BÀI T P ậ M C D
D ng 1: Bài t p v ph n ng đ t cháy este ậ lipit
1 A 2 B 3 A 4 A 5 C 6 C 7 A 8 B 9 A 10 A
11 C 12 C 13 D
Câu 3:
Este no, đ n ch c (m ch h ) CnH2nO2
Ph n ng cháy: CnH2nO2 + (3n − 2)/2O2 nCO2 + nH2O
nCO2 = nO2 (3n − 2)/2 = n n = 2 Este là C2H4O2 hay HCOOCH3 (metyl fomiat)
ây là m t d ng bài t p thông th ng khá ph bi n và không khó
Câu 5:
Áp d ng LBTKL => m O2= m CO2 + m H2O – m este = 8,32 g
n O (este ) = n O ( CO2) + n O (H2O) – n O (O2) = 0,26 mol
Mà n H2O = n CO2= 0,26 mol => este no đ n ch c
Ta có trong este : n C : n H: n O = 0,26 : 0,52:0,26 = 1:2:1 => C
Câu 6 :
0,1 mol este 0,45 mol CO2 => n C trung bình = 4,5
C
Câu 7:
Phơn tích đ bài:
- Tr c khi xác đ nh s đ ng phân, ph i xác đ nh đ c CTPT và c u t o c a X
- T t c các s li u c a bài toán đ u đ c cho d ng kh i l ng liên t ng t i vi c s d ng ph ng
pháp b o toàn kh i l ng đ gi i
- N u b o toàn v kh i l ng, ta s có s li u v O2 liên t ng t i vi c s d ng ph ng pháp b o toàn
nguyên t oxi
Ph ng pháp thông th ng:
Ta d có:
S đ hóa ph n ng: X + O 2 CO + H O2 2
B o toàn kh i l ng cho ph n ng, ta có:
B o toàn nguyên t Oxi cho ph n ng, ta có:
O (X)
N u c u t o c a este là RCOOR’ thì ta d có R + R = 3 = 0 + 3 (n- và iso-) = 1 + 2 = 2 + 1
Nh v y, X có 4 đ ng phân
Ph ng pháp kinh nghi m:
Giáo viên: V KH C NG C
Các bài t p trong tài li u này đ c biên so n kèm theo bài gi ng “Ph ng pháp gi i các bài toán đ c tr ng v este
– lipit (Ph n 1 + Ph n 2 + Ph n 3)” thu c Khóa h c luy n thi Qu c gia PEN-C: Môn Hóa h c (Th y V Kh c
Ng c) t i website Hocmai.vn đ giúp các B n ki m tra, c ng c l i các ki n th c đ c giáo viên truy n đ t trong bài gi ng t ng ng s d ng hi u qu , B n c n h c tr c bài gi ng “Ph ng pháp gi i các bài toán đ c tr ng
v este – lipit (Ph n 1 + Ph n 2 + Ph n 3)” sau đó làm đ y đ các bài t p trong tài li u này.
Trang 2Không th c hi n ph n gi i bài t p đ tìm CTPT, b i n u đã làm nhi u bài t p v axit/este thì ta có th d
dàng nh n th y “m i liên h ” gi a 0,11 gam và 88 gam/mol, s mol CO2 và H2O b ng nhau c ng có th d
dàng nh m đ c đ xác nh n l i
Do đó, d có CTPT c a este là C4H8O2 và s đ ng phân là 4
Câu 8 :
G i s mol c a X (có d ng CnH2nO2) là x thì nO2 = (3n-2)x
T ng s mol khí trong h n h p ban đ u =n1= x + (3n-2)x= (3n-1)x mol
T ng s mol khí sau khi đ t cháy = n2=n CO2 + n H2O + n O2 d = nx+nx+ (3n-2)x/2
Do cùng đi u ki n => n1/n2 = p1/p2
=> (3n-1)/[(7n-2)/2] = 0,8/0,95 => n = 3 => C3H6O2
Câu 9 :
goi ct trung bình c a 3 este trên là CxH6O2
nCxH6O2=1/3nH2O=0.04mol=>x=3,25
g i s mol vinylaxetat là a,2este còn l i là b
ta có h : 4a+3b=3,25(a+b)và 86a+74y=3.08
suy ra a=0.01=>%=25%
câu 10:
T d ki n đ bài => este đ n ch c => n O trong este = 0,1*2 = 0,2
n O ( este) = n O ( CO2) + n O (H2O) – n O (O2)=> n O(H2O) = a = 0,3 mol
Câu 11:
Xét 2 TH :
TH1 : este t o b i axit và ancol no đ n ch c => n CO2 = n H2O = a => 44a +18a = 23 => a ≈ 0,37 => C
= 3,7 => lo i
TH2 : este không no Xét trong c 4 đáp án ch có C là th a mãn => C
Câu 13:
Khai thác d ki n 1:
Este c a r u metylic lo i đáp án A
Khai thác d ki n 2:
Ta d dàng có
2,64
B qua các d ki n khác, ta th y ch duy nh t đáp án D th a mãn đi u ki n này
BÀI T P ậ M C TRUNG BÌNH / KHÓ
D ng 2: H ng s cân b ng c a ph n ng este hóa và th y phân este
1 D
Câu 1: G i x la Cm c a ancol (x<1)
Ancol + axit => este +H2O
Bđ 1 2 0 0
p/ x x x x
CB 1-x 2-x x x
Ta có: Kc=4=x^2/[(1-x)(2-x)] =>x=0,845 hoac x=3.15(loai)
V y x=0,845=84,5% =>D
D ng 3: Bài toán liên quan t i ph n ng th y phân và xà phòng hóa
1 C 2 B 3 D 4 C 5 C 6 C 7 D 8 A 9 A 10 A
11 D 12 A 13 A 14 D 15 B 16 D 17 D 18 D 19 B 20 B
21 C 22 D 23 A 24 C 25 B 26 B 27 A 28 D 29 A 30 A
31 C 32 A 33 B 34 A 35 B
Câu 4:
Cô c n thì este bay h i r i.còn NaOH d và mu i c a Na
CH3-COO-C2H5 + NaOH ->CH3-COONa +C2H5OH
Trang 3n NaOH ban đ u cú : 0,04 mol
n este ban đ u cú : 0,1 mol
v y NaOH đó ph n ng h t ch 0,04 mol thụi -> s mol este c n c ng ch đ n 0,04 mol -> mu i Natri cú s
mol là 0,04
v y cụ c n thỡ cũn l i m mu i : 0,04.82 = 3,28 (gam)
Cõu 6 :
Theo gi thi t
m t ancol đ n ch c (cú t kh i h i so v i oxi l n h n 1) => M ( ancol ) / 32 > 1
<=> M > 32
=> ancol đ n ch c c n tỡm là C2H5 - OH ( 46 đcv)
vỡ 103 - 32 - 16 - 32 = 11 ( 11 đvc đ đ cm khụng h cú thờm m t nhúm ch c nào ngoài 1 nhúm NH2 và
1 nhúm - COOH
=> amino axit ch cú th ch a duy nh t 1 nhúm - NH2 và 1 nhúm - COOH
=> amino axit c n tỡm là 2HN - CH2 - COOH
=>>Este X là 2HN - CH2 - COO - C2H5( 103 đvc)
s mol Este X là
25,75 / 103 = 0,25 mol
s mol NaOH = 1*0,3 = 0,3 mol
vỡ X ch ph n ng v i NaOH theo t l 1 : 1
=> n NaOH d = 0,3 - 0,25 = 0,05 mol
pt ph n ng
NaOH + 2HN - CH2 - COO - C2H5 = 2HN - CH2 - COONa + C2H5 - OH
0,25 < - 0,25 mol > 0,25 mol
sau khi cụ c n dung d ch Y cũn
NaOH d và mu i 2HN - CH2 - COONa ( C2H5 - OH bay h i)
m = m NaOH d + m (2HN - CH2 - COONa) = 0,05*40 + 0,25 * 97 = 26,25 g
Cõu 8:
mol E : mol NaOH = 0,2 : 0,6 = 1 : 3 ==> E là este 3 ch c
0,2 -0,2 -0,4
kh i l ng mu i = 0,2(R1+67)+0,4(R2+67) = 43,6 => R1+2R2 = 17
=> R1=15 và R2=1=> Hai axit là HCOOH và CH3COOH => cõu A
Cõu 9:
Tip làm nhanh : t kh i l ng ancol và mu i tỡm ra đ c m t ph ng trỡnh liờn h là
7.36R'-3.76R'=126.8
t đú bi n lu n là R'<17
=> A ho c B
thay vào A là phự h p
Cõu 11:
Phơn tớch đ bài: d dàng th y bài toỏn cú th ph i s d ng Ph ng phỏp B o toàn kh i l ng (bi t kh i
l ng c a 3 trong 4 ch t trong ph n ng), chỳ ý là c 4 đỏp ỏn đ u cho th y 2 este đó cho là no, đ n ch c (Ph ng phỏp Ch n ng u nhiờn)
Ph ng phỏp truy n th ng:
Áp d ng đ nh lu t b o toàn kh i l ng, ta cú: mNaOH = mmuối + mrượu - meste = 1g
1
40
ho c thay 2 b c tớnh Mmuối và Mrượu b ng:
Trang 4este 3 6 2 4 8 2
1,99
M = = 79,6 2 este ph°i l¯ C H O v¯ C H O
C n c vào 4 đỏp ỏn thỡ ch cú D là th a món
Ph ng phỏp kinh nghi m:
T d ki n 2,05g ta cú th k t lu n ngay axit trong este là CH3COOH (kinh nghi m) ho c chia th đ tỡm
s mol ch n (CH3COONa cú M = 82)
n = n = 0,025 mol (este đơn chức)
1,99
Cõu 16:
S đ ph n ng th y phõn triglyxerit đó cho là:
thủy phân
3 5 3
46
92
444
0,5
G i CT trung bỡnh c a cỏc g c axit là: C Hn 2n+1 k trong đú n là s nguyờn t C trung bỡnh và k là đ b t
bóo hũa trung bỡnh c a cỏc g c axit
715
3
14
V y đỏp ỏn đỳng là D C17H33COOH và C17H35COOH
*
Cỏch làm này rừ ràng và khoa h c h n r t nhi u so v i cỏch “mũ”:
Cõu 17:
n N2 = 0,7/14 = 0,025 mol ,
Vỡ 1,85 gam X th h i cú th tớch b ng v i th tớch c a 0,7 gam N2 n X = nN2 n X = 1,85/0,025 = 74
Vỡ X là este đ n ch c Cụng th c phõn t CxHyO2 12x + y + 32 = 74
12x + y = 42 x = 3 , y = 6
V y cụng th c c a Este là : HCOOCH2-CH3 , CH3COOCH3
Cõu 18:
Kh i l ng phõn t c a Este là : 16.5,5 = 88 , Este no đ n ch c cú cụng th c
CnH2n O2 14n + 32 = 88 n = 4 C4H8O2
2,2 gam este cú 2,2/88 = 0,025 mol
RCOOR’ + NaOH RCOONa + R’OH
0,025 0,025
M mu i = 2,05 : 0,025 = 82 R + 67 = 82 R = 15 CH3–
Este là C2H5-COOCH3
Ch n B
Cõu 21:
M=88 => C4H802
R n B ch c ch n cú NaOH d
n Este = 0.4 < nNaOH =0.8 ==> NaOH du ; m(mu i )=44.6-(0.8-0.4)*40 = 28.6 ;
M mu i = 28.6/0.4= 71.25 ===> ch c ch n cú mu i HCOONa (M=68 )
Tip : vỡ k cú đỏp ỏn gõy khú d => C
Trang 5Câu 23:
Khai thác d ki n 1:
meste < mmu i Kh i l ng mol c a g c r u < 23 ph i có 1 g c r u là CH3-
lo i đáp án B và D
Khai thác d ki n 2:
2
X
H
gèc axit
22,2
74 23,2
0,3
lo i đáp án C
Khai thác d ki n 3:
2
X X
d = 37 M = 74 2 este đó ch có th là HCOOC2H5 và CH3COOCH3
V y đáp án đúng là A
Câu 25:
CTPT cho th y X là h p ch t đ n ch c
Vì s n ph m th y phân còn l i (có ch a n i đôi) không làm m t màu n c brom ph i là xeton C
liên k t v i nhóm –COO- mang n i đôi và có b c b ng 2 đáp án đúng là B
Câu 27:
n(Na)=0.3 mol
Có 0.15 mol este đ n ch c tác d ng v a đ v i 0.3 mol NaOH
=> Ta có công th c c a mu i là RCOOC6H5(C6H5 là g c hidrocacbon th m)
RCOOC6H5 + 2NaOH =RCOONa + C6H5ONa +H2O
0.15 -> 0.3 -> 0.15
m(H2O)=0.15*18=2.7
Áp d ng BTKL ta có:m(este)+m(NaOH)=m(mu i)+m(H2O)
=> m(este)=29.7+2.7-12=20.4
=> M(este)=136
=>M(R)=15
=> este có CTPT là CH3COOC6H5
=> có 4 CTCT th a mãn
Câu 29 :
do t o ra 2 mu i c a 2 axit => lo i A và C
2 ch t h u c đ n ch c tác d ng v a đ v i 0,5 mol KOH
=> s mol 2 ch t h u c = 0,5 mol
s mol r u tác d ng v i NA d = 2 l n s mol H2 = 0,3 mol < s mol c a h n h p 2 ch t h u c
=> có 1 axit và 1 este
Câu 32:
Ph n ng: (RCOO)3C3H5 + 3NaOH 3RCOONa + C3H5(OH)3 (nh m trong đ u)
Theo b o toàn kh i l ng: m(xà phòng) = m(ch t béo) + m(NaOH) – m(glixerol)
m(xà phòng) = 17,24 + 40*0,06 – 92*0,06/3 = 17,80 gam (các giá tr 40, 92 và 0,02 là nh m đ c)
D ng 4: Hi u su t c a ph n ng este hóa
Câu 3 :
Do n CH3COOH = 0,1 < n C2H5OH => tính s mol ph n ng theo axit
Do t l ph n ng là 1:1:1:1 => n axit t o trên lí thuy t = n CH3COOH =0,1 mol
Mà H = 50% => n este = 0,05 => B
Câu 4:
Trang 6T ng t câu 3 => tính s mol este theo axit
s mol este trên lý thuy t = 12/60 =0,2 mol
H = (11/88)/0,2 * 100% =62,5 %
D ng 5: Bài t p v các ch s c a ch t béo
Câu 2:
T lý thuy t => ch s xà phòng hóa = ch s axit + ch s este => A
Câu 3:
Ch s axit = (0,1*0,015*56*103 )/14 = 6
Câu 4 :
n KOH c n dùng = n NaOH = 0,0045 mol
Ch s xà phòng hóa = (4,5 * 56) / 1,4 = 180
Câu 5:
a = (7*10-3*15*40)/56 = 0,075
Giáo viên: V Kh c Ng c