TIẾT 49: BÀI TOÁN DÂN SỐ

Có người cho rằng : “Bài toán dân số đã được đặt ra từ thời cổ đại.. Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về việc kén rể của nhà thông thái.. Ông yêu cầu các chàng trai thực hiện theo

Môn : Ng÷ v¨n 8

G.v dạy : Nguyễn Lan Anh



Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Giao THUỶ

Trường Trung h c c s Giao H ọ ơ ở à

Ngữ Văn 8

Tiết 49

Văn bản : “Bài toỏn dõn số”

Bố cục văn bản :

dân số đặt ra từ thời cổ đại - Mở bài

Tốc độ gia tăng dân số nhanh chóng – Thân bài.

-Đoạn 1-Câu chuyện từ bài toán cổ -Luận điểm 1 -Đoạn 2-Câu chuyện từ Kinh Thánh-Luận điểm 2 -Đoạn 3 - Khả năng sinh con tự nhiên của phụ nữ -

Luận ®iÓm 3

Có người cho rằng : “Bài toán dân

số đã được đặt ra từ thời cổ đại Lúc

đầu tôi không tin điều nay Bởi vì vấn

đề dân số và kế hoạch hoá gia đình mới chỉ được đặt ra từ vài chục năm nay

Còn nói từ thời cổ đại tức là chuyện

của dăm bảy ngàn năm về trước Độ

chênh về thời gian ấy ai mà tin được ! Thế mà nghe xong câu chuyện này, qua một thoáng liên tưởng, tôi bỗng “sáng mắt ra”…

Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về việc kén

rể của nhà thông thái Nhà thông thái nọ có một cô con gái rất đẹp Đến tuổi cập kê, cô gái cần tuyển một đấng phu

quân Rất nhiều chàng trai đến dự thi Được làm rể nhà

thông thái là điều vô cùng hấp dẫn, nhất là đối với con cái của những nhà giàu có Nhà thông tahí đưa ra một bàn cờ tướng gồm 64 ô Ông yêu cầu các chàng trai thực hiện theo điều kiện sau : đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất; ô thứ hai đặt hai hạt thóc; và các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi

Ai đủ số thóc theo yêu cầu bài toán thì sẽ là chồng cô gái Ban đầu ai cũng tưởng có gì mà không đủ Nhưng rồi kết cục… không chàng trai nào đủ số thóc để lấy được cô gái

Số thóc được tính ra theo bài toán cấp số nhân ấy, nhiều đến mức có thể phủ khắp bề mặt trái đất này Một con số kinh khủng biết nhường nào !

(1) (2)

(3)

Tóm tắt bài toán cổ :

- Có một bàn cờ gồm 64 ô.

- Đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất, ô thứ hai đặt hai hạt, các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi.

- Đủ số thóc đặt vào 64 ô thì sẽ là chồng cô gái.

Đó là câu chuyện từ một bài toán cổ, kể về việc kén rể của nhà thông thái Nhà thông thái nọ có một

cô con gái rất đẹp Đến tuổi cập kê, cô gái cần tuyển một đấng phu quân Rất nhiều chàng trai đến dự thi

Được làm rể nhà thông thái là điều vô cùng hấp dẫn, nhất là đối với con cái của những nhà giàu có Nhà

thông t h¸i đưa ra một bàn cờ tướng gồm 64 ô Ông

yêu cầu các chàng trai thực hiện theo điều kiện sau : đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất; ô thứ hai đặt hai hạt thóc; và các ô tiếp theo số thóc cứ thế nhân đôi Ai đủ

số thóc theo yêu cầu bài toán thì sẽ là chồng cô gái Ban đầu ai cũng tưởng có gì mà không đủ Nhưng rồi kết cục… không chàng trai nào đủ số thóc để lấy được

cô gái Số thóc được tính ra theo bài toán cấp số nhân

ấy, nhiều đến mức có thể phủ khắp bề mặt trái đất này Một con số kinh khủng biết nhường nào !

(1) (2)

(3)

Bây giờ nếu ta tạm thời công nhận theo Kinh Thánh, khi khai thiên lập địa, trái

đất này mới chỉ có hai người : Một

chàng A- đam và một nàng E – va; thì

đến năm 1995 dân số toàn thế giới là

5,63 tỉ người Theo bài toán cổ kia thì

loài người phát triển theo cấp số nhân, công bội là 2, đã đạt đến ô thứ 30 Đó là với điều kiện mỗi gia đình chỉ có hai con,

và đã trừ đi tỉ lệ tử vong (kể cả dịch

bệnh hoặc chiến tranh không quá 5%).

Tóm tắt câu chuyện từ Kinh Thánh :

Lúc đầu Trái đất chỉ có hai người (A-đam và E-va).

Nếu mỗi gia đình chỉ hai con thì đến 1995 dân số toàn thế giới là 5,63 tỉ người.

So với bài toán cổ con số này xấp xỉ ô thứ 30 của bàn cờ.

2

5,63 tỉ

Ô thứ 30

Năm 1995

Trong thực tế, một người phụ nữ có khả năng sinh

được rất nhiều con Theo thống kê của Hội nghị Cai-ro (Ai Cập) họp ngày 5 – 9 – 1994 thì tỉ lệ sinh con của một phụ nữ

Ấn Độ là 4,5; Ne-pan : 6,3; Ru-an-đa : 8,1; Tan-da-ni-a : 6,7; Ma-đa-gát-xca : 6,6……Tính chung toàn Châu Phi là 5,8 Phụ nữ Việt Nam là 3,7 Như vậy phấn đấu để mỗi gia đình

có một đến hai con là một chỉ tiêu rất khó khăn Với tỉ lệ

hàng năm tăng 1,73% như mười lăm năm trước và 1,57% năm 1990 thì dân số hành tinh của chúng ta năm 2015 sẽ là hơn 7 tỉ người Theo bài toán cổ trên, số dân ấy đã mon

men sang ô thứ 31 của bàn cờ

Ru-an-đa 8,1 Ấn Độ 4,5

Tan-da-ni-a 6,7 Ne-pan 6,3

Hình ảnh của châu Phi chụp từ vệ tinh

Châu Phi (hay Phi Châu) là châu lục

lớn thứ hai trên thế giới về diện tích và

dân số, sau châu Á Với diện tích

khoảng 30.244.050 km² ,bao gồm cả

các đảo cận kề thì nó chiếm 20,3%

tổng diện tích đất đai của Trái Đất Với

trên 800 triệu dân sinh sống ở 54 quốc

gia, nó chiếm khoảng 1/7 dân số thế

giới.

Nước sinh hoạt là thứ 'xa xỉ" đối với nhiều người dân châu Phi

 Một phần ba dân số châu Phi hiện

nay đang sống trong cảnh không có

nước sinh hoạt và gần như

một nửa người dân châu lục đen có

các vấn đề về sức khỏe do tình

trạng này gây ra.

 Dân số châu Phi chiếm 14% dân số

thế giới nhưng hơn 2/3 tổng số người

nhiễm HIV tập trung ở châu lục

Hình ảnh châu Á tổng hợp từ vệ tinh

Là châu lục đông dân cư nhất với 3,9 tỉ người.

Mật độ trung bình

là 124 người/km²

Theo số liệu của Liên hiệp quốc, so với

toàn thế giới, châu Á đang chiếm 71% số

người không có điều kiện vệ sinh đầy đủ,

58% dân số không có nước sạch, 56% số

người suy dinh dưỡng, 54% dân số sống

trong nhà ổ chuột và 43% số trẻ em tử vong

hàng năm Ngoài ra, cùng với bệnh lao,

HIV/AIDS cũng đang là một vấn đề nóng

bỏng tại châu Á - Thái Bình Dương.

Hình ảnhchâu Âu tổng hợp từ vệ tinh

Châu Âu thuộc loại nhỏ thứ hai

trên thế giới về diện tích, vào

khoảng 10.600.000 km²

Về dân số thì nó là lục địa xếp

thứ ba sau châu Á và châu Phi

Dân số của châu Âu vào năm

2003 ước tính vào khoảng

799.466.000: chiếm vào khoảng

một phần tám dân số thế giới

Trong thực tế, một người phụ nữ có khả năng sinh được rất nhiều con Theo thống kê của Hội nghị Cai-ro (Ai Cập) họp ngày 5 – 9 – 1994 thì tỉ

lệ sinh con của một phụ nữ Ấn Độ là 4,5;

Ne-pan : 6,3; Ru-an-đa : 8,1; Tan-da-ni-a : 6,7; Ma-đa-gát-xca : 6,6……Tính chung toàn Châu Phi

là 5,8 Phụ nữ Việt Nam là 3,7 Như vậy phấn đấu để mỗi gia đình có một đến hai con là một chỉ tiêu rất khó khăn Với tỉ lệ hàng năm tăng 1,73% như mười lăm năm trước và 1,57% năm

1990 thì dân số hành tinh của chúng ta năm

2015 sẽ là hơn 7 tỉ người Theo bài toán cổ

trên, số dân ấy đã mon men sang ô thứ 31 của

Đừng để cho mỗi con người trên trái đất này chỉ còn diện tích một hạt thóc Muốn thế phải góp phần làm cho chặng đường đi đến thứ

64 càng dài lâu hơn, càng tốt Đó là con

đường “tồn tại hay không tồn tại” của chính loài người.

Bài tập 1 (Bài 1-SGK/T132) : Liờn hệ với phần đọc thờm 1 để tỡm cõu trả

lời : Con đường nào là con đường tốt nhất để hạn chế sự gia tăng dõn số

? Vỡ sao ?

Bài tập 2 (Bài 2-SGK/T132) : Hóy nờu cỏc lớ do chớnh để tră lời cõu hỏi

: Vỡ sao sự gia tăng dõn số cú tầm quan trọng hết sức to lớn đối với

tương lai nhõn loại, nhất là đối với cỏc dõn tộc cũn nghốo nàn, lạc

hậu ?

Bài tập 3 (Bài 3-SGK/T132) : Dựa vào số liệu về sự gia tăng dõn số

thế giới đó nờu trong phần đọc thờm 2, hóy tớnh từ năm 2000 đến

thỏng 9 – 2003 xem số người trờn thế giới đó tăng bao nhiờu và gấp khoảng bao nhiờu lần dõn số Việt Nam hiện nay.

thành ngữ nói về việc sinh đẻ, sự quý người của nền nông nghiệp Việt Nam truyền thống?

1 Một mặt người bằng mười mặt của.

2 Con đàn cháu đống.

3 Có vàng vàng chẳng hay phô

Có con, con nói trầm trồ mẹ nghe.

4 Trời sinh voi, trời sinh cỏ.