Dem nay Bac khong ngu

Anh đội viên thức dậyThấy trời khuya lắm rồi Mà sao Bác vẫn ngồi Đêm nay Bác không ngủ Lặng yên bên bếp lửa Vẻ mặt Bác trầm ngâm Ngoài trời mưa lâm thâm Mái lều tranh xơ xác Anh đội viên

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Chọn những

nhan đề sau để thay thế

nhan đề “Buổi học cuối

cùng” và vì sao em chọn

nhan đề đó.

A Chuyện của một em bé An-dát.

B Chuyện thầy giáo Ha-men.

C Chuyện thầy trò Ha-men và Phrăng.

D Chìa khóa của tự do.

Trang 3

TIẾT 93, 94:

( Minh Huệ )

BÀI MỚI

Trang 4

Tiết 93: ĐấM NAY BÁC KHễNG NGỦ

+ Giọng kể chuyện, miêu tả của tác giả.

+ Lời nói của anh đội viên: Giọng lo lắng, nũng nịu.

+ Lời Bác Hồ: giọng trầm ấm, chậm rãi.

Trang 5

Anh đội viên thức dậy

Thấy trời khuya lắm rồi

Mà sao Bác vẫn ngồi

Đêm nay Bác không ngủ

Lặng yên bên bếp lửa

Vẻ mặt Bác trầm ngâm

Ngoài trời mưa lâm thâm

Mái lều tranh xơ xác

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

ấm hơn ngọn lửa hồng

- Thổn thức cả nỗi lòng

Thì thầm anh hỏi nhỏ” Bác ơi! Bác chưa ngủ ? Bác có lạnh lắm không ?

- Chú cứ việc ngủ ngon

Ngày mai đi đánh giặc Vâng lời anh nhắm mắt Nhưng bụng vẫn bồn chồn

Không biết nói gì hơn Anh nằm lo Bác ốm Lòng anh cứ bề bộn Vì Bác vẫn thức hoài

(Minh Huệ)

Trang 6

Chiến dịch hãy còn dài

Rừng lắm dốc, lắm ụ

Lấy sức đâu mà đi

Lần thứ ba thức dậy

Anh hốt hoảng giật mình

Bác vẫn ngồi đinh ninh

Manh áo phủ làm chăn Trời thì mưa lâm thâm Làm sao cho khỏi ướt ! Càng thương càng nóng ruột Mong trời sáng mau mau

Anh đội viên nhìn Bác Bác nhìn ngọn lửa hồng Lòng vui sướng mênh mông Anh thức luôn cùng Bác

Đêm nay Bác ngồi đó

Đêm nay Bác không ngủ Vì một lẽ thường tình Bác là Hồ Chí Minh.

(Minh Huệ)

Trang 7

+ Giọng kể chuyện, miêu tả của tác giả.

+ Lời nói của anh đội viên: Giọng lo lắng, nũng nịu.

+ Lời Bác Hồ: giọng trầm ấm, chậm rãi.

* Giải thớch từ khú: chỳ thớch 2,4, 5, 7 , 8,12 SGK/63

a, Tỏc giả :

Trang 8

+ Nơi sinh: Bến Thủy, Thành phố Vinh

+ Bỳt danh: Minh Huệ, Mai Quốc Minh,

Nguyễn Thỏi.

+ Thể loại: thơ, bỳt ký, tiểu thuyết, tiểu

luận.

- Cỏc tác phẩm: Tiếng hát quê hương, Đất

chiến hào, Mùa xanh đến

Nhà thơ Minh Huệ

b, Tỏc phẩm :

- Ông được nhận : + Giải Nhất chi hội văn nghệ kháng chiến Khu Bốn và sở thông tin tuyên truyền Khu Bốn 1954 + Giải thưởng Nguyễn Du của Nghệ – Tĩnh 1986.

- ễng giữ nhiều chức vụ về lĩnh vực văn húa nghệ thuật ở tỉnh, cuối cựng ụng là Ủy viờn ủy ban

TW HLH Văn húa nghệ thuật Việt Nam (1984-1991) ễng mất ngày 11/10/2003 tại bệnh viờn

đa khoa Nghệ An.

Trang 9

Tiết 93: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ

từ Việt Bắc trở về.

- Sáng tác 1951- Chiến dịch biên giới

Việt Bắc - Thu đông trong kh¸ng chiÕn

chèng Ph¸p.

b¸c hå ë chiÕn dÞch

biªn giíi

Trang 10

- Chú cứ việc ngủ ngon

Ngày mai đi đánh giặc Vâng lời anh nhắm mắt Nhưng bụng vẫn bồn chồn

Không biết nói gì hơn Anh nằm lo Bác ốm

Lòng anh cứ bề bộn

Vì Bác vẫn thức hoài

(Minh Huệ)

Trang 11

(Minh Huệ)

I/ ĐỌC – HIỂU CHUNG VĂN BẢN:

1 Đọc, giải thớch từ khú: 2 Tiểu dẫn: a, Tỏc giả : b, Tỏc phẩm : - Thể thơ ngũ ngôn :5 tiếng/ câu, 4 câu/khổ -

Nhịp 3/2 thể thơ dõn gian- hỏt dặm Nghệ tĩnh.

-

Vần liền, vần chõn

-> Thích hợp với -> kể chuyện,tâm tình, tâm sự

- Phư ơng thức biểu đạt : Tự sự - trữ tình kết hợp với miờu tả. - Sỏng tỏc 1951- Chiến dịch biờn giới Việt Bắc - Thu đụng trong kháng chiến chống Pháp. Hỏt dặm đõy là thể ca 5 chữ, gồm nhiều khổ (trổ), mỗi khổ ớt nhất cũng cú 5 cõu.Trong đú cú 1 cõu lỏy lại.cõu thơ gồm 2 nhịp (3/2) lẻ trước, chẵn sau.Vần là vần liờn tiếp thường là vần chõn (thanh bằng hoặc trắc) với nguyờn tắc là vần cuối khổ phait trắc thỡ mới lóy và hỏt được

Vớ dụ :ôHỏt đi đường ằ

Trờn năm chõu / đại lục

Cú nước phải /cú binh

Khụng phải một / nước mỡnh

Cú quõn gia / cơ vệ

Binh cựng dõn / một thể

Binh xuất từ / dõn ra

Cựng con chỏu / một nhà Cựng ruột thịt /mỏu da

Khụng quanh quất / đõu xa

Xin anh em / nghĩ với

Binh lớnh mỡnh/ nghĩ với Bài trờn tuy khổ dài ngắn khỏc nhau nhưng đều theo đỳng nguyờn tắc của hỏt

dặm.tuy nhiờn khuõn khổ núi trờn khụng cố định mà thường là biến dạng:cú dạng thiếu, dạng thừa.

Trang 12

Cú nước phải /cú binh Khụng phải một / nước mỡnh Cú quõn gia / cơ vệ Binh cựng dõn / một thể Binh xuất từ / dõn ra

Cựng con chỏu / một nhà

Cựng ruột thịt /mỏu da Khụng quanh quất / đõu

xa Xin anh

em / nghĩ với Binh lớnh mỡnh/ nghĩ

với

Trang 13

xơ xác, nơi trú tạm của bộ đội trong đêm trên đường đi chiến dịch, trời mưa lâm thâm, lạnh Một đêm khuya từ lúc anh đội viên thức lần đầu cho đến lần thứ 3, rồi anh thức luôn cùng Bác

5.Đại ý:

Bài thơ kể về một đêm không ngủ

của Bác Qua đó thể hiện tình cảm

của Bác đối với bộ đội, dân công và

tình cảm của anh đội viên đối với

Bác.

Như vậy, anh đội viên vừa là người chứng kiến vừa là người tham gia vào câu chuyện Tình cảm của anh đội viên đối với Bác Hồ như thế nào? Chúng ta đi tìm hiều nội dung văn bản.

Trang 14

( Minh Huệ )

 II, ĐỌC–HIỂU CHI TIẾT VĂN

BẢN:

 1, Hình ảnh Bác trong đêm không ngủ

qua cái nhìn của anh đội viên:

- Hoàn cảnh: trên đường đi chiến dịch

- Địa điểm: Trong một lều tranh trú tạm của bộ đội giữa rừng

- Thời gian: đêm khuya, mưa lạnh

- Hiện lên trong không gian, thời gian

- Lần 1:

Bác vẫn ngồi Bác không ngủ Lặng yên bên bếp lửa

của nhà hiền triết phương Đông

-> Gợi tả, gợi cảm qua các từ láy

- Việc làm được thể hiện qua các Đ :Dộm,

sợ, nhún

-> Chăm sóc bộ đội chu đáo, cẩn thận như cha

mẹ chăm lo giấc ngủ của những đứa con

- Lời nói : qua câu cảm thán, cặp phụ từ “càng

– càng”, giọng thơ ngọt ngào.

-> Thể hiện được tình cảm của Bác đối với

dân công là vô bờ bến.

- So sỏnh ẩn dụ: Búng Bỏc - ngọn lửa hồng

- vĩ đại, gần gũi , nhõn ỏi

=> Hỡnh ảnh Bỏc vừa gần gũi, thõn thiết vừa

cao cả, thiờng liờng.

- “Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm”

- “ Bóng Bác cao lồng lộng

ấ m hơn ngọn lửa hồng”

- “ Anh đội viên nhìn Bác Bác nhìn ngọn lửa hồng ”

Trang 15

2 Tâm tư của người đội viên chiến sĩ

- Ngạc nhiên, băn khoăn đến khắc khoải (khổ 1)

- Nhìn, theo dõi những cử chỉ, hành động của Bác(Khổ 2,3,4)

+ Điệp từ "càng" diễn tả tình thương tăng cấp

- Mơ màng như nằm trong giấc mộng đẹp đẽ, ấm áp (khổ 5)

+So sánh, ẩn dụ: Bóng Bác - ngọn lửa hồng

=> Tình cảm thân thiết, ngưỡng mộ của anh đội viên với Bác

- Thổn thức, thầm thì (khổ 6) => Sự xúc động

=> Thương yêu, cảm phục trước tấm lòng của Bác

Trang 16

b Lần thứ 3:

- Hốt hoảng, giật mình, nằng nặc mời Bác ngủ

+ Từ láy "nằng nặc + đảo trật tự ngôn từ, lặp lại các

cụm từ "mời Bác ngủ", Bác ơi! Bác ơi mời Bác ngủ"

Trang 17

III Tìm hiểu ý nghĩa của văn bản.

- Chi tiết giản dị, cụ thể mà cảm động.

- Lời thơ giản dị, chân thành với nhiều từ láy gợi

hình, gợi cảm.

Trang 19

Khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng nhất

Câu 1: Điều gì khiến anh đội viên xúc động khi thức dậy lần thứ 3?

A Thấy Bác còn thức, đang ngồi trầm ngâm bên bếp lửa.

B Thấy Bác đi dém chăn cho tất cả mọi người.

C Thấy Bác thức như một người cha chăm lo cho các con.

Câu 2: Tại sao đêm nay Bác không ngủ?

A Bác là một người khó ngủ.

B Bác đang bận việc.

C Bác lo lắng cho chiến sĩ và cho chiến dịch ngày mai.

D Trời rét quá, Bác không thể ngủ được.

Câu 3: Ý nghĩa của ba câu thơ kết bài?

A Đêm nay chỉ là một trong rất nhiều đêm không ngủ của Bác.

B.Cả cuộc đời Bác dành trọn vẹn cho dân, cho nước.

C Đó chính là lẽ sống "Nâng niu tất cả chỉ quên mình" của Bác.

D Cả 3 ý trên.

Trang 20

( Minh Huệ )

 II, ĐỌC – HiỂU CHI TiẾT VĂN

BẢN:

Trang 28

BÀI MỚI

Tiêu đề	Đêm Nay Bác Không Ngủ
Tác giả	Minh Huệ
Trường học	Trường Đại Học
Thể loại	bài mới

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	34,02 MB