Hoạt động thi hành án dân sự là hoạt động có phạm vi rất rộng, theoquy định tại Điều 1 và Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì cơ quan thi hành án phải tổ chức thi hành các Bả
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Hoạt động thi hành án dân sự là hoạt động đưa Bản án, Quyết định
về dân sự của Toà án ra thi hành Bản án, Quyết định của Toà án chỉ cógiá trị đối với các bên đương sự khi được thi hành trên thực tế Hoạt độngthi hành án là công đoạn cuối cùng đảm bảo cho Bản án, Quyết định củaToà án được chấp hành góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật
và pháp chế Xã hội chủ nghĩa; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổchức, cá nhân và của Nhà nước, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xãhội, tăng cường hiệu quả và hiệu lực của bộ máy Nhà nước
Hoạt động thi hành án dân sự là hoạt động có phạm vi rất rộng, theoquy định tại Điều 1 và Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì
cơ quan thi hành án phải tổ chức thi hành các Bản án, Quyết định dân sự,hình phạt tiền, tịch thu tài sản; truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính; xử lýtài sản, vật chứng, án phí và quyết định dân sự trong Bản án, Quyết địnhhình sự, phần tài sản trong Bản án, Quyết định hành chính của Toà án;Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phảithi hành án của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh và Quyết định củaTrọng tài thương mại đã có hiệu lực pháp luật và cả những Bản án, Quyếtđịnh của Toà án cấp sơ thẩm được thi hành ngay mặc dù có thể bị khángcáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật
Như vậy, phạm vi chủ thể mà cơ quan thi hành án phải tác động đếntrong quá trình tổ chức thi hành án là rất rộng Theo quy định tại Điều 3của Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì cơ quan thi hành án không chỉphải tác động đến chủ thể là người được thi hành án, người phải thi hành
án mà tác động đến cả với những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.Chủ thể mà cơ quan thi hành án dân sự tác động đến rất đa dạng gồmnhiều cá nhân, cơ quan, tổ chức khác nhau
Mục đích, vai trò của công tác thi hành án dân sự là hết sức quantrọng Công tác thi hành án góp phân bảo đảm hiệu lực của Bản án, Quyếtđịnh được quy định tại Điều 4 Luật Thi hành án dân sự năm 2008, bảođảm quyền và lợi ích hợp pháp của của đương sự, người có quyền lợinghĩa vụ liên quan theo quy định của Điều 5 Luật thi hành án dân sự năm2008
Trang 2Mặt khác, theo quy định tại Điều 10 Luật Thi hành án dân sự năm
2008 và Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước thì nếu trong quá trình tổchức thi hành án mà Chấp hành viên, Thủ trưởng cơ quan thi hành án, cán
bộ, công chức làm công tác thi hành án gây thiệt hại thì phải bồi thường
và trong quá trình hoạt động cơ quan thi hành án còn phải chịu sự giámsát và kiểm sát của cơ quan có thẩm quyền Theo quy định tại Điều 12Luật Thi hành án dân sự năm 2008 thì cơ quan thi hành án chịu sự giámsát của Hội đồng nhân dân và sự kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân.Như đã phân tích ở trên cho thấy yêu cầu đặt ra cho cơ quan thi hành
án là phải tổ chức thi hành vụ việc thuộc thẩm quyền một cách nhanhchóng, kịp thời, đúng quy định của pháp luật và phải hạn chế tới mức thấpnhất các sai phạm
Để đáp ứng các yêu cầu trên thì đòi hỏi cơ quan thi hàh án phải thựchiện theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định, tất cả các trình tự thủtục mà cơ quan thi hành án phải thực hiện trong quá trình tổ chức thi hành
án đều quan trọng như nhau Trong đó trình tự, thủ tục xác minh điều kiệnthi hành án có một vị trí vai trò rất quan trọng và có thể nói kết quả thihành án phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn này Kết quả xác minh điềukiện thi hành án cho Chấp hành viên, cơ quan thi hành án cơ sở pháp lý đểthuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án, ra các Quyết định khác vềthi hành án như Quyết định trả lại đơn yêu cầu thi ành án, Quyết địnhhoãn thi hành án, Quyết định đình chỉ thi hành án, Quyết định uỷ thác thihành án…., lựa chọn biện pháp cưỡng chế thi hành án trong trường hợpđương sự không tự nguyện thi hành án
Chính vì nhân thức được tầm quan trọng của việc xác minh điều kiệnthi hành án đối với quá trình tổ chức thi hành án nên tôi lựa chọn đề tài
“ Phân tích các quy định của pháp luật hiện nay về xác minh trong thihành án dân sự và đưa ra quan điểm nhận xét, đánh giá của mình” để viếttiểu luận
Với vốn kiến thức còn hạn chế, chắc chắn học viên không tránh khỏinhững thiếu sót, rất mong nhận được sự quan tâm của quý thầy cô
Trang 3I MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của việc xác minh:
Thi hành án dân sự là một trong những hoạt động quan trọng củaNhà nước nhằm đưa các bản án, quyết định của Tòa đã có hiệu lực phápluật ra thi hành trên thực tế
Hoạt động thi hành án dân sự vừa là hoạt động nghiệp vụ chuyênmôn, vừa thể hiện quyền lực của Nhà nước, xuất phát từ nguyên tắc hiếnđịnh: Các bản án, quết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực phải được
cơ quan, tổ chức và mọi công dân tôn trọng
Để tổ chức thi hành có hiệu quả một hồ sơ vụ án, Chấp hành viênphải tiến hành xác minh một cách đầy đủ, cụ thể, chính xác các tài sản củangười phải thi hành án, nếu cần thiết thì cả tài sản của người có quyền vànghĩa vụ liên quan
Trên cơ sở kế thừa và chọn lọc những qui định của Pháp lệnh Thihành án dân sự năm 2004 và tổng kết thực tiễn công tác thi hành án, Luậtthi hành án dân sự năm 2008 ( sau đây được việt tắt là Luật THADS)được ban hành có nhiều nội dung mới phù hợp với yêu cầu cải cách tưpháp mà Đảng và Nhà nước đặt ra; đồng thời đòi hỏi cấp thiết của thựctiễn công tác thi hành án trong giải đoạn hiện nay Một trong những điểmmới của Luật THADS sự năm 2008, thì có quy định về nghĩa vụ xác minhcủa người được thi hành án và quy định này khi áp dụng vào thực tiễn đãxuất hiện một số thuận lợi và khó khăn nhất định đối với người được thihành án cũng như cơ quan thi hành án
Xác minh điều kiện thi hành án là hoạt động tác nghiệp rất quantrọng đối với toàn bộ hoạt động thi hành án dân sự vì kết quả xác minh sẽ
là cơ sở để Cơ quan thi hành án quyết định hướng giải quyết việc thi hành
án tiếp theo: Thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án; Ra quyết định
Trang 4hoãn thi hành án, trả đơn yêu cầu thi hành án, ủy thác thi hành án, đìnhchỉ thi hành án … hoặc lựa chọn áp dụng các biện pháp bảo đảm, biệnpháp cưỡng chế thi hành án phù hợp theo quy định của pháp luật Đồngthời, cũng để đảm bảo cho việc phân loại một cách chính xác các việc thihành án có hay không có điều kiện thi hành.
Thực tiễn công tác thi hành án dân sự cho thấy, có nhiều trường hợp
Cơ quan thi hành án chưa thực sự chú trọng đến việc xác minh điều kiệnthi hành án, nhiều trường hợp có điều kiện thi hành án, nhưng Cơ quan thihành án lại xếp việc thi hành án vào diện chưa có điều kiện thi hành, tạo
ra án tồn đọng kéo dài, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, Người đượcthi hành án Do vậy, đòi hỏi Cơ quan thi hành án dân sự phải chú trọngđến công tác xác minh điều kiện thi hành án, đặc biệt là xác minh điềukiện, tài sản của người phải thi hành án
2 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng xác minh:
Mục đích xác minh trong công tác thi hành án nói chung là xácminh điều kiện thi hành án của đương sự-người được thi hành án, ngườiphải thi hành án, những người có quyền, nghĩa vụ liên quan
Xác minh thi hành án để trả lời câu hỏi: hồ sơ này có điều kiện haykhông có điều kiện? Có điều kiện là những điều kiện nào, khi nào áp dụngcác biện pháp thi hành án sẽ phù hợp với các quy phạm pháp luật nào
Trang 5được ghi nhận trong luật thi hành án? Nếu không có điều kiện thi hành thìchấp hành viên sẽ áp dụng các trình tự thủ tục thi hành án (đình chỉ, tạmđình chỉ, trả lại đơn yêu cầu thi hành án, hoãn thi hành án,ủy thác thi hànhán) đúng quy định của pháp luật.
2.2 Nhiệm vụ:
Ở mỗi hồ sơ thi hành án, chấp hành viên phải cụ thể hóa mục đíchxác minh thành nhiệm vụ: lần này hồ sơ phải xác minh cái gì, ở đâu, cầnlàm rõ vấn đề gì? Có như vậy thì toàn bộ hồ sơ mới có định hướng rõràng, khoa học tạo niềm tin cho chấp hành viên đu6a ra các biện pháp đểgiải quyết hồ sơ đúng pháp luật
Xác minh các giai đoạn của quá trình thi hành án Kết quả xác minh
sẽ là cơ sở để Cơ quan thi hành án thuyết phục đương sự tự nguyện thihành án, ra các quyết định khác như quyết định ủy thác, trả lại đơn yêucầu thi hành án, hoãn thi hành án, đình chỉ thi hành án hoặc lựa chọn ápdụng biện pháp bảo đảm, biện pháp cưỡng chế thi hành án phù hợp; phânloại án, xử lý hồ sơ thi hành án theo đúng quy định của pháp luật
Ví dụ: Để thi hành khoản nghĩa vụ trả tiền thì Chấp hành viên cầnxác định đối tượng cần xác minh là người phải thi hành án, người được thihành án, cơ quan trả lương, thu nhập cho người phải thi hành án, vănphòng đăng ký quyền sử dụng đất, ủy ban nhân dân cấp xã…
3 Cơ cấu của bài tiểu luận:
Gồm 4 phần:
I Mở đầu:
1 Tính cấp thiết của việc xác minh
Trang 62 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng xác minh
2.1 Mục đích xác minh
2.2 Nhiệm vụ xác minh
2.3 Đối tượng xác minh
II Nội dung:
1 Quy định của pháp luật về vấn đề xác minh
2 Thực hiễn áp dụng pháp luật về vấn đề xác minh
IV Danh mục tài liệu tham khảo
II NỘI DUNG:
1 Quy định của pháp luật về vấn đề xác minh
1.1 Cơ sở pháp lý
Theo quy định của pháp luật hiện hành thì vấn đề xác minh điều kiệnthi hành án được quy định trong Luật THADS năm 2008, Nghị định số58/2009/NĐ- CP ngày 13 tháng 7 năm 2009 của Chính Phủ qui định chitiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS về thủ tục thihành án dân sự ( Gọi tắt là Nghị định 58) và Nghị định 125/2013/NĐ-CPngày 14 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ về Sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ
Trang 7quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành ándân sự về thủ tục thi hành án dân sự (Gọi tắt là Nghị định 125/2013/NĐ-CP)
1.2 Thẩm quyền xác minh:
+ Đối với trường hợp chủ động ra Quyết định thi hành án, Chấp hànhviên phải tiến hành xác minh điều kiện thi hành án của người phải thihành án (Khoản 1 Điều 44 Luật THADS)
Thẩm quyền xác minh điều kiện thi hành án được qui định tại khoản
4 Điều 20 Luật THADS; Chấp hành viên có nhiệm vụ, quyền hạn xácminh tài sản, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án; yêu cầu cơquan, tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp tài liệu để xác minh địa chỉ,tài sản của người phải thi hành án
Theo qui định trên, một mặt Chấp hành viên có quyền trực tiếp xácminh điều kiện thi hành án của người phải thi hành án, mặt khác trongphạm vi quyền hạn, Chấp hành viên có thể thông qua chuyên viên, cán bộtrong cơ quan thi hành án tiến hành xác minh trực tiếp thay cho mình.Nhưng phải lưu ý, người chịu trách nhiệm chính về việc xác minh vẫn làChấp hành viên
Chấp hành viên cũng có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước, tổchứcchính trị- xã hội, tổ chức xã hội- nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị vũtrang nhân dân cung cấp đầu đủ thông tin về điều kiện kinh tế, tài sản,thân nhân của người phải thi hành án bằng văn bản cho cơ quan thi hànhán
Trang 8Xác minh điều kiện thi hành án của đương sự vừa là quyền nhưngđồng thời là nhiệm vụ, trách nhiệm của Chấp hành viên.
+Đối với trường hợp theo đơn yêu cầu :Tại điều 6 Nghị định số58/2009/NĐ-CP của Chính phủ được sửa đổi bổ sung tại Nghị định125/2013/NĐ-CP quy định rõ:
Người được thi hành án có quyền tự mình hoặc ủy quyền chongười khác xác minh điều kiện thi hành án Cơ quan, tổ chức, cá nhânđang nắm giữ thông tin hoặc quản lý tài sản, tài khoản của người phải thihành án có trách nhiệm cung cấp thông tin khi người được thi hành ánhoặc người đại diện theo ủy quyền của người được thi hành án có yêu cầutrong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu, trừ trườnghợp do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan Trường hợp cơquan, tổ chức, cá nhân từ chối cung cấp thì phải có văn bản trả lời và nêu
rõ lý do
Kết quả xác minh được công nhận và làm căn cứ để tổ chức việc thihành án, trừ trường hợp Chấp hành viên thấy cần thiết phải xác minh lại.Việc xác minh lại của Chấp hành viên được tiến hành trong thời hạn 10ngày, kể từ ngày nhận được kết quả xác minh do đương sự cung cấp
Trường hợp người được thi hành án, cơ quan, tổ chức, cá nhân cungcấp thông tin sai sự thật về điều kiện thi hành án của người phải thi hành
án thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, thanh toán các chi phí phátsinh, trường hợp gây ra thiệt hại thì phải bồi thường
Người được thi hành án khi yêu cầu Chấp hành viên xác minh điềukiện thi hành án phải xuất trình biên bản làm việc hoặc các tài liệu hợppháp khác để chứng minh việc người đó hoặc người đại diện theo ủyquyền đã tiến hành xác minh tại các cơ quan, tổ chức, cá nhân đang nắmgiữ các thông tin về tài sản, đang quản lý tài sản, tài khoản của người phảithi hành án nhưng không có kết quả, trừ trường hợp người được thi hành
án thuộc diện gia đình chính sách, có công với cách mạng hoặc là ngườineo đơn, tàn tật, ốm đau kéo dài, có xác nhận của cơ quan có thẩm quyềntheo quy định tại khoản 2 Điều 32 Nghị định này
Việc xác minh tại các cơ quan, tổ chức, cá nhân được coi là không
có kết quả khi người được thi hành án hoặc người được ủy quyền chứng
Trang 9minh đã trực tiếp hoặc yêu cầu bằng văn bản nhưng đã quá thời hạn 01tháng kể từ ngày yêu cầu nhưng không nhận được văn bản trả lời của cơquan, tổ chức, cá nhân mà không có lý do chính đáng.
Trường hợp người phải thi hành án phải thi hành đồng thời cảkhoản nghĩa vụ thi hành án theo đơn yêu cầu và nghĩa vụ thi hành ánthuộc diện Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự chủ động ra quyết địnhthi hành án thì việc xác minh điều kiện thi hành án của đương sự đượcChấp hành viên chủ động tiến hành cho đến khi người phải thi hành án thihành xong khoản nghĩa vụ thuộc diện chủ động
Kết quả xác minh do Chấp hành viên chủ động tiến hành cũng đượccông nhận để tổ chức thi hành khoản nghĩa vụ theo đơn yêu cầu Việc xácminh các tài sản tiếp theo của người phải thi hành án được tiến hành theoyêu cầu của người được thi hành án
1.3 Thời hạn tiến hành xác minh
Luật THADS năm 2008 quy định rõ thời hạn phải tiến hành xác minhcủa Chấp hành viên Theo quy định tại khoản 2 Điều 44 Luật thi hành ándân sự thì thời hạn xác minh được quy định như sau:
+ Đối với trường hợp thi hành quyết định khẩn cấp tạm thời thì Chấphành viên phải tiên hành xác minh ngay;
+ Đối với trường hợp thi hành Quyết định thi hành án chủ động thìChấp hành viên phải tiến hành xác minh trong thời hạn 10 ngày , kể từngày ra quyết định thi hành án ;
+ Đối vối trường hợp thi hành án theo đơn yêu cầu thì Chấp hànhviên phải tiến hành xác minh trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhậnđược yêu cầu xác minh của người được thi hành án
Theo quy định của Điều 6 Nghị định số 58/2009/NĐ-CP được sửađổi bổ sung tại Nghị định 125/2013/NĐ-CP thì thời hạn tiến hành xácminh lại của Chấp hành viên trong trường hợp đương sự đã cung cấp kết
Trang 10quả xác minh nhưng Chấp hành viên xét thấy cần xác minh lại là trongthời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được kết quả xác minh do đương sựcung cấp Thời hạn xác minh lại trong trường hợp thi hành khoản thuộcdiện chủ động ra Quyết định thi hành án nhưng người phải thi hành ánkhông có điều kiện thi hành án là ít nhất 06 tháng 01 lần Chấp hành viênphải tiến hành xác minh; trường hợp không có điều kiện thi hành án màđang chấp hành hình phạt tù hoặc không xác định được địa chỉ, nơi cư trúmới thì thời hạn xác minh giữa các lần là không được quá 01 năm.
1.4 Nguyên tắc xác minh điều kiện thi hành án
Luật THADS năm 2008 cũng như các văn bản hướng dẫn thi hànhchưa có quy định nào quy định về nguyên tắc xác minh điều kiện thi hành
án Tuy nhiên, theo kinh nghiệm thực tiễn; các quy định nằm rải rác tạicác điều luật khác nhau và công văn hướng dẫn nghiệp vụ của cơ quanquản lý công tác thi hành án thì Chấp hành viên phải tuân thủ một số quyđịnh mang tính bắt buộc trong quá trình xác minh Cụ thể là có 02 nguyêntắc mà Chấp hành viên phải thủ trong quá trình xác minh:
Nguyên tắc xác minh một cách trực tiếp
Theo quy định tại Khoản 4 Điều 6 Nghị định 58/2009/ NĐ- CP được sửađổi bổ sung bởi Nghị định 125/2013/NĐ-CP thì đòi hỏi Chấp hành viênkhi xác minh trực tiếp phải xác minh cụ thể điều kiện kinh tế, hiện trạngtài sản, căn cứ vào nội dung trình bày của đương sự hoặc cơ quan, tổ chứckhác cung cấp Người phải thi hành án có trách nhiệm kê khai các loại tàisản, thu nhập và thông tin về tài sản, thu nhập để thi hành án và cam kết
về tính trung thực của việc kê khai đó
Đối với các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng, đăng ký giaodịch bảo đảm thì còn phải xác minh tại các cơ quan có chức năng đăng kýtài sản đó
Trang 11Đối với người phải thi hành án là cơ quan, tổ chức, Chấp hành viên trựctiếp xem xét tài sản, kiểm tra hệ thống sổ sách quản lý vốn, tài sản, xácminh tại các cơ quan, tổ chức khác có liên quan đang quản lý, bảo quản,lưu giữ thông tin về tài sản, tài khoản của người phải thi hành án.
Chấp hành viên có quyền mời cơ quan chuyên môn hoặc chuyên gia đểlàm rõ các nội dung cần xác minh Các cơ quan, tổ chức, công chức Tưpháp - Hộ tịch cấp xã và các cá nhân có liên quan phải thực hiện yêu cầucủa Chấp hành viên và phải chịu trách nhiệm về các nội dung thông tin đãcung cấp
Trên thực tiễn các thông tin về điều kiện thi hành án của người phảithi hành án mà Chấp hành viên có được nếu như Chấp hành viên khôngxác minh một cách trực tiếp thì thường là không chi tiết, không đầy đủ vàkhó mà quyết định được là sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế nào, hoặc là
kê biên tài sản nào… dẫn đến việc rất dễ vấp phải những sai phạm trongquá trình tổ chức thi hành án Ngay cả trong trường hợp cán bộ thi hành
án giúp Chấp hành viên thực hiện việc xác minh điều kiện thi hành án củangười phải thi hành án thì Chấp hành viên vẫn phải kiểm tra lại và chịutrách nhiệm về kết quả xác minh đó Ở nhiều nơi vẫn sử dụng phiếu điềutra khã năng kinh với sự xác nhận của công an khu vực của người phải thihàh án Việc làm này chỉ mang tính bắc cầu để Chấp hành viên có hướngxác minh cho thích hợp chứ không sử dụng nó để quyết định vấn đề nào
đó Như vậy có thể nói nguyên tác xác minh một cách trực tiếp là mộtnguyên tằc bắt buộc Chấp hành viên phải tuân thủ trong quá trình xácminh
Trang 12 Nguyên tắc xác minh một cách đầy đủ và chặt chẽ
Xác minh điều kiện thi hành án có vị trí, vai trò hết sức quan trọngđối với hầu hết các giai đoạn khác của quá trình thi hành án Vì căn cứ kếtquả xác minh điều kiện thi hành án, Chấp hành viên, Thủ trưởng cơ quanthi hành án sẽ có kế hoặch để tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòamột cách dứt điểm tránh kéo dai Căn cứ vào kết quả xác minh CHV sẽ cócác hướng xử lý như sau: Thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án,lựa chọn biện pháp bảo đảm thi hành án, lựa chọn biện pháp cưỡng chế thihành án, ra các Quyết định khác về thi hành án trong quá trình tổ chức thihành án… Mặt khác, căn cứ vào kết quả xác minh, người có thẩm quyềngiải quyết khiếu nại, tố cáo về thi hành án ra Quyết định giải quyết khiếunại, tố cáo kịp thời, khách quan, đúng quy định của pháp luật
Kết quả xác minh ảnh hưởng trực tiếp tới việc ra các quyết định vềthi hành án và các hoạt động thi hành án khác nên việc xác minh điều kiệnthi hành án phải đảm bảo chi tiết, đầy đủ và chặt chẽ Trên thực tế đã cónhiều trường hợp do xác minh thiếu đầy đủ và chặt chẽ nên Chấp hànhviên đã đề xuất Thủ trưởng cơ quan thi hành án ra các Quyết định về thihành án có sai sót hoặc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành ánkhông phù hợp làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương
sự dẫn tới tình trạng đương sự khiếu nại găy gắt và có nhiều trường hợpngười có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đã không bảo vệ được Chấphành viên chỉ vì lý do Chấp hành viên xác minh thiếu chặt chẽ
Như đã phân tích ở trên cho thấy nếu không muốn mất thời gian,công sức và vấp phải những sai phạm ở những giai đoạn tiếp theo thì
Trang 13Chấp hành viên phải tuân thủ cả hai nguyên tắc nêu trên trong việc xácminh điều kiện thi hành án của người phải thi hành án một cách nghiêmtúc.
1.5 Xác minh trong một số trường hợp cụ thể:
Xuất phát từ vai trò của công tác xác minh, đòi hỏi nội dung xácminh phải đúng, đầy đủ, tức là phải xác minh chính xác hoàn cảnh, điềukiện về tài sản, nhân thân và các điều kiện khác của đương sự
Theo quy định tại khoản 4 Điều 20 Luật thi hành án dân sự 2008,thì xác minh tài sản, điều kiện thi hành án của người phải thi hành án vừa
là nghĩa vụ vừa là quyền hạn của Chấp hành viên Theo đó, ta thấy phápluật quy định có 02 nội dung xác minh là: xác minh tài sản và xác minhđiều kiện thi hành án của người phải thi hành án
Ngoài việc xác minh về tài sản, Thư ký giúp Chấp hành viên xácminh các đều kiện khác của người phải thi hành án như nhân thân, thái độcủa chính quyền địa phương để giúp cho quá trình thi hành án đượcnhanh chóng, thuận lợi
Để việc xác minh được thuận lợi, hiệu quả, đúng pháp luật; đảmbào tính chủ động, khoa học và sự phối hợp của các cơ quan, cá nhân liênquan trong công tác xác minh thi hành án Trước tiên, Thư ký giúp Chấphành viên phải lập kế hoạch xác minh có nội dung cụ thể như: Đối tượngxác minh là ai; Thời điểm tiến hành xác minh đối với từng đối tượng; Địađiểm tiến hành xác minh; Mục đích của buổi xác minh; Nội dung mà Thư
ký cần phải giúp Chấp hành viên trong việc khai thác đối với từng đốitượng xác minh (nhân thân, điều kiện tài sản và các điều kiện khác củangười phải thi hành án); Các đơn vị, cá nhân cần phối hợp để tiến hànhxác minh; Mẫu biên bản xác minh, các giấy tờ khác sử dụng trong quátrình xác minh; Phương tiện, nhân lực và các điều kiện khác phục vụ choviệc xác minh
Trang 141.5.1 Xác minh tài sản: Thư ký phải tham mưu cho Chấp hành viên
cần phải quan tâm đến 3 nội dung sau: Xác minh những loại tài sản gì?Xác minh những nội dung gì? Và Xác minh tại đâu?
a Xác minh tài sản của người phải thi hành án là cá nhân:
- Xác minh tài sản là bất động sản:
Bất động sản là tài sản đặc biệt, có giá trị lớn thuộc quyền sở hữu,
sử dụng của mỗi tổ chức, cá nhân Do đó, pháp luật có một quy chế pháp
lý hết sức chặt chẽ để điều chỉnh vấn đề quyền sở hữu, sử dụng đối vớibất động sản Chính vì thế Nhà nước ta đã phải hết sức nỗ lực để kiểmsoát được quyền sở hữu, sử dụng loại tài sản đặc biệt này
+ Đối với nhà, đất đã có giấy chứng nhận quyền sở hữu, sử dụng:
Thư ký sẽ giúp Chấp hành viên trực tiếp xác minh qua cơ quanquản lý nhà, đất Cụ thể là UBND cấp huyện, Phòng Quản lý đô thị, Vănphòng đăng ký quyền sử dụng đất; UBND cấp xã để xác định: ai đứng têntrong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhà? Nhà đất đó trong tìnhtrạng như thế nào, có diện tích bao nhiêu, có thể phân chia hay không thểphân chia?
+ Trường hợp nhà đất chưa có giấy chứng nhận quyền sở hữu,
sử dụng: Trường hợp này, cơ quan quản lý nhà, đất không thể nắm được.
Do đó, Thư ký phải tham mưu cho Chấp hành viên trong việc xác minhnhư: cần phải trực tiếp xác minh tại chính quyền địa phương, cụ thể là tổdân phố, thôn, khóm, UBND cấp xã, thậm chí, phải tìm hiểu những ngườihàng xóm lân cận của người phải thi hành án để biết nguồn gốc nhà, đất
đó Nếu nhà, đất đó là do người phải thi hành án tự tạo dựng, nằm trongkhu dân cư, không thuộc phạm vi giải tỏa, quy hoạch thì theo quy địnhcủa Thông tư liên tịch số 14/2010/TTLT-BTP-TANDTC-VKSTC ngày26/7/2010 vẫn tiến hành kê biên để đảm bảo việc thi hành án Đối với loạitài sản này, khi xác minh Chấp hành viên phải hết sức thận trọng, xácminh tỷ mỷ, đầy đủ
Trang 15+ Trường hợp người phải thi hành án có tài sản là nhà, đất nhưng họ không chịu cung cấp các loại giấy tờ có liên quan: thì cơ
quan thi hành án tiến hành xác minh tại các cơ quan quản lý nhà, đất như
Uỷ ban nhân dân các cấp, Phòng Tài nguyên và môi trường, Phòng quản
lý đô thị, Sở xây dựng, công ty quản lý nhà, văn phòng đăng ký quyền sửdụng đất… để xác định về quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với nhà đất
đó
+ Việc xác định quyền sở hữu đối với tài sản chung: gồm tài sản
chung hợp nhất (tài sản chung của vợ chồng) và tài sản chung theo phần(tài sản chung với người khác (không phải là vợ chồng, ví dụ: phần vốngóp chung với người khác) Đây là một nội dung quan trọng mà Thư kýphải quan tâm giúp cho Chấp hành viên xác định khi tiến hành xác minhtài sản là nhà, đất của người phải thi hành án Thực tế trong quá trình thihành án, đã có nhiều trường hợp do không phân biệt được phần tài sảnriêng của người phải thi hành án trong số tài sản chung với người khác màThư ký phải tham mưu, giúp Chấp hành viên xử lý luôn phần tài sảnthuộc sở hữu của người khác để thi hành cho nghĩa vụ riêng của ngườiphải thi hành án là không phù hợp dẫn đến khiếu nại, tố cáo gay gắt
+ Xác minh xác định tài sản có bị thế chấp, cầm cố hay bảo lãnh không?
Thư ký sẽ giúp Chấp hành viên xác định rõ vấn đề này, vì có liênquan đến việc xử lý tiếp theo Theo quy định tại Điều 90 Luật Thi hành ándân sự năm 2008 quy định về việc kê biên tài sản đã được thế chấp, cầm
cố, theo đó nếu người phải thi hành án không có tài sản nào khác thì Chấphành viên có quyền kê biên cả tài sản của người đó đang cầm cố, thế chấpnếu tài sản đó có giá trị lớn hơn nghĩa vụ được đảm bảo Do đó, Thư kýtham mưu giúp cho Chấp hành viên trong việc xác minh làm rõ tài sản đó
có đang cầm cố, thế chấp, bảo lãnh không? Để nắm rõ vấn đề này, thì Thư
ký phải biết và giúp cho Chấp hành viên tiến hành xác minh tại UBNDcấp xã; Các tổ chức hành nghề công chứng, Cơ quan có thẩm quyền quản
lý nhà nước về đất đai, nhà ở; Cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm, người