Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự nói chung đống vai trò quantrọng trong việc bảo đảm hiệu lực các Bản án, quyết định của Tòa án và việc ápdụng các biện pháp cưỡng chế là tiền đ
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Công tác thi hành án là việc đưa Bản án, quyết định của Tòa án ra thi hànhtrong thực tế, đảm bảo pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh, nhằm bảo vệ lợi íchhợp pháp của Nhà nước, của tập thể, của các tổ chức xã hội và mọi công dân Trong quá trình tổ chức thi hành một Bản án, quyết định đã có hiệu lực phápluật của Toà án, cơ quan Thi hành án có thể áp dụng nhiều biện pháp nhằm mụcđích làm sao cho việc thi hành án đạt được hiệu quả cao nhất Biện pháp đầu tiên
mà cơ quan Thi hành án thường áp dụng là động viên, giáo dục, thuyết phục đểcác bên đương sự đạt được sự thoả thuận về phương thức thi hành án, hoặc để bênphải thi hành án tự nguyện thi hành nghĩa vụ theo nội dung bản án đã tuyên Tuynhiên, có nhiều trường hợp, mặc dù đã được động viên, thuyết phục nhiều lần màngười phải thi hành án vẫn không tự nguyện thi hành nên cơ quan Thi hành ánphải áp dụng các biện pháp cưỡng chế
Các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự nói chung đống vai trò quantrọng trong việc bảo đảm hiệu lực các Bản án, quyết định của Tòa án và việc ápdụng các biện pháp cưỡng chế là tiền đề để thi hành án thành công đối với những
vụ việc đương sự không tự nguyện thi hành án
Qua thực tiễn công tác, với mong muốn đóng góp một số ý kiến để các quyđịnh này ngày càng hoàn thiện hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan Thi hành
án hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả cao hơn nên tôi chọn đề tài : « Các kỹ năng của thư ký thi hành án dân sự để việc tổ chức cưỡng chế thi hành án
dân sự chất lượng và hiệu quả» làm đề tài Tiểu luận của mình
Bài viết bao gồm các quy định của pháp luật về cưỡng chế thi hành án, thựctiễn áp dụng và các kinh nghiệm, kỹ năng trong quá trình tổ chức cưỡng chế thihành án để việc cưỡng chế có hiệu quả cao
Trang 2I CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC CƯỠNG CHẾ THI HÀNH ÁN:
1 Cơ sở pháp lý:
Cưỡng chế thi hành án dân sự là một biện pháp nghiêm khắc nhất trong quátrình Chấp hành viên tổ chức thi hành án, do đó, Luật Thi hành án dân sự năm
2008 quy định rất chặt chẽ về cưỡng chế trong thi hành án dân sự
- Điều 9 Luật THADS năm 2008 quy định " Người phải thi hành án có điềukiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành thì bị cưỡng chế thi hành án theoquy định của Luật này”
- Điều 46 Luật THADS quy định " Hết thời hạn quy định tại khoản 1 Điều
45 của Luật này, người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tựnguyện thi hành án thì bị cưỡng chế; Không tổ chức cưỡng chế thi hành án trongthời gian từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau, các ngày nghỉ, ngày lễ theoquy định của pháp luật và các trường hợp đặc biệt khác do Chính phủ quy định” Hơn nữa, Luật THADS năm 2008 còn quy định riêng Chương IV, từ Điều
66 đến Điều 121 về áp dụng biện pháp bảo đảm và cưỡng chế thi hành án dân sự Ngoài ra, việc cưỡng chế thi hành án còn được quy định cụ thể hơn trongNghị định 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ từ Điều 8 đến Điều 17.Qua đó, cho thấy các quy định về thủ tục cưỡng chế trong thi hành án dân sựgiữ một vai trò rất quan trọng trong quá trình tổ chức thi hành án Mặc dù cònnhiều vướng mắc trong khi thi hành thực tế nhưng nhìn chung các quy định củapháp luật hiện tại đã dần hoàn thiện và có những quy định cần thiết cho Chấphành viên áp dụng trong thực tế tổ chức thi hành án dân sự
2 Khái niệm cưỡng chế thi hành án:
Cưỡng chế thi hành án dân sự là biện pháp cưỡng bức bắt buộc của Cơ quanthi hành án do Chấp hành viên quyết định theo thẩm quyền nhằm buộc đương sự(người phải thi hành án) phải thực hiện những hành vi hoặc nghĩa vụ về tài sảntheo bản án, quyết định của Tòa án, được áp dụng trong trường hợp người phảithi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành trong thời hạn
do Chấp hành viên ấn định hoặc trong trường hợp cần ngăn chặn người phải thihành án tẩu tán, hủy hoại tài sản
Theo quy định tại khoản 2 Điều 9 Luật THADS 2008 thì trường hợp ngườiphải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự nguyện thi hành thì bịcưỡng chế thi hành án, sau khi hết thời gian tự nguyện thi hành án do Chấp hànhviên ấn định, nếu người phải thi hành án có điều kiện thi hành mà không thi hành
án, hoặc trong trường hợp cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu
Trang 3tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh việc thi hành án, thì Chấp hành viên cóquyền áp dụng kịp thời các biện pháp cưỡng chế thi hành án.
3 Các biện pháp cưỡng chế thi hành án
Theo Điều 71 của Luật Thi hành án dân sự 2008 quy định: Biện pháp cưỡng chế thi hành án bao gồm:
1 Khấu trừ tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án
2 Trừ vào thu nhập của người phải thi hành án
3 Kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ
4 Khai thác tài sản của người phải thi hành án
5 Buộc chuyển giao vật, chuyển giao quyền tài sản, giấy tờ
6 Buộc người phải thi hành án thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định
4 Điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế:
Điều kiện để áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án là:
- Người phải thi hành án phải thực hiện nghĩa vụ về tài sản hoặc phải thựchiện hành vi theo bản án, quyết định của Tòa án, quyết định của Trọng tài, quyếtđịnh xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh;
- Người phải thi hành án có điều kiện thi hành án
Có điều kiện thi hành án có thể được hiểu là người phải thi hành án có tàisản, có thu nhập, có tiền gửi tại ngân hàng, kho bạc,… khi phải thực hiện nghĩa
vụ thanh toán tiền Còn khi phải thực hiện nghĩa vụ trả lại nhà hoặc vật, thì điềukiện thi hành án ở đây là vật, nhà đang tồn tại theo đúng bản án, quyết định đãtuyên
- Người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án
Theo quy định tại Điều 45 Luật THADS 2008 thì thời hạn tự nguyện thihành án là 15 ngày, kể từ ngày người phải thi hành án nhận được hoặc đượcthông báo hợp lệ quyết định thi hành án Trường hợp cần ngăn chặn người phảithi hành án có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh việc thi hành án thìChấp hành viên có quyền áp dụng ngay các biện pháp cưỡng chế thi hành án
Trang 4Theo quy định tại Đều 45 Luật THADS 2008 thời hạn tự nguyện thi hành án
đã có sự thay đổi so với quy định tại Điều 6 Pháp lệnh Thi hành án dân sự 2004.Theo quy định tại Điều 6 Pháp lệnh Thi hành án dân sự 2004, Chấp hành viên cóthề tùy nghi ấn định thời gian tự nguyện thi hành án cho đương sự từ 1 ngày đếnkhông quá 30 ngày Trên thực tế, khi áp dụng Điều luật này, Chấp hành viên cũngthường tùy thuộc vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể ấn định thời gian tự nguyện dàihay ngắn Luật THADS 2008 đã quy định thời hạn tự nguyện thi hành án cố địnhđối với mọi trường hợp là 15 ngày
5 Nguyên tắc áp dụng biện pháp cưỡng chế:
Theo quy định tại Điều 8 Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/72009 củaChính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS
2008 về thủ tục thi hành án dân sự, khi áp dụng biện pháp cưỡng chế, Chấp hànhviên cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế phải tương ứng với nghĩa vụ của ngườiphải thi hành án và các chi phí cần thiết;
- Nguyên tắc này chỉ được áp dụng trong trường hợp người phải thi hành ánphải thi hành nghĩa vụ về tài sản Và để đảm bảo đúng nguyên tắc này, khi tiếnhành xác minh, Chấp hành viên cần phải thực hiện một công việc khác nữa đó làphải ước tính giá trị tài sản đề làm cơ sở cho việc áp dụng biện pháp cưỡng chế.Tuy nhiên, nguyên tắc này cũng có một ngoại lệ, đó là trong trường hợpngười phải thi hành án chỉ có một tài sản duy nhất lớn hơn nhiều lần so với nghĩa
vụ phải thi hành án mà tài sản đó không thể phân chia được hoặc việc phân chia
sẽ làm giảm đáng kể giá trị của tài sản thì Chấp hành viên vẫn có quyền áp dụngbiện pháp cưỡng chế đối với tài sản đó
- Việc áp dụng biện pháp cưỡng chế phải căn cứ vào bản án, quyết định vàtừng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể Nguyên tắc này đòi hỏi rất cao về mặt chuyênmôn nghiệp vụ của Chấp hành viên, bản lĩnh nghề nghiệp và đạo đức Chấp hànhviên Vì việc tổ chức cưỡng chế thi hành án có thuận lợi hay không, an toàn haykhông và có ảnh hưởng đến tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội tạiđịa bản xảy ra việc cưỡng chế hay không tùy thuộc vào việc có áp dụng thốngnhất nguyên tắc này trên thực tế của Chấp hành viên
- Cần lưu ý một số thời điểm không tổ chức cưỡng chế sau:
+ Từ 22 giờ đến 06 giờ sang ngày hôm sau;
+ Các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật;
+ Không tổ chức cưỡng chế có huy động lực lượng trong thời gian 15 ngàytrước và sau Tết Nguyên đán;
Trang 5+ Không tổ chức cưỡng chế vào các ngày truyền thống đối với các đối tượngchính sách, nếu họ là người phải thi hành án.
6 Căn cứ cưỡng chế thi hành án:
Theo quy định tại Điều 70 Luật THADS 2008 quy định căn cứ để cưỡng chếthi hành án bao gồm:
“1 Bản án, quyết định;
2 Quyết định thi hành án;
3 Quyết định cưỡng chế thi hành án, trừ trường hợp bản án, quyết định đã tuyên kê biên, phong tỏa tài sản, tài khoản và trường hợp thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án”.
Luật Thi hành án dân sự đã giải quyết hoàn toàn vấn đề còn vướng mắc thờigian qua, đó là trường hợp bản án đã tuyên kê biên hoặc Cơ quan thi hành án đã
ra quyết định thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì Cơquan thi hành án có ra quyết định cưỡng chế thi hành án nữa hay không?
Với quy định tại khoản 3 Điều 70 Luật THADS 2008, kể từ thời điểm ngày01/7/2009, các Cơ quan thi hành án sẽ thống nhất không ra quyết định cưỡng chếthi hành án trong trường hợp bản án, quyết định đã tuyên kê biên, phong tỏa tàisản, tài khoản và trường hợp thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạmthời của Tòa án
Như vậy, khi tổ chức cưỡng chế thi hành án cần phải tuân thủ đúng và đầy
đủ những quy định của pháp luật để áp dụng biện pháp cưỡng chế
II PHÁP LUẬT VỀ TRÌNH TỰ, THỦ TỤC CƯỠNG CHẾ THI HÀNH
ÁN VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG:
Cưỡng chế thi hành án dân sự là hoạt động thường được thực hiện trongcông tác thi hành án dận và do chấp hành viên thực hiện, vì vậy Thư ký cần hỗ trợtích cực, giải quyết đúng theo quy định của pháp, chuẩn bị các giấy tờ, tài liệucần thiết, nghiên cứu kỹ Bản án để thực hiện cưỡng chế đạt hiệu quả cao nhất
1 Xác minh trước khi tổ chức cưỡng chế thi hành án:
Xác minh trước khi tổ chức cưỡng chế thi hành án gồm nhiều nội dung như:
- Xác minh về điều kiện thi hành án;
- Xác minh về nhân thân, về gia đình và quan hệ xã hội của đối tượng phảithi hành án;
- Xác minh về thái độ, quan điểm của chính quyền, các tổ chức ở địa phương
Trang 6- Xác minh về điều kiện địa hình và giao thông nơi phải tổ chức cưỡng chếthi hành án.
Kết quả xác minh là căn cứ pháp lý để xác định đối tượng phải thi hành án
có hay chưa có điều kiện thi hành án; có điều kiện thi hành án một phần hay toàn
bộ nghĩa vụ dân sự theo bản án, quyết định của Tòa án; người phải thi hành án cóthể thi hành được một lần hay thi hành dần trong một số lần; phương thức thihành để tạo điều kiện cho người phải thi hành án thực hiện được nghĩa vụ củamình
Kết quả xác minh là cơ sở để Chấp hành viên thực hiện (hoặc phối hợp vớichính quyền cở sở thực hiện) việc vận động giáo dục, thuyết phục người phải thihành án tự giác thực hiện nghĩa vụ Đó cũng là căn cứ xác định điều kiện cưỡngchế thi hành án, từ đó Chấp hành viên xây dựng kế hoạch cưỡng chế phù hợp vàhiệu quả
Trong công tác xác minh, mặc dù chỉ với tư cách giúp việc cho Chấp hànhviên nhưng trên thực tế, việc xác minh Thư ký nắm giữ vai trò quan trọng, làngười trực tiếp tiến hành xác minh, chính vì thế cần phải thực hiện đầy đủ, chặtchẽ khâu này
1.1 Xác minh tài sản của người phải thi hành án:
Xác minh tài sản của người phải thi hành án phải bao gồm:
- Xác minh tài sản thuộc sở hữu riêng của người phải thi hành án:
+ Tài sản là bất động sản như nhà đất, trang trại;
+ Tài sản là động sản như phương tiện vận tải ôtô, xe máy, máy móc sảnxuất Các động sản khác là đồ dùng sinh hoạt có giá trị
Tài sản xác minh nếu xác định được là của người phải thi hành án đều phảiđược ước giá theo giá thị trường tại thời điểm xác minh
- Xác minh tài sản thuộc sở hữu chung của người phải thi hành án với người khác:
Ngoài tài sản riêng của người phải thi hành án, thì cần xác định tài sảnchung của người phải thi hành án với người khác gồm những tài sản gì hoặc làcông sức đóng góp trong khối tài sản chung của hộ gia đình của người phải thihành án, kỷ phần là bao nhiêu, ước giá theo giá trị trường tại thời điểm xác minh
Để xác định mức đóng góp trong khối tài sản chung, cần căn cứ vào Bộ luật Laođộng, như tuổi 15 là tuổi lao động có thu nhập, thời gian ở chung từ đủ 15 tuổiđến lúc có vi phạm phải chịu trách nhiệm dân sự để lượng hóa thành giá trị, có cơ
sở cho việc cưỡng chế…
Trang 7- Xác minh tài sản của người phải thi hành án đang cho người khác vay, mượn, thuê, gửi giữ, sửa chữa.
Biên bản xác minh phải có xác nhận của người nhận gửi giữ, vay, mượn,thuê tài sản, sửa chữa tài sản Nếu tài sản là tiền gửi ở Ngân hàng, kho bạc hay tổchức tín dụng thì phải có xác nhận của các cơ quan đó
- Xác minh thu nhập do lao động:
Cần xác minh rõ thu nhập của người phải thi hành án và các thành viên kháctrong hộ gia đình Biên bản xác minh phải có xác nhận của cơ quan, cá nhân đangtrả thu nhập cho người phải thi hành án
- Xác minh các tài sản phải giao trả theo quyết định của bản án:
Đối với những vụ cưỡng chế trả nhà, đất, cưỡng chế giao đồ vật, cưỡng chếthực hiện những hành vi cụ thể theo án tuyên, khi xác minh phải làm rõ:
+ Nhà và đất phải giao thực trạng như thế nào? Có phù hợp với nội dungquyết định của bản án không? Tài sản đồ vật hiện có trong nhà gồm những thứgì? Đặc biệt khi phải dịch chuyển cần xác định rõ kích cỡ, khối lượng, khả năngtháo dỡ, vận chuyển…
+ Đồ vật, tài sản phải giao theo quyết định của bản án hiện để ở đâu, do aiđang quản lý, tình trạng tài sản khi xác minh có mất mát hư hỏng so với quyếtđịnh của bản án không?
+ Khối lượng công việc cần phải thực hiện như tháo dỡ nhà xây dựng tráiphép, ngăn chia nhà, … khi xác minh cần phải dự tính bao nhiêu nhân lực? Chiphí tiền công thuê mướn như thế nào?
+ Tài sản của người phải thi hành án dự tính cần phải kê biên để trừ vào chiphí cưỡng chế thi hành án Trường hợp kê biên nhà ở gắn với đất ở, cần xét đếnviệc bảo đảm điều kiện tối thiểu để ổn định nơi ở theo quy định của pháp luật
1.2 Xác minh về nhân thân của đối tượng phải thi hành án và gia đình:
Cần xác minh rõ đối tượng phải thi hành án về:
+ Trình độ nhận thức hiểu biết pháp luật, đã từng có tiền án, tiền sự chưa?Việc làm của đối tượng phải thi hành án, có biểu hiện thái độ chống đối, đốiphó và các hành vi trốn tránh khác của người phải thi hành án và gia đình như: đedọa, thách thức, có chuẩn bị hung khí, lực lượng để chống đối hoặc tẩu tán tài sảnkhông
+ Thái độ các thành viên khác trong gia đình như thế nào; có đối tượng hình
sự mà Cơ quan công an đang quản lý như: tập trung cải tạo, tha tù về hay đang có
Trang 8biểu hiện những hành vi nghi vấn khác như việc làm phi pháp…hoặc gia đình cóthuộc diện chính sách, có công với cách mạng không?
Kết quả xác minh sẽ là cơ sở để Chấp hành viên dự liệu thành phần mờitham gia cưỡng chế, số lượng người bảo vệ cưỡng chế, dự liệu các tình huống cóthể xảy ra trong kế hoạch xác minh
1.3 Xác minh về quan hệ, quan điểm của địa phương và thái độ của dư luận đối với vụ án và đối với người phải thi hành án:
- Quan điểm của người phải thi hành án và gia đình họ với người có chức
vụ, quyền hạn ở địa phương từ xóm trưởng, trưởng ban, trưởng bản, già làng, linhmục, các thành viên trong chính quyền địa phương, như quan hệ anh em huyếtthống, quan hệ thông gia, quan hệ họ hàng, quan hệ làm ăn… ảnh hưởng đến sựphối hợp thực hiện nhiệm vụ cùng với Cơ quan thi hành án
- Quan điểm của địa phương và thái độ của dư luận đối với vụ án như đồngtình hay không đồng tình với quyết định của bản án như cho rằng: chưa kháchquan, chưa công bằng, chưa có cơ sở, chưa đúng mức kể cả trách nhiệm hình sự
và nghĩa vụ dân sự
1.4 Xác minh điều kiện địa hình và giao thông nơi có tài sản cưỡng chế:
Xác minh trong trường hợp để chuẩn bị tổ chức cưỡng chế tài sản cần phảinắm chắc các nội dung sau:
- Địa hình xung quanh nơi cưỡng chế;
- Đặc điểm dân cư tại địa bàn cưỡng chế;
- Giao thông đi lại có thuận tiện cho việc bố trí các lực lượng tham giacưỡng chế không? Địa hình, địa vật có gì cản trở khi có tình huống về thời tiết, vềchống đối của đối tượng như gây thương tích, gây cháy; khi cần điều động thêmlực lượng, phương tiện…
2 Công tác chuẩn bị tổ chức cưỡng chế thi hành án:
Trong hoạt động tổ chức thi hành án dân sự, phương châm chủ yếu vẫn làtăng cường công tác vận động giáo dục, thuyết phục, hòa giải để người phải thihành án tự giác thi hành
Tuy nhiên, để giữ nghiêm pháp luật, bản án, quyết định của Tòa án được thihành kịp thời, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa thì trong thi hành án dân sựkhông chỉ sử dụng phương pháp vận động, giáo dục, thuyết phục, hòa giải Trongtrường hợp đối tượng phải thi hành án cố tình chây ỳ, trốn tránh, thậm chí có thái
độ thách thức, biểu hiện chống đối, tẩu tán tài sản thì dứt khoát phải sử dụngquyền lực Nhà nước, phải áp dụng biện pháp cưỡng chế mới đem lại kết quả
Trang 9Cưỡng chế có thành công hay không? Thì vấn đề có tính quyết định là côngtác chuẩn bị tổ chức cưỡng chế thi hành án Trong phần này, Thư ký phải phốihợp với tốt với Chấp hành viên, chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ, tại liệu cần thiết
2.1 Xây dựng kế hoạch cưỡng chế:
Điều 72 Luật THADS 2008 quy định về nhiệm vụ xây dựng kế hoạch cưỡngchế thi hành án của Chấp hành viên:
- Trừ trường hợp người phải cưỡng chế ngay, còn trong mọi trường hợp
Chấp hành viên phải xây dựng kế hoạch cưỡng chế thi hành án Chấp hành viêncần thiết phải xây dựng kế hoạch cưỡng chế thi hành án kể cả vụ việc cưỡng chếđơn giản hay phức tạp, kế hoạch cưỡng chế thi hành án phải bao gồm 5 nội dungchính sau:
+ Biện pháp cưỡng chế cần áp dụng;
+ Thời gian, địa điểm cưỡng chế;
+ Phương án tiến hành cưỡng chế;
+ Yêu cầu về lực lượng tham gia và bảo vệ cưỡng chế;
+ Dự trù chi phí cưỡng chế
Kế hoạch cưỡng chế cần được gửi ngay cho các đối tượng sau:
+ Viện kiểm sát cùng cấp;
+ Cơ quan Công an cùng cấp;
+ Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tổ chức cưỡng chế hoặc cơ quan, tổ chức cóliên quan đến việc cưỡng chế thi hành án
Chấp hành viên còn xây dựng những nội dung khác có liên quan để đảm bảoviệc cưỡng chế được tiến hành thuận lợi, có hiệu quả
Kế hoạch cưỡng chế được xây dựng với những nội dung sau:
2.1.2 Nội dung kế hoạch cưỡng chế:
- Biện pháp cưỡng chế cần áp dụng:
Trang 10Chấp hành viên nêu rõ biện pháp cưỡng chế mà mình áp dụng theo đúng nộidung của quyết định cưỡng chế đã được ban hành.
- Thời gian, địa điểm cưỡng chế:
+ Thời gian cưỡng chế: ghi rõ thời gian tổ chức cưỡng chế
Thời gian cưỡng chế phải ghi rõ giờ, ngày, tháng, năm; thời gian cưỡng chếchỉ nên ghi thời gian bắt đầu mà không dự kiến về tổng thời gian tiến hành cưỡngchế
+ Địa điểm cưỡng chế: ghi rõ địa điểm sẽ tổ chức cưỡng chế thì hành án
- Phương án tiến hành cưỡng chế:
Chấp hành viên nêu rõ các phương án tiến hành cưỡng chế được dự kiến.Phương pháp tiến hành cưỡng chế bao gồm những nội dung sau:
+ Nếu đương sự tự nguyện thi hành án thì các thành phần tham gia sẽ chứngkiến việc tự nguyện thi hành án
+ Nếu đương sự không tự nguyện thi hành án thì Chấp hành viên sẽ công bốquyết định cưỡng chế và tổ chức cưỡng chế thi hành án
- Yêu cầu về lực lượng tham gia và bảo vệ cưỡng chế
Tùy thuộc vào tình hình thực tế mà Chấp hành viên thu được sau quá trìnhxác minh, tiếp xúc với đương sự, làm việc với các cơ quan, cá nhân, tổ chức hữuquan và đặc biệt là biện pháp cưỡng chế áp dụng là biện pháp là gì, Chấp hànhviên sẽ có yêu cầu về lực lượng tham gia và bảo vệ cưỡng chế
* Đối với lực lượng bảo vệ cưỡng chế:
Đối với từng biện pháp cưỡng chế khác nhau thì nhu cầu bố trí lực lượngbảo vệ khác nhau, vì vậy, khi yêu cầu về lực lượng bảo vệ cưỡng chế, Chấp hànhviên cần lưu ý ba nhóm vụ việc cưỡng chế
- Loại vụ việc cưỡng chế không cần lực lượng bảo vệ;
- Loại vụ việc cưỡng chế cần lực lượng bảo vệ;
- Loại vụ việc cưỡng chế thi hành án phức tạp, có khả năng xảy ra căngthẳng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương
* Đối tượng lực lượng tham gia cưỡng chế:
Chấp hành viên ghi rõ số lượng người tham gia cưỡng chế Thông thường,đối với các vụ cưỡng chế sẽ bao gồm các thành phần như sau:
+ Cơ quan thi hành án;
+ Viện kiểm sát;
Trang 11+ Ủy ban nhân dân phường, xã;
+ Tổ dân phố;
+ Và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác
* Dự trù chi phí cưỡng chế:
- Các khoản chi phí cưỡng chế:
Luật THADS 2008 đã dành hẳn một điều luật để quy định về chi phícưỡng chế thi hành án, trong đó nêu rõ những đối tượng phải chịu phí cưỡng chếthi hành án và các khoản chi phí cưỡng chế mà từng đối tượng phải chịu
Khi xây dựng dự trù chi phí cưỡng chế trong kế hoạch cưỡng chế thi hành
án, Chấp hành viên cần căn cứ vào khoản 1 Điều 73 Luật THADS 2008 và Điều
31 Nghị định số 58/2009/NĐ-CP để xác định các khoản chi phí cưỡng chế thihành án
- Mức chi phí cưỡng chế:
Luật Luật THADS 2008 không có quy định về nội dung này, trong thờigian chờ văn bản hướng dẫn thi hành Luật THADS 2008 về mức chi phí cưỡngchế, Chấp hành viên vẫn tạm thời sử dụng mức chi phí cưỡng chế được quy địnhtại Thông tư liên tịch 144/2010/TTLT-BTC-BTP hướng dẫn về chế độ thu, nộp,quản lý và sử dụng phí thi hành án dân sự do Bộ Tài chính - Bộ Tư pháp banhành và Quyết định số 73/2007/QD-TTg ngày 25/5/2007 của Thủ tướng Chínhphủ về việc thực hiện chế độ bồi dưỡng đối với những người trực tiếp tham giacưỡng chế thi hành án dân sự
* Nhiệm vụ của các thành viên tham gia cưỡng chế
Kế hoạch cưỡng chế gần như là bản án kế hoạch chính thức gửi cho các cơquan, cá nhân hữu quan để các cơ quan, cá nhân hữu quan trên cơ sở đó thực hiệnnhiệm vụ của mình
Cụ thể, nhiệm vụ của các thành viên tham gia cưỡng chế thường được ghinhận như sau:
- Nhiệm vụ của Cơ quan thi hành án:
+ Một Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng Cơ quan thi hành án trực tiếp chỉhuy cuộc cưỡng chế
+ Một Thủ trưởng hoặc Phó Thủ trưởng khác trực tại Cơ quan để theo dõi,chỉ đạo xử lý các tình huống phức tạp như thủ tục pháp lý, điều động thêm lựclượng hoặc những vấn đề phát sinh khác mà người chỉ huy cuộc cưỡng chế không
tự giải quyết được và có yêu cầu
Trang 12Chấp hành viên chủ trì cưỡng chế, chịu trách nhiệm điều hành các thànhviên tham gia Hội đồng cưỡng chế thực hiện nhiệm vụ cưỡng chế.
Các thành viên Hội đồng cưỡng chế, lực lượng tham gia cưỡng chế, lựclượng bảo vệ cưỡng chế có trách nhiệm phối hợp, thực hiện yêu cầu của Chấphành viên trong quá trình cưỡng chế
Thư ký thi hành án có nhiệm vụ ghi chép, phản ánh đầy đủ các hoạt độngcủa Hội đồng cưỡng chế và diễn biến cuộc cưỡng chế vào biên bản
Các Chấp hành viên, cán bộ khác phục trách từng mảng việc khác nhau,phối hợp các bộ phận để việc cưỡng chế tiến hành đúng dự kiến
- Nhiệm vụ của Cơ quan Công an:
Chủ trì trong việc xây dựng và thông qua phương án bảo vệ cưỡng chế thihành án Cán bộ, chiến sỹ cảnh sát nhân dân được phân công bảo vệ trật tự, antoàn khi cưỡng chế thi hành án có nhiệm vụ duy trì trật tự và bảo vệ an toàn trongquá trình cưỡng chế thi hành án, theo phương án bảo vệ đã được thông qua
- Nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân:
Thực hiện chức năng, nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quátrình cưỡng chế thi hành án, kiểm sát các hoạt động của Chấp hành viên; cán bộchiến sỹ cảnh sát bảo vệ cưỡng chế, của đương sự, của cơ quan đơn vị và cá nhânhữu quan Yêu cầu đương sự ngừng ngay những hành vi chống đối, gây rối, cảntrở Hội đồng cưỡng chế làm nhiệm vụ… trực tiếp giải thích những vấn đề côngdân chưa rõ và yêu cầu chấp hành nghiêm trong quá trình cưỡng chế, phối hợpbảo đảm cho cuộc cưỡng chế tiến hành thuận lợi, an toàn, có kết quả
- Nhiệm vụ của Chính quyền địa phương:
Gồm có đại diện Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, công an xã, phường,thị trấn, lực lượng dân quân tự vệ, đội quy tắc được Ủy ban nhân dân xã, phường,thị trấn cử tham gia cưỡng chế theo yêu cầu của Chấp hành viên, do đồng chí Chủtịch hoặc Phó Chủ tịch trực tiếp chỉ huy, có nhiệm vụ:
+ Phối hợp với lực lượng cảnh sát nhân dân làm nhiệm vụ bảo vệ trật tự antoàn trong thời gian cưỡng chế;
+ Phát hiện và có biện pháp răn đe giáo dục các loại đối tượng hình sự cómặt tại địa bàn cưỡng chế;
+ Động viên, giáo dục, thuyết phục đương sự thực hiện quyết định cưỡngchế thi hành án, vận động đương sự tiếp tục tự nguyện thi hành để không phảicưỡng chế;
+ Đảm bảo việc giữ gìn trật tự an ninh sau khi cưỡng chế