phân tích đơn thuốc dươc lâm sàng 2

Thông tin bệnh Nhân Thuốc được chỉ định Tính hợp lý và không hợp lý của đơn thuôc Thuốc thay thế nếu có Lời khuyên 1.. Thông tin bệnh Nhân Thuốc được chỉ định Tính hợp lý

Thực hành dược lâm sàng

Phân tích đơn thuốc số 2

Bệnh nhân: Trần Văn B tuổi 81 giới: Nam BMI : 24.5 Chuẩn đoán: Đái tháo đường type 2/rối loạn lipid máu/ đau khớp

Bệnh nhân nghiện rượu

Điều trị :

1 viên x 2 lần/ ngày, uống sáng – chiều

1 viên/ ngày, uống buổi sáng

1 viên x 2 lần/ ngày, uống sáng – chiều

1 viên/ ngày, uống buổi sáng

Nội dung

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

Định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuốc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Bệnh nhân: Trần Văn B tuổi: 81 giới: nam BMI : 24.5  bệnh nhân thừa cân

Chuẩn đoán:

- Đái tháo đường type 2

- Rối loạn lipid

- Đau khớp

- Bệnh nhân nghiện rượu https:// nutifood.com.vn/bmi.html

Thông tin

bệnh

Nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

1 Glimepirid 1mg (sulfonylureas)

 Chỉ định: đái tháo đường type 2 không phụ thuộc inzulin

 Tác dụng phụ: hạ đường huyết quá mức (như người say, di chuyển vụng về, nói nhảm, mê sản), khó thở cảm giác tê,triệu chứng quá liều (co giật mất ý thức)

 Chống chỉ định:

- Đái tháo đường type 1

- Tiền hôn mê hay hôn mê do đái tháo đường, quá mẩn, phụ nữ có thai cho con bú

 Liều khởi đầu: 1mg x 1 lần/ngày (sau đó nếu cần thì tăng liều từ từ) uống thuốc trước bữa ăn sáng hoặc bữa ăn chính đầu tiên trong ngày Liều khuyến cáo tối đa 6mg/ngày.

 https://www.thuocbietduoc.com.vn/thuoc-goc-415/glimepiride.aspx

Bệnh nhân: bị tiểu đường type 2, sử dụng glimepiride (theo cơ chế kích thích giải phóng inzulin ở các tế bào beta của đảo Langerhans ở tụy) là hợp lý Tuy nhiên trong đơn liều glimepipride 1mg x 2 lần/ngày cho liều khời đầu là cao (tăng nguy

cơ hạ đường huyết quá mức) nên điều chỉnh lại là glimepipride 1mg uống trước bữa ăn sáng, hoặc bữa ăn chính 15-30 phút Sau đó nếu cần, tăng liều từ từ mỗi nấc phải cách khoảng 1-2 tuần theo thang liều sau đây : 1mg-2mg-3mg-4mg-6mg

Thông tin

bênh

Nhân

Thuốc được

chỉ

Định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thê nếu có

Lời khuyên

2 Atorvastatin 40mg (Statin)

 Chỉ định: rối loạn lipid máu điều trị hỗ trợ cho chế độ ăn kiêng làm giảm cholesterol toàn phần

 Tác dụng phụ: nhẹ và thoáng qua, buồn nôn tiêu chảy táo bón đau bụng

 Chống chỉ định: quá mẫn với thành phần của thuốc, phụ nữ có thai hoặc cho con bú

 Liều khởi đầu: liều khởi đầu 10mg x 1 lần/ngày ( khoảng liều cho phép từ 10mg-80mg không liên quan bữa ăn)

 https://

www.thuocbietduoc.com.vn/thuoc-goc-573/atorvastatin.aspx

Bệnh nhân: bị rối loạn lipid huyết chỉ định dùng atorvastatin ( là chất ức chế chọn lọc và cạnh tranh men khử HMG-CoA) là hợp lý Liều khởi đầu

Atovestatin 40mg/1 lần/ ngày là cao cần điều chỉnh lại 10mg/lần/ngày Nếu cần sau 4 tuần có thể điều chỉnh liều

Liều duy trì 10-40mg/ngày, có thể tăng liều nhưng không quá 80mg ngày.

Thông tin

bênh

Nhân

Thuốc được

chỉ

Định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thê nếu có

Lời khuyên

3 Celecoxib 200mg: (NSAID)

 Chỉ định: điều trị triệu chứng bệnh viêm xương khớp, viêm khớp dạng thấp ở người trưởng thành

 Tác dụng phụ: xuất huyết tiêu hóa, khó tiêu, tiêu chảy, đau bụng loét dạ dày nhưng thấp hơn các NSAID khác

 Chống chỉ định: quá mẫn, dị ứng với sulfonamide, bệnh nhân có tiền sử bệnh suyễn nổi mề đay hoặc phản ứng dị ứng sau khi dùng warfarine, hoặc các NSAID khác

 Liều dùng : cần thăm dò liều thấp nhất cho từng bệnh nhân dùng 200mg/lần/ngày hoặc 100mg /2 lần /ngày (đối với bệnh nhân đau xương khớp) https://

www.thuocbietduoc.com.vn/thuoc-goc-117/celecoxib.aspx

Bệnh nhân: đau xương khớp được chỉ định celecoxib (cơ chế ức chế chọn lọc cox 2, làm giảm đau và sưng viêm, thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn các enzyme sản xuất prostaglandin) là hợp lý Tuy nhiên liều khởi đầu 400mg/ngày

là cao cần điều chỉnh uống celecoxib 200mg 1 viên/1 lần trên ngày uống buổi sáng sau ăn 30 phút hoặc 100mg 1 viên/lần và 2 lần trên ngày, uống sáng- chiều

Thông tin

bệnh

Nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

4 Methylprednisolon 16mg (corticoid)

 Chỉ định: viêm khớp thấp khớp ,bệnh về máu, viêm khớp dạng thấp bất thường chức năng vỏ thượng thận

 Tác dụng phụ tăng glucose huyết, che những dấu hiệu nhiễm trùng, rối loạn nước và điện giải, giữ Na + và nước

 Chống chỉ định: quá mẩn với thành phần của thuốc, chống chỉ định tương đối người bị bệnh tiểu đường, tăng huyết áp

 Liều dung: đối với viêm khớp liều bắt đầu từ 4-6mg/ ngày.đợt cấp tính từ 16-32mg ngày sau đó giảm dần nhanh để giảm tác dụng phụ của thuốc có thể dùng liệu pháp cách ngày dùng 1 liều duy nhất 2 ngày 1 lần nên uống vào sáng sớm

 https://

www.thuocbietduoc.com.vn/thuoc-goc-445/methylprednisolone.aspx

Bệnh nhân: đau xương khớp được chỉ định dùng methylprednisolone ( ức chế quá trình viêm do ức chế phospholipase) là hợp lý về mặc chỉ định cho đau,viêm xương khớp Tuy nhiên liều khởi đầu cho trong đơn là 16mg/ngày là cao cần điều chỉnh liều khởi đầu là 4-6mg/ngày và uống vào sáng sớm sau ăn (để giảm các tác dụng phụ trên dạ dày), tuy nhiên việc phối hơp methylprednisolone và celecoxib là cần xem xét lại

Thông tin

bệnh

Nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Các tương tác

có trong đơn thuốc hiện tại

Ảnh hưởng của rượu với

BN tiểu đường

1 Methylprednisolon >< atorvastatin Methylprednisolon là chất gây cảm ứng men gan Cytochrom P450 và

là cơ chất của P450 3A, làm tăng chuyển hoá của các thuốc, dẫn đến làm giảm mức độ, tác dụng của Atovastatin (medcape)

2 celecoxib >< glimepiride celecoxib làm tăng tác dụng của glimepiride  có thể gây hạ đường huyết quá mức ( theo medcape thì cơ chế chưa rõ)

3 celecoxib >< methylprednisolone làm tăng nguy cơ tác dụng phụ trên đường tiêu hóa như viêm, chảy máu… hiếm khi thủng (thay thuốc hoặc nhất thiết phải dùng thì nên phôi hợp với một thuốc bảo vệ da dày Hoặc thay đổi liều dùng khi dùng chung để làm giảm tác dụng phụ trên đường tiêu hóa)

4 methylprednisolone >< glimepiride methylprednisolone làm giảm tác dụng của glimepiride do đối kháng dược lực học

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Các tương tác

có trong đơn thuốc hiện tại

Ảnh hưởng của rượu với

BN tiểu đường

- Rượu làm tình trạng hạ đường máu ở bệnh nhân tiểu đường nặng hơn

và khó hồi phục hơn Khi một người có đường máu hạ thấp, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng cường giải phóng đường glucose dự trữ tại gan Thế nhưng rượu sẽ ức chế quá trình này Điều nguy hiểm là hai tình trạng say rượu và hạ đường máu có nhiều biểu hiện giống nhau (mệt mỏi, đau đầu, run tay), nên bệnh nhân nếu say rượu có thể không phân biệt được để có cách xử trí kịp thời

- Việc uống nhiều rượu làm tăng nguy cơ bị các biến chứng do tiểu đường, nhất là biến chứng tim mạch (do làm tăng huyết áp, tăng mỡ máu, tăng cân)

Rượu cũng có thể làm bệnh nhân sao lãng, quên hoặc bỏ uống thuốc

- Bệnh nhân uống rượu nhiều có thể bị sa sút trí tuệ, giảm trí nhớ , khó đưa ra các quyết định chính xác, kịp thời khi có biến chứng

- Uống thuốc nhóm sulfamide mà uống rượu (nhưng lại không ăn, ăn ít hoặc bị nôn mửa), bệnh nhân sẽ rất dễ bị hạ đường máu (vì sau bữa ăn, nồng độ đường máu được duy trì ở mức bình thường nhờ lượng đường

do gan sản xuất; nhưng quá trình này sẽ bị rượu ức chế) Hơn nữa, người uống rượu thường ăn ít hơn, và ăn không đủ chất nên càng dễ bị

hạ đường máu

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Các tương tác

có trong đơn thuốc hiện tại

Ảnh hưởng của rượu với

BN tiểu đường

- Căn cứ vào tình trạng của bệnh nhân, cũng như là các tương tác có trong đơn hiện tại và đặt biệt là tình trạng nghiện rượu Có thể thấy:

Thứ nhất: việc tương tác của methylprenisolon với hấu hết các thuốc

có trong đơn đặt biệt là tương tác giữa methylprenisolon và celecoxib (mặc dù celecoxib và methylprenisolon tuy ức chế hai enzym khác nhau nhưng xét cho cùng, cả hai nhóm thuốc đều ức chế sự sinh tổng hợp các chất sinh học gây viêm, trong đó chất sinh học chính là prostaglandin, cơ chế tác dụng của 2 nhóm thuốc này gần giống nhau chứ không khác hẳn nhau hoàn toàn) việc phối hợp này là không mang lại nhiều lợi ít và dẫn đến tăng tác dụng phụ trên đường tiêu hóa lựa chọn 1 trong 2 thuốc này và Trong đơn này nhóm lựa chọn celecoxib an toàn hơn cho dạ dày

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Các tương tác

có trong đơn thuốc hiện tại

Ảnh hưởng của rượu với

BN tiểu đường

- Thứ hai : tác dụng phụ hạ đường huyết quá mức của glimepiride và tình trạng say

là gần giống nhau (bệnh nhân đang nghiện rượu), đặt biệt dùng glimepiride cho bệnh nhân nghiện rượu thì nguy cơ hạ đường huyết cao hơn nửa nên cần thiết phải thay glimepiride bằng 1 thuốc khác cụ thể là acarbose (cơ chế là ức chế cạnh tranh men alpha-glucosidase làm chậm tiêu hóa

và hấp thu carbonhydrate) glucose máu tăng chậm hơn,giãm nguy cơ tăng glucose máu

- Thứ ba: việc sử dụng Atorvastatin trong điều trị rối loạn lipid là hợp lý tuy nhiên thời gian sử dụng nên đổi sang sau bửa ăn chiều

- Thứ tư: không sử dụng metformin cho bệnh nhân nghiện rượu

- Thứ năm: việc sử dụng celecoxib không hạn chế được 100% ảnh hưởng trên dạ dày nên cân thiết phải thêm một thuốc bảo

vệ dạ dày là omeprazole

- Thứ sáu bệnh nhân nghiện rượu gan sẽ gặp ít nhiều vấn đề nên cộng thêm 1 loại TPCN là silymarin

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

1 Acarbose 50mg 1v/lần, 3lần/ngày uống trước ăn 30p (sáng - trưa - chiều)

2 Atorvastatin 10mg 1v/ngày uống sau bửa ăn chiều

3 Celecoxib 100mg 1v/1 lần, 2 lần/ngày uống sau ăn (sáng-chiều)

4 Omeprazol 20mg 1v/lần,2 lần/ngày uống sau ăn

5 Silymarin 140mg 1v/lần, 2 lần/ngày (sáng- chiều)

Cần phải kiểm tra huyết áp thường xuyên (theo FDA về celecoxib)

Căn cứ vào vấn đề đã được trình bày ở trên nhóm đề xuất đơn thuốc thay thế như sau:

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Căn cứ vào vấn đề đã được trình bày ở trên nhóm đề xuất đơn thuốc thay thế như sau:

1 Acarbose 50mg 1v/lần, 3lần/ngày uống trước ăn 30p (sáng - trưa - chiều)

2 Atorvastatin 10mg 1v/ngày uống sau bửa ăn chiều

3 Celecoxib 100mg 1v/1 lần, 2 lần/ngày uống sau ăn (sáng-chiều)

4 Omeprazol 20mg 1v/lần,2 lần/

ngày uống sau ăn ( sáng – chiêù)

5 Silymarin 140mg 1v/lần, 2 lần/ngày (sáng- chiều)

Cần phải kiểm tra huyết áp thường xuyên (theo FDA về celecoxib)

Thông tin

bệnh

nhân

Thuốc được

chỉ

định

Tính hợp lý và

không hợp lý

của đơn thuôc

Thuốc thay

thế nếu có

Lời khuyên

Theo hiệp hội đái tháo đường Hoa Kỳ ADA đối với nam giới không uống quá 2 ly rượu mỗi ngày

Riêng với người mắc chứng nghiện bia rượu, thì khi được chuẩn đoán đái tháo đường là lúc bạn phải thay đổi quyết liệt thói quen này để bảo vệ sức khỏe, phòng tránh nguy cơ phát sinh thêm nhiều bệnh khác (tăng huyết áp, xơ gan, suy thận, rối loạn tâm thần…)

Tập thể dục thường xuyên Đem theo sẵn thuốc uống hằng ngày

Luôn đem theo nước uống

Theo dõi lượng đường trong máu thường xuyên

Mang theo thức uống dinh dưỡng chuyên biệt và thực phẩm giúp tăng đườnghuyết nhanh

https://

ngaydautien.vn/dai-thao-duong/811-nguoi-benh-dai-thao-duong -va-van-de-tu-bo-bia-ruou

Tài liệu tham khảo