Cấp cơ sở được hiểu là cấp chính quyền địa phương thấp nhất trong hệ thống cơ quan hành chính Nhà nước. Ở nước ta hiện nay chính quyền cơ sở gồm xã, thị trấn, thị trấn gắn liền với ba tính chất khác nhau. Xã là chính quyền cơ sở ở vùng nông thôn; thị trấn là chính quyền ở khu vực nông thôn nhưng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của một huyện; thị trấn là chính quyền cơ sở khu vực đô thị. Chính quyền thị trấn là cầu nối giữa Nhà nước với các tổ chức và cá nhân trong thị trấn, đại diện cho Nhà nước để thực thi quyền lực Nhà nước, triển khai tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ở thị trấn, vì vậy chính quyền thị trấn phải đủ mạnh mới có thể thực hiện chức năng nhiệm vụ đồng thời vừa phải mềm dẻo, linh hoạt khi tiếp xúc, làm việc với dân, những người cùng sinh sống với những quan hệ cộng đồng gắn bó khăng khít, bền chặt, chi phối, đáp ứng nhu cầu, đòi hỏi đa dạng của mỗi người dân sao cho vừa đúng pháp luật, vừa phù hợp với truyền thống và điều kiện của mỗi người dân. Chính quyền thị trấn là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện những thắc mắc, bức xúc của nhân dân, đồng thời cũng là nơi trực tiếp thu nhận, lắng nghe các ý kiến đề xuất, kiến nghị của nhân dân để giải quyết hoặc phản ánh lên các cơ quan cấ p trên và đề xuất những giải pháp trong việc giải quyết những vướng mắc của nhân dân. Thị trấn Lục Ngạnlà một trong 9 xã của huyện Lục Ngạnđược chuyển lên thành thị trấn vào quận mới quận Hoàng Mai theo Nghị định 1322003NĐCP ngày 06112003 của Chính phủ. Vì vậy trong mối quan hệ cộng đồng vẫn còn mang tính làng xã, tình cảm vẫn gắn bó, sống “Tối lửa tắt đèn” có nhau. Từ xa xưa ông cha ta đã có câu “Tấc đất, Tấc vàng”. Ngày nay với dân số ngày càng tăng lên, diện tích đất tính trên đầu người ngày càng thấp, nhất là ở những Thành phố, chúng ta càng thấm thía : “Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống”.
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành tiểu luận tình huống này, tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của tất cả cán bộ, công chức xã Hộ Đáp cùng các Thầy, Cô giảng viên, cán bộ quản lý Trường Đại học Nội vụ Hà Nội cũng như sự động viên, hỗ trợ từ các bạn đồng nghiệp
Rất mong được sự góp ý của các Thầy, Cô và các bạn
Xin trân trọng cảm ơn
Trang 2MỤC LỤC
2 Nội dung
2.4 Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án 12
2.5 Lập kế hoạch tổ chức phương án lựa chọn 13
3 Kết luận và kiến nghị
Trang 31 Mở đầu
Đất đai là một loại tài nguyên quý giá đối với con người và sự phát triển của xã hội Đặc biệt hơn, đối với mỗi con người thì quyền sở hữu đất là một tài sản mang ý nghĩa to lớn Có những người trong xã hội phải cố gắng phấn đấu nhiều năm thậm chí gần như cả cuộc đời mình cũng chỉ để mong có một mảnh đất
an cư lạc nghiệp Như vậy có thể thấy đất đai có một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống Giá trị của đất đai càng lớn kéo theo đó là một hệ quả tất yếu của các hành vi vi phạm quy định về đất đai, tranh chấp đất đai ngày càng phổ biến và mức độ phức tạp ngày càng tăng cao
Nhà nước ta đã rất cố gắng trong việc giải quyết các tranh chấp đất đai nhằm giữ ổn định tình hình chính trị, xã hội Chính vì thế hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý đất đai ngày càng được sử đổi, bổ sung và hoàn thiện hơn Chính sách, pháp luật về đất đai của Đảng và Nhà nước ta có nhiều thay đổi tương ứng với từng giai đoạn phát triển của cách mạng Tuy nhiên tình hình quản lý và sử dụng đất đai hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, tồn tại dẫn đến tình trạng tranh chấp đất, khiếu nại, tố cáo về việc quản lý và sử dụng đất đai có
xu hướng gia tăng Việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa công dân với công dân
và công dân với cơ quan nhà nước của các cơ quan có thẩm quyền còn thiếu hiệu quả, còn thiếu thống nhất, đồng bộ trong cách giải quyết
Có thể khẳng định rằng, việc giải quyết tranh chấp đất đai hiện nay là một công việc phức tạp, khó khăn và là khâu yếu nhất trong công tác giải quyết các tranh chấp dân sự nói chung Bản thân là một nhà quản lý trong lĩnh vực tài nguyên đất đai, bên cạnh đó là việc vận dụng những kiến thức đá tiếp thu từ khóa học đào tạo ngạch chuyênbviên tại trường Đại học Nội Vụ, học viên xin lựa chọn
đề tài “Giải quyết tranh chấp đất đai giữa hai hộ có đất liền kề tại xã Hộ Đáp,
huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang” để phản ánh một góc nhìn chân thực trong công
tác quản lý và sử dụng đất tại tại địa phương
Những yêu cầu của tiểu luận tình huống quản lý Nhà nước không đơn giản chỉ là việc giải quyết đơn thuần mà trong đó phải hàm chứa đầy đủ khả năng phân
Trang 4tích cơ sở lý luận, các quy định; đánh giá ưu, khuyết điểm của từng vấn đề… làm
cơ sở cho việc đề xuất những kiến nghị theo từng nội dung Do đó, mặc dù đã cố gắng rất nhiều, nhưng do thời gian ngắn, kinh nghiệm bản thân có hạn, nên bài viết này chắc chắn còn những hạn chế nhất định, rất mong được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn để bài viết được hoàn chỉnh hơn
- Mục tiêu của đề tài: Phân tích một vụ việc tranh chấp đất đai có thật tại địa phương nơi công tác nhằm đưa ra những giải pháp để xử lý vụ việc một cách hợp tình, hợp lý, đúng với các quy định của pháp luật
- Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp điều tra, thu thập số liệu; phương pháp phân tích, đánh giá; phương pháp kế thừa; phương pháp đọc bản đồ
- Tiểu luận gồm 3 phần:
Phần 1: Mở đầu
Phần 2: Nội dung tình huống, phân tích nguyên nhân hậu quả của vụ việc, xây dựng các phương án giải quyết vụ việc và lựa chọn phương án giải quyết vụ việc tối ưu và xây dựng chương trình thực hiện phương án đã chọn
Phần 3: Kết luận và kiến nghị
- Phạm vi nghiên cứu: Vụ việc tranh chấp xảy ra tại thôn Đèo Trang, xã Hộ Đáp, huyện Lục Ngạn, Bắc Giang
2 Nội dung
2.1 Mô tả tình huống
Vào năm 2014, ông Lăng Văn Quân nguyên quán tại thôn Đèo Trang, xã Hộ Đáp, huyện Lục Ngạn có xảy ra tranh chấp đất đai với hộ liền kề là ông Vi Văn Quang với nội dung như sau:
Ông Quân được nhận thừa kế một mảnh đất từ cha mẹ (đã mất) có vị trí tại thôn Đèo Trang, xã Hộ Đáp, huyện Lục Ngạn Mảnh đất được mẹ ông Quân sử dụng ổn định từ năm 1964 Từ năm 1982 ông Quân và gia đình chuyển đi nơi khác sinh sống và làm ăn nên mảnh đất được thừa kế bỏ không
Trang 5Năm 1985 hộ ông Vi Văn Quang (hộ liền kề nhà ông Quân) tiến hành xây dựng lại nhà ở trên mảnh đất của gia đình mình, do có nhu cầu sử dụng phần diện tích đất phía trước nhà vào mục đích chăn nuôi nên ông Quang đã xin sử dụng nhờ 1 phần diện tích đất công (là đường giao thông liên xã) phía trước mảnh đất nhà ông Quân để xây dựng tạm chuồng trại chăn nuôi Tại thời điểm đó do chưa
có nhu cầu sử dụng đến nên ông Quân đồng ý cho ông Quang sử dụng phần diện tích phía trước thửa đất nhà ông Quân Ông Quang hứa sau này khi nhà ông Quân
có nhu cầu sử dụng đến sẽ trả lại mặt bằng Việc trao đổi giữa ông Quân và ông Quang chỉ được thực hiện bằng lời nói Trong quá trình sử dụng nhờ phần diện tích đất của ông Quân, ông Quang đã tiến hành xây dựng công trình phụ, giếng nước, và trụ cổng vào phần diện tích đất phía trước mảnh đất nhà ông Quân và còn lấn sang phần móng đất nhà ông Quân
Đến năm 2018 gia đình ông Quân trở về quê hương và xây dựng lại nhà ở trên mảnh đất của mình để sinh sống lâu dài, khi tiến hành đào móng xây dựng thì ông Quân có phát hiện ra phần trụ cổng của nhà ông Quang đã xây đè lên 1 phần móng đất cũ của nhà ông Quân Khi phát hiện ra điều này ông Quân có yêu cầu ông Quang phá bỏ trụ cổng để trả lại phần diện tích lấn chiếm cho nhà ông Quân
và có yêu cầu nhà ông Quang tháo dỡ phần công trình xây dựng bao gồm công trình phụ và trụ cổng án ngữ trước mặt tiền của thửa đất nhà mình để ông Quân xây dựng phần cổng nhà và tường rào thì gia đình ông Quang không đồng ý phá
rỡ với lý do phần diện tích đất gia đình ông Quang đang sử dụng ông Quang đã thực hiện nghĩa vụ tài chính đầy đủ với nhà nước và phần diện tích đất đang sử dụng đó đã được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông Quang
Do nhiều lần nói chuyện tình cảm với ông Quang nhưng không có kết quả nên vào tháng 08 năm 2018 ông Quân làm đơn gửi UBND xã Hộ Đáp đề nghị giải quyết vụ việc ông Quang hộ liền kề xây dựng trụ cổng lấn đất và công trình phụ án ngữ trước trước mặt tiền phần đất nhà ông Quân
Trang 6UBND xã Hộ Đáp đã tiến hành làm việc với 2 bên liên quan đến vụ tranh chấp và đưa ra phương án hòa giải
Sau khi hòa giải không thành công tại cấp xã, vụ việc tiếp tục được chuyển lên cơ quan cấp trên là Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lục Ngạn
để thụ lý giải quyết vụ việc
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lục Ngạn tiến hành làm việc với các bên liên quan Ông Lăng Văn Quân trình bày các nội dung như sau:
Nguồn gốc thửa đất do ông cha để lại (bố là Lăng Văn Duyên và mẹ là Nguyễn Thị Thìn), thửa đất được gia đình ông Quân sử dụng liên tục từ năm
1964, diện tích bao nhiêu ông Quân không biết rõ Bố mẹ ông Quân sinh được 7 người con bao gồm:
- Lăng Văn Quân (Con bà Cả)
- Lăng Văn Thịnh (Con bà Cả)
- Lăng Văn Vịnh (Con bà Cả)
- Lăng Thị Hoa (Con bà Cả)
- Lăng Thị Hồng (Con bà Cả)
- Lăng Thị Bình (Con bà Hai)
- Lăng Thị Thường (Con bà Hai)
- Năm 2012, các anh em trong gia đình ông Quân tiến hành chia đất cho ba người con là Lăng Văn Quân, Lăng Văn Thịnh và Lăng Văn Vịnh (lúc đó bố mẹ đã chết) Việc chia đất chỉ nói miệng chứ không thể hiện trên giấy tờ
Thời gian xảy ra tranh chấp đất giữa gia đình ông Quân và gia đình ông Quang từ năm 1985, tại thời điểm đó nhà ông Quang xây dựng công trình phụ có chiều dài 3m, chiều rộng 1,4m nằm trên đất công (đường giao thông liên xã) trước thửa đất nhà ông Quân, tường xây công trình phụ nhà ông Quang xây lấn lên phần móng nhà ông Quân khoảng 30cm Lúc đó gia đình ông Quân có phản đối việc xây dựng thì ông Quang nói rằng xin làm nhờ để sử dụng tạm nếu sau này gia đình ông Quân có nhu cầu sử dụng thì sẽ trả lại mặt bằng Năm 2012 gia đình ông
Trang 7Quang tiếp tục xây dựng trụ cổng (kích thước khoảng 60x60cm) án ngữ trước mặt tiền thửa đất nhà ông Quân Năm 2018 gia đình ông Quân tiến hành xây nhà và có yêu cầu ông Quang tháo dỡ công trình thì gia đình ông Quang không tháo dỡ và
có nói rằng phần diện tích nhà ông Quang đang sử dụng đã thực hiện nghĩa vụ tài chính cho xã và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Tuy nhiên em trai của ông Quân là ông Lăng Văn Vịnh khẳng định mình không hề ký tên vào biên bản xác định ranh giới, mốc giới Vì vậy nếu gia đình nhà ông Quang được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông Quân yêu cầu xác minh chữ ký trong biên bản xác định ranh giới, mốc giới kích thước thửa đất của gia đình ông
Vi Văn Quang
Ông Vi Văn Quang trình bày như sau:
Nguồn gốc thửa đất do ông cha để lại (Bố là ông Vi Văn Nội, mẹ là bà Nguyễn Thị Rẹt; Ông Nội và bà Rẹt đã chết) Thửa đất được bố mẹ cho ông Quang sử dụng liên tục từ năm 1980, (việc cho quyền sử dụng đất chỉ nói miệng chứ không lập di chúc), diện tích là 144,0m2 Năm 1981, gia đình ông Quang xây dựng công trình phụ (chiều dài theo đường liên xã là 2,6m, rộng khoảng 1,5m) Tại thời điểm xây dựng gia đình ông Quang xây dựng trụ công trình phụ có chèn lên móng của nhà ông Quân với kích thước khoảng 20cmx20cm, trụ cao khoảng 2m và giếng nước Năm 2018 gia đình ông Quang được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở thửa số 37, tờ bản đồ số 5, diện tích là 152,4m2 mang tên hộ ông Vi Văn Quang Năm 2013, gia đình ông Quang được UBND huyện Lục Ngạn cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất thửa đất số 191, tờ bản đồ số 16, diện tích 151,3m2 mang tên hộ ông Vi Văn Quang
Ông Lăng Văn Vịnh (em trai ông Quân) trình bày như sau:
Năm 2002, đơn vị đo đạc bản đồ và UBND xã tiến hành đo đất của các hộ thôn Văn Ông để lập bản đồ và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có đo thửa đất của gia đình ông Vịnh và thửa đất của gia đình ông Quang, trong đó có nội
Trang 8dung ký biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất (theo hiện trạng sử dụng đất) đối với thửa đất của gia đình ông Quang Lý do ông Vịnh không nhất trí với kích thước các cạnh nằm trước mặt thửa đất của gia đình ông Vịnh cạnh đường liên xã và tranh chấp giữa hai gia đình đã xảy ra từ năm 1982 nên không ký biên bản Nhưng trong biên bản đã có người mạo danh chữ ký của ông Vịnh (ký tên không ghi rõ họ và tên) Việc gia đình ông Quang được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2004 ông Vịnh không biết Năm 2013 thực hiện dự án Vlap đơn vị đo đạc, địa chính xã, thôn Đèo Trang tiến hành vạch sơn xác định ranh giới, mốc giới thửa đất giữa gia đình ông Vịnh và gia đình ông Quang nhưng gia đình ông Vịnh không nhất trí và không biết đơn vị đo đạc có đo kích thước thửa đất của hai gia đình, ông Vịnh không ký vào biên bản ranh giới, mốc giới kích thước thửa đất của gia đình ông Vi Văn Quang lập ngày 11/3/2012, còn ai đó giả mạo chữ ký của ông Vịnh thì ông Vịnh không biết
Căn cứ hồ sơ địa chính, theo bản đồ đo đạc lưu trữ tại UBND xã Hộ Đáp thể hiện:
+ Bản đồ đo đạc năm 1964 tu chỉnh năm 1977, thửa đất của gia đình ông Lăng Văn Quân là thửa số 91, tờ bản đồ số 4, thửa đất của gia đình ông Vi
Văn Quang là thửa số 92, tờ bản đồ số 4, không thể hiện diện tích, ranh giới thửa đất, không có sổ mục kê Phần diện tích đất gia đình ông Vi Văn Quang xây dựng trước cửa nhà ông Quân là đất công (đường liên thôn) UBND xã quản lý
-Theo bản đồ đo đạc và sổ mục kê năm 1985:
+ Thửa đất số 445, tờ bản đồ số 9, diện tích 132,0m2 mang tên ông Vi Văn Nội Nội ( là bố đẻ ông Vi Văn Quang)
+ Thửa đất số 446, tờ bản đồ số 9, diện tích 148,0m2 mang tên ông Lăng Văn Quân
+ Thửa đất số 447, tờ bản đồ số 9, diện tích 96,0m2 mang tên bà Nguyễn Thị Thìn (là mẹ ông Lăng Văn Quân)
+Thửa đất số 448, tờ bản đồ số 9, diện tích 144,0m2 mang tên bà Nguyễn Thị Thìn (là mẹ ông Lăng Văn Quân)
Trang 9Phần diện tích đất gia đình ông Vi Văn Quang trước cửa nhà ông Quân kích thước các cạnh là (phía bắc dài 2,0m, phía nam giáp đất đường liên thôn chiều dài là 2,0m, phía đông giáp đường liên thôn chiều rộng là 1,0, phía tây giáp thửa đất của bà Nguyễn Thị Thìn chiều rộng là 1,3m; diện tích là 2,3m2)
- Theo bản đồ đo đạc và sổ mục kê năm 2003:
+ Thửa đất số 37, tờ bản đồ số 5, diện tích 152,4m2 mang tên ông Nguyễn Tri Quang
+Thửa đất số 56, tờ bản đồ số 5, diện tích 364,7m2 mang tên ông Lăng Văn Vịnh (là em trai ông Lăng Văn Quân)
Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Lục Ngạn đã phối hợp cùng UBND xã Hộ Đáp tiến hành kiểm tra, đo đạc hiện trạng thửa đất của gia đình ông Lăng Văn Quân, ông Vi Văn Quang kết quả cụ thể như sau:
- Tổng diện tích thửa đất gia đình ông Vi Văn Quang là 154,3m2
+ Phía Bắc giáp ngõ xóm chiều dài là 14,51m
+ Phía Nam giáp hộ ông Lăng Văn Quân chiều dài là 12,65m và giáp đường liên thôn chiều dài là 1,5m+0,7m
+ Phía Tây giáp hộ ông Vi Văn Hồng chiều rộng là 10,71m và giáp hộ ông Lăng Văn Quân chiều rộng là 2,95m
+Phía Đông giáp đường liên thôn chiều rộng là 2,32m+3,15m +6,85m
- Tổng diện tích thửa đất gia đình ông Lăng Văn Quân là 184,98m2
+ Phía Bắc giáp hộ ông Vi Văn Quang chiều dài là 12,65m; giáp hộ ông Vi Văn Hồng chiều dài là 5,72m
+ Phía Nam giáp hộ ông Lăng Văn Vịnh chiều dài là 19,0m;
+ Phía Đông giáp đường liên thôn chiều rộng là 9,9m
+ Phía Tây giáp hộ ông Lăng Văn Hà và ông Lăng Văn Huynh chiều rộng
là 9,9m;
Trang 10- Phần diện tích đất gia đình ông Quang nằm trước thửa đất của gia đình ông Quân kích thước các cạnh giáp thửa đất gia đình ông Quân là 2,95m; nằm trong thửa đất gia đình ông Quang là 2,05m, giáp đường liên thôn là 1,5m+ 0,7m
và 2,32m diện tích là 5,7m2
2.2 Xác định mục tiêu xử lý tình huống
Vấn đề đặt ra hiện nay là cần phải sớm giải quyết dứt điểm vụ việc này và đưa ra được hướng giải quyết tối ưu nhất nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết, đáp ứng tình hiện quản lý đất đai hiện nay của địa phương Xét thấy đây là một khiếu nại nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của các bên liên quan, không những thế có thể gây lan truyền thông tin lệch lạc trong nhân dân làm mất lòng tin của nhân dân đối với chính quyền địa phương Vì vậy vụ việc cần được xử lý với những mục tiêu sau đây:
- Xử lý dứt điểm vụ khiếu nại kéo dài lên tất cả các cấp, các cơ quan có thẩm quyền, đúng điểm dừng theo quy định của Luật khiếu nại, tố cáo và Luật Đất đai hiện hành
- Việc giải quyết đơn khiếu nại của ông Lăng Văn Quân phải đảm bảo đúng pháp luật, đúng trình tự thủ tục, hợp tình, hợp lý, bảo vệ được quyền lợi và lợi ích hợp pháp của ông Lăng Văn Quân là người sử dụng đất có khiếu nại trực tiếp
- Xử lý nghiêm minh đúng pháp luật đối với những hành vi vi phạm pháp luật về Đất đai đai, khiếu nại, tố cáo của cá nhân, tổ chức, chính quyền có liên quan đế vụ khiếu nại tranh chấp đất đai này nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực quản lý và sử dụng đất đai, bảo vệ uy tín, củng cố lòng tin của công dân đối với chính quyền địa phương các cấp;
- Thông qua việc giải quyết dứt điểm vụ tranh chấp đất đai giữa ông Lăng Văn Quân và ông Vi Văn Quang tại thôn Đèo Trang, xã Hộ Đáp, huyện Lục Ngạn, Bắc Giang để góp phần tuyên truyền phổ biến giáo dục ý thức của người dân trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật về đất đai;