công tác lưu trữ của doanh nghiệp trong thời kỳ đổi mới” của tác giả Nguyễn Trọng Biên đăng trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam, số tháng 3/2000; Bài viết “Tài liệu lưu trữ của các doanh nghiệp ở Việt Nam và những vấn đề khoa học cần nghiên cứu” của TS Vũ Thị Phụng đăng trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam, số tháng 3/2003; Bài viết “Pháp luật lưu trữ các nước về quản lý công tác lưu trữ doanh nghiệp và một số kiến nghị với pháp luật lưu trữ Việt Nam” của tác giả Trần Hữu Thành đăng trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam số 3/2014…
Có thể khẳng định rằng, mỗi đề tài, hội thảo, bài viết và mỗi văn bản được ban hành đều hướng tới giải quyết những vấn đề riêng phù hợp với mục đích, yêu cầu, phạm vi và đối tượng cần nghiên cứu hoặc cần điều chỉnh Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu nào của Việt Nam đi sâu nghiên cứu thẩm quyền quản lý của nhà nước cũng như cách thức quản lý của nhà nước đối với hoạt động lưu trữ trong các công ty Cổ phần và công ty TNHH có sự góp vốn của nhà nước